مقاله با موضوع کتاب الکترونیکی، کتاب الکترونیک، اعضای هیات علمی، کتاب های الکترونیکی

دانلود پایان نامه ارشد

حجم انبوه اطلاعات، کتابخانه ها سعی دارند مجموعه مناسب و متناسب با جامعه استفاده کننده خود که همان اعضای هیات علمی و دانشجویان می باشند، را تهیه نمایند. این مشکل باعث می شود که کتابداران در تلاش برای تهيه مجموعه ای روزآمد و مناسب باشند. یکی از این مجموعه ها، کتاب الکترونیکی می باشد که در حال حاضر مورد توجه کتابداران قرار گرفته است. با توجه به جستجوهای صورت گرفته، پژوهش های مرتبط با کتاب الکترونیکی در کشور ما ناچیز است و به طور کلی مقالاتی که در این حوزه انتتشار یافته، به ارائه تعریف ها و توصیف هایی مرتبط با این حوزه پرداخته اند. از آنجا که پژوهشی در زمينه میزان کاربرد کتاب های الکترونیکی در فعالیت های آموزشی و پژوهشی محققین مختلف در ایران انجام نگرفته است؛ این پژوهش در نظر دارد با بررسی گروهی از محققین که اعضای هیات علمی دانشگاه ها می باشند، به بررسی میزان کاربرد کتب الکترونیکی در فعالیت های آموزشی و پژوهشی این افراد بپردازد و در عین حال به بیان راهکارهای مناسبی جهت بهبود مجموعه کتابخانه ها و اصول انتخاب این منابع در دانشگاه ها بپردازد.
1-4- کاربرد نتايج پژوهش
کاربرد تحقيق حاضر برای کتابخانههای دانشگاهی کشور و استان به قرار ذيل است:
با انجام چنین تحقیقاتی به نقاط قوت و ضعف در استفاده از کتاب های الکترونیکی در فعالیت های آموزشی و پژوهش پی برده، می توان راهکارهایی در راستای نقاط قوت آن ارائه نمود.
با شناسایی دیدگاه اعضای هیات علمی می توان سیاست های بلند مدت، میان مدت، و یا کوتاه مدت را برای توسعه و بهینه سازی کتاب الکترونیکی و آموزش استفاده از آن جهت دستیابی به اهداف نهایی کتابخانه ها به نحو مطلوب تدوین کرد.
1-5- سؤالهاي پژوهش
سؤال اصلي پژوهش
میزان کاربرد کتاب های الکترونیکی در فعالیت های آموزشی و پژوهشی اعضای هیات علمی دانشگاه های دولتی اصفهان تا چه حد است؟
سؤالهاي پژوهش
میزان کاربرد روش های آگاهی و دستیابی به کتاب الکترونیکی در فعالیت های آموزشی و پژوهشی اعضای هیات علمی تا چه حد است؟
میزان کاربرد روش های استفاده از کتاب الکترونیکی در فعالیت های آموزشی و پژوهشی اعضای هیات علمی تا چه حد است؟
میزان کاربرد استفاده از متن کتاب الکترونیکی در فعالیت های آموزشی و پژوهشی اعضای هیات علمی تا چه حد است؟
میزان کاربرد استفاده از محتوای کتاب الکترونیکی در فعالیت های آموزشی و پژوهشی اعضای هیات علمی تا چه حد است؟
میزان کاربرد تعلیم و یادگیری کتاب الکترونیکی در فعالیت های آموزشی و پژوهشی اعضای هیات علمی تا چه حد است؟
آیا بین میزان کاربرد کتاب های الکترونیکی توسط اعضای هیات علمی دانشگاههای دولتی اصفهان در فعالیت های آموزشی و پژوهشی براساس متغیرهای جمعیت شناختی(جنسیت، میزان تحصیلات، کشور محل تحصیل، دانشگاه محل خدمت، رتبه دانشگاهی، سابقه خدمت، و سن) تفاوت وجود دارد؟
1-6- تعريف اجزاء مسئله
کتاب الکترونیکی: در این پژوهش منظور از کتاب الکترونیکی، کتاب های الکترونیکی دانشگاهی است که بر روی محمل های فیزیکی نظیر لوح فشرده و یا از طریق شبکه اینترنت بر روی وب سایت ها یا از طریق پایگاه های اطلاعاتی، و یا کتابخوان ها قابل دسترس اند. هم چنین شامل کتاب های چاپی که به وسیله عملیات رقومی سازی تبدیل به کتاب های الکترونیک شده اند( فهیمی فر،1388). در این پژوهش نیز از این تعریف استفاده گردیده شده است.
