مقاله با موضوع روش تحقیق، جرم شناسی، علوم اجتماعی، آسیب اجتماعی

دانلود پایان نامه ارشد

انتظامی – بهار 1379
11-بررسی علل و انگیزه سرقت در نوجوانان و جوانان – نویسنده : بتول صیفوری – مجله اصلاح و تربیت – 1378

با توجه به اینکه تحقیقات انجام شده مربوط به سالهای 92 -93 می باشد تحقیق حاضر از جنبه به روز بودن برخوردار بوده و همچنین در تحقیقات سابق یا نوع خاصی از سرقت و یا یکی از علل مثل علت اقتصادی و یا طیف مشخصی از سارقین مانند نوجوانان مورد بررسی قرار گرفته که تحقیق حاضر از جنبه جامع بودن به تمامی علل و افراد پرداخته است.
محقق در جستجوها و تحقيقات خود و با توجه به عدم دسترسي به مركز اطلاعات و پژوهش به سابقه‌اي در خصوص تحقيق با این موضوع در استان قم چه بصورت کتابخانه ای و چه بصورت میدانی دست نیافته است.. با توجه به نظر اساتید محترم گروه حقوق جزا تصمیم بر این بوده که جامعه آماری مربوط به کل مرتکبین سرقت در سطح استان قم باشد.
و: ضرورت انجام تحقیق
جرم سرقت يا دزدي يكي از جرائم مهم و پرتعدد بيش‌تر جوامع بوده كه به عنوان ام الجرايم مطرح است و عملي است كه تقريباً در كلية جوامع ديده مي‌شود. اين جرم تاريخچه‌اي بس كهن دارد و در گذشته‌هاي دور نيز وجود داشته است. به طوري كه بعد از جرم قتل نفس با سابقه ترين جرائم است و از بدو پيدايش مالكيت به عنوان درد بي درمان اجتماعي شناخته شده است تصاحب ابزار توليد به زور و اجبار يا با مكر و فريب مفهوم اوليه دزدي است.
آمارها نشان مي‌دهد كه جرم سرقت از نظر كثرت وقوع بعد از جرائم مربوط به مواد مخدر در صدر جرايم قرار دارد و بالاترين ميزان محکومین در بين زندانيان دارد طبيعي است كه اين ميزان آمارها در كشورهاي مختلف با فرهنگ‌ها و اعتقادات گوناگون، متفاوت است.
در دین مبین اسلام سرقت بعنوان یکی ازگناهان کبیره شمرده شده و حال که کشور اسلامی ایران و بالاخص در شهر مقدس قم مرکز جهان تشیع نامیده می شود شاهد ارتکاب این معصیت الهی بصورت گسترده هستیم که می طلب تا با بررسی علل و عوامل بروز این بزه و ارائه راهکارهای پیشگیرانه موثر و قابل اجرا نقشی در کاهش این جرم در این شهر مقدس که عش آل محمد است ایفا کنیم ، شاید که مورد لطف و عنایت ائمه اطهار قرارگیریم .

