مقاله با موضوع زبان فارسی، اقوام ایرانی، ترکی آذری، تعالیم اسلام

دانلود پایان نامه ارشد

های سابقاً تحت استعمار جهان سوم نیست. جدایی طلبان باسک در اسپانیا، ناراضیان حکومت ایتالیایی ها در جنوب تیرول، شورش ناسیونالیستی اسکاتلندی ها و ولزی ها در انگلستان، خشونت های دیرینه ایرلند شمالی، احساسات جدایی طلبانه فرانسوی – کانادایی در ایالت کبک (کانادا)، رقابت بین والون ها و فلمینگ ها در بلژیک، منازعه نژادی مستمر در ایالات متحده آمریکا و بروز نزاع های مشابه در انگلستان تماماً گواهی بر نقش تعلقات قومی به عنوان منبعی برای ایجاد منازعه در بخش عظیمی از دموکراسی های فراصنعتی اروپای غربی و شمال آمریکا می دهد ( 1972:327،Connor).
بنابراین، قومیت به عنوان نیرویی قدرتمند در حوزه مسایل سیاسی، بخصوص ملت سازی درعصرحاضر همچنان باقی خواهد ماند و ازبین نخواهد رفت. تشکیل ملت به معنی عبور از هویت های سنتی، همچون مذهب، قبیله،کاست و… به هویت جدید ملی در کنار احترام به تنوع و شناسایی خرده فرهنگ ها و اهمیت دادن اقوام به عنوان بخشی از ملت است. در این مرحله، به جای این که افراد خود را بر اساس تعلق مذهبی، قبیله ای و یا نژادی، شناسایی کنند بر اساس تعلق به ملتی خاص باجغرافیای معین و نظام حکومتی معینی، شناسایی میشوند.آن ها ایرانی، اردنی، فرانسوی و انگلیسی هستند، تا مسلمان و مسیحی وعرب و آریایی. البته این به معنی نفی هویت شناسی افراد با انواع دیگر همانند خانواده، محله، شهر و روستا، قبیله، نژاد، قاره و مذهب و … نیست. مهم این است که از نقطه نظر ملت سازی، هویت ملی اهمیت اساسی دارد و سایر هویت شناسی ها در مرتبه مادونی نسبت به هویت ملی قرار دارند.
3-3 تنوع قومی در ایران و علل آن
شواهد تاریخی نشان می دهد که در طول پنج هزار سال گذشته ایران هیچ گاه مسکن قوم واحدی نبوده بلکه همیشه اقوام گونا گونی در کنار هم در این سرزمین زندگی می کردند. ساکنان این سرزمین همواره به علت تنوع زبان، دین و دیگر عناصر فرهنگی به گروه ها و اقوام گوناگونی تقسیم شدند. علل گوناگونی قومی در ایران و جهان ناشی از ماهیت انسان است که دارای ابعاد جسمانی – فرهنگی می باشد. اما با این حال، فرهنگ ( به ویژه دین و زبان) عامل تعیین کننده تنوع قومی در ایران می باشد (امان اللهی،1380: 2). با این حال در ایران معاصر برخلاف بعضی از کشورهای چند قومیتی نمی توان از اکثریت – اقلیت گفت وگو کرد، زیرا هیچ گروهی به تنهایی بر همه گروه ها مسلط نیست و بیشترین قسمت خاک ایران را در اختیار ندارد. با وجود تنوع قومی در ایران؛ مذهب شیعه و زبان فارسی به عنوان زبان ملی و نیز تاریخ و آداب سنن ملی مایه وحدت و همبستگی مردم ایران می باشند. اقتباس و نفوذ تمدن غرب منجر به شکل گیری فرهنگ در ایران شده که متشکل از عناصر فرهنگ ایرانی، اسلامی و غربی می باشد(مسکوب ،1379 : 24-19).
به گقته گریشمن «…سرزمینی که اکنون ” ایران” نامیده می شود، همواره زیستگاه اقوامی با فرهنگ های گونا گونی بوده است. این سرزمین پیش از آمدن ایرانیان یعنی زمانی که هنوز به صورت یک کشور یکپارچه در نیامده بود مسکن ایلامی ها، کاسیت ها، لولوبی ها و گوتی ها بوده است…» (گریشمن، 1349: 53-49).
پس از ورود ایرانیان در هزاره اول پیش از میلاد و تاسیس امپراتوری عظیم هخامنشی بوسیله کوروش کبیر در 550. م ، ایران به عنوان پهناورترین و قدرتمندترین امپراتوری دنیای باستان در عرصه ی گیتی ظاهر شد. این امپراتوری که از چین تا یوگسلاوی گسترش داشت؛ ملل و اقوام گونا گون با فرهنگ های متفاوت را در زیر یک پرچم متحد کرده بود. اسامی ملل و ولایات تشکیل دهنده این امپراتوری به وسیله داریوش بزرگ ( 521- 486 ق.م) در کتیبه بیستون (شارپ نارمن ، 1343: 68-25 ) و نیز در کتاب تواریخ به قلم هرودت گزارش شده است ( هرودت ،1368 :68-45) . از آن گذشته نقش نمایندگان ملل و اقوام تابع امپراتوری هخامنشی را می توان در حجاری های تخت جمشید مشاهده کرد. این وضع در زمان پارتیان، ساسانیان و نیز در دوره اسلامی ادامه داشته و اکنون نیز گونا گونی قومی – فرهنگی چون گذشته ادامه دارد.
3-4 علل گونا گونی قومی در ایران
فرهنگ(زبان – دین)
اصولاً علل تنوع قومی– فرهنگی در ایران و دیگر نقاط گیتی را باید در بعد سیاسی انسان جستجو کرد . انسان بر خلاف دیگر جانداران تنها موجودی است که دارای ابعاد دوگانه جسمانی– فرهنگی می باشد و مهمتر آن که نیازهای جسمانی– روانی خود را از طریق فرهنگ برآورده می کند. بنابراین تفاوت های جسمانی (نژادی) و غیر جسمانی (فرهنگی) مایه گونا گونی قومی– فرهنگی می باشند (امان اللهی، همان : 4).
اما در ایران، نژاد و یا تفاوت های جسمانی نقش چندانی در تنوع قومی – فرهنگی ندارد و از این رو می توان گفت که فرهنگ عامل تعیین کننده تنوع قومی می باشد. چنان که در بین گروه های قومی در ایران تنها ترکمن ها و چند گروه کوچک دیگر دارای ویژگی چشمگیر می باشند. از آن گذشته با توجه به این واقعیت که براساس تعالیم اسلام رنگ پوست و نژاد معیار نابرابری و تعیین هویت جداگانه در بین مسلمانان به شمار نمیآید. بنابراین می توان گفت که در ایران تفاوت های جسمانی نادیده گرفته می شوند. چنان که برای مثال می توان با نگاهی گذار به اهالی شیراز، نمونه های زیادی از نژاد سیاه و مغولی را به طور آشکار دید که خود را شیرازی اصیل می دانند( همان:5). براین اساس فرهنگ نقش اساسی در شکل گیری قومیت داشته است. یک گروه قومی شامل مردمی است که دارای فرهنگ مشترک می باشند و نسبت به یکدیگر احساس تعلق می کنند( 1985:265-272،Kupper ).
فرهنگ نه تنها در شکل گیری هویت قومی عامل تعیین کننده می باشد بلکه در تداوم وتغییر و یا از بین رفتن آن نیز عامل اصلی به شمار می آید. دو عنصر فرهنگی یعنی زبان و دین بیش از هر عنصر دیگر در تبیین تنوع قومی در ایران دخالت دارند (بهاروند،1380 :134-124).در کشور ایران جمعیت های سا کن و اقوام مختلف به زبان های متفاوت تکلم می کنند وبه ادیان مختلف گرایش دارند.

