مقاله با موضوع دیه شکستگی، روایت ظریف، قانون مجازات، شکستگی استخوان

دانلود پایان نامه ارشد

صورت بهبودی حکم به چهار پنجم دیه شکستگی با عدم بهبودی یعنی 80 دینار را داده است منتهی متن روایت ظریف تنها دیه بهبودی کامل را بیان کرده و تصریح به یکصد دینار دیه در این مورد دارد. البته فقهائی که یکصد دینار را حکم دیه در شکستگی با بهبودی کامل قرار داده اند حکم دیه شکستگی و عدم بهبودی کامل را بیان نکرده اند که در این صدمه می بایست ارش تعیین نمود که مبلغ آن می بایست از صدمه شکستگی با بهبودی کامل بیشتر باشد.
آنچه با بررسی متون فقهی حاصل شد اینکه اکثر فقهاء نسبت به بیان دیه صدمات وارده بر استخوان بازو با عنوان خاص نپرداخته اند و عده‌ای324 تنها به بیان نقل قول سایر فقیهان پرداخته‌اند. تنها تنی چند از فقها به بررسی و استنباط احکام فقهی استخوان بازو به طور خاص پرداخته اند. مشهور فقهاء فتوی به قواعد تاسیسی در صدمات استخوان داده که متن این قواعد در قانون مجازات اسلامی بیان شده و دیگر به بیان دیه استخوان بازو با عنوان خاص نپرداخته‌اند که با تطبیق این قواعد با فتوی فقهائی که به طور خاص به بررسی استخوان بازو پرداخته اند این نتیجه حاصل شد که جز در دیه شکستگی، فتوی یکسان است. البته شیخ طوسی در دیه شکستگی دست که بهبود بدون عیب یابد می فرماید:
إذا كسر يده، فجبرت، فان انجبرت على الاستقامة كان عليه خمس دية اليد325 ترجمه: اگر دست بشکند و بهبود کامل یابد دیه آن یک پنجم دیه دست است. در صورتیکه این قاعده را در شکستگی بازو پیاده سازیم می توانیم بگوئیم تمامی قواعد مذکور در کتب فقهی با آنچه در اصل ظریف آمده منطبق است.
در صورتی که بخواهیم متنی را از متون روائی به عنوان ماده قانونی دیه صدمات استخوان بازو بیان کنیم پیشنهاد می شود متن زیر در قانون مجازات افزوده شود:
«شکستگی بازو در صورت بهبودی کامل موجب ده درصد دیه کامل، موضحه و نیز سوراخ کردن آن موجب دو و نیم درصد دیه کامل و دررفتگی آن موجب پنج درصد دیه کامل است.»
سازمان پزشکی قانونی به منظور صدور گواهی یکسان در صدمات استخوان بازو، نسبت به بررسی صدمات شکستگی و خردشدگی پرداخته و دیات زیر را مقرر داشته326:
– شکستگی ساده بدون عیب بهبود یافته: 8 درصد دیه کامل
– شکستگی ساده معیوب بهبود یافته: 10 درصد دیه کامل
– خردشدگی بدون عیب بهبود یافته: 13.3 درصد دیه کامل
– خردشدگی معیوب بهبود یافته: 16.6 درصد دیه کامل
تعیین دیات فوق بر اساس قواعد مذکور در قانون مجازات نسبت به صدمات شکستگی و خردشدگی می باشد. ایراد عدم بررسی تمامی صدمات وارد بر استخوان بازو بر پزشکی قانونی نیز وارد است.
گفتار ششم: ساعد
ساعد از دو استخوان به نام‌های درشت نی و نازک نی تشکیل شده است و فقهاء در این مورد که آیا شکستگی ساعد با شکستن هر دو استخوان درشت نی و نازک نی حاصل می‌شود یا شکستن یکی از آندو هم کافی است اختلاف نظر دارند. سردرگمی بیشتر برای یافتن فتوی در این مورد مطلق آوردن حکم دیه این شکستگی بدون تقیید به حالت بهبودی یا عدم بهبودی در فتاوی برخی فقهاء است.
با توجه به اینکه تنها عده کمی از فقها به بررسی برخی صدمات این استخوان پرداخته اند، در ادامه به تبیین روایات و فتاوی موجود برای تعیین دیه صدمات وارده بر استخوان ساعد می‎پردازیم.