کاربران: در این پژوهش، منظور از کاربران، اعضای هیات علمی کلیه رشته ها در دانشگاه‌های اصفهان، صنعتی اصفهان، و علوم پزشکی اصفهان است که به عنوان نمونه در این پژوهش شرکت نموده اند.

فصل دوم
مبانی نظری و ادبیات پژوهش

مقدمه
در تاریخ علم از اختراع رایانه، ترانزیستورها، و اینترنت به عنوان فصل های انقلابی یاد شده است. با رواج روزافزون تاثیر رایانه در مسایل روزمره، جهان با سرعت فزاینده ای به دنیای الکترونیک و دیجیتال تبدیل می شود. کتاب، چاپ، و نشر نیز از این راه باز نمانده و ظهور نشر الکترونیک این صنعت را دستخوش تحولی عظیم کرده است. رشد فزاينده حجم اطلاعات قابل دسترس از طريق محيط وب و اينترنت و افزايش تعداد کاربران در دهه اخير، ميزان استفاده از آن را به عنوان يکی از قدرتمند ترين شکل‌های تبادل اطلاعات در بين کاربران نشان می دهد.
مهمترین توسعه در جهان نوشتاری، بعد از دوران گوتنبرگ8، کتاب های الکترونیکی هستند. به عقیده اسکایلر9 دلیل ماهوی کتاب های الکترونیکی، تلاش در حذف کاغذ از فرآیند چاپ است تا ضمن کاهش در هزینه ها، منافع نویسنده، و ناشر افزایش یابد( زال زاده، 1383، ص 49).
کتاب الکترونیکی پدیده ای کاملاً مدرن بوده که نظام آموزشی و اطلاع رسانی را با دگرگونی های اساسی مواجه ساخته است. کتاب الکترونیکی10 به مرور در بازار کتاب جایگاه شایسته ای پیدا می کند.
در این فصل ابتدا مبانی نظری پژوهش در خصوص کتاب الکترونیکی، ویژگی ها، معایب و مزایای این منبع شرح داده خواهد شد و سپس درباره نقش کتاب الکترونیکی و تاثیرگذاری آن در فعالیت های علمی و پژوهشی اعضای هیات علمی توضیح داده می شود. در انتهای فصل نیز پیشینه ای از بررسی های انجام شده در این مورد آورده خواهد شد.
2-1- تعریف کتاب الکترونیکی
كتاب الكترونيكي، پديده‌اي تازه در بين مواد خواندنی است که بر مطالعه تاثیری چشمگیر گذاشته است. كتاب هاي الكترونيكي صرفاً نسخه‌ الكترونيكي مطالب مكتوب نبوده، بلكه مي‌توانند علاوه بر متن، صوت، تصاوير، و تصاویر متحرک و … را نيز شامل شوند. به علاوه، در قالب فايل هايي كه توسط يك رايانه اجرا شده، مانند فايل هاي پی دی اف11، اچ تی ام ال12، ورد13 ، و فايل هاي اجرايي ای ایکس ای14 درآيند. البته درباره تعريف كتاب الكترونيكي توافق عمومي وجود ندارد، لذا در اين بخش ديدگاه هاي متفاوت را درباره تعريف كتاب الكترونيكي مورد بررسي قرار مي‌دهيم( یعقوبی،1381).