جدول شماره 3-1 تقسیمات ایرانیان بر اساس زبان و دین (سالنامه آمار ایران ، 1385:118)
ردیف
اقوام ایرانی
زبان
دین
ملاحظات
1
بلوچ
بلوچی
مسلمان (سنی)

2
ترکمن
ترکمن
مسلمان (سنی)
زبان + ویژگی های نژادی
3
آسوری
آسوری
مسیحی
زبان از خانواده زبان سامی
4
ارامنه
ارمنی
مسیحی
زبان از خانواده آریایی
5
گیلکی
گیلکی
مسلمان (شیعه)

6
فارس زبانان
فارسی
مسلمان (شیعه)
فارسی زبان ملی است و اکثر مردم ایران به این زبان گفت و گو می کنند.
7
مازندرانی
مازندرانی
مسلمان (شیعه)

8
آذری
ترکی آذری
مسلمان (شیعه)

9
لرها
لری (گویش پارسی
مسلمان (شیعه)
لرها شعبه ای از پارسیان و زبان آنها شاخه ای از زبان پارسی (فارسی) می باشد.
10
پارسیان زرتشتی
بهدینی (دری)
زرتشتی

11
طالش
طالشی
مسلمان (شیعه)

12
اکراد
کردی
مسلمان (شیعه – سنی)
کردهای کردستان و آذربایجان سنی می باشند بقیه کردها شیعه هستند.
13
لاری
لاری
مسلمان (شیعه)
مردم بعضی از مناطق لار سنی هستند
14
لکها
لکی
مسلمان (شیعه)

