مقاله درباره مدیریت پروژه، روش تحقیق، روش پیمایش، مستندسازی

دانلود پایان نامه ارشد

محمد‌علی، صبحیه، محمد‌حسین، نظری، احد
مديريت دانش
1384
افرازه، عباس
مديريت دانش در سازمان
1385
ابطحي، حسين، صلواتي، عادل
راهنماي طراحي و پياده‌سازي دفتر مديريت پروژه (PMO)
1390
آتش‌فراز، رضا، كيوانلو، علي، باقرپور، مرتضي
مديريت دانش، مفاهيم و زيرساخت‌ها
1387
حسن زاده، محمد

1-5- اهداف تحقیق
1-5-1- هدف اصلی
در اين پژوهش سعي بر آن است كه نقش دفاتر مدیریت پروژه سازمان‌های پروژه‌محور صنعت نفت را در ايجاد بسترهاي مناسب جهت پياده‌سازي مديريت دانش مشخص کرد. سهم اوليه‌ي اين تحقيق در آزمايش اين ادعاست كه وجود دفتر مديريت پروژه در سازمان‌هاي پروژه‌محور موجب بسترسازي مناسبي جهت پياده‌سازي مديريت دانش در سازمان مي‌گردد.

1-5-2- اهداف ویژه
در راستای هدف اصلی تحقیق و جهت رسیدن به آن، بایستی ابتدا به اهداف ویژه تحقیق دست پیدا کنیم:
برای این منظور ابتدا موجوديت دفتر مديريت پروژه در تعدادي از سازمان‌هاي پروژه‌محور صنعت نفت، به وسيله پرسشنامه مورد بررسي قرار مي‌گيرد و در ادامه وضعيت اين دسته از سازمان‌های پروژه‌محور صنعت نفت از حيث وجود بسترهاي مناسب جهت پياده‌سازي مديريت دانش بررسي گرديده و در انتها نقش دفتر مديريت پروژه در این مهم و مقايسه آن‌ها با‌ يكديگر صورت مي‌گيرد. بنایراین اهداف ویژه این پژوهش را می‌توان به ترتیب زیر برشمرد:
• بررسی ميزان موجودیت كاركردها و وظايف دفتر مدیریت پروژه در سازمان‌های پروژه‌محور صنعت نفت؛
• بررسی وضعيت سازمان‌های پروژه‌محور صنعت نفت از حيث وجود بسترهاي مناسب جهت پياده‌سازي مديريت دانش؛
• بررسی رابطه‌ی میان موجودیت كاركردها و وظايف دفتر مديريت پروژه، با میزان وجود بسترهاي مناسب جهت پياده‌سازي مديريت دانش در سازمان‌های پروژه‌محور صنعت نفت.

1-6- سؤالات تحقیق
1-6-1- سؤال اصلي
آيا موجوديت دفتر مديريت پروژه در ايجاد بسترهاي مناسب جهت پياده‌سازي مديريت دانش در سازمان‌هاي پروژه‌محور صنعت نفت مؤثر است؟

1-6-2- سؤالات فرعي
1. كاركردها و وظايف دفتر مدیریت پروژه، تا چه حد در آن‌دسته از سازمان‌های پروژه‌محور صنعت نفت که به عنوان نمونه در این پایان‌نامه مدنظر می‌باشند، وجود دارند؟
2. بستر35هاي مناسب جهت پياده‌سازي مديريت دانش تا چه ميزان در اين دسته از سازمان‌های پروژه‌محور صنعت نفت وجود دارند؟
3. همبستگي ميان موجودیت كاركردها و وظايف دفتر مديريت پروژه، با میزان وجود بسترهاي مناسب جهت پياده‌سازي مديريت دانش در سازمان‌های پروژه‌محور صنعت نفت چه ميزان است؟
واحد تحليل، اشاره به سطح گردآوري داده‌هاي اطلاعاتي در طي انجام تحليل دارد. پرسش پژوهش، واحد تحليل را تعيين خواهد كرد؛ به عبارت ديگر تناسب سؤال و واحد تحليل در ذات سؤال نهفته است (دانايي‌فرد و همكاران، 1383). بنابراين واحد تحليل تحقيق پيش‌رو، دفتر مديريت پروژه (PMO) مي‌باشد.