الف. شکستن ساعد و عدم بهبودی کامل
حکم این مورد در متون روائی و فقهی به طور خاص بیان نشده است. فقیهانی که مطابق اصل ظریف به استخراج احکام فقهی در دیه صدمات مربوط به استخوان پرداخته اند در این صدمه مطلبی بیان نکرده اند که می بایست برای آن ارش در نظر گرفته شود و با توجه به شدیدتر بودن این صدمه از صدمه بعد، ارش آن می بایست از دیه تعیین شده برای صدمه بعد بیشتر باشد. برخی فقها327 دیه شکستن ساعد را به طور مطلق بیان کرده و در آن یکصد دینار را ثابت دانسته‌اند.
روایت ظریف در صدمه شکستن ساعد مقرر داشته: في الساعد إذا كسر فجبر على غير عثم و لا عيب ثلث دية النفس ثلاثمائة و ثلاثة و ثلاثون ديناراً و ثلث دينار، فإن كسر إحدى القصبتين من الساعدين فديتها خمس دية اليد مائة دينار328. ترجمه: ساعد زمانی که بشکند و بهبود بدون نقص و عیب یابد یک سوم دیه نفس یعنی سیصد و سی و سه دینار و یک سوم دینار دیه دارد و اگر یکی از دو استخوان ساعد بشکند دیه آن یک پنجم دیه دست یعنی یکصد دینار می باشد.
برخی فقها329 ادعا کرده اند که ظاهراً لفظ «غیر» در روایت زاید است بدین معنا که قسمت ایتدا روایت به بیان حکم شکستن ساعد و عدم بهبودی کامل پرداخته و دیه آن را یک سوم دیه نفس دانسته است.
فقیهانی که قاعده شکستگی را پذیرفته اند در این مورد قائل به یک پنجم دیه عضو یعنی یکصد دینار هستند منتهی در این مورد که آیا شکسته شدن هر دو استخوان نازک نی و درشت نی، یکصد دینار دیه دارد یا شکسته شدن یک از آنها هم کافی است مطلبی بیان نشده است. بیان شد که مرحوم شیخ طوسی در شکستگی دست با بهبودی قائل به یک پنجم دیه دست هستند.
با توجه به ایراداتی که در اصطیاد قاعده شکستگی استخوان وجود دارد که در فصل بعد به طور مبسوط بررسی خواهد شد و با توجه به اینکه مطابق قاعده شیخ طوسی و اصل ظریف یک پنجم برای شکستگی ساعد با بهبودی بوده، قول به ارش در این صدمه صحیح‌تر به نظر می‌رسد.
ب. شکستن استخوان ساعد با بهبودی کامل
در مورد دیه شکستن ساعد نظرات زیر در متون فقهی وجود دارد:
1. ديه شکستن دو استخوان یک پنجم ديه قطع دست يا پا است که صد دينار باشد و ديه شکستن يک استخوان پنجاه ديناراست.330 مرحوم علامه مجلسی می فرمایند: در هر ساعد دو استخوان هست و اگر هر دو بشکند یکصد دینار دیه دارد و اگر یکی از آندو بشکند دیه آن پنجاه دینار است. 331
2. برخی فقهاء پس از اذعان به این مطلب که نمي‏توان بطور قطع و يقين نظر داد که شکستن ساعد و ساق پا ديه مقدره دارد فرموده اند: «(چون مدرک عمده، معتبره ظريف است و آن علاوه بر اضطراب در متن، با نسخ متفاوت نقل شده و در عين حال به لحاظ اعتبار آن و با توجه به نسخ فقيه و تهذيب و بعضي از نسخ کافي ) احتياط آن است که در خصوص کسر ساعد ( هر دو استخوان ) چنانچه بدون عيب بهبود حاصل شد 333 و يک سوم دينار به عنوان ديه پرداخت شود و اگر يکي از دو استخوان بشکند و بدون عيب بهبود حاصل شود صد دينار پرداخت شود.»332 با توجه به اینکه ایشان در سوال دیگر333 فتوی به یکصد دینار دیه برای شکستگی ساعد و بهبود آن داده اند مستحب بودن این احتیاط بدست می آید.
3. برخی334 فتوی به 333 و یک سوم دینار در شکستگی ساعد داده اند و اگر یکی از دو استخوان ساعد بشکند 100 دینار را ثابت دانسته اند.
4. برخی335 تنها به بیان شکسته شدن یکی از دو استخوان ساعد پرداخته و قائل به یکصد دینار در آن شده‌اند.
مرحوم ابن حمزه336 اولین فقیهی است که در متون فقهی خود به بیان مساله شکستن ساعد پرداخته است و قائل به یکصد دینار در شکسته شدن یکی از دو استخوان ساعد می‌باشد. ایشان تفاوتی میان حالت بهبودی و عدم بهبودی نگذاشته‌اند.
