مقاله درمورد آموزش و پرورش، ضمن خدمت، شهرستان بافت، مهارتهای ارتباطی

دانلود پایان نامه ارشد

را تقويت و روز آمد کنند. بايد موازنهاي دقيق ميان موضوع تدريس و صلاحيت تدريس برقرار گردد. در بعضي از کشورها نظام آموزشي به دليل ناديده گرفتن تدريس و در بعضي ديگر به دليل تأکيد بيش از اندازه به اين روش مورد انتقاد قرار ميگيرد.

2-12ويژگيهاي دوره آموزشي معلمان
در مورد ويژگيهاي دوره آموزشي مناسب براي معلمان ديدگاههاي متفاوتي وجود دارد. به تناسب دورهاي که معلم در آن مشغول به تدريس است يا رشته تحصيلي وي و يا تغييرات ايجاد شده در محتواي دروسي که معلم تدريس ميکند ميتوان دورههاي آموزشي را طراحي کرد. به هر حال يک دوره آموزشي معلمان بايد کسب دانش و مهارتهاي زير را براي آنها ميسر سازد.
دانش پايه لازم درباره موضوع درسي، کسب تجربه درباره فعاليتهاي يادگيري، اطلاعاتي دربارة چگونگي تدوين برنامههاي درسي، فهميدن هدفهاي برنامه درسي و برقراري ارتباط بين تجربههاي يادگيري و هدفها.
درک نقش معلم در بکار بردن برنامه اصول سازماندهي کلاس و نوع برقراري ارتباط با دانش آموزان.
مهارت اداره کلاس و تضمين پيشرفت دانش آموزان فرصتي براي خودسازي و رشد مداوم.

2-13 اهميت فراگيري مهارتهاي تدريس
انتقال اطلاعات، برقراري ارتباط بين معلم و دانش آموز و هدايت جريان ياددهي ـ يادگيري از جمله مهارتهايي است که بيشتر از مسير آموزش کسب ميشوند. اگر چه داشتن معلومات تخصصي در رشته تدريس امري ضروري است اما، بدون بکارگيري شيوههاي برقراري ارتباطي موثر در فرآيند تدريس معلومات تخصصي به موضوعات قابل درک براي دانش آموز تبديل نميشود. در مورد اينکه تدريس از کدام نوع مهارتهاست و آيا مبناي علمي مشخصي دارد ميان صاحبنظران اختلاف نظرهايي وجود دارد.
آيا تدريس يک فن است؟ يا يک هنر؟ و چگونه ميتوان بر آن مبناي علمي در نظر گرفت؟ تدريس عبارت است از هر فعاليتي که از جانب يک فرد به منظور تسهيل يادگيري فرد ديگري انجام ميپذيرد تدريس به عنوان يک هنرعملي، لازم است به منزله فرآيندي که نيازمند شهود خلاقيت في البداهگي و آشکارسازي مکنونات است شناخته شود. همچنين زماني که تدريس بصورت ارتباط رو در روي معلم و فراگير جريان مييابد ميتوان چهره زيبايي شناختي تدريس را مشاهده کرد. تدريس به مثابه يک فن رويکرد ديگري است که در آن معلم روشهاي مختلف ياد دهي را ماهرانه انجام ميدهد و عمل او يک فعاليت تکنيکي است مانند فن پرسش و پاسخ يا مهارت ايجاد انگيزه. گيج11 مبناي علمي هنر تدريس را متشکل از روابط متغيرها و تعاملهاي پيچيده آن ميداند که تکليف تعاملهاي پيچيده را بايستي معلم در مقام يک هنرمند روشن سازد. فعاليت ياددهي هم در يک رويکرد مهارتي، هم هنري و هم علمي تحت تاثير دورههاي آموزشي است که براي معلمان طراحي ميشود.
مطالعه در نظامهاي آموزشياي که کارايي در آنها در سطح پائيني قرار دارد نشان داده است که: يکي از عوامل پائين بودن کارايي، شيوه هاي تدريس معلمان است. بعبارت ديگر براي داشتن آموزش و پرورش کارا تدريس نيز بايد کار آمد باشد.
تدريس کارآمد، فعاليتي پيچيده است که با دانش تخصصي در زمينه موضوع، چگونگي يادگيري دانشآموزان، راههاي شناخت آنان و همچنين آشنايي باشيوههاي مختلف تدريس و مهارت در بکارگيري اين شيوه ها سروکار دارد. علاوه بر ويژگيهاي شخصي و علاقمندي دروني به آموزش و ياد دهي (که اين ويژگي نيز در اثر آموزش و تجربه کسب شدني است) بسياري از ويژگيهاي تدريس کارآمد را ميتوان از طريق آموزش به معلم و فراهم آوردن شرايط مناسب براي تدريس بوجودآورد. ايجاد برنامههاي مناسب آموزش قبل از خدمت- ضمن خدمت ،ايجاد شرايط مناسب حمايتي- تخصصي، تشکيل جلسات بحث و گفتگو،سمينارهاي تخصصي در زمينه هاي مختلف ياددهي ـ يادگيري زمينه ساز رشد دانش، نگرش و مهارت معلم براي تدريس کارآمد خواهد بود.