ز: اهداف و کاربرد ها
هدف از انجام تحقیق این پایان نامه ، شناسایی علل وعوامل موثر بر ارتکاب سرقت در استان قم و همچنین ارائه راهکارهای موثر پیشگیرانه از آن می باشد. انتظار می رود نتایج حاصل از این پایان نامه مورد استفاده اداره آگاهی استان قم و همچنین دادسرای عمومی وانقلاب قم که وظیفه تعقیب و تحقیق متهمین را به عهده دارد قرار گیرد و همچنین سطح آگاهی های شهروندان قمی را بالا برده تا بتوانند با انجام یک سری اقدام نقش بسزایی در پایین آمدن این جرم در قم گردند.
ح: روش تحقیق
روش تحقیق بصورت توصیفی و پیمایشی است ، بدین صورت که با مطالعه کتابها ، مقالات و تحقیقات مختلف ، استفاده از سایت های اینترنتی مطالب جمع آوری شده . همچنین پرسشنامه بر اساس مدل لیکرت تنظیم شده و از نرم افزار spss در تحلیل داده های آماری استفاده شده است .
ط: مشکلات و موانع تحقیق
1. مهمترین مشکل ، در زمینه کسب اطلاعات صحیح از مرتکبین سرقت از طریق پرسشنامه بخاطر احتیاط یا ترس آنها از عواقب پاسخ ها یشان و تاثیر در روند دادرسی پرونده خود بوده که بایستی قبل از هرگونه پرسش، تک به تک افراد هدف را متقاعد می کردیم که پاسخگویی درست به سوالات هیچ تاثیری بر پرونده وی ندارد و صرفا این کار یک تحقیق علمی می باشد.
2. دسترسی به مرتکبین سرقت صرفا در وقت اداری میسر بود و با توجه به اینکه بنده مستخدم دولت می باشم و بایستی بین انجام امور محوله اداری و تکمیل پرسشنامه برنامه ریزی دقیقی انجام می دادم و به همین خاطر زمان چندین ماهه جهت تکمیل پرسشنامه صرف گردید.
3. با توجه به ماهیت پیمایشی و توصیفی موضوع پژوهش مستلزم صرف دقت و زمان بیشتری بود.

ی: ساماندهی تحقیق
پایان نامه در چهار فصل تدوین شده است . از آنجایی که بحث و بررسی راجع به هر موضوعی نیازمند شناخت و مفاهیم و موضوعات مرتبط با آن است ، از این رو سعی کرده ایم در فصل اول با عنوان کلیات ، در سه مبحث و در مبحث اول در قالب دو گفتار به تعریف مفاهیم لغوی و اصطلاحی واژگان و پیشینه تاریخی آن بپردازیم . در مبحث دوم در قالب چهار گفتار سرقت از نگاه تاریخ و تاریخچه تعریف جرم سرقت در قوانین ایران وانواع سرقت و طبقه بندی سارقین بیان شده است . در مبحث سوم به رابطه سرقت با دیگر جرائم پرداخته شده است .
با توجه به اینکه هر جرمی معلول یکسری علل و عوامل می باشد و برای مقابله با آن تنها نمی توان با معلول مبارزه کرد بلکه باید ریشه های آن را شناخت در فصل دوم سعی شده است به علل و عوامل ارتکاب سرقت که در چهار مبحث ، مبحث علل وقوع سرقت بر اساس نوع آن در قالب شش گفتار ، مبحث دوم علل اجتماعی و اقتصادی سرقت در قالب دو گفتار ، مبحث سوم علل و انگیزه های روانی – عاطفی سرقت در قالب شش گفتار ، مبحث چهارم علل علل و عوامل خانوادگی سرقت در قالب چهار گفتار بپردازیم. در فصل سوم به ارزیابی میدانی علل و عوامل ارتکاب سرقت در دو مبحث پرداخته ایم که مبحث اول بیان روش تحقیق در شش گفتار توضیح داده شده است و در مبحث دوم در قالب جداول و نمودارها داده های آماری ارائه گردیده است .
پس از شناسایی علل باید راهکارهای پیشگیرانه ی متناسب ارائه گردد ، بنابراین فصل چهارم با عنوان راهکارهای علمی و عملی پیشگیری از سرقت در استان قم در قالب پنج مبحث تنظیم شده است که مبحث اول راههای مبارزه با سرقت و در مبحث دوم مثلث ، سرقت و نقش آن در پیشگیری از وقوع سرقت و مبحث سوم تدابیر پیشگیرانه در قبال سارقین ، مبحث چهارم اثر مهاجرت در جرایم و در مبحث پنجم نتیجه گیری و پیشنهادات مطرح شده است .