چن کتاب الکترونیکی را از چهار جنبه رسانه، دستگاه، تحویل، و محتوا تعریف می کند. این موارد به قرار زیر است:
رسانه: بیشتر نوشتجات، کتاب الکترونیکی را نوع دیگری از کتاب، در قالب رسانه ای الکترونیکی یا دیجیتالی معرفی می کنند.
دستگاه: کتاب الکترونیکی کتابی است که با استفاده از دستگاه یا ابزاری ویژه خوانده می شود. این دستگاه از نرم افزار و سخت افزار رایانه ای تشکیل شده است.
تحویل: کتاب الکترونیکی کتابی است که در یک وب سایت منتشر شده یا به صورت مستقیم از طریق یک شبکه رایانه ای تحویل داده می شود.
محتوا: محتوای کتاب های الکترونیکی با توجه به امکان کاربرد قابلیت های فناوری اطلاعات به قسمی متفاوت از کتاب های کاغذی است. از این گذشته این نوع کتاب ها برای ارایه و توزیع، وابسته به شیء فیزیکی نیستند( عرب انصاری، 1390).
آرمسترانگ15، ادوارد16، و لانسدال17( 2002) کتاب الکترونیکی را این گونه تعریف کرده اند: ” هر متن الکترونیکی بدون توجه به اندازه قلم مورد استفاده یا حروف چینی متون آن، به استثنای نشریات علمی، که به صورت الکترونیکی بر هر وسیله ای که دارای صفحه نمایش است موجودند”( لوسی، 1388، ص2).
رائو (2003) تعریف عام از کتاب الکترونیکی ارایه داده است: کتاب الکترونیکی، کتابی است که به شکل رقومی( دیجیتالی) درآمده و قابل خواندن با رایانه است. این نوع کتاب به صورت پیوسته18 از طریق شبکه اینترنت یا بر دیسک فشرده ارائه می شود. ویژگی هایی مانند پیوندهای فرامتنی، عملگرهای جستجو، ارجاع های درون متنی، و قابلیت چندرسانه ای می توانند به این نوع کتاب اضافه شوند( رائو، 2003).
بنت و لاندونی19(2005) ابتدا تعریفی از کتاب را بیان کرده اند:” کتاب به صورت عام به این مفهوم است که محیطی برای تبادل اطلاعات بوده که اطلاعات مزبور شامل واقعیت ها، مطالب و مواد آموزشی، و یا داستان است. کتاب الکترونیکی همان کتاب است که به صورت الکترونیکی عرضه شده و دارای قابلیت هایی نظیر مرور20، جست و جو21، اقتباس کردن22، مقایسه و ارزیابی اطلاعات ارائه شده توسط کتاب الکترونیکی می باشد”( بنت، 2005، ص10).
شبکه فناوری کسب و کار23 درباره کتاب های الکترونیکی تعریفی فنی را ارائه داده:”کتاب های الکترونیکی دستگاه های رایانه دستی، دارای صفحه نمایش با وضوح بالا، نور پشت صفحه، و باطری هایی با عمر طولانی هستند، که به عنوان ابزار ذخیره سازی برای متون مختلف، مانند دستنامه های فنی به کار می روند. این متون می توانند به آسانی به صورت رقومی در اینترنت قرار گیرند”( فهیمی فر،1387، ص 55).
فرهنگ لغت وبستر24 ( 2011) کتاب الکترونیکی را چنین تعریف می کند: کتاب الکترونیکی یا از ابتدا به صورت الکترونیکی نوشته شده یا به فرمت دیجیتال تبدیل شده تا قابلیت نمایش بر روی صفحه رایانه یا کتابخوان های دستی را داشته باشد.
در دایره المعارف بریتانیکا25(2011) آمده است: کتاب الکترونیکی یک فایل الکترونیکی شامل متن یا تصویر است که به صورت الکترونیکی توزیع می شود و بر صفحه نمایش شبیه کتاب چاپی است. کتاب های الکترونیکی را از تبدیل کتاب های چاپی به فرمت های قابل دانلود به راحتی می توان ایجاد کرد و خواندن آن نیز بر صفحه نمایش راحت می باشد. حالت دیگر این است که به صورت الکترونیکی از ابتدا ایجاد شده باشد.