15
ترک های غیر آذری
ترکی
مسلمان (شیعه)
ترک ها به گروه ها وایالات متعددی تقسیم می شوند مانند ترک های خلیج : افشار، قره گزلو ، قشقایی ، بیات و غیره
16
هزاره (بربری)
فارسی
مسلمان (شیعه)
ویژگی نژادی ترکی مغولی
17
کلیمیان
عربی
یهودی
زبان عبری از خانواده زبان سامی می باشد
18
کولی ها
کولی
مسلمان
به گروه های کوچک و با نام های گونه گون تقسیم شده اند. زبان کولی ها از شاخه زبان آریایی می باشد.
19
اسماعیلیان
مسلمان(هفت امتی)

با نگاهی گذرا به جدول شماره 1 متوجه این واقعیت می شویم که تقسیمات مردم ایران بر اساس زبان و دین صورت گرفته و نژاد نقش چندانی ندارد. این گفته بدان معنی نیست که ویژگی های نژادی به کلی نادیده گرفته می شوند.البته در جدول فوق اسامی برخی نژادها در کنار اقوام ایرانی آورده شده است.
3-4-1زبان
زبان رکن اساسی فرهنگ را تشکیل می دهد و در واقع، امر فرهنگ بر زبان استوار است. تمام اجزاء فرهنگ از دین گرفته تا معماری و علوم و از خانواده و نظام سیاسی گرفته تا ارتش و وسایل جنگی متکی به زبان می باشند. زبان از دو طریق در گوناگونی قومی ایران نقش داشته است: اول اینکه زبان پدیده ای است که با گذشت زمان تغییر می کند و ممکن است از یک زبان به تدریج زبان ها و گویش های متعددی منشعب گردند. انشعاب زبان و گویش های تازه، زمینه شکل گیری قوم و یا مردمی را با هویت جدید فراهم می آورد. برای مثال زبان فارسی باستان از زمان هخامنشیان دچار تغییر شد و در نتیجه زبان پارسی میانه در عصر ساسانیان از آن منشعب گردید. در قرون اولیه اسلامی نیز زبان فارسی، لری و چند گویش دیگر از زبان فارسی میانه منشعب شده است (بهنام ،1379: 178).
مثال دیگر این که بر اساس بررسی های زبان شناسی تاریخی، تمام زبان های هندو- اروپایی ( زبان های اروپایی به استثنای مجارها و فنلاندی ها) زبان و گویش های رایج در ایران به استثنای زبان های عربی و ترکی و نیز زبان گویش هندو پاکستانی از یک ریشه اند. (بیتس-پلاک، 1375: 450) . این مطلب یعنی انشعاب دوباره در مورد زبان های اورال آلتای (هیئت ،1365: 22) و دیگر زبان ها نیز صادق است.
دوم اینکه، مهاجرت یک قوم و یا شعبه ای از آن به سرزمین قوم دیگر می تواند منجر به گوناگونی قومی گردد. در این جا می توان از ایران به عنوان نمونه ای جا لب یاد کرد. تا پیش از استقرار مادها و پارسی ها در هزاره اول پیش از میلاد، یعنی حدود سه هزار سال پیش، اقوام دیگری چون ایلامیان، کاسی ها، لولوبی ها و کویت ها زندگی می کرده اند که اکنون زبان و دین آنها از بین رفته و زبان ها و ادیان دیگری جایگزین شدهاند تمام زبان ها، گویش ها و ادیان کنونی در ایران از جاهای دیگر و به وسیله اقوام مختلف به این سرزمین وارد شده اند(نصری،1378: 102-88). همه زبان ها و گویش های کنونی متعلق به سه خانواده زبان آریایی، سامی و اورال- آلتای( ترکی – مغولی ) می باشند (امان اللهی،1380: 15-6).

جدول شماره 3-2 خانواده های زبانی در ایران
ردیف
خانواده زبانی
تاریخ ورود
زبان و گویش کنونی
1
آریایی
سه هزار سال پیش
فارسی، لری، لاری ، بلوچی ، طالشی ، گیلکی مازندرانی ارمنی، بهدینی(دری) ، کردی ، لکی تاتی ، شهمیرزادی و ده ها گویش دیگر
2
سامی
2500 سال بعد بیشتر از 1400 سال پیش
عبری ، مندایی ، آسوری عربی
3
اورال- آلتای
(ترکی- مغولی)
900 سال پیش
ترکی آذری، خلجی ، ترکمنی

ایران به دلیل موقعیت جغرافیایی همواره در گذشته مورد هجوم اقوام با زبان ها و گویش های متفاوت قرار گرفته است (گرانتوسکی، 1359:74-68). چنان که اغلب اقوام از

پایان نامه
Previous Entries مقاله با موضوع انقلاب اسلامی، دولت – ملت، هویت ایرانی، ایران باستان Next Entries دانلود پایان نامه با موضوع انواع سعادت، نهج البلاغه، دوران مدرن