مقاله با موضوع سند الکترونیکی، سلسله مراتب، آنسیترال، تجارت الکترونیک

دانلود پایان نامه ارشد

اختیار شخص مزبور قرار گرفته باشد.
2-امضاهای چندگانه و انواع آن: بسیاری از اسناد اعم از تجاری و غیر تجاری برای تاثیر گذاری قانونی خود به بیش از یک امضا نیاز دارند. استفاده از امضاها برای منظور های مختلف به روشهای گوناگون امضا نیاز دارد. الف:امضاهای چند گانه مستقل: در دنیای تجارت در اغلب اوقات با مواردی برخورد می کنیم ک سندی کامل نیست مگر با اتفاق امضای اشخاص معین مثلا بر اساس قانون تجارت ایران در یک شرکت سهامی باید اساسنامه به امضای کلیه موسسین رسیده باشد. این بدین معناست که زمانی فرم امضا شده تصور میشود که اخرین امضا قانونی نیز بر روی ان قرار گرفته باشد. این وضعیت امضاهای چندگانه است: البته این به معنای بی اعتباری سایر امضاها در صورت عدم تواشیح یک شخص نیست اما دلیل نقص و بی اعتباری قانونی سند مزبور می باشد و اهمیت مطلب در این است که امضاها نیاز به سلسله مراتب ندارند یعنی تفاوتی نمی کند که ابتدا شخص (الف) امضا کند وسپس شخص( ب )و بالعکس. در این مورد یک امضاکننده سند الکترونیکی که امضای خود را به سند ضمیمه میکند تنها در مورد اعتبار سند و امضای خود مسوولیت دارد. ب: امضاهای چندگانه وابسته(سلسله مراتبی): در این مورد هرچند سند فقط با امضای کلیه اشخاص تکمیل می گردد اما روش امضاها متفاوت است. مثلا در اسناد گمرکی سلسه مراتب در امضا ها اهمیت خاصی دارند یعنی اگر قانونگذار تکلیف به سلسله مراتب کرده باشد شخص(الف) نمی تواند قبل از شخص(ب) امضا نماید. در این گونه اسناد برخلاف مورد فوق اجبارا باید دو حالت تواما موجود باشد تا سند کامل شده و قابلیت قانونی داشته باشد.*سند توسط کلیه اشخاص ذکر شده امضا شده باشد. *امضاهای سند باید بر طبق سلسله مراتب انجام گرفته باشد. این بدین معنا است که نه تنها امضاکننده خود سند را تصویب می کند بلکه سایر امضای ما قبل خود را نیز تایید می کند. در امضاهای الکترونیکی نیز به همین طریق عمل می شود و امضا کننده سند الکترونیکی نه تنها در مورد اصالت سند و امضا خود مسوول است بلکه در مورد اصالت تمامی امضاهای ما قبل خود نیز مسوولیت دارد. پ: امضاهای چندگانه تو در تو (زنجبره ای): این امضا ها نوعی فناوری جدید هستند که در روند امضاهای سنتی مصداقی از انها وجود ندارد و این نوع فقط مشمول امضاهای دیجیتالی می شود. در موارد قبل امضاهای چندگانه حتی اگر وابسته به هم باشند به نحوی مستقل از سایر امضاها عمل می کنند اما در این نوع فناوری رویه امضا کاملا متفاوت است. بدین شکل که روند امضا کامل نمی شود مگر با اعمال امضاهای دیگر بر روی آن در مقابل امضاهای دیجیتال مستقل که به کل پیام ضمیمه می شوند این نوع از امضا فقط به یک قسمت از پیام ضمیمه می شود و سایر امضاهای مکمل بر روی ان قرار می گیرد. بدین طریق هر امضا امضای قبل را کامل تر می کند و بالاخره با اخرین امضا روند امضا کامل می گردد. در این روش به عکس امضاهای دیجیتال مستقل. امضا.تضمینی راجع به صحت و تمامیت پیام و یا اصالت سند نیست اما اصالت و صحت امضاهای دیگر را تایید می کند و دریافت کننده با اعتماد به امضاکنندگان که امضای یکدیگر را کامل نموده اند سند را می پذیرد. این روش در سیستم های باز ایمنی قابل قبولی را تامین می کند زیرا در این سیستم ها اشخاص یکدیگر را نمی شناسند و با تکیه بر شناخت یک یا دو امضا کننده خاص می توانند به محتوای سند اعتماد کنند.
