مقاله درباره بافت قدیم، شهر اردبیل، طراحی شهری

دانلود پایان نامه ارشد

ی تحلیل تطبیقی از روش مقایسه ای و تحلیلی استفاده می کنیم.
● روش اسنادی وکتابخانه ای:در این روش از کتب واسناد وطرح های توسعه شهری موجود در سازمان ها وکتابخانه ها،نقشه هاوتصاویر ماهواره ای وسایر منابع نوشتاری مربوط به موضوع پژوهش با مراجعه نهادهاواژگان های مربوط با موضوع پژوهش مانند(سازمان راه وشهر سازی اردبیل٬ استانداری اردبیل٬ شهر داری اردبیل)استفاده شده است.
●مطالعات و عملیات میدانی: شامل مراجعه به بخش های مختلف شهر اردبیل و مشاهده وبرداشت میدانی و همچنین مصاحبه با مسئولان دست اندر کار مدیریت شهر اردبیل.
در گردآوری اطلاعات با استفاده از ابزار هایی چون(پرسشنامه، مصاحبه٬ نمونه برداری، بانک های اطلاعاتی٬ شبکه کامپیوتری و ماهواره ای لندست برای عکس های ماهواره ای وغیره انجام می گیرد. از انجا که روش تحقیق ما توصیفی –تحلیلی و میدانی بود. لذا برای تحلیل داده های کیفی از روش استدلالی واستنباطی استفاده شده است. برای تجزیه وتحلیل داده ها و ارائه نمودار- جدول از نرم افزار تحلیل Excel وSpssوبا توجه به اینکه از روش تحقیق میدانی نیز استفاده شده است برای نقشه های شهری از نرم افزار Arcview- Arcgisاستفاده شده است. 1-5- ضرورت انجام تحقیق
شهر پدیده ای پویا است که دائما در حال تغییر است وبا گذشت زمان دگرگون می شود تنظیم پدیده ای این چنین با طراحی از پیش ساخته ممکن نیست. چنین به نظر می رسد که برای حل مسائل شهری باید با ان زندگی و حرکت کرد. و نیاز های دائم ودر حال تغییراش را شناخت و در هر مقطع از زمان، متناسب با وضعیت ان زمان راه حل های مناسب را انتخاب و اعمال نمود. قابلیت توسعه وتحول از اهداف اصلی برنامه ریز وطراحی شهری از نیمه دوم قرن بیستم بوده است. تا نیمه اول قرن بیستم تصور می شد که برنامه ریزی وطراحی شهری باید در محدوده ثابت صورت گیرد و از رشد اتی شهر نیز کاملا جلوگیری شود.(شارمند:1382، مقدمه)
به همین سبب برنامه ریزی شهری به طریق کنونی وبا چهار چوب ها وماهیت ثابت وغیر قابل انعطاف و پاسخگوی تغییرات و چاره ساز معضلات نخواهد بود. رونالد شون درخصوص ویژگی های تغییرات سریع امروز شهر ها می گویید: ((همچنان که اهنگ تغییر تند تر می شود، مسائل پیش روی ما نیز بیشتر تغییر می‌کند و دوام راه حل هایی که ما برای ابداع می کنیم کوتاه تر می شود بنابراین زمانی که راه حل هایی برای مسائل می یابیم، این مسائل چنان تغییر کرده اند که دیگر راه حل های ما مناسب ومفید نیستند، در واقع راه حل های ما مرده به دنیا می ایند. (همان منبع:49٬50)
دررابطه با شهر اردبیل چنانچه گسترش بی قواره شهر همراه با عدم تحقیق اهداف توسعه شهری با تهیه واجرای طرح های مناسب شهری کنترل وساماندهی نشود مشکلات کنونی متورم تر گشته و نارسایی های دیگری می افریند و ایجاد محیط مساعد رشد متوازن اخلاقی ورفع تبعیض های ناروا وتخصیص عادلانه امکانات برای همه اقشار (بند اول از اصل سوم قانون اساسی )را در شهر به ارزویی دست نیافتنی مبدل می‌سازد. و از سویی رشد نامتوازن بافت حاشیه ای نسبت به مرکز شهر که این عدم هماهنگی باعث توزیع ناعادلانه خدمات شهردر بخش های مختلف می شود. ضرورت بررسی این کار پژوهشی برای رسیدن به دلایل و علل آنها از اهداف این تحقیق و ضروریات ان می باشد.
1-6- پیشینه تحقیق
در سال1965، عنوان اکولوژی تطبیقی به وسیله اف. ال. سویتزر به مثابه یک مدل برای اگاهی از ساخت اکولوژی بکار گرفته شد.هدف از روش تطبیقی اگاهی از تفاوتهای اکولوِژِیکی محلات شهری بود. مفاهیم اکولوژی تطبیقی به سرعت از طرف اغلب محقیقین و موسسات تحقیقات شهری پذیرفته شد. مراد از اکولوژی تطبیقی بکار گیری اصول و شاخص هایی است که در شناخت زندگی مردم در محلات مختلف شهری می‌تواند محققین را یاری دهد.