2-14 برنامه هاي آموزشي تربيت معلم
برنامه هاي درسي تربيت معلم از هدفهاي تربيت معلم ناشي ميشود. هدف تربيت معلم، از آن مجموعه تواناييهايي که از يک معلم آزموده انتظار ميرود تاثير ميپذيرد.
شايستگي و اهليت معلم را براي اشتغال در کار آموزش و پرورش را در سه بعد اساسي زير بايد ديد.
ـ بهرهمند شدن از آن ويژگيهاي رواني و عقيدتي و اخلاقي که با رسالت کار معلم و مربي تناسب داشته باشد و نفوذ آنها را در جامعه به عنوان الگوي مطلوب و سرمشق آرماني زندگي انسانها بتوان تائيد کرد.
ـ کسب دانش و اطلاعات کافي در حد لازم براي اشتغال به تدريس در هر رشته و مقطع تحصيلي. مضافاً معلم بايد به صورتي ساخته شود که در همه دوران خدمت براي کارآموزي و بازآموزي بتوان مخصوصاً از طريق خود آموزي و ياد گيري شخصي و اعتلاي معلومات آمادگي داشته باشد.
ـ کسب مهارت و آمادگي فني در بکار گرفتن روش مطلوب عرضه اطلاعات و انتقال معلومات و مهارتها به صورتي که کلاس درس آموختن و ياد گيري را براي آموزنده سريع و تسهيل کند و در محيط مدرسه نوجوانان را به ارزشهاي تربيتي زمان سوق دهد.

2-15گرايش تحصيلي دبيري
در کنار دورههاي آموزشي تربيت معلم، دورههاي به عنوان تربيت دبير در برخي از دانشگاهها ايجاد شده است. هدف عمده اين دورهها ايجاد آمادگي و مهارتهاي لازم در داوطلبان شغل دبيري در آموزش و پرورش است. محتواي آموزشي در دورههاي تربيت دبير علاوه بر دروس تخصصي هر رشته شامل چند درس تخصصي ديگر ميشود که هدف از ارائه آنها ايجاد و توسعه مهارتهاي تدريس در افراد است.

2-16آموزش تخصصي دوره تربيت دبير
بايستي بخاطر داشت که مساله اساسي در تغيير و اصلاح آموزش و پرورش، آماده کردن معلمان است. چه، تا زماني که اين مساله به گونهاي رضايت بخش حل نشده باشد کاملاً بيهوده است که به تدوين برنامهاي زيبا بپردازند يا نظريههاي زيبايي درباره آنچه بايد تحقق يابد طرحريزي کنند. درطول دوره تربيت دبير، دانشجويان با گذراندن تعداد زيادي دروس تخصصي مواجهند. هدف اصلي از آموزش اين دروس، ارتقاء سطح توانائي و افزايش معلومات افراد جهت تدريس مطلوب است.
بايد کساني پيدا شوند که به ارزش و اهميت تعليم و تربيت و آمادگي معلم با احراز شرايط لازم تخصصي عقيده نداشته باشند و همان سواد و معلومات عمومي را شرط اصلي و اساسي معلمي بدانند. معمولاً اين نوع اظهار عقيده دليل عدم اطلاع و بصيرت در مسائل اساسي تعليم و تربيت است. البته اثبات لزوم ارزش تعليم و تربيت، اهميت تسلط و معلومات درباره رشتهاي از مواد درسي را رد نميکند. جاي ترديد نيست که هر چه معلومات معلم در رشته خود بيشتر باشد، توانايي و لياقت بيشتري در تدريس ظاهر ميشود. با همه اين احوال، داشتن موضوع درس به تنهايي براي موفقيت کامل در تدريس کافي نيست.

