مقاله با موضوع کتاب های الکترونیکی، کتاب الکترونیک، کتاب الکترونیکی، کتابداران

دانلود پایان نامه ارشد

وب به ناشران و نویسندگان امکان می دهد تا به سرعت، حتی چند هفته پس از انتشار یک کتاب به اصلاح یا انتشار ویرایش های جدید اثر موردنظر بپردازد. انجام چنین فرایندی در محیط الکترونیکی بسیار سریع و کم هزینه است.
از مشکلاتی که ممکن است ناشران کتاب های چاپی با آن روبرو شوند، انبار کردن کتاب ها قبل از توزیع و نیز نگهداری نسخه های اضافی است. نشر کتاب در قالب الکترونیکی نیاز به فضای فیزیکی برای انبار کردن کتاب ندارد(علیزاده و ظروفچی،1390).
هیچ استانداردی برای قالب های سخت افزاری وجود ندارد.
هزینه های بالا و عدم تنوع عناوین نیز از جمله مشکلات کاربرد این کتاب های الکترونیکی است( آن لانگ، 1382.ص10).
درحالی که هزینه تهیه یک کتاب خوان الکترونیکی بسیار بیشتر از یک کتاب چاپی می باشد، قیمت متون الکترونیکی خیلی ارزان تر و در بعضی مواقع رایگان می باشد. در صورت چاپ یک کتاب الکترونیکی هزینه تمام شده آن کمتر از هزینه تهیه یک کتاب چاپی است( ویکی پدیا، 2011).
2-10- عوامل موثر در پیشبرد و توسعه کتاب های الکترونیکی
با وجود فناوری های پیشرفته و رشد روزافزون آنها تمایل استفاده کنندگان نسبت به سهولت دسترسی به کتاب های مورد علاقه بسیار فزونی یافته است. عوامل بسیاری دست به دست هم داده تا زمینه را برای استفاده از کتاب های الکترونیکی و رشد استفاده از آن ها فراهم کنند. این عوامل بر ویژگی های کتاب های الکترونیکی افزوده و گزینه مناسب تری برای انتخاب آن ها می باشد. عواملی که در پیشبرد و توسعه این کتاب ها موثر است عبارتند از:
پیدایش نشر رومیزی؛
رشد اهمیت انتشار بدون کاغذ؛
ایجاد روزآمدی، روبرداری، اشتراک، توزیع، و جستجوی آسان اطلاعات الکترونیکی؛
دسترسی گسترده تر به شبکه های ارتباطی محلی و جهانی؛
آغاز انفجار اطلاعات الکترونیکی؛
پیشرفت های سخت افزاری و نرم افزاری رایانه ها؛
پیشرفت های اینترنت در تسهیل تبادل الکترونیکی متن و داده ها؛
کاربرهای آسان وب با استفاده از فناوری هایی مانند اچ تی ام ال134 و ایکس ام ال135 و پی دی اف136 به عنوان استانداردهای پایه و اصلی( علیدوستی و شیخ شعاعی،1385. ص 105).
2-11- مشکلات کتاب های الکترونیکی
تهیه استانداردهایی که امکان خواندن همه عناوین کتاب های الکترونیکی را از طریق یک رابط فراهم آورد. صرف نظر از این که محتوای کتاب الکترونیکی چه هست؛ باید وسایل و دستگاه های خواندن کتاب الکترونیکی به گونه ای باشندکه با گذشت زمان و تغییر تجهیزات محتوا قابل خواندن باشد(رود و دیگران، 1384.ص 87).
استاندارد کردن ابزار خواندن کتاب های الکترونیکی؛
بهبود قابلیت خواندن کاربران کتاب های الکترونیکی؛
استاندارد کردن ارتباط متقابل بین خوانندگان و کتاب های الکترونیکی؛
انتخاب استانداردهایی برای فهرست نویسی منابع الکترونیکی؛
کمک به کتابداران در انتخاب کتاب های الکترونیکی مناسب و تصمیم گیری بهتر از بودجه های موجود در این زمینه؛
عقد قرارداد با توزیع کنندگان کتاب های الکترونیکی که نیازهای ویژه کتابخانه را تامین کنند( آن لانگ،1382.ص10).
