مقاله با موضوع حق الزحمه، ارزش واقعی، قیمت تمام شده، تعهدات قراردادی

دانلود پایان نامه ارشد

قانون می توان به این موضوع پی برد. گفته شد که مقصود مقنن از معلوم بودن مورد معامله، معلومیت از حیث مقدار، جنس و وصف آن می باشد. سؤال اساسی در خصوص معلوم بودن مورد معامله این است که آیا مورد معامله در خارج می بایست معلوم باشد یا صرف معلوم بودن در ذهن متعاملین کفایت می کند؟ با رجوع به ماده 343 قانون مدنی اینگونه استنباط می گردد که متعلق انشای متعاملین مقدار معلومی میباشد اگرچه مقدار آن در عالم واقع هنوز روشن نشده باشد. به بیان دیگر صرف اینکه وصف مورد معامله در ذهن متبایعین در هنگام انشاء روشن باشد، برای صحت عقد کافی می باشد.
با توجه به تعاریف معلوم و معین بودن ثمن، جایگاه ثمن شناور را چگونه میتوان تعریف نمود؟ در حالتی که ممکن است میزان عوض یا ثمن در قرارداد معلوم و مشخص می باشد ولی تعیین نوع ثمن یا مبلغ قرارداد بر عهده طرفین یا ثالث گذاشته شده است، بطور مثال قیمت کالایی از سوی فروشنده به دو نرخ دلار آمریکا و ریال ایران ایجاب گردد و قبول نوع آن بر عهده خریدار گذاشته شود. یا مثلاً نحوه تعیین ثمن در قراردادهای پیمانکاری به شیوه درصدی از حجم کار انجام شده، بطور مثال هزینه پیمانکار ساختمانی 15% هزینههای انجام شده طبق فاکتورهای موجود تعیین میگردد. با توجه به موضوعات مطروحه معلوم گردید بحث قرارداد با عوض شناور بایستی در چهارچوب معلومیت مورد معامله مورد بررسی قرار گیرد نه معین بودن مورد معامله.
گفتار سوم- تعیین حق الزحمه یا ثمن در قراردادهای پیمانکاری:
در این قسمت روشهای تعیین حق الزحمه در قراردادهای پیمانکاری با استفاده از روش مرسوم و به ترتیب ذیل مورد مطالعه و پژوهش قرار میگیرد.
الف- تعیین حق الزحمه یا ثمن به روش قیمت ثابت و مقطوع:
در این روش مبلغ قرارداد به صورت مقطوع در قرارداد تصریح میشود. در این نوع قرارداد، قیمت پروژه بر اساس کار نهایی برآورد می گردد، به این دلیل در زمان مناقصه می بایست طراحی کامل شده باشد تا پیمانکار بتواند برآورد دقیقی را از پروژه داشته باشد و قیمت مناسبی را پیشنهاد نماید. پس در این روش کارفرما طبق یک طرح ثابت به پیمانکار حق الزحمه میدهد سپس چنانچه تغییراتی در طراحی و زمان ایجاد شود یا کارفرما بخواهد حجم پروژه را افزایش دهد و فاز دیگری از آن را شروع کند راه کار دیگری برای حق الزحمه پیمانکار در نظر گرفته نشده است. بدین صورت کارفرما ریسک تغییرات احتمالی را خود بر عهده میگیرد، اما ریسک افزایش قیمت تمام شده را به پیمانکاران انتقال میدهد. در این روش پیمانکار میبایست تمام شرایط اجرای پروژه را در نظر گفته و قیمت پیشنهاد نماید. بدین منظور برای تغییرات احتمالی حاشیه سودی در قرارداد برای خود پیش بینی مینماید.