فصـل اول : کلیـات

با توجه به اینکه موضوع تحقیق پیش رو بررسی علل و عوامل جرم سرقت می باشد قبل از اینکه علت شناسی جنایی و یافته های میدانی ارائه گردد، لازم است جرم سرقت به اجمال مورد بررسی قرارگیرد ، بدین منظور در این فصل سعی شده سرقت از دیدگاه فقها ، جرم شناسان و جامعه شناسان بیان شود ، همچنین تاریخچه سرقت و علل و عوامل بروز این بزه در ادوار مختلف در ایران قبل از اسلام و بعد از اسلام بررسی گردد.
مبحث اول :مفاهیم
گفتار اول : معانی لغوی
الف: علل
علل جمع علت ،(به کسر ع فتح ل) است علت در لغت نامه های ادبی دارای معانی متعددی است از جمله معانی در لغت نامه های ادبی برای این واژه به کار برده شده عبارت است از آنچه بدان بهانه شود ، عذر و بهانه ، جهت و سبب 1. همچنین علت به معانی مرض ، ناخوشی و رنج به کار رفته است2 . مرض در فلسفه به معنی سبب است و علت دارای انواعی است که در لغت نامه های فلسفی بر حسب نوع آن معانی متعددی دارد.
ب: عوامل
عوامل. (. [ عوامل .{ع م } (ع ص ، ا ) ج عامل (منتهی الارب ) (ناظم الاطبا) (از تاج العروس) رجوع شود به عامل شود. کارگران ، دست اندرکاران ، کارداران .
در تداول امروزین ،سببها و باعث ها: یکی از عوامل حادثه فلان شخص بود
ج: سرقت
(س ق (مص م.) دزدی ، دزدی کردن .سرقت به معنای ربودن و دزدیدن مال است . سرقت از نظر لغت كلمه‌اي است عربي از ماده «سرق» به فتح يا كسر «اِ» به معناي دزديدن و مصدر آن «سرقه» است و «سارق» به معناي دزد و مؤنث آن «سارقه» مي‌باشد كه استراق سمع نيز به معناي دزدانه گوش دادن از همين ماده گرفته شده است3 (استرق منه الشيء : سرقه و السمع : استمع مستخفياً» .
د: پیشگیری
واژه پیشگیری در اکثر کتابهای لغت در معنای جلوگیری ، دفع، منع سرایت مرض از پیش، صیانت، تقدم به حفظ بکار رفته است. استفاده از واژه پیشگیری در معانی هر نوع اقدام که طبیب یا مامور بهداری برای جلوگیری از بروز مرض انجام بدهد متداول است. این واژه در لغت نامه ی علوم اجتماعی به معنای جلوگیری از وقوع وقایع سخت، یا هر آسیب اجتماعی با اقدامات پیشین است.
پیشگیری در معنای متداول عبارت است از پیش دستی کردن ، پیشی گرفتن و به جلوی چیزی شتافتن ، همچنین آگاه کردن ، خبر و هشدار چیزی را دادن است.
گفتار دوم: معانی اصطلاحی :
الف-علل
همانگونه که پیش تر بیان کردیم علل جمع علت است ، فلاسفه علت را در دو مفهوم عام و خاص بکار می برند . علت به مفهوم عام عبارت است از موجودی که تحقق موجود دیگری بر آن متوقف است هر چند برای تحقق آن کافی نباشد و در مفهوم خاص به معانی موجودی است که برای تحقق موجود دیگر کفایت می کند ؛به عبارت دیگر اصطلاح عام علت عبارت است از موجودی که تحقق یافتن موجود دیگر بدون آن محال است و اصطلاح خاص آن عبارت است از موجودی که با وجود آن تحقق موجود دیگر ضرورت می یابد.4
در اصطلاح فلسفی علت عبارت است از چیزی که چیز دیگر بر آن متوقف باشد و از وجود آن وجود امر دیگری لازم آید و از عدم آن عدم امر دیگر لازم شود یعنی هرگاه میان دو امر وابستگی وجود داشته باشد آن را که محتاج الیه است علت نامند و دیگری را که محتاج است معلول گویند و بر اثر عدم علت ، معلول ممتنع می شود . ولی بر اثر وجود علت وجود معلول واجب نمی شود و از رفع معلول و عدم آن ، عدم علت کشف می گردد.5
