مقاله درباره مدیریت دانش، دانش آشکار، پایگاه داده‌ها، مدیریت اطلاعات

دانلود پایان نامه ارشد

آن، کمپانی تجهیزات دیجیتالی و انجمن انتقال فناوری در دانشگاه پورتو149 بودند، برگزار شد؛
– 1989: مجله مدیریت اسلوان150 اولین مقاله مرتبط با مدیریت دانش را منتشر ساخت. چند شرکت مشاوره‌اي تلاش‌هایی را براي اداره نمودن دانش درونی و بیرونی آغاز نمودند و شبکه بین‌المللی مدیریت دانش151 در اروپا آغاز به کار کرد. پژوهشی با نام دورنماي مدیریت دانش از نظر مدیران CEOS به وسیله ویگ انجام شد؛
– 1990: اقدامات اولیه‌اي براي اداره دارایی‌هاي دانشی آغاز شد. اولین کتاب در مورد سازمان‌هاي یادگیرنده در اروپا و آمریکا به وسیله سنگه و همکارانش منتشر شد. همچنین کتاب و مقالاتی در این زمینه در معتبرترین مجلات علمی دنیا به چاپ رسیده است؛
– 1991: بیمه اسکاندیا152، پست سازمانی مدیریت سرمایه فکري153 را ایجاد نمود و اولین کتاب مرتبط با مدیریت دانش در ژاپن به نوشته ساکایا154 منتشر شد. فورچون اولین مقاله در مورد مدیریت دانش را به قلم استووارت155 منتشر ساخت. همچنین در مجله ‌هاروارد بیزنس156 نیز اولین مقاله در این زمینه منتشر شد؛
– 1992: کمپانی‌هاي EDS و Steelcasحامی اولین کنفرانس بهره‌وري دانشی بودند؛
– 1993: در اروپا مقاله مهمی با عنوان مدیریت دانش شرکتی157 منتشر شد. همچنین کتابی که به طور مستقیم به مدیریت دانش می‌پرداخت توسط ویگ منتشر شد؛
– 1994: چندین شرکت مشاوره‌اي بزرگ اقدام به ارائه خدمات مدیریت دانش نمودند و سمینارهایی را براي مشتریان مدیریت دانش برگزار کردند. شرکت اسکاندیا تلاش کرد تا ارزش سرمایه فکري و دارایی دانشی خود را کمی کند. در این سال نتیجه پژوهش در 80 شرکت بزرگ هلندي در زمینه مدیریت دانش منتشر شد. همچنین کنفرانس مدیریت دانش براي مدیران اجرایی برگزار شد. و دانشگاه پلی‌تکنیک کمپین در فرانسه اولین کنفرانس سالانه مدیریت دانش را برگزار نمود. شبکه مدیریت دانش و مجله کمپانی فست در ایالات متحده منتشر شدند؛
– 1995: برنامه اسپریت در اروپا براي پروژه‌هاي مربوط به مدیریت دانش طرح‌ریزي شد. مرکز کیفیت و بهره‌وري امریکا158 و آرتور اندرسن159 سمپوزیوم ضرورت‌هاي دانش را با حضور 3000 شرکت‌کننده برگزار نمودند؛
– 1996: چندین سمینار در مورد مدیریت دانش در اروپا و آمریکا برگزار شد. همچنین شرکت‌هاي زیادي به مدیریت دانش توجه نمودند و همزمان انجمن مدیریت دانش اروپا160 آغاز به کار کرد (wing, 1997, 12-13).