2-17دروس تربيتي دورهی تربيت دبير
يکي از شايستگيهاي حرفه معلمي، شايستگيها وآمادگيهاي تربيتي است که در گذشته چندان توجهي به آن نميشد ولي در حال حاضر با بوجود آمدن رشتههاي تعليم و تربيت و روانشناسي نسبت به اين نکته توجه بيشتري شده است.
دروس تربيتي به عنوان ارائه کننده و انتقال دهنده يک سري دانشها، مهارتها و بينشها و گرايشهاي مربوط به معلم نقش عمده و حساس در تربيت معلم بعهده دارند. پس لازم است که حساب شده و سنجيده و از روي برنامه و هدف تعيين شوند و نهايتاً، تمامي تمهيدات و مقدمات براي تربيت معلم آگاه، تدارک ديده شود تا معلماني آگاه مسئول و ماهر براي جامعه تربيت شوند.
بطور کلي دانشکدهها و گروههاي علوم تربيتي به منظور آشنا نمودن دانشجويان رشتههاي دبيري با مباني آموزش و پرورش و تعليم و تربيت اسلامي و اصول روانشناسي و آگاهي از روشها و فنون تدريس و تمرين دبيري و کسب مهارت کافي در توليد و کاربرد مواد آموزشي دروسي تحت عنوان دروس تربيتي تهيه و تدارک شده است اين دروس که 24 واحد از مجموعه دروس علوم تربيتي است در جدول (الف ـ 1) تنظيم شده است

