مقاله درباره دارایی ها، درماندگی مالی، اقلام تعهدی، قلام تعهدی

دانلود پایان نامه ارشد

قلمرو زمانی پژوهش، محدوده زمانی که پژوهش در آن بازه انجام می گیرد، از سال 1381 تا سال 1390 را شامل می شود و قلمرو موضوعی ، در حوزه مباحث کلاسیک حسابداری و مدیریت مالی است.

3-5- نمونه آماری پژوهش و روش نمونه گیری
نمونه به تعدادی از اجزای انتخاب شده با روش های مختلف از یک جامعه گفته می شود، که اگر بخواهیم در مورد یک موضوع خاص در مورد جامعه پژوهشی انجام بدهیم ، می توانیم تک تک اعضای آن مجموعه را مورد بررسی قرارداد و یا راه سادهترمی توانیم تعدادی از افراد جامعه بررسی کرده و نتیجه را به آن جامعه تعمیم داد. در پژوهش حاضر برای تعیین نمونه آماری ، از روش حذف سیستماتیک استفاده شده است. بدین منظور آن دسته از شرکت های جامعه آماری که شرایط زیر را دارا باشند به عنوان نمونه آماری انتخاب و مابقی حذف می شوند.
به منظور قابل مقایسه بودن اطلاعات سال مالی شرکت منتهی به 29 اسفند ماه باشد. در طی این بازه زمانی سال مالی خود را تغییر نداده باشد.
شرکت جز صنایع واسطه گری مالی ،بانک ها ،لیزینگ و سرمایه گذاری نباشد.
کلیه داده های پژوهش برای شرکت های انتخابی در دسترس باشد.
شرکت حداقل دو سال قبل از سال 1381 در بورس پذیرفته شده باشد.
شرکت نباید تا دو سال قبل از 1381 زیان انباشته بیش از نصف سرمایه داشته باشد.
با توجه به شرایط و محدودیت های مذکور، از بین شرکت های پذیرفته شده در بورس اواراق بهادار تهران، در مجموع 116 شرکت به عنوان نمونه آماری انتخاب شده که در بازه زمانی، سال 1381 تا 1390 می باشد. از این نمونه آماری 43 شرکت ورشکسته و 43 شرکت سالم انتخاب شده است که معیار تفکیک کننده این شرکت ها مدل Z^’ آلتمن(1983) می باشد که در رابطه(4-3) ارائه شده است. ابتدا شرکت های ورشکسته را انتخاب نموده و یک سال قبل از ورشکستگی را به عنوان سال درماندگی مالی شرکت در نظر گرفته و و برای مشخص کردن اثر درماندگی مالی و قابلیت مقایسه ای، یک شرکت سالم در همان سال مالی، یا در آن صنعت فعالیت می کند و یا دارای ساختار سرمایه مشابه است انتخاب میشود.

3-6- ابزار جمع آوری داده های مورد نیاز پژوهش
يكي از اصلي تر ين بخش هاي هر كار پژوهشي را جمع آوري اطلاعات تشكيل مي دهد. چنانچه اين كار به شكل منظم وصحيح صورت پذيرد كار تجزيه و تحليل و نتيجه گيري از داده ها با سرعت و دقت خوبي انجام خواهد شد.
داده های مورد نیاز این پژوهش ، جهت محاسبه متغیر ها، از بانک های اطلاعاتی«تدبیر پرداز»و «ره آورد نوین» استخراج شده است.در صورت ناقص بودن داده ها، به آرشیوه های دستی موجود در کتابخانه ی سازمان بورس و اوراق بهادار و سایت های اینترنتی مدیریت پژوهش، مدیریت فناوری بورس و سایت کدال85 مراجعه گردید. پس از جمع آوری داده های مورد نیاز پژوهش، انتخاب ابزار مناسب به منظور محاسبه و تجزیه و تحلیل مربوط به متغیر ها، اهمیت خاصی پیدا می کند.برای این منظور و آماده کردن داده های مورد نیاز تحقیق و همچنین تجزیه و تحلیل آنها، از نرم افزارهای Excel و Eviews و Spss استفاده شده است.از انجایی که این داده ها توسط سازمان بورس اوراق بهادار و مدارک موجود در کتابخانه جمع آوری شده است،لذا این داده ها از روایی بالایی برخوردار است، و می توان به روایی ابزار های گردآوری داده ها اعتماد نمود.