ب- تعیین حق الزحمه یا ثمن به روش قیمت واحد:
در این روش پرداخت نهایی به پیمانکار بر اساس قیمت های واحد توافق شده در قرارداد و مقادیر کار واقعی انجام شده صورت می گیرد. پس در این حالت می بایست پروژه را به صورت مناسب به فعالیت های مستقل تقسیم نمود و حجم و اندازه آن را با دقت مناسبی تخمین زده شود و شرایط و ویژگیهای هر کدام مشخص باشد هرچه این برآوردها دقیق تر باشد شرایط پرداخت برای دو طرف کارفرما و پیمانکار روشن تر می باشد. در زمان مناقصه یک برآورد تقریبی بر اساس طراحی ها انجام می گیرد و بر این اساس مبلغ تقریبی در قرارداد قید می گردد. با این حساب کارفرما آزادی بیشتری در طراحی و تغییرات و اجرا خواهد داشت، زیرا محاسبه اضافه حق الزحمه ساده تر و دقیق تر میباشد و پرداخت طبق مقادیر نهایی واقعی کار که واحد انجام آن قابل محاسبه میباشد انجام میگیرد. با این روش ریسک افزایش قیمت نهایی پروژه به عهده کارفرما بوده اما ریسک و تغییرات احتمالی متعلق به پیمانکار میباشد. پیمانکار می بایست ریسک افزایش قیمت های واحد از قیمت توافقی را بر عهده بگیرد. در این روش میبایست بابت تغییرات قیمتهای واحد مذکور پیش بینی لازم انجام گرفته که مبنای آن می تواند ضرایبی برای فصول مختلف سال و نسبت به سال مبنا اعمال گردد.
ج- تعیین حق الزحمه یا ثمن به روش درصدی از هزینه کل:
در این روش پیمانکار با توجه به هزینه اجرای پروژه درصدی از آن را که بستگی به نوع پروژه، حجم پروژه و مبلغ کل پروژه دارد به عنوان حق الزحمه دریافت نماید. این رقم شامل توافق طرفین یعنی کارفرما و پیمانکار خواهد بود. البته در جایی که مناقصه برگزار میگردد این در صد شامل رقابت شده و پیمانکار برای اینکه پروژه را در اختیار گیرد ناچاراً به سود کم قناعت کرده و درصد فوق را کم در نظر می گیرد. این روش مستلزم داشتن شرایط ذیل می باشد.
– تجربه های کار پیمانکار در پروژه های مشابه
– توانایی پیمانکار از لحاظ فنی و تخصصی و آشنایی داشتن به امکانات و تخصص های به روز
– وجدان کاری پیمانکار برای انجام پروژه با کیفیت عالی در زمان و با هزینه اندک
– کارفرما و پیمانکار اعتماد مناسب و قانونمندی را با هم داشته و از سوء ظن های بی مورد بپرهیزند.
– کارفرما و پیمانکار می بایست هرگونه تغییر در نقشه ها و مدارک فنی که باعث تغییر در قیمتها می گردد و به طور کلی هر عاملی را که باعث عدم اطمینان گردد را به اطلاع یکدیگر برسانند.
در صورت تحقق شرایط فوق پیمانکار با کمترین هزینه و کمترین سود موفق به انجام پروژه گردیده است.
گفتار چهارم- روشهای پرداخت ثمن در قراردادهای پیمانکاری:
یکی دیگر از نکات مهم در تعیین ثمن در قراردادهای پیمانکاری روشهای پرداخت ثمن میباشد، زیرا زمان و مکان پرداخت در تشخیص میزان و ارزش واقعی و دقیق ثمن دخالت دارد به طوری که فقیهان و حقوقدانان در این باره گفتهاند: زمان (پرداخت) بخشی از ثمن است182. یعنی زمان پرداخت و تأدیه ثمن سهم تعیین کنندهای در تعیین ارزش واقعی ثمن دارد. به همین جهت روشهای پرداخت ثمن را در قراردادهای پیمانکاری به اختصار بررسی میکنیم. در اجرای پروژههای پیمانکاری سه عامل مهم قیمت (ثمن)، زمان، شرح کار(اسکوپ) نقش اساسی را ایفا مینماید. لذا به جهت فهم بیشتر موضوع نگاهی به بررسی نقش عوامل مذکور خواهیم داشت.