کیفیت مطالعه در اکولوژی تطبیقی ، تاکید روی تجزیه وتحلیل تکنیک های هیدرو گرافیکی ، اجتماعی –اقتصادی و اطلاعات مربوط به واحدهای مسکونی در یک محله دریک قطعه دریک منطقه شهری ومناطق داخلی شهرهاست. از طرفی اکولوژی تطبیقی دگرگونیهای عوامل وشرایط گوناگون محله ای وپایگاه های اجتماعی اقتصادی خانواده ها را در یک دوره زمانی مثلا 10ساله مورد مطالعه قرار می دهد. تاکید روی این اطلاعات براین امر استوار است که شاخص های مربوط می تواند مشخصات مناطق مسکونی را به عنوان حوزه های اجتماعی شهرها تعیین کند. شاخص های مربوط به منزلت اجتماعی وپایگاه اقتصادی خانواده ها باطبقه بندی نیروی کار به نسبت تخصصی و فنی ، مدیریت ، شاغلین کارهای دستی وبدنی ،سطح تصحیلات ، میزان درامد وبالاخره با ارزش مسکونی مشخص می گردد. خانواده ها با دارا بودن مشاغل تخصصی ، تصحیلات بیشتر ، درامد زیادتر ،زندگی در خانه های گران قیمت ومحلات کاملا سالم شهری را ترجیح می دهند.
از طرفی عوامل دیگری نیز در اکولوژی تطبیقی اساس کار قرار می گیرد که تفاوت های موجود میان خانواده ها را در محلات ومناطق مختلف شهری معلوم می دارد.
وقتی از اکولوژی تطبیقی سخن به میان می اید جغرافی دانان وجامعه شناسان بیش از همه متوجه شهر کلکته می شوند که از نظر محققین به عنوان ازمایشگاه اکولوژی اجتماعی شهر ها شناخته شده است وتا کنون ده ها محقق برجسته از اغلب ممالک دنیا در این شهر به تحقیق و بررسی پرداخته است وبه نتایجی در اکولوژی تطبیقی دست یافته اند. در اینجا منطقی خواهد بود که به پاره ای از این تحقیقات اشاره شود تا بتوان از اکولوژی تطبیقی و حوزه های اجتماعی شهر ها به ویژه در جهان سوم الگوهایی بدست داد.
مطالعات کومار بوز ،شاید تا کنون یکی از دقیق ترین تحقیقات اکولوژی تطبیقی از شهر کلکته باشد که تفاوت های قومی وفرهنگی را در ساخت اکولوژی شهر به خوبی نشان می دهد. این محقق تحقیقات خود را با نقشه های گوناگون شهری زینت داده است.
کومار بوز می گوید:شهر کلکته به عنوان یک صحنه مهم زندگی با در جریان عمده روبروست. یکی حاکمیت نهاد ها و سازمان های هند قدیم یعنی اجتماع کاست و میراث های گوناگون قومی و دیگری فشارها وارزش های متاثر از روند شهر نشینی که بیانگر انقلاب صنعتی در هند است.
محققین هندی به هنگام مطالعه اکولوژی تطبیقی از شهر ها روی عوامل زیر تاکید می کنند:
الف – رده بندی اجتماعی:
1-میزان سواد میان مردم منطقه یا محله 2– میزان سواد میان زنان منطقه ،محله 3 – میزان وابستگی مردم در طبقه بندی کاستی.
ب – شهرنشینی:
1- میزان کارگران در صنایع کارخانه ای 2– میزان جمعیت شاغل در فعالیت های تجاری 3– میزان جمعیت شاغل در بخش خدمات.
