مقاله با موضوع کسب و کار، عملکرد سازمان، عملکرد سازمانی، دارایی ها

دانلود پایان نامه ارشد

گرداند. عدم توانایی در تشخیص یک مدل کسب وکار مناسب در زمان آغاز یک کسب وکار ، موجب ناکامی سازمان در دستیابی به اهداف آن می شود. علیرغم اهمیت این موضوع ، تعاریف ومؤلفه های استانداردی برای شناسایی مدلهای کسب وکار به طوری که بتوان از آن در کسب وکارها و صنایع مختلف بهره برد ، وجود ندارد. از این رو ، در تحقیق حاضر بر اساس رویکردهای مختلفی که در مدل سازی کسب وکار وجود دارد ، به ارائه تعاریف و مؤلفه های مدل کسب و کار پرداخته شده است. با این حال ، تنها داشتن یک مدل کسب و کار مطلوب در زمان آغاز به کار سازمان مهم نیست ، بلکه آنچه از اهمیت بیشتری برخوردار است ، در اختیار داشتن و حفظ یک مدل کسب و کار بهینه در طول حیات سازمان است. توانمندی یک مدل کسب و کار تا حدی است که خود می تواند ابزار قدرتمندی برای تحلیل ، آزمون و ارزیابی انتخاب های راهبردي باشد که پیش روی یک سازمان قرار دارد. به این دلیل ، ارزیابی مدل کسب وکاریک سازمان ،به عنوان فرایند اتخاذ تصمیمات راهبردي هیچ وقت کامل نمی شود و می تواند مبنایی برای بهبود مستمر رفتار کسب و کار باشد. ارزیابی مدلهای کسب و کار ، با توجه به هدف ارزیابی و سطح و واحد تحلیل ، تفاوت دارد . در این مطالعه سعی شده است تا با مروری بر مطالعات صورت گرفته ، مهمترین روشها و معیارهای ارزیابی مدل کسب و کار مشخص شود . باید توجه داشت که مدلهای کسب و کار ، نمایشی از کسب و کار در یک زمان خاص هستند. تحولات سريع در محيط اقتصادي ، فرهنگي ، سياسي و فناوري ، به پیچیده تر شدن محیط فعالیت سازمانها منجر شده است و باعث گردیده است که سازمانها دیگر از ثبات برخوردار نباشند و کسب وکارها به صورتی پویا تکامل یابند. این امر باعث شده است تا مدلهای کسب و کار دارای یک وضعیت نا پایدار شده و با توسعه کسب و کار و در طول زمان ، تغییر یابند. همین امر سبب گردیده است تا مفهوم کارایی مدل کسب و کار به یکی از مهمترین مباحث مدیریتی تبدیل شود (برتل ، 2012 ، ص 90 ).