الف- پرداخت بر اساس پیشرفت پروژه183:
در این روش پیمانکار متناسب با پیشرفت کار، در پايان هر ماه صورت ‌وضعیت كاركرد خود را به منظور
بررسی و تأئید به کارفرما تسليم مي‌نمايد. پیمانکار باید همراه صورت وضعیت های ارسالی، تمام اسناد مثبته مورد نیاز طبق مفاد قرارداد را تحويل کارفرما نماید. در این روش پیمانکار موظف است در ظرف مهلت مقرری پس از تاریخ امضای قرارداد نسبت به تهیه و ارائه WBS184 در سطح مورد نیاز کارفرما وPMS (سیستم اندازه گیری پیشرفت) جهت محاسبه هزینه انجام کار مربوط به هر یک از اجزاء عملیات اجرایی موضوع قرارداد اقدام نماید. به طور کلی در این روش به جزء جزء کل قرارداد پیمانکاری در ابتدای کار اوزانی نسبت به رقم کل قرارداد داده می شود، به طور مثال در یک قرارداد EPC اگر از ابتدا وزن هر قسمت از قرارداد تعیین نشده باشد، وزن (درصد)مهندسی، تهیه کالا و نصب راه اندازی معین می شود و سپس هر قسمت از قرارداد هم به زیر مجموعه های دیگر تقسیم می گردد. این تقسیم بندی در قرارداد مبنای پرداخت به پیمانکار میگردد. به طور مثال در قراردادی مهندسی پروژه 10 درصد کل پروژه، خرید و تهیه کالای پروژه 50 درصد کل پروژه و نصب و راه اندازی پروژه 40 درصد کل پروژه در نظر گرفته میشود. بدیهی در صورتی که پیمانکار مهندسی کل پروژه را انجام داد و به تایید کارفرما رساند 10 درصد مبلغ قرارداد را از کارفرما دریافت مینماید. به همین ترتیب برای قسمت های دیگر قرارداد هم عمل خواهد شد.
ب- پرداخت به صورت مقطوع و ثابت185:
در این پرداخت که مبلغ مقطوع و ثابت برای قرارداد تعیین گردیده است کارفرما مبلغ کل قرارداد را در مقابل انجام کلیه تعهدات قراردادی به پیمانکار پرداخت می نماید. که ممکن است پرداخت مبلغ فوق بر اساس مدت زمان اجرای قرارداد باشد. بطور مثال اگر مبلغ ثابت قراردادی 000/000/120 ریال و مدت اجرای قرارداد 12 ماه باشد، کارفرما ماهانه مبلغ 000/000/10 ریال به پیمانکار پرداخت نماید. البته این روش پرداخت مانع از نظارت کارفرما بر عملکرد پیمانکار نخواهد شد، بدین معنا که پیمانکار در ازای کار صورت گرفته می تواند صورت وضعیت کارکرد تنظیم نماید و نه بر اساس سپری شدن مدت زمان.
در پرداخت به روش ثابت باید نکات فوق را مدنظر قرار داد، تهیه نمودار برنامه ‌ريزي و زمان ‌بندي كه براساس آن بتوان درصد پیشرفت پروژه را در مقاطع مختلف کاري تعيين نمود. زمان پرداخت صورت وضعیت براساس بازه‌هاي زماني مشخص و يا پيشرفت فيزيكي كار و يا هر دو صورت گيرد. مدارك لازم جهت ارائه توسط پيمانكار به منظور بيان درصد پيشرفت كار بايد مشخص شود. در صورت بروز فعاليت‌هايي علاوه بر تعهدات پيمانكار قيمت نيز تغيير مي‌كند. اين مساله بايد در بند تغييرات قرارداد در نظر گرفته شده باشد، همچنين مشخص شود كه در صورت عدم توافق طرفين چه رويه اي در پيش گرفته شود. از جمله محاسن اين روش آن است كه كارفرما لزومی ندارد به آنالیز هزينه‌هاي پيمانكار بپردازد هرچند اگر لازم بداند اين موضوع مي‌بايست در متن قرارداد ذکر شود. استفاده از اين روش در پرداخت حق ‌الزحمه طراح در پروژه‌هاي نسبتاً كوچك امکان پذیر است. افزايش پيچيدگي پروژه و همچنين گسترش ابعاد پروژه باعث ناتوانی اين روش در پرداخت حق ‌الزحمه مشاور به دلیل گستردگی و ناشناختگی طراحی خواهد بود. در پروژه‌هاي تحقیقاتی و پژوهشی از اين روش به عنوان يكي از روش‌هاي متداول استفاده مي‌شود.