رديف
نام درس
واحد
نظري
عملي
1
مباني برنامه ريزي آموزشي متوسطه
2

2
روانشناسي کودکي و نوجواني
2

3
روانشناسي تربيتي
2

4
سنجش و اندازه گيري
2

5
اصول و فنون مشاوره و راهنمايي
2

6
توليد و کاربرد مواد آموزشي
2

7
مديريت آموزشي
4

8
روش ها و فنون تدريس
3
1
2
9
اصول و فلسفه آموزش و پرورش
3

10
تميرين دبيري 1 و 2
4
1
3
جمع

24
19
5
(جدول الف -1)مجموعه دروس علوم تربیتی

گروهها و دانشکدههاي علوم تربيتي با تدارک اين برنامههاي آموزشي و تربيتي سعي ميکنند که صلاحيتها و شايستگيهاي لازم را در دانشجويان داوطلب معلمي ايجاد کنند و تغييراتي در گرايشها و بينشها و دانشها بوجود آورند. معلمان، بايد از طريق اين دروس روشهاي متنوعي را که متضمن فعال شدن دانش آموز در روند ياددهي ـ يادگيري باشد فرا گيرند و براي تحقق اين هدف نوآوري لازم است.
به هر حال آنچه که به يک معلم ويژگي خاصي مي بخشد و باعث موفقيت وي مي شود برخورداري از خصوصيت ها و دانشها و گرايشهاي ذيل است:
1ـ مسلط بودن به موضوع درسي: با اينکه دامنه دانشها حتي در يک رشته بخصوص بسيار وسيع است و کمتر کسي ميتواند به همه آنها دست يابد ولي لازم است که معلم حداقل به مطالبي که آموزش ميدهد مسلط باشد. چنانچه معلمي نتواند به پرسشهاي دانش آموزان پاسخ دهد و خود را ناتوان نشان دهد مسلماً در کار خود شکست خواهد خورد.
2ـ معلومات حرفهاي: منظور اين است که هر دبيري علاوه بر موضوع درسي بايد در حل مسائل مختلف مربوط به آموزش و پرورش مهارت داشته باشد خصوصاً نکات ذيل را بتواند بکار ببندد:
الف ـ دبير بايد دانش آموزان را خوب بشناسد و از چگونگي رشد نيروهاي جسمي، عقلي، حافظه، شرايط و اصول يادگيري و نيازهاي اساسي آنها آگاه باشد.
ب ـ ارزشها و آرمانهاي زندگي چگونگي ارتباط درس با نيازمنديهاي فرد و اجتماع را بياموزد.
پ ـ کليات روشهاي تدريس، اصول کلي فن تدريس و کلاسداري را خوب ياد بگيرد.
3ـ علاقمندي به شغل دبيري: عشق به شغل دبيري و معلمي يکي از رموز اصلي موفقيت معلم است. يک معلم بايد تدريس را دوست داشته باشد و به اهميت و ارزش کار خود پي ببرد تا يک معلم موفق محسوب گردد.
4ـ ساير خصوصيات از قبيل: علاقه به يادگيري و مطالعه مداوم، برقراري رابطه بين مدرسه جامعه علاقه به فراگیران، مهرباني همدردي با فراگيران ،صبر و بردباري روحيه همکاري آراستگي و نظم و رعايت انصاف در ارزشيابي برخورداري از سلامت جسمي و رواني ،پايبندي به ارزشها و اصول انساني و اجتماعي نيز در اين شغل بسيار مهم و حساس است.

2-2-1مبانی نظری مرتبط باپیشینه تحقیق
1-پوریوسف (1380)درپژوهش خودباعنوان بررسی میزان صلاحیت حرفه ای دبیران دبیرستانهای قم ،عوامل صلاحیت حرفه ای دبیران رامدرک تحصیلی ،سابقه تدریس ،گذراندن دوره های ضمن خدمت عمومی وتخصصی،گرایش تحصیلی درنظرداشته است وعوامل رادرارتباط با رشته ودرسی که دبیران تدریس می کننددرنظرگرفته است وبرای هرکدام ازعوامل شاخص تعیین کرده است .ازجمله شاخصهایی که برای هریک ازعوامل تعیین کرده است اینگونه است ایشان شاخص مدرک تحصیلی رابرای این مقطع لیسانس درنظرگرفته است ودبیرانی که دارای مدرک تحصیلی لیسانس هستنددارای صلاحیت برای تدریس دراین مقطع هستند وسابقه تدریس رابین سالهای 18-25سال درنظرگرفته است.میانگین ساعات گذراندن دوره های ضمن خدمت عمومی وتخصصی رابرای هریک ازدبیران 65ساعت وگرایش تحصیلی رادبیری درنظرگرفته است.براساس اطلاعات بدست آمده اینگونه نتیجه گرفته است.دبیران دروس فلسفه وکامپیوتردربین کلیه عوامل ازنظرمدرک تحصیلی ،گرایش تحصیلی وگذراندن دوره های ضمن خدمت تخصصی کمترین میزان صلاحیت رادر حرفه دبیری برخوردارند.

2-دادور(1381)درپژوهش خودباعنوان ارزشیابی شایستگی حرفه ای دبیران دبیرستانهای شهرستان بافت ،عوامل صلاحیت حرفه ای دبیران رامهارتهای کلاسداری دبیران ازجمله مهارتهای ارتباطی درنظرگرفته است .وبراساس فرضیات تحقیق خوداینگونه بیان داشته است.دبیران شهرستان بافت به تفاوتهای فردی دانش آموزان اهمیت می دهندوروابط انسانی مطلوب بادانش آموزان وهمکاران دارندودرصدداصلاح وبهبودوضع

پایان نامه
Previous Entries مقاله درمورد آموزش و پرورش، برنامه ریزی درسی، شایستگی ها، نظام اجتماعی Next Entries مقاله درمورد مقطع متوسطه، رشته تحصیلی، روانشناسی، معلمان مدارس