1-7- فرضیات تحقیق
1-7-1- فرضيات مرتبط با سؤال اصلی
فرض صفر ( = 0ρ : H0) : موجوديت دفتر مديريت پروژه هيچ رابطه‌ي خطي با ايجاد بسترهاي مناسب جهت پياده‌سازي مديريت دانش ندارد؛
فرض مقابل ( ≠ 0ρ : Ha) : موجوديت دفتر مديريت پروژه رابطه‌ی خطي با ايجاد بسترهاي مناسب جهت پياده‌سازي مديريت دانش دارد.

1-7-2- فرضيات مرتبط با سؤالات فرعی
با توجه به سؤالات فرعي، می‌توان فرضیات زیر را برای این تحقیق برشمرد:
1. ميزان موجودیت كاركردها و وظايف دفتر مدیریت پروژه در سازمان‌های پروژه‌محور صنعت نفت، يكسان نبوده و با يكديگر تفاوت دارد؛
2. ميزان وجود بسترهاي مناسب جهت پياده‌سازي مديريت دانش در سازمان‌های پروژه‌محور صنعت نفت متفاوت بوده و در طيف يكساني قرار ندارد؛
3. میزان وجود بسترهاي مناسب جهت پياده‌سازي مديريت دانش در سازمان‌های پروژه‌محور صنعت نفت، وابسته به ميزان وجود كاركردها و وظايف دفتر مدیریت پروژه در سازمان می‌باشد.

1-8- محدوده تحقیق
1-8-1- قلمرو موضوعی
تمام واحدهاي سازماني كه مسئوليت مركزدهي و هماهنگي و اداره بيش از ‌يك پروژه را دارند، نمونه‌اي مشابه با دفتر مديريت پروژه متصور شده‌اند، هرچند كه نسبت به آن كاستي‌هايي داشته باشند. تمركز عمده‌ي اين تحقيق نيز بر روي بررسي ميزان نقش دفاتر مديريت پروژه‌ي موجود در سازمان‌هاي پروژه‌محور صنعت نفت ايران در ايجاد بسترهاي مناسب جهت پياده‌سازي مديريت دانش و آموخته‌هاي پروژه‌هاي اين سازمان‌هاست، هرچند تحت عناويني غير از دفتر مديريت پروژه قرار داشته باشند.
همچنين از آن‌جايي كه مديريت دانش طيف گسترده‌اي از مفاهيم، كاركردها و روش‌ها را در صنايع مختلفي در بر مي‌گيرد، لازم است محدوده‌ي دانش مدنظر در اين تحقيق كارشناسي ارشد مشخص گردد:
منظور از دانش و درس آموخته‌ها در اين تحقيق موارد ذيل مي‌باشند:
– دانش و آموخته‌های فنی و اجرايي : این نوع دانش و آموخته‌ها به تکنیک‌ها، فناوری‌ها، فرایندهای کار، هزینه‌ها، پیمانکاران، مشاوران، سازندگان و دیگر مواردی که بر پروژه مؤثر هستند اختصاص دارد؛
– دانش و آموخته‌های مديريت پروژه : دانش و آموخته‌های مدیریت پروژه عبارت است از روش‌ها و رویه‌هایی که برای مدیریت اجرای پروژه‌ها مورد نیاز است. دانش و آموخته‌های مدیریت پروژه اگرچه جهت بهبود عملکرد پروژه بسیار حائز اهمیت است ولی بسیار مغفول مانده است. این نوع مستندسازی با هدف پشتیبانی از فرآیند مدیریت پروژه است؛
– آموخته‌های موردي : منظور از مستندسازی موردی ثبت مواردی است که در دو گروه بالا نمی‌گنجد ولی عملکرد پروژه را تحت تأثیر قرار داده است. همانند اعتصابات کارگری و محلی، چالش‌های سیاسی، حوادث غیر مترقبه طبیعی و …

1-8-2- قلمرو زمانی و مكاني
از آنجايي كه تحقيق از نوع پيمايشي مقطعي36 است، اطلاعات دفاتر مديريت پروژه در بازه زماني تحقيق يعني بهار، تابستان و پاييز 1393 به دست خواهد آمد. قلمرو مکانی یا همان جامعه آماری این تحقیق نيز آن دسته از سازمان‌های‌ پروژه‌محور فعال در صنايع بالادستي نفت کشور می‌باشند که داراي دفتر مديريت پروژه باشند.