3-7- مدل ها و متغیر های پژوهش
مدیران از طریق دستکاری اقلام تعهدی و دستکاری درآمدها و هزینه های تولیدی اقدام به گزارشگری نادرست صورت های مالی می کنند. بنابراین در صورتی که شرکت دچار درماندگی مالی شود مدیران اقدام به دستکاری اطلاعات حسابداری، شرکت ها می کنند. که انتظار می رود بین مدیریت سود و درماندگی مالی شرکت ها رابطه مثبت و منطقی برقرار باشد. مدل های مربوط به این پژوهش به شرح رابطه های (3-1)،(3-2)و (3-3) تشریح می گردد:

ABNCFO_it=α+β_1 SIZE_it+β_2 NETINCOME_it+β_3 Distres_it+β_4 CFO_it+β_5 REA_it+β_6 EBIT_it+β_7 (B/DEBT)_it+β_8 SALES_it+〖 ε〗_it

رابطه 1-3)

ABNPROD_it= α+β_1 SIZE_it+β_2 NETINCOME_it+β_3 Distres_it+β_4 CFO_it+β_5 REA_it+β_6 EBIT_it+β_7 (B/DEBT)_it+β_8 SALES_it+〖 ε〗_it

رابطه 2-3)

〖D.accruals〗_it=α+β_1 SIZE_it+β_2 NETINCOME_it+ β_3 Distres_it+β_4 CFO_it+β_5 REA_it+β_6 EBIT_it+β_7 (B/DEBT)_it+β_8 SALES_it+〖 ε〗_it

رابطه 3-3)

در این پژوهش، ابتدا شرکت ها را بر اساس مدلZ^’ آلتمن(1983) تقسیم بندی نموده و شرکت های ورشکسته و شرکتهای و شرکتهای سالم را مشخص نموده، و سپس به برآورد مدلهای پژوهش پرداخته می شود. مدل Z^’ آلتمن(1983) نسبت به سایر مدلهای دیگر آلتمن نتایج بهتری را ارائه می نماید (رسول زاده،1381)، که به صورت رابطه (3-4) بیان میشود.
Z^’=0.717X_1+0.847X_2+3.107X_3+0.42X_4+0.998X_5
رابطه 4-3)

که در آن:
Z’= شاخص کل
X1= نسبت سرمایه در گردش به کل دارایی ها
X2 = نسبت سود انباشته به کل دارایی ها
X3 = نسبت سود قبل از بهره و مالیات به کل دارایی ها
X4 = نسبت ارزش دفتری سهام شرکت به ارزش دفتری کل بدهی ها
X5 = نسبت فروش به کل دارایی ها
در این مدل هر چه Z’ پایین تر باشد درجه درماندگی مالی شرکت بیشتر است. به طوری که شرکت های با امتیاز Z’ بالاتر از 9/2 وارد طبقه شرکت های سالم شده و با امتیاز Z’ کمتر از 23/1 به عنوان شرکت های ورشکسته طبقه بندی می شوند و Z’ در محدوده 23/1 و 9/2 به عنوان منطقه تردید تلقی شده و ناحیه مزبور باید با احتیاط تفسیر گردد. آلتمن(1983) با این مدل به 94 درصد پیش بینی صحیح دست یافت. بر این اساس شرکت های را به دو دسته شرکت های سالم و شرکت های درمانده مالی تقسیم نموده ، به طوری که ابتدا شرکت های ورشکسته را انتخاب نموده و یک سال قبل از ورشکستگی را به عنوان شرکت های درمانده مالی در نظر گرفته شد و سپس متناسب با شرکت های درمانده مالی شرکتهای سالم انتخاب میشود که دارای ساختار سرمایه مشابه و در یک صنعت فعالیت می نماید.