2 -2) تعریف عملکرد سازمانی
عملکرد سازمانی ، به چگونگی انجام ماموریت ها ، وظایف و فعالیت های سازمانی و نتایج حاصله از انجام آنها اطلاق می گردد (شیخ زاده ، 1388 ، ص 59 ) . معمولا هدف از عملکرد سازمانی ، افزایش اثر بخشی و کارایی سازمان است همانطور که فردریکسون13 در نظریاتش خاطر نشان می کند ، اثر بخشی و کارایی سازمان معیارهای اصلی برای ارزیابی شرکت ها بوده و هستند . ولی سنجش اثر بخشی و کارایی در شرکت ها استوار است ( الوانی و دانایی فرد ، 1388 ، ص 34 ) . تداوم حیات هر سازمانی بستگی به تعامل پویای آن با محیط درونی و بیرونی دارد . بر اثر این تعامل تازه ترین اطلاعات و یافته های علوم دریافت و منجر به تغییراتی در شیوه های عمل و رفتار سازمانی می گردد . همچنین در این تعامل باید منابع کافی و مورد نیاز خود را کسب کند و هم سازی لازم را با در خواست های واقعی محیط به عمل آورد حیات سازمان تا حدود زیادی بستگی به مهارت ها و آگاهی کارکنان دارد . هر چقدر این زمینه ها بهینه باشند قابلیت سازگاری با محیط متغیر نیز بیشتر می شود . الگوی کسب و کار نقش بسزایی در عملکرد سازمان دارد (لی ، 2001 ،ص 203) .
عملکرد یکی از مهمترین فرآیند های راهبردی است که ضمن ارتقای پاسخگویی ، میزان تحقق اهداف و برنامه های هر سازمان را مشخص می سازد . به عبارت دیگر اگر نتوان چیزی را اندازه گیری کرد ، نمی توان آن را مدیریت کرد . آن چه اندازه گیری شود ، انجام شدنی نیز هست . مطمئناً تا زمانی که وضعیت موجود عملکرد را ندانیم ، نمی توانیم عملکرد را بهبود بخشیم ( ملکی ، 1388 ، ص44) . هر چند رسالت اصلی هر الگوی ارزیابی عملکرد ، تعیین کارایی و اثر بخشی سازمان مورد ارزیابی است ، ولی تعیین نقاط قوت و ضعف سازمان را نیز داشته و راه کارهایی برای رفع نقاط ضعف احتمالی موجود ارائه دهد . به طور کلی ، ارزیابی عملکرد ، به فرآیند سنجش و اندازه گیری عملکرد دستگاه ها در دوره های مشخص ، به گونه ای که انتظارات و شاخص های مورد قضاوت برای دستگاه ارزیابی شونده شفاف و از قبل به آن ابلاغ شده باشد اطلاق می گردد ( شیخ زاده ، 1388 ، ص 64) . از جمله اقداماتی که موجب بهبود عملکرد اثر بخشی سازمانی می شود ، تدوین و اجرای برنامه ارزیابی عملکرد مالی و بازار است .
عملکرد به معنی رفتارها و نتایج می باشد . رفتارها نه تنها ابزارهایی جهت رسیدن به نتایج نیستند بلکه به نوبه خود پیامد هایی می باشند که از محصول فعالیت ذهنی و فیزیکی که در انجام وظایف به کار رفته ، گرفته شده و می توان آنها را جدا از نتایج دانست ( آرمسترانگ ، 1998 ، ص 241 ) .
عملکرد در لغت یعنی حالت یا کیفیت کار کرد .عملکرد نتایج قابل اندازه گیری ، تصمیمات و اقدامات سازمانی است که نشان دهنده میزان موفقیت و دستاوردهای کسب شده است . هزینه ها بخش محوری از عملکرد محسوب می شوند، در عین حال عملکرد تقریباً هر هدف رقابتی و تعالی غیر عادی نظیر قابلیت اطمینان ، انعطاف پذیری ،کیفیت و سرعت را نیز در بر می گیرد ( بیاضی ، 1388 ،ص2 ) .