علت در فلسفه دارای اقسامی است که بر حسب هر قسم تعریف متفاوتی می یابد. اقسام چهارگانه علت در فلسفه بدین شرح است: علت فاعلی امری که مفید وجود شده باشد و خارج از ذات معلول است . 6
علت غایی آن محرک اول فعل است و در وجود ذهنی مقدم بر سایر علل است اما در وجود خارجی بعد از تحقق تمام آنها محقق می شود . علت صوری شکل و صورتی که صانع ، چیزی را بدان ترکیب می کند . علت مادی که صنعت صانع بر آن تعلق می گیرد و آن جز مقوم شی و محل استقرار قوه یعنی حاصل قوه است . 7
در فلسفه اصطلاح علل معده وجود دارد که این اصطلاح به معنای اموری است که هر یک به تنهایی موثر در وجود معلول نیستند و لکن موجب نزدیک شدن صدور معلول از علت موثره اند. به عبارت دیگر مجموع اموری که معلول را مهیای صدور از علت موثره می نمایند علل معده هستند،آن را علل موثر می نامند ، چرا که سبب نزدیک شدن صدور معلول از علت می شوند و معلول را به مرتبه صدور از علت موثره می رساند محققان فلسفه می گویند که علل معده اصولا مشمول عنوان علیت نمی شوند نه ناقص و نه تام ، بلکه معداتی می باشند که سبب مهیا شدن علت برای ایجاد و صدور معلول اند. 8
در جرم شناسی علت شناسی از مجموعه چندین عامل جرم زا و فقدان عوامل بازدارنده است. کین برگ بیان می دارد که هر عملی که از فرد سر می زند واکنش یک محرک است ، تمام اعمال انسانی ، تحت تاثیر وضع جسمی – روانی و محیط اجتماعی است که در اثر مجموع عوامل ، یک علت پدید می آید .9 عامل نیز بیانگر هر وضعیت جسمانی ، روانی یا اجتماعی است که بتواند در پیدایی یا افزایش جرم نقش موثری داشته باشد ، عامل هیچ گاه به وجود آورنده جرم نیست بلکه پرورش دهنده آن است. نقش عامل از نظر تاثیر بخشی و اهمیت بستگی کامل به افراد دارد، زیرا عاملی با قدرت فراوان بر فردی تاثیر عمیق دارد ، ممکن است نسبت به دیگری فاقد تاثیر باشد. 10
بنابراین با توجه به معنای عامل و علت از منظر فلسفه و جرم شناسی باید بدانیم که بین علل و عوامل که در بروز یک پدیده نقش دارند فرق است . باتوجه به مطالب بیان شده منظور از علت یک پدیده آن چیزی است که اگر باشد آن پدیده (معلول) محقق می گردد. ولی منظور از عوامل ایجاد یک پدیده اموری هستند که در صورت وجود آنها حتما وجود آن پدیده محقق نمی گردد بلکه هر یک از آن عوامل می تواند در ایجاد آن پدیده تاثیر داشته باشد. این تفاوت را با وجود مثالی از موضوع پایان نامه بیان می کنیم بطور مثال در ارتکاب سرقت عوامل متعددی دخالت دارند یکی از این عوامل فقر مادی است ، اینگونه نیست که هرکس دچار فقر مادی باشد مرتکب سرقت می گردد ، اما این عامل در کنار عوامل دیگر نظیر پایبند نبودن به اعتقادات دینی

پایان نامه
Previous Entries مقاله با موضوع توزیع فراوانی، پیشگیری از جرم، عوامل خانوادگی، وضعیت اقتصادی Next Entries مقاله با موضوع پیشگیری وضعی، پیشگیری اجتماعی، شهرستان قم، قانون مجازات