مقاله درباره افغانستان، رشته اقتصاد، حمل و نقل

دانلود پایان نامه ارشد

شوند.
2 – 2 – 4 – 3 ويژگي هاي انساني جمهوري تاجيکستان از لحاظ ترکيب قوميتي در کشور تاجيکستان، بعد از تاجيها که اکثريت را دارا هستند، ازبکها و روسها بالاترين اکثريت قومي در تاجيکستان هستند که بيش از چهارم اقليت هاي قومي را تشکيل مي دهند؛ علاوه بر آنها داراي شماره فراواني در اين کشور هستند. از نظر جمعيت، بويژه از لحاظ ترکيب جمعيتي، شرايط بسيار جالبي بر اين کشور قرار دارد. در سال 2000م، از 6 ميليون و 127هزار نفر کل جمعيت تاجيکستان، 60 درصد تاجيک ها، 10 درصد روس ها، 25 درصد ازبکها و 5 درصد اوکرايني، ارمني، تاتار، آلماني، قرقيز و کليمي بوده اند. شمار تقريبي کل مسلمانان در تاجيکستان در سال 2000، 5 ميليون و 300 هزار نفر بوده است (افشار (سيستاني)، 1383 : 149). بيشترين قسمت جمعيت تاجيکستان را تاجيکان تشکيل مي دهند که آنها علاوه بر اينکه در اين کشور زندگي مي کنند، در سرزمين کشورهاي همسايه نيز به طور پراکنده گذران عمر مي کنند؛ مانند شمال افغانستان. جمعيت تاجيکستان در آسياي مرکزي بيش از 15 ميليون نفر تخمين زده مي شود، زيرا جميعت تاجيکستان در 20 ژانويه سال 2000م، 6 ميليون و 127 هزار نفر بوده است. از سويي جمعيت ازبکستان 23 ميليون نفر مي باشد که حدود 7 ميليون نفر آن ها، يعني مردم شهرهي بزرگ اين جمهوري، مانند: سمرقند، بخارا، فرغانه، ترمز، و … تاجيک هستند و شماري تاجيک نيز در قرقيزستان، قزاقستان و ترکمنستان زندگي مي کنند(افشار (سيستاني)، 1383 : 147). فرهنگ کشور تاجيکستان را مي توان ادامه فضايي فرهنگ ايراني دانست؛ از اين لحاظ اين کشور با جمهوري اسلامي ايران و همچنين کشور افغانستان اشتراکات معنوي و فرهنگي بسياري دارند. تاجيکان که بازمانده سغديان ايراني نژاد محسوب مي شوند، در حقيقيت تنها بازمانده نژاد آريايي ماوراء النهر هستند که به طرق مختلف توانسته اند خود را از هجوم پي در پي مغول و ترکان حفظ کنند (بحيرايي، 1388: 33). از لحاظ شمار جمعيت اين کشور داراي نرخ رشد مثبت بوده است؛ در جدول زير نرخ افزايش جمعيّت اين کشور را نشان مي دهد:
جدول3-3: ميزان نرخ رشد جمعيت کشور جمهوري تاجيکستان
سال
1959
1970
1979
1989
1990
1994
1996
1997
2008
جمعيت
1981000
2900000
3801000
5090000
5500000
5995469
5885000
5751000
7211884
منبع: جغرافياي کشورهاي جهان(تاجيکستان)، حميد بحيرايي، انتشارات جغرافيايي نيروهاي مسلح، 1388.
علاوه بر آن از لحاظ دين، بيشتر مردم اين کشور پيرو دين اسلام و مسلمان هستند (بيش از 95%). احياء اسلام در تاجيکستان به نتيجه تشکيل حزبي نهضني اسلامي تاجيکستان يا حزب رنسانس اسلامي تاجيکستان (IRPT) در دسامبر 1991 است (Kamoludin Abdullaev, 2001: 30).
3 – 2 – 4 – 3 ويژگي هاي اقتصادي جمهوري تاجيکستان اقتصاد تاجيکستان را بايد ضعيفترين آن در ميان کشورهاي آسياي مرکزي دانست، بويژه آنکه اين کشور، بعد از استقلال داراي جنگ داخلي شد و وضعيت اقتصادي آن را وخيمتر ساخت. به هر حال، اکنون تاجيکستان داراي حدود420 کارخانه و واحد صنعتي در120 رشته اقتصاد ملي است که کارخانه آلمينيوم ريگان، بوختار در فرقان تپه براي توليد پوشاک، پاي افزار و مبلمان، توليد کود شيميايي وخش، وستک ردمنت، که در گذشته غني کننده اورانيوم مورد مصرف در صنايع اتمي شوروي بوده و از سال 1993م، براي پالايش طلا از آن استفاده مي شود، يخچال شهر دوشنبه، توليد دسيگاه نساجي شهر دوشنبه، ترانسفر مرقاغان تپه، مجتع نساجي و ابريشم شهر هاي دوشنبه و خجند، از جمله آنها مي باشد (افشار (سيستاني، 1383 : 234). واحد پولي تاجيکستان، “ساماني” نام دارد. اقتصاد جمهوري تاجيکستان را بايد متاثر از جغرافياي طبيعي اين کشور دانست، بويژه آنکه قسمت اعظمي از اين جمهوري را صحراي بزرگ قره قوم فرا گرفته است بطوري که علاوه بر آنکه جغرافياي اين کشور را فراگرفته است، با اقتصاد اين کشور را نيز در خود ممدوج نموده است. حدود 375000 کيلومتر مربع از سرزمين ترکمنستان را صحراي خشک قره قوم تشکيل مي دهد که شامل زمينهاي گل مرده، شوره زار هاي روان است که در بعضي مناطق تپه هاي به ارتفاع بيش از ده متر به وجود مي آورد. دولت با حفر کانال مصنوعي قره قوم حدود850000 هکتار از اراضي اين صحرا را به زير کشت برده است. توليد پنبه به 1300000 تن در سال رسيده است (تراب زاده و ديگران، 1373: 331). يکي از فعاليّت هاي مهم در اقتصاد تاجيکستان، خصوصي سازي در مراکز توليدي و کارخانجات اين کشور بوده است که توانسته اثرات مطلوبي را بر اقتصاد اين کشور داشته باشد.خصوصي گرداني کارخانه هاي بزرگ وکوچک انجام شده است. تا ماه ژانويه سال 2006 ميلادي از 9121 کارخانه دولتي 8707 آن تقريباً 95 درصد خصوصي کرده شده اند. همزمان يک زمره قوانين و مقررات از جمله قانون هاي مدني، ماليات و خصوصي گرداني اموال دولتي به تصويب رسيده اند. امروز در جمهوري تاجيکستان تهيه برنامه طويل المدت رشد ملي استراتژي براي سال هاي 2015 و نيز برنامه فقرزدايي براي سال هاي 2008 – 2006 در حال به اتمام رسيدن است. هدف اصلي اين برنامه به دست آوردن رفاه سياسي و اجتماعي و اقتصادي مردم تاجيکستان در شرايط الويت اصول هاي آزادي، شرف انساني مي باشد. در نظر است سطوح فقر از 61 درصد به 32 درصد در سال 2015 کاهش يابد، همزمان ساير علامت هاي اساسي اجتماعي: مرگ و مير کودک و مادر، تأمين آب تميز و بهداشت، سطح معرفت و محيط زيست بهتر کرده شود (http://tajik-em-mashhad.ir). امروز در جمهوري تاجيکستان تهيه برنامه طويل المدت رشد ملّي استراتژي براي سال هاي ???? و نيز برنامه فقرزدايي براي سال هاي ???? – ???? در حال به اتمام رسيدن است. هدف اصلي اين برنامه به دست آوردن رفاه سياسي و اجتماعي و اقتصادي مردم تاجيکستان در شرايط الويت اصول هاي آزادي، شرف انساني مي باشد. طبق برنامه‌ريزي‌ها قرار است سطوح فقر از ?? درصد به ?? درصد در سال ???? کاهش يابد، همزمان ساير علامت هاي اساسي اجتماعي: مرگ و مير کودک و مادر، تأمين آب تميز و بهداشت، سطح معرفت و محيط زيست بهتر شود (http://www.yjc.ir).