بند ششم- امضای الکترونیکی از منظر قوانین کشورها
امضا به معنی پایان رساندن یا نافذ دانستن امری در عالم خارج است. امضا در معنای مصطلح عبارتست از نوشتن نام یا نام خانوادگی یا علامت خاصی که هویت صاحب علامت است و در ذیل اسناد و اوراق (عادی یا رسمی) متضمن وقوع معامله (برگرفته شده از کتاب ترمینولوژی حقوق، دکتر لنگرودی) از آنچه درمورد امضا گفتیم مشخص می گردد که هیچ سندی در علام حقوق اعتبار ندارد مگر اینکه دارای علامتی باشد دال بر صدور آن از جانب مرجع مسلم الصدور آنچه درمورد اهدافی که امضا د ذیل نوشته ها دنبال می کند می توان به اهدافی مانند رسمیت یافتن اسناد، تایید اسناد و قطعیت یافتن اسناد اشاره کرد که برخی از نویسندگان بر این اهداف صحه گذارده اند اما باید غافل از این امر نبود که امضا فارغ از اهداف ذکر شده مبین قصد انشاء فد د انعقاد قرارداد است بطوری که اگر سندی امضا نگردد در حقیقت فرد قصد به وجود آوردن آن را نداشته و قرارداد کان لم یکن تلقی می گردد. این امر آنچنان بدیهی است که در ماده 223 قانون تجارت قانونگذار آن را جزء شرایط مشکلی برات قرار نداده و مهر و امضا را داخل در ماهیت نوشته و برات دانسته است. اما تا بحال آنچه گفتیم راجع به ویژگی ها مقررات حاکم بر اسناد کتبی بود لذا ما که داعیه دار همسانی سند الکترونیکی با سند کتبی هستیم قهراً باید امضای الکترونیکی را همانند امضای کتبی جزء شرایط صحی سند الکترونیکی به حساب آوریم. البته این نکته را هم باید در نظر داشت که امضا حتما ناظر به شکل و علامت خاصی نیست. بلکه هر علامت یا رمزی که مبین قصد انشاء فرد در قرارداد باشد در تجارت الکترونیک پذیرفتنی است، همین نگرش ما را به سمت و سوی پذیرش امضای دیجیتال در عبارت الکترونیک سوق می دهد. امضای دیجیتال شامل یک رشته داده های ریاضی همراه شخص معین است که معمولاً این امضا به شکل رمزی است که محتوای پیام و هویت امضا کننده را تصدیق می کند، به نظر می رسد که امضای دیجیتال مشکلات امضا را در محیط الکترونیکی تا حدودی مرتفع کند چرا که اگر امضایی به شکل خطوط گرافیکی صورت گیرد ابتدا به صورت او (O) و سپس با اختلاف ولتاژ وارد رایانه شده و در حافظه تأثیر می گذارد سپس این اثر به شیوه ی الکترونیکی وارد رایانه ی مقصد شده و در آنجا مجدداً به همان صورت اولیه باقی می ماند و این امضاء، امضاء حقیقی فرد نمی باشد اگرچه برخی از حقوقدانان امضای فوق را به شرط پذیرش عرف امضا تلقی می کنند، لکن باید این نکته را هم مد نظر داشت که در بعضی از سامانه های رایانه ای برای کنترل صحت امضا فناوری هایی به وجود آمده که مشکل انتساب امضا را حل می کند. نمونه این فناوری پن اوپ ( Penop) است در آن از فناوری زیست سنجی قلم ( Pen Biometrics ) استفاده شده است25.