:〖86 ABNCFO〗_it این متغیر نشان دهنده جریان نقد غیر عادی شرکت است که روچوهری(2006) آن را به صورت زیر معرفی کرده است:
شرکتها از طریق ارائه تخفیف قیمت و یا در نظرگرفتن دوره اعتباری طولانی برای فروش محصولات خود،شاهد افزایش موقت فروش و به دنبال آن افزایش سود شرکت می باشند، درواقع با این روش،سود سال مالی بعد را به دوره جاری منتقل میکنند و در دوره های آتی مبلغ تخفیف و شرایط اعتباری حذف میشود و قیمت به میزان قبلی باز میگرددوممکن است باعث کاهش فروش شرکت در آن دوره گردد و در نتیجه سودآوری آتی با خطر مواجه شود.(رویچودهری87،2006).
شاخص های ایده آل فعالیت های عملیاتی داده های غیر مالی می باشند که می توان به ساعات تولید، واحدهای تولید شده و فروش رفته اشاره نمود. مطالعات انجام شده راجع به رفتار مدیریت سود، فروش را به عنوان معیاری برای فعالیت های عملیاتی شرکت در نظر گرفته و تغییرات فروش را مورد محاسبه قرار دادند. به عنوان شاخصی برای فعالیت های عملیاتی ، فروش بر سود ارجحیت دارد. زیرا سود دارای درجه ی خطای اندازه گیری بزرگتری در مقایسه با فروش می باشد(پور حیدری و افلاطونی،1385). لذا در این پژوهش برای تجزیه و تحلیل وجود دستکاری فعالیت های واقعی، بر نوع ویژه ای از دستکاری فعالیت های واقعی یعنی دستکاری فروش، متمرکز می شود و با استفاده از الگوی روی چوهری(2006)، اندازه گیری می شود. روی چوهری(2006) ، دستکاری در فروش رابه صورت تلاش های مدیریت در جهت افزایش موقتی فروش در طول سال تعریف می کند که از طریق ارائه قیمت و یا شرایط اعتباری آسان تر حاصل می شود و جریان نقدی ورودی برای فروش را کاهش می دهد. بنابراین انتظار می رود دستکاری در فروش به جریان نقد عملیاتی کمتری در دوره ی جاری منجر گردد(اعتمادی وهمکاران،1389). شاخص مذکور به عنوان دستکاری درآمدها از طریق رابطه(3-5) بدست می آید:

cfo_it/A_(t-1) =α+β_1 (1/ASSET_(it-1) )+β_2 (sales_it/ASSET_(it-1) )+β_3 (〖∆sales〗_it/ASSET_(it-1) )+ε_it
رابطه 5-3)

مدل فوق که جریان غیر نقد عملیاتی است، به عنوان یک شاخص مدیریت سود، معیار اندازه گیری دستکاری درآمدها، را نشان می دهد، از طریق برآورد کردن مدل با استفاده از داده های شرکت های نمونه،مقدار پسماند های مدل فوق به عنوان جریان نقد غیر عملیاتی در نظر گرفته می شود.که هر چه درماندگی مالی بیشتر باشد انتظار می رود شرکت ها به سمت دستکاری درآمدها پیش رود.متغیر های مدل فوق به صورت زیر تشریح می گردد:

〖:88cfo〗_it
جریان نقد عملیاتی شرکتi در سال t
:〖sales〗_it
فروش کل شرکت i در سال t
〖:ASSET〗_(it-1)
کل دارایی های شرکت i در سال 1t-
〖:ε〗_it
باقی مانده رابطه (2)، در این رابطه به عنوان جریان نقدی غیر عادی تولید)معیار اندازه گیری دستکاری درآمدها)که باABNCFO نشان داده می شود.