2-2-1) سیر تاریخی مطالعه تفکر مبتنی بر عملکرد
سابقه مطالعه عملکرد در شکل ابتدایی و اولیه آن به گذشته های بسیار دور باز می گردد . در واقع از همان زمانی که انسان زندگی گروهی را آغاز و پدیده تقسیم کار را در شکل بسیار ابتدایی بین اعضاء مقدر داشته است ، به گونه ای که افراد موفق نسبت به دریافت پاداش و احتمالاً ترفیع مقام نائل می شدند . این شیوه بر اساس قضاوت های ذهنی و شخصی مسئولان صورت می گرفت ، که به صورت کلی و در غالب عباراتی همچون خوب و بد بیان می شد . همگام با گذر زمان و پیچیده تر شدن وظایف و مشخص شدن هر چه بیشتر انتظارات و خواسته ها ، عملکرد و ارزیابی آن در جهت تطابق و هماهنگی مسیر رشد و تکامل خود را پیمود . اما نظام عملکرد و ارزیابی آن بصورت گسترده چه در سطح فردی و چه در سطح سازمانی از سال 1800 میلادی در اسکاتلند توسط اون14 در صنعت نساجی مطرح شد ( صمدی ، 1382، ص 32 ) . استفاده از چوب در رنگ سفید نماد عملکرد عالی ، رنگ زرد نماد عملکرد خوب ، رنگ آبی نماد عملکرد متوسط و رنگ سیاه نماد عملکرد بسیار بد در خصوص کارایی و عملکرد فرد و نهایتاً سازمان مورد استفاده قرار می گرفته است . فرایند عملکرد و ارزیابی آن در سالهای اخیر نسبت به گذشته آن به مراتب راه تکامل و پیشرفت را پیموده است ، در واقع همگام و همسو با توسعه و تکامل اندیشه های مدیریت در قالب مکاتب مدیریت ، فرایند ، ماهیت و کارآمدی آن نیز توسعه پیدا کرده است .مدیریت کلاسیک با انتشار کتاب مدیریت علمی تیلور 15 در سال 1911 میلادی به وجود آمد . او اولین کسی بود که انسان را در هنگام کار مورد مطالعه قرار داد . هدف کلی تیلور ، افزایش کارایی و بازدهی کار از طریق ازدیاد سطح تولید با کاهش هزینه بود . به همین دلیل وی در صدد ایجاد نظامی بود که کار کارگران را اندازه گیری کند ( طبرسا ، 1387 ،ص 204) .

2-2-2 ) ابعاد عملکرد سازمانی
در این تحقیق عملکرد از دو بعد مالی و بازار مورد بررسی و مطالعه قرار گرفته است .
عملکرد مالی
عملکرد مالی واحد تجاری در بر گیرنده بازده حاصل از منابع تحت کنترل واحد تجاری است . اطلاعات درباره عملکرد مالی در صورت سود و زیان و ترازنامه ارائه می شود (بختیاری ، 1385 ،ص 59) . در این تحقیق عملکرد مالی اندازه گیری می شود. دارایی عبارتست از حقوق نسبت به منافع اقتصادی آتی یا سایر راه های دستیابی مشروع به آن منافع که در نتیجه معاملات یا سایر رویدادهای گذشته به کنترل واحد تجاری درآمده است . دارایی در علم حسابداری عبارت است از کلیه اموال و حقوقی که دارای ارزش پولی باشد . دارایی های یک واحد ممکن است پدیده های عینی و مشهود باشند ، مثل زمین ،ساختمان ،موجودی نقدی و موجودی کالا ، یا بصورت حقوق مالی و امتیازات غیر قابل رویت مثل سرقفلی ومطالبات از اشخاص . دارایی ها عرفاً از نظر ارائه در ترازنامه به گروه های متمایزی تقسیم می شوند. دو گروه که مورد استفاده بیشتری دارند عبارتند از دارایی های جاری و دارایی های ثابت ، دارایی یکی از عناصر حسابداری است که نشان دهنده وضعیت مالی شرکت است (بختیاری ،1385،ص 62) .
سود حسابداری عبارت از درآمدها منهای هزینه ها می باشد. در طول یک سال مالی شرکت با توجه به فعالیت هایی که انجام می دهد ، در آمد تحصیل می کند . از طرفی شرکت برای تولید محصولات و ارائه خدمات مبالغی هزینه متحمل می شود . در پایان سال مالی به منظور تعیین عملکرد شرکت ، درآمدها و هزینه های مربوط با هم مطابقت داده می شوند تا معلوم شود که شرکت در سال مالی مذکور چقدر سود بدست آورده است بنابراین سود می تواند روشی برای ارزیابی عملکرد شرکت باشد (جهانخانی ، 1384،ص32) .
نرخ بازگشت سرمایه16 یکی از نسبت های مالی است که از طریق تقسیم سود خالص به علاوه هزینه بهره به مجموع دارایی ها بدست می آید . نرخ بازگشت سرمایه به مهارت های تولید و فروش شرکت مربوط می شود . به وسیله ساختار مالی شرکت تحت تاثیر قرار نمی گیرد . به دلیل استفاده از سود حسابداری در محاسبه نرخ بازگشت سرمایه ، ایرادهایی که بر سود حسابداری وارد است ، بر این معیار نیز وارد می باشد ، با توجه به اینکه دارایی ها در ترازنامه به خالص ارزش دفتری نشان داده می شوند ، بنابراین ارزش واقعی دارایی ها ممکن است بسیار پایین تر یا بالاتر از ارزش دفتری آنها باشد. به همین جهت نرخ بازگشت سرمایه پایین ضرورتاً به این مفهوم نیست که دارایی ها باید در جای دیگری به کارگرفته شوند ، همچنین نرخ بازگشت سرمایه بالا به این مفهوم نیست که شرکت می بایست نسبت به خرید همان دارایی ها و کسب بازده بیشتر اقدام نماید (جهانخانی ، 1384،ص 33) .
عملکرد بازار
عملکرد بازار واحد تجاری ، موضع و موقعیت شرکت را در فضای رقابتی یک صنعت مشخص می سازد. معمولاً اطلاعات درباره عملکرد بازار شرکت از طریق گزارش های تحلیلی که توسط واحد تحقیقات و بازاریابی و یا مطالعات استراتژیک تهیه می گردد ، به دست می آید که توانمندی یا ضعف شرکت را نشان داده و مبنای برنامه ریزی های آینده می گردد (خیری نژاد ، 1378 ، ص 37) . در این تحقیق عملکرد با استفاده از پرسشنامه دارای پرسش هایی در طیف لیکرت پنج تایی و با استفاده از نظر مدیران درباره مولفه های حفظ و نگهداری مشتریان کنونی ، جذب مشتریان جدید و حفظ سهم بازار اندازه گیری می شود.
در جریان ارزیابی عملکرد سازمانی یکی از مهمترین اقداماتی که باید صورت گیرد ، تفکیک شاخص های مبتنی بر بازار از شاخص های مالی است . اثر بخشی سازمانی عبارت است از درجه یا میزانی که سازمان به هدفهای مورد نظر خود نائل می آید . علاوه بر این عملکرد سازمانی بخشی از مفهوم اثر بخشی سازمانی است که مبنای آن اهداف بیرونی سازمان یعنی اهداف ذینفعان می باشد . بخشی از شاخص های عملکرد سازمانی ، شاخص های تجاری و مالی است که جهت اندازه گیری عملکرد شرکتهای تجاری مورد استفاده قرار می گیرد (فتحی ، 1386، ص 265) .