مبحث دوم: امضای دستی
امضاء سنتی اسنادکاغذی در معرض خطرات متعدد است. اولاً هیچگونه روش استانداردی برای امضاء با قلم وجود ندارد. نحوه امضاء اسناد برای یافتن اعتبار قانونی به کسی آموزش داده نمی شود. شخص مختار است به هر نحوی که مایل باشد امضاء کند و حتی امضاء خود را هر دقیقه تغییر دهد. آزاد است در صورت دلخواه، نقشی عجیب یا چند خط در هم و غیر قابل فهم به جای امضاء خود بگذارد. اینکه هر سندی به وسیله ی شخصی امضاء می شود. حاوی امضای همیشگی و قابل اثبات او هست یا نیست، از لحاظ عملیمسئله پیچیده ای است. امضاء هر فرد با نمونه های دیگر امضاء وی به ندرت مورد مقایسه و بررسی قرار می گیرد.
امضاء متعارف قابل جعل است. هیچگونه تضمینی وجود ندارد که هر امضاء قلمی را بتوان به کمک فنون، علوم قضایی مورد تحقیق و بررسی قرار داد علم فقط می تواند به ما کمک کند تشخیص بدهیم که آیا امضاء اصیل است یا خیر و این امر نیز فقط تحت شرایط خاصی، صحیحی امکان پذیر می باشد.
( از جمله مثلاً در دست بودن چندین نمونه خوب ا امضای مورد نظر ). خطرات دیگری نیز وجود دارد که مانع از ارتباط داده یک شخص با یک امضاء معنی کاغذی می شود. مثلاً اگرز سند مشتمل بر چندین صفحه باشد، یک یا دو صفحه را می توان بعد از امضاء تغییر داد. حتّی این خطر نیز وجود دارد که سند به نحو مبهم و آشفته ای ترتیب داده شده باشد به طوری کمه بیننده نتواند به صورت قطعی تشخیص دهد که شخص امضاء کننده کدام قسمت ها را تأیید کرده و کدام قسمت ها را تأیید نکرده است.
این خطرات بیانگر آن است که در موارد بروز اختلاف، همیشه آسان نیست که شخص را در قبال مندرجات سند کاغذی متعهد دانست. وقتی فردی، سندی را امضاء می کند و به فردی دیگر می دهد تضمینی وجود ندارد که طرف دوم بتواند بعداً ثابت کند که طرف اول آن را امضاء کرده است. برای انکار سند، طرف اول ممکن است به به انواع متعدد شیوه ها متوسل شود. به همین ترتیب هیچگونه تضمینی نیز وجود ندارد که طرف اول بتواند سندی را که در واقع امضائ نکرده است، انکار کند.
بنابراین به این ترتیب هزاران خطری که در امضاء متعارفی، یعنی امضاء روی کاغذ، وجود دارد بین ویژگیهای امضاء توزیع می شود: مانند سبک امضاء طرف اول، یعنی اینکه طرف اول از امضای معمولی و همیشگی اش استفاده می کند یا خیر، لذا در اختلافات مربوط در اصالت سند، کارشناسان امضاء را در خلأ بررسی نمی کنند بلکه واقعیات و سرایط حاکم بر موضوع را مدّ نظر می گیرند. مانند سابقه امر و چارچوب تاریخی سند، سرنخ های جانبی نظیر سوابق و شهادت ها و …26 .
همانگونه که امضای عادی و مضبوط در اسناد کاغذی در معرض خطر و انکار و تکذیب است، خطراتی نیزی اصالت مدارک و امضای الکترونیکی را تهدید می کند. زیرا انتظار تعهد کامل یک فرد نسبت به مندرجات یک سند الکترونیکی، به امضای خود، مخترعین انواع استراتژی ها را ابداع کرده اند. یکی از آنها مکه مورد توجه واقع شده است، رمزنگاری کلیه عمومی، « پن او پ » می باشد که در آن فناوری زیست سنجی قلم استفاده می شود که در بخش بعدی در مورد پن اوپ توضیح داده خواهد شد.