1-9- روش تحقيق
اين پژوهش به لحاظ دسته‌بندي بر مبناي هدف، كاربردي است و روش تحقیق بر حسب جمع‌آوری داده‌ها، ابتدا روش پیمایشی بوده و در ادامه، به منظور بررسی وابستگی بین متغیر‌ مستقل و متغير وابسته، توصیفی- تحلیلی و از نوع همبستگی می‌باشد و به منظور تحلیل نتایج نیز تبدیل کمی صورت خواهد گرفت. بدین منظور، پس از بررسی ادبیات موضوع پیرامون «دفتر مدیریت پروژه»، «سازمان پروژه‌محور» و «مديريت دانش» و معطوف کردن حوزه‌ی تحقیق به صنعت نفت، با استفاده از روش پیمایشی به گونه‌ای کاربردی و همچنین منطبق بر فرضیات تحقیق، سعی بر گردآوری داده‌ها و در نهایت تحلیل آن خواهد شد. بدیهی است انتخاب روش تحقیق حاضر با توجه به معیارها و امکانات موجود کشور صورت گرفته است و نتایج آن به ‌طور مستقیم وابسته به این معیارها، امکانات، مکان و زمان تحقیق می‌باشد. فرايند تحقيق در شكل 1-5 نمايش داده شده است.

شكل 1-5- فرايند تحقیق
1-10- ساختار پايان‌نامه
اين فصل به ارائه شماي كلي از اين تحقيق پرداخته است. مشكل، مسأله و موضوع تحقيق معرفي گرديده، ضرورت انجام آن تشريح، پيشينه تحقيق بررسي، اهداف، سؤالات و فرضيات تحقيق بيان، محدوده تحقيق مشخص و روش توسعه تحقيق به طور مدون تشريح شده و در ادامه واژگان پژوهش بيان مي‌گردند. اين فصل در حقيقت مبناي توسعه فصول بعدي اين پايان‌نامه بوده و به عنوان فصل مهمي كه جهت كار را به درستي مشخص مي‌كند معرفي مي‌گردد؛
فصل دوم با بيان مباحث نظري، به معرفي ادبيات موضوع تحقيق در سه بخش دفتر مديريت پروژه، سازمان پروژه‌محور و مديريت دانش خواهد پرداخت و ضمن دسته‌بندي نظرات ارائه شده، سعي بر استنتاج نتايج به دست آمده خواهد داشت. مدل مفهومي تحقيق در اين فصل ارائه خواهد شد؛
فصل سوم به روش‌شناسي تحقيق شامل روش تحقيق، روش گردآوري اطلاعات، معرفي جامعه آماري، روش نمونه‌گيري، فرايند طراحي پرسشنامه و اعتبارسنجي (بررسي روايي و پايايي) آن، معرفي روش‌هاي تجزيه و تحليل اطلاعات، نمايش فرايند تحقيق و ارائه چارچوب بررسي متغيرهاي تحقيق اختصاص مي‌يابد؛
در فصل چهارم پس از انجام مطالعات ميداني تحقيق با كمك طراحي پرسشنامه و توزيع آن، تجزيه و تحليل داده‌هاي به دست آمده در دو بخش آمار توصيفي و آمار استنباطي صورت مي‌گيرد. در اين فصل به آزمون فرضيات تحقيق پرداخته شده و با ارائه نتايج همبستگي، نقش دفتر مديريت پروژه در ايجاد بسترهاي مناسب جهت استقرار مديريت دانش در سازمان‌های پروژه‌محور صنعت نفت مشخص مي‌گردد؛
نهايتاً فصل پنجم نيز به نتيجه‌گيري، تشريح فرضيات تحقيق، پاسخ به سؤالات تحقيق، ارائه پيشنهادهاي كاربردي و راهكارهاي سازنده و بيان محدوديت‌ها خواهد پرداخت.