ج – بافت فیزیکی محله (شکوئی: 1369، 93-89)
اما پیشینه تحقیق در مورد پایان نامه ها ورساله ها مواردی این چنین مورد مطالعه قرارگرفته است:
درویشی در رساله دکترای خود تحت عنوان رشد شتابان شهر نشینی واسیب شناسی کالبدی واجتماعی شهر اردبیل با راهنمایی دکتر محمد تقی رهنمایی پرداخته است وبه این نتیجه رسیده است که همراه با روند تغییرات شهر اردبیل از لحاظ سلسله مراتب وتبدیل این شهر به مرکزیت استان باعث گسترش مهاجرت به این شهر شده و درنتیجه باعث افزایش جمعی از یک طرف وگسترش حاشیه نشینی از طرف دیگر شده است ومجموعه این عوامل به افزایش اسیب های اجتماعی در شهر اردبیل شده است. همچنین با مقایسه بافت مرکزی ، حاشیه نشینی ، بافت شهرک های شهر اردبیل اشاره نموده وبه این نتیجه رسیده است که با توجه به رشد نامتوازن شهراردبیل این بافت ها نیز رشدنامتوازنی نسبت به یکدیگر داشته اند که بافت حاشیه ای شهرک ها نسبت به بافت های مرکزی از رشد بی رویه ونامتناسبی برخوردار بوده اند. حقوقی در پایان نامه ای تحت عنوان بررسی تطبیقی بافت قدیم شهربروجرد با بافت جدید با راهنمایی ازیتا رجبی پرداخته است که هدف پژوهش خود را انجام مطالعات کالبدی وساختاری درهر دو بافت قدیم وجدید بوده ونهایتا با تجزیه وتحلیل یافته ها وبررسی معضلات ، نقاط قوت وضعف وتطبیق ان دو بافت یک شمای کلی از خصوصیات وجایگاه هر یک از این بافت ها در فضای شهری بروجرد ترسیم شده است. از دیگر اهداف مورد نظر پژوهش ایجاد هماهنگی وبرقراری ارتباط منطقی بین بافت قدیم وجدید از طریق اعمال الگوهای بهینه بافت قدیم در طراحی وبرنامه ریزی بافت های جدید شهری است. بیابانی مقدم کارشناس ارشد شهر سازی دانشگاه تهران در مقاله ای به عنوان مقایسه تطبیقی و تحلیل شاخص مسکن بافت قدیم شهر با سایر مناطق شهری نمونه موردی شهر بابل به این نتیجه رسیده است که روند رو به رشد مهاجرت از بافت های قدیمی به سایر نواحی شهر ها ودر نتیجه متروکه ویا تبدیل شدن به محله های ناامن موجبات فرسودگی ومشکلات ناشی از ان را برای بافت های قدیمی فراهم خواهد ساخت این در حالیست که جستجو در علت ها ودلایل ان از طریق مقایسه سطح کیفیت زندگی بین بافت قدیم با سایر نواحی شهر ها می تواند به برنامه ریزان در کند تر کردن روند فرسودگی ویا حتی جلوگیری از ان کمک کند در این مقاله به بررسی بافت قدیم شهر بابل ومقایسه ان با سایر نواحی این شهر از طریق استفاده از شاخص های مسکن به عنوان مجموعه از زیر شاخص های کیفیت زندگی پرداخت شده ونتایج بدست امده با استفاده ارزیابی فهرست معیار نشان می دهد که بافت جدید بهترین وپس از ان بافت قدیم وحاشیه ای به طور مساوی در کنار یکدیگر قرار گرفته اند. بافت قدیم بابل نسبت به سایر نواحی شهر نه تنها ازشرایط نامناسبی برخوردار نیست بلکه در بسیاری از موارد بخصوص درشاخص های اقتصادی مسکن حتی وضعیت بهتری دارد.نویسنده معتقد است که همین امر یکی از دلایل اصلی عدم ترجیح ساکنان قدیمی بافت قدیم این شهر به ترک محل سکونت خود بوده وعاملی برای سر زندگی وحیات شهری در این محلات می باشد بدین معنی که شرایط وشاخص های مسکن در قیاس با سایر قسمت های شهر از جمله عوامل تاثیر گذار برتصمیم اهالی در ترک محل زندگی است.
1-7- موانع ومشکلات تحقیق
به طور کلی انجام پژوهش وتحقیق در کشور ما همواره با مشکلات متعددی روبرو بوده است. بخصوص اگر این تحقیق جزءتحقیقات دانشجویی باشد وبه سفارش نهاد یا سازمان خاص صورت نگیرد.مشکلات دو چندان می گردد. تحقیق حاضر از این قاعده مستثنی نیست.
مهمترین مشکلات پژوهشگر دراین مطالعه از اغاز تا به انجام به شرح زیر است:
• نبود تحقیقات ومقالات در مورد موضوع پژوهش
• نبود اطلاعات پایه در مورد شهر مورد نظر
• عدم همکاری یا همکاری اندک بعضی از نهاد ها وسازمان های ذیربط
• عدم تطبیق وهم پوشانی برخی ازامارواطلاعات در سازمان ها ونهاد های مختلف
• صرف هزینه ووقت قابل توجه پژوهشگر به جمع اوری مطالب مورد نیاز پژوهش به دلیل امار واطلاعات ناقص که توسط دستگاه های دولتی ارائه شده بود.
• نداشتن اطلاعات کافی در زمینه نقشه ها وطرح جامع شهر اردبیل
• ایجاد فاصله وشکاف بین دستگاه های اجرائی وموسسات اموزش عالی، که برخی دستگاه های اجرایی به دانشجویان به دیده تحققیر نگاه می کنند.
• جدید بودن موضوع پژوهش وکمتر به روش مقایسه ای درمورد شهر ها پژوهشی یا تحقیقی انجام گرفته است.

پایان نامه
Previous Entries مقاله درباره مطالعه تطبیقی، شهر اردبیل، کاربری اراضی Next Entries مقاله درباره صنایع دستی، منابع طبیعی، دوره قاجار