2-12- فعالیت های آموزشی و پژوهشی اعضای هیات علمی
دانشگاه مرکز آموزش و پژوهش است. این مراکز مقتدر می تواند موجب صعود و پیشرفت دانشگاه گردد و یا از طرفی کم توجهی به آن، موجب افول و نزول را فراهم آورد. کاربرد روش ها و ابزارهای مناسب در سیستم آموزشی و پژوهشی دانشگاه مسلماً موجب ترقی و تعالی دانشگاه می شود. در کتاب مجموعه قوانین و مقررات اعضای هیات علمی دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی و پژوهشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری(1381)، مسئولیت اساسی آموزش نظری، عملی، پژوهشی، و راهنمایی دانشجویان را به عهده عضو هیات علمی دانشگاه گذارده است.
در آیین نامه استخدامی هیات علمی مسئولیت و وظایف عضو هیات علمی تمام وقت را بر پایه فعالیت های اساسی زیر تعریف کرده است:
آموزشی( نظری- عملی)؛
پژوهشی؛
راهنمایی دانشجو؛
خدمات دانشگاه.
کتاب الکترونیکی می تواند بعضی از چالش هایی که فراروی آموزش عالی است را حل کند. این مشکلات شامل دانشجویان رو به رشد و وضعیت اقتصادی متفاوت آن ها، کمبود مالی خرید کتاب، و ظهور منابع الکترونیکی کتابخانه ها و کتابخانه های مجازی می باشد( بنت، 2005. ص 12).
2-12-1- فعالیت های آموزشی
براون و دیگران(1972) مفروضات اساسی را برای سیستم های آموزشی در رابطه با کاربرد رسانه های مختلف بدین شرح بیان می کنند:
هدف اصلی یک دانشگاه فراهم آوری بهترین نوع آموزش در حد امکان می باشد.
به منظور فراهم آوری آموزش مناسب، لازم است به این امر که دانشجویان دارای توانایی ها و استعدادهای متفاوتند و دانشگاه باید در مورد این تفاوت ها تصمیم گیری نماید، توجه کنند.
افراد ترجیح می دهند که به طرق گوناگون آموزش دیده و روش های آموزشی بایستی با سلایق افراد تطبیق پیدا کند.
امروزه هر سیستم مدرن آموزشی بایستی علاوه بر روش های سنتی آموزشی، به رسانه های جدید دسترسی داشته باشد. ابزار جدید باعث می شود که تجربیات آموزشی به پیشرفت در آموزش منجر شود.
برای تدارک تکنولوژی آموزشی مناسب، استادان دانشگاه بایستی در مورد روش های آموزشی و دلپذیر بودن یادگیری برای دانشجویان دقت داشته باشند(مشتاقیان،1387.ص42).
2-12-2- فعالیت های پژوهشی
تحقیقات علمی و فناورانه که نظام های اقتصادی امروزی را به حرکت آورده، در پیشبرد دانش بشر به ستون های دوقلو می مانند. در عین حال، فناوری های اطلاعاتی و ارتباطی خود محور اصلی پژوهش علمی به حساب می آیند؛ بدین ترتیب که دانشمندان را در انجام پژوهش بنیادی و کاربردی توانمند نموده، همکاری ها و کنسرسیوم های علمی را در سطح بین المللی ایجاد کرده، تجربیات را انتقال داده، داده را سازماندهی می کنند، فعالیت های آزمایشگاهی را هماهنگ ساخته و یافته های حاصل را به عوام و خواص منتقل می کنند. دنیای دیجیتالی، نه تنها محصول علم است بلکه در شکل دهی برنامه کار پژوهش علمی و نیز تعیین آنکه در آینده چگونه دانش علمی پدید خواهد آمد و چگونه بهره برداری خواهد شد، نیروی بنیادی به شمار می آید(علم در جامعه اطلاعاتی، ص39).