2-2-3 ) عوامل مؤثر بر عملکرد سازمانی
دو جریان اصلی در سنجش عملکرد وجود دارد . دیدگاه اقتصادی که بر اهمیت عوامل خارجی بازار نظیر موضع رقابتی تأکید دارد ، و دیدگاه سازمانی که بر دیدگاه رفتاری و جامعه شناختی و سازگاری آنها با محیط استوار است . آندرو17 (1971 ) دیدگاه اقتصادی و رفتاری را به عنوان عوامل مؤثر بر عملکرد مورد تأکید قرار می دهد . توریک و مک گیون18(1997) عملکرد را به شرح زیر فهرست کرده اند : (رهنورد ، 1387، ص 83)
برای ارتقای عملکرد سازمانی در سطوح مختلف ، بین عناصر سازمانی و محیط سازمانی رابطه معنی داری وجود دارد ، نتایج تحقیقات برنز و استاکر بیان می کند که تغییرات محیطی ، طراحی ساختارهای متفاوتی را می طلبد . همچنین رابطه بین استراتژی و محیط نیز مورد تأکید است و به گفته ی فردریک سون ( 1986 ) یک مهارت کلیدی محسوب می شود .
تسی (1984 ) استدلال می کند یک سازمان برای رسیدن به بهترین عملکرد نیازمند آن است که قابلیتهای خود را با محیط متغیّر خود

پایان نامه
Previous Entries مقاله با موضوع کسب و کار، عملکرد شرکت، استان گیلان، سهم بازار Next Entries مقاله با موضوع ارزیابی عملکرد، عملکرد سازمان، عملکرد سازمانی، کسب و کار