بند اول- برخی از خواص مهم امضاهای دستی
شایان ذکر است که کاغذ به عنوان حامل اطلاعات مهم جای خود را کم کم به دیگر راههای تبادل اطلاعات می دهد. در واقع کاغذ دارای معایبی از قبیل:
• انتقال آهسته و پر هزینه.
• اشغال نمودن فضای زیاد جهت بایگانی نمودن اسناد.
• دست یابی بسیار کند به اسناد در بین اطلاعات ذخیره شده کاغذی.
• مشکلات نگهداری از جنبه های فیزیکی و شیمیایی و … .
• عدم وجود ضریب ایمنی بالا در جهت حفاظت از اسناد کاغذی گران قیمت.
با توجه به مشکلات عدیده در ثبت و ضبط و نگهداری اسناد کاغذ، تعدادی خاص در حدود امضاهای دستی بر روی کاغذ وجود دارند که بشرح ذیل می باشد:
1. امضاء یک شخص برای تمام مدارک یکسان است.
2. به راحتی تولید می شوند.
3. به راحتی تمیز داده می شوند.
4. باید بگونه ای باشد که حتی الامکان به سسختی جعل شوند.
5. به طور فیزیکی تولید می شوند.
بند دوم- تفاوت امضای الکترونیکی با امضای دستی
از آنجائیکه امضاء، در تنظیم و ثبت اسناد و هم چنین تصدیق صحت آن دارای اهمیت زیادی است به همین جهت موضوع مورد بحث قرار گرفت.همانطوری که اشاره گردید. امضاء نشان تأیید اعلام های مندرج در سند و پذیرش تعهدهای ناشی از آن است پیش از آن نوشته را باید طرحی به حساب آورد که موضوع مطالعه و تدبّر است به طوری که هنوز تصمیمی درباره آن گرفته نشده است.
برابر ماده هفت قانون نمونه آنسیترال،امضای الکترونیکی در اسناد و مقررات بین المللی دارای همان ارزش و آثار اثباتی است که امضای سنتی دارا می باشد. بنابر گزارش گروه کاری تجارت الکترونیکی آنسیترال با امضای الکترونیکی نیز اصالت سند و انتساب آن به امضاءکننده اثبات و وی متعهد به محتوای سند خواهد بود. همچنین بنابر ماده سه قانون نمونه آنسیترال مصوب 2001 میلادی، در صورت داشتن شرایط ایمنی به هیچ وجه میان فنآوری های گوناگون ایجاد امضاء تفاوت قایل شد و تمام آنها معتب و داای آثار حقوقی یکسانی خواهند بود. شناسایی اصل « کارکرد یکسان » در این ماده از آن جهت دارای اهمیت است که هیچ تردیدی در عدم امکان تبعیض میان امضای دستی ( مکتوب ) و امضای الکترونیکی باقی نمی گذارد. البته آنچه به امضای دستی ( کاغذی ) مربوط می شود هر چند سیستم های حقوقی، اساساً هیچ گونه توصیف قانونی از امضاء ارائه نمی دهند فراوان هستند. { ستار زرکلام – خرداد 1383}.
ولی تعریف سنتی ارائه شده از امضاء در این سیستم های حقوقی،وجود یک نوشته را ضروری می داند. همانطوریکه قانون مدنی ایران در ماده 1301 بدون تعریف امضاء مقرر می دارد:
« امضایی که روی نوشته یا سندی باشد بر ضرر امضاءکننده دلیل است » اگر چه نام « امضاء » برای

پایان نامه
Previous Entries مقاله با موضوع ثبت اسناد، تجارت الکترونیک، ثبت املاک، تجارت الکترونیکی Next Entries مقاله با موضوع تجارت الکترونیک، تجارت الکترونیکی، قانون تجارت الکترونیکی، سند الکترونیکی