فناوری های اطلاعاتی و ارتباطی ظرفیت افزایش دسترس پذیری به دانش جهانی را دارند. دنیای دیجیتالی، فرصت های جدیدی را برای دانشمندان کشورهای در حال توسعه که تلاش های علمی آن ها در سراسر جهان، باعث تولید ابزارهای بسیار اساسی برای به کنترل درآوردن فناوری های اطلاعاتی و ارتباطی می شود، پدیدآورده است(علم در جامعه اطلاعاتی، ص40).
فناوری های اطلاعاتی و ارتباطی تاثیر چشمگیری بر آموزش و پرورش در برخی کشورهای صنعتی داشته که حاصل آن ایجاد جامعه اطلاعاتی است. این توفیق می تواند از طریق به کارگیری فناوری های اطلاعاتی و ارتباطی در ایجاد ساختار مناسب، بنا به نیاز کشورها و مناطق خاص، در هر جایی عیناً بازسازی شود. بدون آموزش و تعلیم در زمینه دستیابی به اطلاعات و داده های علمی و فنی و استفاده از آن ها به صورت موثر و کارآمد، هیچ توسعه کامل و پایداری حتی اگر به صورت رایگان هم باشد، اتفاق نمی افتد.( علم در جامعه اطلاعاتی، ص113)
2-13- کتاب الکترونیکی و فعالیت های آموزشی و پژوهشی اعضای هیات علمی
استفاده کنندگان از کتاب الکترونیکی در کتابخانه های دانشگاهی شامل کارکنان آموزشی، محققان، استادان، دانشجویان، کتابداران، و ناشران می باشند.
در صورتی که در جهان روز به روز بر نشر کتاب الکترونیکی افزوده شده و از لحاظ قیمت تهیه کتاب الکترونیکی مقرون به صرفه تر از کتاب های چاپی؛ و از لحاظ محتوا و ماهیت اطلاعاتی کتاب الکترونیکی همانند کتاب چاپی است، با این حال در مراکز اطلاعاتی عموم افراد خواستار استفاده از کتب چاپی بوده و حتی کتاب الکترونیکی را به صورت چاپی تهیه می کنند.
در دنیای امروز اطلاعات نقش کلیدی را در جهان ایفا کرده و بخش جدایی ناپذیر فعالیت های بشری به شمار می رود. همچنین در کار آموزش و پژوهش اهمیت حیاتی و ضروری دارد. بر این اساس نیاز افراد به اطلاعات، روز به روز بیشتر و متنوع تر شده و به طور مرتب این نیاز تغییر می کند. به عقیده کرافورد137 برحسب نوع کار، سابقه، تجربه کاری، رشته تحصیلی، و زمینه شغلی نیاز اطلاعاتی افراد متفاوت است( آذرنگ و عینی، 1383). از این نوع گروه های شغلی، اعضای هیات علمی دانشگاه ها می باشند.
دانشگاه ها نقش های کلیدی متفاوتی برعهده دارند: نقش آموزشی، و نقش پژوهشی که نقش آموزشی مصرف کننده اطلاعات است و در نهایت به تولید اطلاعات منجر می شود. اما وظیفه پژوهشی دانشگاه ها، تولید اطلاعات مورد نیاز و حل مسایل موجود در جامعه است. با توجه به پیوند کیفیت آموزش و کم و کیف پژوهش، تولید اطلاعات علمی یکی از وظایف اصلی اعضای هیات علمی هر دانشگاه به حساب می آید.