جدول 4-3: شاخص هاي اقتصاد كلان تاجيكستان

عناوين شاخص ها
سال 1991
سال 2000
سال 2004
سال 2005
مقايسه بين سال 1991 تا 2005
توليد ناخالص ملي، به ميليون ساماني
8/10712
7/1806
5/6157
1/7201
3/61
توليد صنايع، به ميليارد ساماني
6/6001
1374
0/3964
5/114/4
6/71
محصولات كشاورزي، به ميليارد ساماني
0/2590
2/693
9/2259
9/773/2
7/89
حمل نقل كالا و فراورده ها، به ميليون تن
1/303
7/18
0/42
5/40
9/13
حمل و نقل مسافري، ميليون نفر
4/510
0/135
1/361
9/386
0/71
سرمايه گذاري به ميليون ساماني
9/2218
6/108
8/583
3/617
X
بكار انداختن سرمايه هاي اصلي، به ميليون ساماني
0/1222
6/81
8/253
2/296
X
حجم معاملات جزء در كليه رمينه هاي تجاري، به ميليارد ساماني
0/9866
2/558
5/1856
0/203/2
6/20
ارائه خدمات غير رايگان به مردم، به ميليارد ساماني
2/3119
9/188
4/1135
8/444/1
5/42
حجم مبادلات بازرگاني، به ميليارد دلار
X
3/1459
1/2290
5/238/2
X
صادرات، به ميليون دلار
X
3/784
9/914
7/908
X
واردات به ميليارد دلار
X
0/675
2/1375
8/329/1
X
تراز تجاري به ميليون دلار
×
3/09 +
7/481-
1/421 –