〖89ABNPROD〗_it: مديران به منظور بالا نشان دادن سود شركت خود مي توانند اقدام به توليد بيش از حد محصولات )توليد اضافي( كنند. چنانچه سطح توليد افزايش يابد، هزينه هاي سربار توليد به تعداد محصول بيشتري سرشكن شده و در نتيجه هزينه ثابت هر واحد كالا كاهش مي يابد. اگر كاهش هزينه ثابت هر واحد توليد شده با افزايش هزينه نهايي در توليد آن تهاتر نشود، هزينه كل هر واحد محصول كم می شود. در نتيجه، بهاي تمام شده كالاي فروش رفته پايين تر و حاشيه سود عملياتي شركت بهتر نشان داده مي شود. با اين حال، مديران زماني تمايل به توليد بيش از حد دارند كه كاهش در هزينه هاي توليد بيشتر از هزينه هاي نگهداري موجودي كالا در آن دوره باشد(رویچوهری،2006).در این مدل انتظار می رود که بین دستکاری هزینه های غیر عادی تولید و درماندگی مالی ارتباط مستقیم وجود داشته باشد.
بر این اساس هزینه های غیر عادی تولید به صورت رابطه (3-6) تشریح می گردد:

رابطه 6-3)
PROD_it/ASSET_(it-1) =α+β_1 (1/ASSET_(it-1) )+β_2 (sales_it/ASSET_(it-1) ) +β_3 (〖∆sales〗_it/ASSET_(it-1) ) + β_3 (〖∆sales〗_(it-1)/ASSET_(it-1) )+ε_it

متغیرهای مدل:
〖:90PROD〗_it
کل هزینه های تولیدی (هزینه های بهای تمام شده فروش رفته )
〖:sales〗_it
فروش کل شرکت i در سال t
〖:ASSET〗_(it-1)
کل دارایی های شرکت i در سال t-1
〖:∆sales〗_it
تغییر در فروش شرکتi در سال t
〖:∆sales〗_(it-1)
تغییر در فروش شرکتi در سال-1 t
〖:ε〗_it
باقی مانده رابطه (6)، در این رابطه به عنوان هزینه های غیر عادی تولید ،( معیاری برای دستکاری هزینه های تولیدی) که آن را با 〖ABNPROD〗_it نشان می دهد.

〖:91D.accruals〗_it اقلام تعهدی اختیاری، به اقلام گفته میشود که مدیریت میتواند آنها را کنترل کند ، آنها را به تاخیر بیاندازد،حذف کند و یا ثبت و شناسایی آنها را تسریع نماید كه شامل تغييرات در موجودي كالا، حساب هاي دريافتني و حسابهاي پرداختني است. (حلاج و مهرانی،1388).
در فرايند گزارشگري مالي بنگاه اقتصادي، مديران مي توانند با دستكاري اقلام تعهدي اختياري، مديريت سود را اعمال كنند. نقطه شروع براي اندازه گيري اقلام تعهدي اختياري جمع كل اقلام تعهدي است. در اين پژوهش، اقلام تعهدي اختياري سرمایه در گردش به عنوان متغيروابسته پژوهش در نظرگرفته شده است . براي جدا سازي بخش اختياري از كل اقلام تعهدي از مدل های مختلفی استفاده میشود. در این پژوهش برای محاسبه اقلام تعهدی اختیاری از مدل کاسنیک92(1999)استفاده گردیده که به صورت رابطه (3-7) می باشد .
رابطه 7-3)
WCA_it/A_(it-1) = α+β_1 (1/A_(it-1) )+β_2 ((〖∆REV〗_it-〖∆REC〗_it)/A_(it-1) )+β_3 (〖∆CFO〗_it/A_(it-1) )+ε_it

WCA_it=(〖∆CA〗_it-〖∆Cl〗_it 〖-∆Cash〗_it+〖∆STDEBT〗_it
رابطه 8-3)

:اقلام تعهدی سرمایه در گردش شرکت i در سالt
WCAit93
:تغییر در حساب های دریافتنی شرکت i در سالt
∆REVit
:تغییر در جریان وجوه نقد عملیاتی شرکت i در سالt
∆CFOit
:تغییر در دارایی های جاری شرکت i در سالt
∆CAit،
:تغییر در بدهی های جاری شرکت i در سالt

پایان نامه
Previous Entries مقاله درباره مدیریت سود، قلام تعهدی، اقلام تعهدی، مدیریت واقعی سود Next Entries مقاله درباره رگرسیون، دارایی ها، سرمایه در گردش، درماندگی مالی