2-4-3- مراحل رشد و بلوغ مدیریت دانش
مراحل رشد و بلوغ مدیریت دانش را همچنین می‌توان بر اساس دو رویکرد تکنولوژي اطلاعات و مدیریت اطلاعات بررسی کرد. بر این اساس مدیریت دانش سه مرحله را پشت سر گذاشته و در حال حاضر در مرحله چهارم قرار دارد:
1) اولین مرحله: با رویکرد IT، داراي نگاهی درونی بود. یعنی بر بهره‌وري سازمانی تمرکز داشت. این مرحله در حدود سال‌هاي 1992 همراه با نصب و راه‌اندازي انواع پایگاه داده‌ها بود؛
2) مرحله دوم: با اینکه مشابه مرحله اول است اما روي مشتري تمرکز دارد. در این مرحله تمرکز بر این است که چگونه می‌توان با اعمال قدرت دانایی درباره مشتریان، به آن‌ها بهتر خدمت کرد؟ در این مرحله نیز پایگاه داده‌هاي مختلفی نصب شد، البته همه آن‌ها یک طرفه و منفعل -و نه دوطرفه و تعاملی- بودند؛
3) مرحله سوم: در حدود سال‌هاي 1994-2001 قرار دارد و در واقع مرحله‌اي تعاملی بود. صفحه‌هاي وب تکنولوژي اطلاعات تعاملی، تجارت الکترونیکی161، بازرگانی الکترونیکی162، تبادل در دسترس الکترونیکی تمام وقت از ویژگی‌هاي این مرحله می باشد؛
4) در این مرحله دانش افراد مطرح است و به موضوعات انسانی اندیشیده می‌شود؛ مانند: چگونه می‌توان توانایی اعضاي سازمان را براي خلق دانش جدید به حد اعلاء ارتقاء داد؟ چگونه می‌توان محیط‌هاي عادي براي سهیم‌سازي دانش ایجاد کرد؟ چگونه می‌توان محیط‌هایی براي افزایش نوآوري به وجود آورد؟ سرمایه‌گذاري در این مرحله برخلاف سرمایه‌گذاري در تکنولوژي اطلاعاتی بسیار سخت‌تر است. سرمایه‌گذاري در این مرحله مستلزم سرمایه‌گذاري افراد، استخدام افراد توانمند، ایجاد محیط‌هاي مناسب و … است (عدلی،1384، 55).

2-4-4- نسل‌هاي مدیریت دانش
از نظر تاریخی سه نسل از مدیریت دانش مطرح شده است:
1) دوره 1995- 1990، به عنوان اولین نسل مدیریت دانش شناخته شده است. در طی این نسل، بسیاري از اقدامات بر تعریف مدیریت دانش، بررسی فواید بالقوه مدیریت دانش براي تجارت و طراحی پروژه‌هاي تخصصی مدیریت دانش مبتنی بود. علاوه بر آن، پیشرفت در حوزه هوش مصنوعی بر تحقیقات مدیریت دانش به خصوص در باز نمودن و ذخیره دانش تأثیر گذاشت؛
2) نسل دوم مدیریت دانش از حوالی 1996 پدیدار شد. به این شکل که بسیاري از سازمان‌ها پست‌هاي جدید سازمانی براي مدیریت دانش در نظر گرفتند؛ از جمله مدیر ارشد دانش. منابع متفاوت مدیریت دانش با یکدیگر ترکیب شده و به سرعت در مباحث روزانه سازمانی به کار گرفته شدند. در طی این نسل، در تحقیقات مدیریت دانش تعاریف متفاوتی از دانش، فلسفه‌هاي تجاري، نظام‌ها، الگوها، شیوه‌ها و فعالیت‌ها و فناوری‌هاي پیشرفته وجود داشتند. این نسل بر این نکته تاکید می‌کند که مدیریت دانش درباره تغییر نظام‌مند سازمانی است، جایی که شیوه‌هاي مدیریتی، نظام‌هاي سنجش، ابزارها و مدیریت محتوا نیاز به گسترش مشترك دارد؛
3) نسل سوم مدیریت دانش با دیدگاه‌ها و شیوه‌هاي نوین اکنون در حال پدیدار شدن با روش‌هاي جدید و نتایج جدید است. بنابر عقیده ویگ (Twiig, 2002) یک تفاوت نسل سوم با دیگر نسل‌هاي مدیریت دانش در این است که نسل سوم با فلسفه سازمان، استراتژي، اهداف، شیوه‌ها، نظام‌ها و رویه‌هاي سازمانی یکپارچه شده و تبدیل به کار روزانه کارکنان و محرك براي آن‌ها شده است. به نظر می‌رسد که نسل سوم بر پیوند میان دانستن و عمل تاکید می‌کند. دانش به طور ذاتی فرهنگی و اجتماعی است و دانش سازمانی تنها می‌تواند از طریق تغییر در فعالیت‌ها و شیوه‌هاي سازمانی درك شود (Metaxiotis et al., 2005).