تعریف دانشنامه آزاد ویکی پدیا(2011) درباره کتاب الکترونیکی به این مضمون است: کتاب الکترونیکی، جریده ای به صورت رقومی( دیجیتالی) و به اندازه کتاب است که شامل تصویر، عکس، و یا هر دو است. در رایانه تولید و منتشر شده و بر رایانه و سایر وسایل الکترونیکی قابل خواندن است. گاهی مواقع کتاب چاپی را به صورت الکترونیکی نیز ایجاد می کنند.
2-2- دیدگاه های نوین درباره تعریف کتاب الکترونیکی
به عقیده شکرخواه چهار دیدگاه درباره کتاب الکترونیکی به طور کلی موجود است.
ديدگاه اول: كسانى كه از يك دستگاه باترى‏دار – و هم‏اندازه كتاب- براى خواندن كتاب‏هاى الكترونيكی استفاده مى‏كنند، بر اين باورند كه كتاب‏هايى الكترونيكی است كه توسط اين دستگاه خوانده مى‏شوند و بقيه كتاب‏ها را نمى‏توان كتاب الكترونيك خواند.
به هرحال نظر گروه اول درباره اين كه كتاب الكترونيك چيست، اين که، كتابى الكترونيك است كه بتوان آن را توسط دستگاه كتابخوان مطالعه كرد؛ دستگاهى كه ابعاد آن به‏اندازه يك كتاب معمولى است، از باترى استفاده مى‏كند و باترى آن قابل شارژ است. اين دستگاه با هر بار شارژ حدود 20 تا 40 ساعت كار مى‏كند، بنابراين مى‏توان يك كتاب الكترونيك را با دستگاه كتابخوان، بدون اينكه در حين مطالعه احتياج به‏شارژ دستگاه باشد، مطالعه كرد. اين دستگاه ها قابل اتصال به رایانه نبوده، بنابراين صرفاً براى خواندن كتاب‏هاى الكترونيكی به‏كار مى‏روند. اين دستگاه كوچك براى دانشجويان جذاب است، چون دقيقاً به‏اندازه يك كتاب با قطع رقعى است، از نظر حمل و نقل هيچ مشكلى ايجاد نمى‏كند و حتى حمل آن آسان‌تر از رایانه هاى موسوم به‏نت‏بوك26 و لپ‏تاپ27 است. كتاب‏هايى كه توسط اين نوع دستگاه ‏ها خوانده مى‏شود، كاملاً شبيه كتاب ديده شده و حتى حروف اين كتاب‏ها به‏گونه‏اى است كه انگار با مركب چاپ شده‏اند. يكى از شركت‏هايى كه در زمينه توليد دستگاه‌هاى كتابخوان بسيار فعال است، جم استار28 نام دارد. اين شركت اخيراً پيشتازان ديگر اين عرصه يعنى راکت‌ای‌بوک29 و سافت بوك30 را جذب كرده و محصولات تازه‏اى را به‏نام‏هاى REB 0011 و REB 0021 به‏بازار عرضه كرده است.
دیدگاه دوم: از نظر این گروه كتاب‏هايى الكترونيك هستند كه توسط نرم‏افزارهاى ويژه خوانده مى‏شود؛ نه توسط دستگاه. به عبارت دیگر، در نگاه این گروه كتاب الكترونيك با نرم‏افزار معنا مى‏يابد، نه با سخت‏افزار.
در گروه دوم دو گرايش وجود دارد: يك گرايش از نرم‏افزار مايكروسافت31و گرايش دوم از نرم‏افزار ادوبی32 حمايت مى‏كنند. هرچند اين دو نوع نرم‏افزار با هم تفاوت‏هايى دارند، اما هر دو گرايش

پایان نامه
Previous Entries مقاله با موضوع کتاب الکترونیکی، کتاب الکترونیک، اعضای هیات علمی، کتاب های الکترونیکی Next Entries مقاله با موضوع کتاب های الکترونیکی، کتاب الکترونیک، کتاب الکترونیکی، کتاب درسی