1-11- تعريف واژه‌ها و اصطلاحات تخصصي
1-11-1- دفتر مدیریت پروژه
1-11-1-1- تعریف مفهومی دفتر مدیریت پروژه
دو تعریف عمده برای آنچه که دفتر پروژه نامیده می‌شود وجود دارد.
1. یک ماهیت سازمانی است که به منظور مدیریت یک پروژه خاص یا برقراری ارتباط بین مجموعه پروژه‌ها بنا نهاده می‌شود و اغلب توسط مدیر پروژه اداره می‌شود. این الگو را می‌توان دفتر برنامه یا دفتر پروژه نامید (Ward, 2000)؛
2. یک واحد سازمانی است که مسئول مرکزیت بخشیدن و هماهنگ کردن مدیریت پروژه‌های تحت امر است(PMBOK, 2008).
الگوی دوم اغلب به عنوان دفتر مدیریت پروژه37 یا مرکز تخصص نامیده می‌شود که تمرکز پژوهش حاضر بر این نوع دفتر می‌باشد.

1-11-1-2- تعریف عملیاتی «دفتر مدیریت پروژه» به عنوان متغیر مستقل تحقیق
جهت تعریف عملیاتی دفتر مدیریت پروژه، موجوديت اين دفتر در سازمان مورد بررسي قرار خواهد گرفت. براي اين منظور، وجود خدمات و وظایف این دفتر در سازمان مد ‌نظر قرار خواهند گرفت و جهت بررسی میزان استفاده از این خدمات و وظایف در پروژه مورد نظر، هر وظیفه به زیر وظیفه‌هایی تقسیم خواهد شد. سؤالات این بخش در مقیاس پنجگانه ‌لیکرت طبقه‌بندی شده و از پاسخ‌دهندگان درخواست می‌گردد پاسخ خود به سؤالات را در محدوده‌ی بسیار خوب تا بسیار ضعیف علامت‌گذاری نمایند. در نهايت مجموع ميانگين اين نمرات به عنوان نمره دفتر مديريت پروژه سازمان مورد مطالعه قرار خواهد گرفت.
وظايف دفتر مديريت پروژه كه با مطالعه‌ي ادبيات موضوع به دست آمده‌اند، شامل موارد زير مي‌باشد:
1. روش‌ها و استانداردهاي مديريت پروژه؛
2. بايگاني پيشينه پروژه؛
3. تعهد وظايف اداري پروژه؛
4. مساعدت در استخدام و به‌كارگيري تيم پروژه؛
5. ارشاد و مشاوره مديريت پروژه؛
6. آموزش مديريت پروژه؛
7. مديريت سبد پروژه.

1-11-2- مديريت دانش
1-11-2-1- تعريف مفهومي مديريت دانش
به دليل وجود تعاريف متعدد براي مديريت دانش، در جدول 1-4 برخي از مهمترين تعاريف براي آن گردآوري شده‌اند (اسدي قراباغي، 1391).
جدول 1-4- انواع تعاريف مديريت دانش
نويسنده
تعريف
اُدِل (1996)
رويكرد سيستماتيك براي يافت، درك و استفاده از دانش براي ايجاد ارزش
الي (1997)، داونپورت و پروساك (1998)، علوي و لِيدنر (2001)
مديريت دانش سازمان از طريق فرايندهاي مشخص سيستماتيك و سازماني به جهت دريافت، سازماندهي، نگهداري، كاربست، به اشتراك گذاري و نوسازي دانش ضمني و صريح كاركنان با هدف ارتقاي عملكرد سازمان و ارزش‌آفريني
ويگ (1997)
به روزآوري و استفاده از دانش به صورتي سيستماتيك و صريح براي به حداكثر رساندن اثربخشي مربوط به دانش سازماني و عايدي‌هاي حاصل از دارايي‌هاي دانشي
هيبارد (1997)
فرايند گردآوري تخصص جمعي سازمان از هر كجاي آن و توزيع به هر كجايي كه مي‌تواند ايجاد ارتقاي عملكرد نمايد.
ون در اسپك و اسپيكورت (1997)
مديريت و كنترل صريح دانش در يك بنگاه اقتصادي با هدف دستيابي به اهداف سازماني
APQC (1999)
استراتژي آگاهانه كسب دانش مناسب توسط افراد مناسب و كمك به افراد در به اشتراك گذاري و به‌كارگيري اطلاعات براي بهبود عملكرد سازماني
باكمن (1999)
رسمي سازي و دسترسي به تجربه، دانش و تخصصي كه قابليت‌هاي

پایان نامه
Previous Entries مقاله درباره مدیریت پروژه، مدیریت دانش، یادگیری سازمانی، رقابت در بازار Next Entries مقاله درباره مدیریت پروژه، مدیریت دانش، سیر تکاملی، صنعت نفت کشور