2-4-5- مفاهیم مدیریت دانش
دانش هویت و ماهیت مدیریت دانش را تشکیل می‌دهد. دانش مقوله‌اي بسیار پیچیده و انتزاعی و سیال است که قابلیت عینی‌سازي بسیار کمی دارد. درك مفهوم دانش و استفاده و خلق آن نیازمند حرکت به سوي ماوراء اطلاعات می‌باشد. همچنین باید تفاوت دانش و اطلاعات روشن شود. براي درك تفاوت سه واژه اصلی در مدیریت دانش (داده، اطلاعات و دانش) توجه به جریان دانش ضروري است. همچنین باید نحوه تبدیل داده به اطلاعات و اطلاعات به دانش و از همه مهمتر به عمل را بدانیم. براي درك این مفاهیم و کاربرد آن‌ها از جریان دانش کمک گرفته می‌شود. جریان دانش مجموعه فرایندها، رویدادها و فعالیت‌هایی است که از طریق آن اطلاعات، دانش و فرادانش یا خرد از یک وضعیت به وضعیت دیگر تبدیل می‌شود (عدلی، 1384، 2).

2-4-6- مفهوم‌پردازي و تعاریف دانش
در فرهنگ لغت آکسفورد معاصر آمده است که دانش عبارت است از: «درك یا آشنایی حاصل از تجربه و اطلاعات». آنچه قابل ضبط باشد دانش نیست؛ تنها بازنمودي از دانش است. جایی که دانش باشد، وجود کسی که داناي آن باشد لازم است (Gloet & Terziovski, 2004). به منظور تشریح مفهوم مدیریت دانش لازم است ابتدا مفهوم دانش تعریف و تبیین شود. در تعاریف متنوعی که اندیشمندان از دانش بیان کرده‌اند ویژگی‌هاي مشترکی از قبیل: قبول دانش به عنوان مجموعه‌اي از اطلاعات سازماندهی شده، هدف‌مند بودن این اطلاعات و گذر این اطلاعات از یک پروسه فکري، نهفته است. در واقع باید اظهار داشت که بدون اندیشه و تفکر، اطلاعات به دانش تبدیل نمی‌شود و دانش چیزي فراتر از جمع‌آوري و سازماندهی اطلاعات می‌باشد (دانش‌فرد و ذاکري، 1389). دانش عبارت است از ترکیبی از داده‌ها و اطلاعات که تجربیات، عقاید و مهارت‌هاي متفاوتی به آن افزوده شده که نتیجه آن ایجاد دارایی با ارزشی است که در تصمیم‌گیري کاربرد دارد (ربیعی و خواجوي، 1389، 22).
دانش به کارگیري کامل اطلاعات و داده‌ها، همراه با تجارب افراد، شایستگی‌ها، ایده‌ها، بصیرت، تعهد و انگیزش است (برور، 1383). براساس تعریف جامعی، دانش را اطلاعات ترکیب شده با تجربه، شرایط، تفسیر و تفکر می‌دانند که منبع قابل تجدیدي بوده و همواره می‌تواند مورد استفاده قرار گیرد (قلیچ‌لی، 1388، 10).

2-4-6-1- انواع دانش
تحقیقات مدیریت دانش، تمایز اولیه مایکل پولانی163 میان دو نوع دانش را شناسایی می‌نماید؛ دانش نهان و دانش آشکار. دانش نهان دانشی فردي، مبتنی بر بافت خاص، حک شده در ذهن آدمی و از این رو براي ارتباط و قالب‌بندي کردن دشوار می‌باشد. این دانش شامل اجزاء شناختی و فنی است. به عکس، دانش آشکار به دانش قابل بیان در قالب واژه‌ها و اعداد که به آسانی به وسیله زبان نظام‌مند و روشن، قابل انتقال از یک فرد به فرد دیگر است گفته می‌شود. نمونه‌هاي دانش آشکار شامل: داده‌ها، فرمول‌هاي علمی، جزئیات، خط‌مشی‌ها، رویه‌ها و کتاب‌هاي راهنما می‌باشد (Alavi & Leidner, 2001).