حقوق پايه، به ساماني
370
57/15
60/57
84/85
X
دريافتي، به ساماني
5/89
2/108
7/126
3/138
X
تعداد افراد بيكار به هزار نفر (در پايان هر سال)
X
0/43
4/40
5/44
X
كاهش ارزش پول در بخش مصرف (در دسامبر هر سال )
X
6/60
7/5
1/7
X
نرخ ارز (مارس 2006) به ساماني

23/3

mashhad.ir/economic/104.html http://tajik-em

3 – 5 – 3 ازبکستان 1 – 3 – 5 – 3 موقعيت جغرافيايي و ويژگي هاي جغرافيايي ازبکستان ازبکستان کشوري در مرکز آسياي مرکزي است. ازبکستان در حدود 173000 ميليون مايل (448000 کيلومترمربع) وسعت دارد (McCray and other, 2009 : 10). از لحاظ موقعيت جغرافيايي، اين کشور در قلب آسياي مرکزي، بين رودهاي سيردريا و آمودريا، قرار گرفته است و با تمامي جمهوري هاي آسياي مرکزي مرز مشترک دارد. موقعيت مرکزي و جمعيت اين کشور باعث شده است که اين جمهوري نقطه ارتباطي مناسبي را با کشورها ي آسياي مرکزي دارا باشد؛ کشور ازبکستان از لحاظ ويژگي هاي طبيعي، به مجموعه کوهستان ها و رودهايي ختم مي شود که از آنها مي توان با عنوان مرزهايي از قبيل مرز طبيعي ياد کرد که اين کشور با کشورهاي همسايه خود نام برد. اين کشور در شمال شرق بواسطه سسله جبال چاتقال و فرغانه به قرقيزستان و از شمال و شمال غربي و درياي آرال، صحراي قره قوم به قزاقستان و از طريق سلسله جبال کورانين، زرافشان، حصار و ببباتاق به تاجيکستان و از جنوب غربي از طريق آمودريا و کوههاي تنگ تاو و صحراي شني ساحل راست آمودريا به ترکمنستان و از جنوب از طريق آمودريا به افغانستان منتهي مي شود (ولايتي،1390: 64). رودخانه هاي عمده ازبکستان سيردريا، آمودريا و شاخهاي منشعب از آنها مي باشد که در خارج از ازبکستان شکل مي يابند. آمودريا و سيردريا بزرگترين رودخانه هاي ازبکستان و آسياي مرکزي به شمار مي آيد. طول سير دريا 2982 کيلومتر است که 5140 کيلومتر آن در داخل ازبکستان قرار دارد و بعد از آمودريا پرآب ترين رودخانه آسياي مرکزي مي باشد. سيردريا از خاک قرقيزستان سرچشنه مي گيرد. از ديگر رودخانه هاي ازبکستان مي توان به رودخانه هاي چرچيق با 397 کيلومترطول، زرافشان با 800 کيلومتر طول، “قشقه دريا” با 373 کيلومتر طول، آهنگران با 236 کيلومتر طول، “سرخان دريا” با 196 کيلومتر طول و “نارين” با 817 کيلومتر و رودخانه هايي همچون “کارا دريا”، “سوخ”، “زرافشان” ، و “شعرآباد” طول اشاره نمود (کتاب سبز ازبکستان، 1386: 4). علاوه بر آن، ازبکستان را بايد کشور کوهستانها دانست. دامنه غربي کوهستانهاي تيان شان و پامير آلاي در ازبکستان واقع شده است. کوه هاي ديگري هم در ازبکستان وجود دارند که از ميان آنها مي توان به “آکتائو”، “کاراک چيتائو” و بخش غربي کوهستان زرافشان با شيب کند، اشاره نمود. دره هاي بزرگي بين کوهستان هاي “قشقه دريا”، “سرخان دريا”، “زرافشان” و سمرقند وجود دارد که بزرگترين دره دره ي فرغانه با 370 کيلومتر درازا و 190 کيلومتر پهناست. اين دره توسط مجموعه ي کوهستاني از سه طرف بجز سوي غربي دوره شده است (همان: 2). در جنوب سلسه جبال زرافشان و سلسه جبال حصار قرار گرفته است، و رشته کوههاي که در جنوب آن قرار دارند عبارتند از : يکه باغ، کوه تنگ تاو، باي سون تاو، چک چير و غيره. بلندترين قله ازبکستان در سلسه جبار حصار قرار دارد بنام حضرت سلطان با 4643 متر ارتفاع ( مدرسي، 1388: 83).
2 – 3 – 5 – 3 ويژگي هاي انساني ازبکستان قابل توجّه است که اين کشور از لحاظ جمعيت، پرجمعيت ‌ترين جمهوري در ميان

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه درباره نفت و گاز، وزارت امور خارجه، استان گلستان Next Entries مقاله درباره وزارت امور خارجه