هرچند کتاب های چاپی می توانند پاسخگوی نیازهای اطلاعاتی کاربران باشند، اما با رشد فناوری اطلاعات و نیاز افراد به اطلاعات روزآمد، کتابخانه ها دیگر نمی توانند نیاز اطلاعاتی و مطالعاتی کاربران را تنها با تکیه بر منابع چاپی تامین کنند. ویژگی های منحصربه فرد کتاب های الکترونیکی برای کاربران، کتابداران، ناشران، و جمع کنندگان کتاب های الکترونیکی موجب شده است نشر کتاب از قالب سنتی به قالب الکترونیکی تغییر نماید.
2-14- پیشینه پژوهش های کتاب های الکترونیکی
با توجه به جستجوهای صورت گرفته، پژوهش های مرتبط با کتاب الکترونیکی در کشور ما محدود بوده و به نحو کلی مقالاتی که در این حوزه انتتشار یافته، به ارایه تعریف ها و توصیف هایی مرتبط با این حوزه پرداخته اند.
در این بخش پژوهش هایی پیرامون موضوع صورت پذیرفته تحت عنوان پژوهش در داخل و خارج از کشور مورد بررسی قرار می گیرد.

2-14-1- پيشينيه درايران
فهیمی فر (1388) در پژوهش خود با عنوان” سنجش معیارهای ارزیابی کتاب های الکترونیکی دانشگاهی از دیدگاه دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه الزهرا(س) و کتابداران شاغل در دانشگاه های دولتی شهر تهران” به شناسایی عامل ها، ملاک ها، و نشانگرهای ارزیابی کتاب های الکترونیکی از جمله خواندن شفاهی متن، قابلیت جستجو، قابلیت های صوتی و تصویری، تعامل، خوانایی متن، دسترس پذیری، و توزیع از دیدگاه کاربران و کتابداران و رتبه بندی آن ها با توجه به دیدگاه این افراد پرداخته است. علاوه بر موارد مزبور از دیدگاه کتابداران به بررسی عامل ها، ملاک ها، و نشانگرهای دیگر ارزیابی کتاب های الکترونیکی از جمله مجموعه سازی، سازماندهی، اشاعه اطلاعات، مدیریت مجموعه و رتبه بندی این ملاک ها پرداخت. این پژوهش با توجه به رتبه بندی کاربران و کتابداران در زمینه ملاک ها و نشانگرهای به دست آمده و تشخیص ضریب تاثیر هر یک از ملاک ها، به معرفی مهمترین نشانگرها پرداخت. براساس نتایج حاصل از دیدگاه افراد مورد تحقیق اهمیت اکثر نشانگرهای تاثیر گذار در انتخاب کتاب الکترونیکی در سطح اهمیت زیاد و بسیار زیاد می باشد. کلیه نشانگرها دارای سطح اهمیت متوسط رو به بسیار زیاد هستند. برخی نشانگرهای موجود در کتاب چاپی از سوی دانشجویان جزء نشانگرهای با اهمیت بسیار زیاد به شمار می رود. بر این قرار کاربران هنوز دوستی دیرینه خود را با کتاب چاپی فراموش نکرده و تمایل به درنظر گرفتن این نشانگرها در کتاب الکترونیکی دارند. کتابداران و دانشجویان به طور مشترک ملاک های توزیع، دارا بودن صفحات محتوای مشابه، برقراری پیوند، هزینه، قابلیت خوانایی متن، دسترس پذیری، مرور آسان، و پویش را از جمله مهمترین ملاک های مورد بررسی می دانند. به طور مشترک ملاک توزیع در میان هر دو گروه دارای بالاترین درجه اهمیت است. به طور کلی اکثر نشانگرها همگرایی دیدگاه بین هر دو گروه وجود داشت که بیانگر سطح بسیار بالای شناسایی نیاز کاربران از سوی کتابداران

پایان نامه
Previous Entries مقاله با موضوع کتاب های الکترونیکی، کتاب الکترونیکی، کتاب الکترونیک، کتاب های چاپی Next Entries مقاله با موضوع کتاب های الکترونیکی، کتاب الکترونیکی، کتاب الکترونیک، کتابداران