روایت ظریف در مورد دیه ساعد به وجوه مختلف بیان شده است. کافی چند عبارت در صدمه واحد داشته و برای همین برخی فقهاء337 قائل به عدم اعتبار روایت کافی در این مورد به دلیل اختلاف نسخ شده اند. اما روایات مذکور در فقیه و تهذیب به یک بیان آمده است و دیه شکستگی هر دو استخوان ساعد را در صورتی بهبودی کامل، یک سوم دیه کامل و دیه شکستگی یک استخوان ساعد را یکصد دینار تعیین کرده‌ است. برخی فقهاء338 با توجه به اختلاف روایات و با تمسک به اصل برائت از زائد در شکستگی دو استخوان ساعد با بهبودی، قدر متیقن را یکصد دینار دانسته اند.
با توجه به اختلاف در دیه شکستن ساعد و با توجه به اینکه بسیاری فقهاء تنها به نقل قول از سایر فقها بسنده کرده و تحلیلی برای یافتن قول برتر ارائه نداده اند باید گفت در متون فقهی برای کشف دیه شکستن ساعد، نمی توان قول متقنی را بدست آورد. متاسفانه همانگونه که در ادامه این پایان نامه خواهیم گفت هیچ فقیهی به استنباط احکام فقهی مربوط به صدمات استخوان به طور منسجم و با نقل اقوال و ارائه تحلیل برای یافتن قول برتر نپرداخته و در متون فقهی در بسیاری از موارد تنها به نقل قول سایر فقیهان بسنده شده است. گویا کتب فقهی در برخی ابواب تنها به بیان نظرات پرداخته و آنچه از یک فقیه مورد انتظار است حاصل نشده است. لکن با توجه به متون فقهی و روائی موجود می توان گفت روایت کافی به دلیل اختلاف نسخ از اعتبار ساقط است و مطابق روایت فقیه و تهذیب دیه شکستگی هر دو استخوان ساعد را در صورت بهبودی کامل، یک سوم دیه کامل و دیه شکستگی یک استخوان ساعد را یکصد دینار تعیین کرد.
ج. ترک برداشتن ساعد:
در این جنایت هشتاد دینار(یا چهار پنجم دیه شکستن یا هشت درصد دیه کامل) به عنوان دیه ثابت است. در صورتیکه قاعده مشهور در این صدمه را با دیه شکستگی یکی از استخوان‎های ساعد بسنجیم، این قاعده و اصل ظریف منطبق با یکدیگر هستند.
د. موضحه ساعد:
در این جنایت بیست و پنج دینار( یا یک چهارم دیه شکستن یا دو و نیم درصد دیه کامل) به عنوان دیه ثابت است. مرحوم شیخ طوسی در این مورد می فرمایند:
فيها نصف عشر دية ذلك العضو339 ترجمه: در این جنایت نیمی از یک دهم(یعنی یک بیستم) دیه عضو ثابت است. با توجه به اینکه دیه دست 500 دینار است یک بیستم آن 25 دینار می‌شود. قاعده مشهور میان فقها در صدمه موضحه که در فصل بعد به طور مبسوط بررسی خواهد شد نیز حکم به یک چهارم دیه شکستگی می‌کند.
هـ . دررفتگی ساعد:
در این جنایت یکصد دینار(همانند دیه شکستن یا ده درصد دیه کامل) به عنوان دیه ثابت است. دیه تعیین شده در اصل ظریف را می بایست استثنائی بر قاعده دیه دررفتگی دانست. چراکه همانگونه که بیان خواهیم کرد مطابق قاعده در این صدمه یک دوم دیه شکستگی ثابت است.
و. سوراخ کردن ساعد:
در این جنایت دوازده و نیم دینار( یک هشتم دیه شکستن یا 1.25 درصد دیه کامل) به عنوان دیه ثابت است. مستند این فتوی تنها اصل ظریف بوده و باید گفت مطابق اصل ظریف، دیه سوراخ کردن ساع استثنائی بر قاعده دیه سوراخ کردن که حکم به یک چهارم دیه شکستنگی در این صدمه می دهد، می باشد.
دلیل این بندها روایت ظریف می باشد دسته ای از فقهاء340 مطابق آن فتوی داده اند که بعضاً به ذکر برخی صدمات پرداخته و بعضی تمامی صدمات را ذکر کرده اند. روایت مقرر داشته:

پایان نامه
Previous Entries مقاله با موضوع دیه شکستگی، قانون مجازات، روایت ظریف، شکستگی استخوان Next Entries پایان نامه ارشد رایگان درباره بازار سرمایه، بازارهای مالی، بازار سهام، مشارکت مردم