ج- پرداخت به میزان (احجام) کارهای انجام شده186:
در اين روش كليه فعاليت‌ها بر حسب واحد انجام كار (متر طول، مترمربع،‌ كيلوگرم و …) اندازه ‌گيري و براساس نرخ واحد، پرداخت مي‌شود. آنچه كه بايستي به دقت مورد توجه قرار گيرد آن است كه فعاليتهاي مربوط به يك قلم كار دقیقاً مشخص شده باشد. به عنوان مثال در هزينه جايگزاري يك متر طول لوله چه عملياتي از قبيل خريد لوله، برش لوله،‌ چسب کاري،‌ حفاری زمین، نصب زيرسري‌ها و خاکريزي مطابق مشخصات منظور شده است. در مورد فعاليت‌هايي كه به طور دقیق قابل شمارش نیستند نظير طراحی، تجهیز کارگاه، صعوبت كار، هزينه‌هاي بالاسری و …. روش واحد بها مناسب نيست و در اين زمينه نیاز به توافقاتي بين كارفرما و پيمانكار در ابتدای كار براساس ديگر است. حضور روش پرداخت آحاد بها در بخش طراحی كمرنگ‌تر است. در صورتي كه بخواهیم از اين روش استفاده كنيم بايد ميزان صرف زمان توسط نیروهای متخصص گروه طراحی را به صورت نفر روز يا نفر ساعت و يا واحدهای مشابه تعيين و براي هر يك قيمت واحدی در نظر گرفته شود. ساير هزينه‌ها نيز به صورت درصدي از قيمت كل پرداخت مي‌شود. اين روش پرداختی بجز در كارهاي تحقیقاتی و پژوهشی و يا پروژه‌هاي خاص كمتر مورد استفاده قرار مي‌گيرد.
د- پرداخت براساس مایلستون187:
برخی از متداول ترین روشهای پرداخت بر اساس مایلستون188 به شرح ذیل می باشد:
1- پرداخت مایلستونی بر اساس میزان پیشرفت کار189: در این روش مبلغ در نظر گرفته شده برای مایلستون ها بر اساس پیشرفت پروژه مثلاً 30 % پیشرفت پروژه پرداخت خواهد شد.
2- پرداخت مایلستونی براساس اقلام تحویلی190: در این روش مبلغ در نظر گرفته شده برای مایلستون ها بر اساس اقلام تحویلی پروژه مثلاً تست و تحویل بویلر پرداخت خواهد شد.
3- پرداخت مایلستونی بر اساس احجام کار191: در این روش مبلغ در نظر گرفته شده برای مایلستون ها بر اساس احجام کار پروژه مثلاً 50 % حجم کارهای خاکی پرداخت خواهد شد.
4- پرداخت مایلستونی براساس رویدادها192: در این روش مبلغ در نظر گرفته شده برای مایلستون ها بر اساس رویدادهای پروژه مثلاً گشایش اعتبار تامین کننده پرداخت خواهد شد.
5- پرداخت مایلستونی براساس زمان193: در این روش مبلغ در نظر گرفته شده برای مایلستون ها بر اساس زمان پروژه مثلاً پایان ماه سوم پروژه پرداخت خواهد شد.
در این روش پرداخت، لزوماً نیاز به طرح ریزی PMS نبوده و در مواردی، همراه نمودن گواه مثبت (Evidence) که دلالت بر

پایان نامه
Previous Entries مقاله با موضوع قانون مدنی، بیع بین المللی، تعهدات قراردادی، سازمان ملل متحد Next Entries مقاله با موضوع اعتبار بخشی، حق الزحمه، ریاست جمهوری، ماهیت کار