2-4-7- سیستم‌هاي مدیریت دانش )164 (KMS
کاربرد اصلی مدیریت دانش در این زمینه است که چگونه یک سازمان سرمایه هوشی خود را خلق، کسب، ذخیره و به کار برد. از نقطه نظر تئوریک KMS با اتکا به سیستم‌هاي اطلاعاتی، به طور مؤثري، تجارب و دانش انباشته شده پرسنل سازمانی را براي پشتیبانی نیازهاي پردازشی اطلاعات، و همچنین تواناسازي و تسهيل فعاليت‌هاي تصميم‌گيري دانش‌كاران سازماني، مديريت مي‌نمايد، KMSدر پی آنند که بتوانند فرآیندهاي مدیریت دانش را درون سازمان‌هاي مربوطه حمایت نموده و توانمند سازند (Huosong et al., 2003, 13). اولین هدف KMS ارتقاء کاربرد دانش درونی در کل سازمان است و هدف ثانوي آن کسب دانش اعضاي با تجربه و آموزش کارکنان جدید و بی‌تجربه است. با بررسی سیستم‌هاي مدیریت دانش در عمل، نه تنها امکان این است که براي پذیرفتن فرایندهاي مدیریت دانش مسیر روشن و مشخصی پیش روي ما قرار داده شود، بلکه نقش KM در سازمان نیز تسهیل گردد. یا حتی نکته با اهمیت‌تر اینکه این امکان وجود دارد هر بی نظمی میان تئوري و عمل آشکار شود .(Wickramasinghe, 2003, 4) عناصر اصلي دانش می تواند به عنوان عناصر اصلی که داراي اثري بر فرایند مدیریت دانش است مدنظر باشد. در حالی که عناصر ذهنی نوعاً بر نوآوري به وسیله حمایت از مفاهیم واگرا (مختلف) تأثیر می‌گذارند. هم فرایندهاي کارامد و علاوه بر آن کارکرد حمایت و پرورش نوآوري همه داراي عناصر کلیدي مدیریت دانش در تئوري هستند.
بنابراین معماري مدیریت دانش، این دو عنصر را که داراي جنبه‌هاي کلیدي دانش است می‌شناسد و طرح اولیه‌اي براي این‌که همه جوانب KMS را در بر بگیرد فراهم می‌کند. بطور واضح معماري دانش تعریف KMS است که هم ویژگی‌هاي ذهنی و هم ویژگی‌هاي عینی دانش را حمایت می‌کند. کارکرد اصلی مورد تاکید در معماري دانش، جریان دانش است و جریان دانش بوسیله KMS توانمند می‌شود (Wickramasinghe, 2003, 4). زنجیره‌هاي مدیریت دانش، خلق دانش از طریق پردازش تحلیلی و انتقال دانش به هرکسی که به آن نیاز دارد را در بر می‌گیرد، بررسی زنجیره کلی دانش در یک سازمان KMS نامیده می‌شود .(Huosong et al., 2003, 13)

2-4-8- الگوهاي مدیریت دانش در سازمان‌ها
سیستم مدیریت دانش به منظور تحقق اهداف خود باید فعالیت یا فرایندهایی را به کار گیرد. هنر و علم مدیریت دانش چارچوب طراحی فعالیت‌هاي هدفمند متوالی براي اخذ تصمیم‌هاي اثربخش سازمانی است. در این زمینه، مدیریت دانش یک فرایند استراتژیک با هدف متمایزسازي سازمان از رقبا و سبقت از مزیت رقابتی آن‌ها می‌باشد (عدلی، 1384، 167). مروري گذرا در منابع مدیریت دانش نشان می‌دهد که تعاریف و الگوهاي متعددي در این زمینه مطرح هستند. در ادامه در قالب جدول 2-26 به صورت اجمالی خلاصه‌اي از 26 مدل مدیریت دانش که از مهمترین مدل‌هاي این مبحث می‌باشد و از پژوهش‌هاي اندیشمندان مختلف این حوزه استخراج شده است مطرح می‌گردد. در این مدل‌ها فرض بر این است که این مراحل و فعالیت‌ها اغلب همزمان و گاهی اوقات پی در پی

پایان نامه
Previous Entries مقاله درباره مدیریت دانش، ساختار سازمانی، منابع طبیعی، مزیت رقابتی Next Entries مقاله درباره مدیریت دانش، مدیریت پروژه، مدیریت دانش در سازمان، مدل مفهومی