مقاله با موضوع تجارت الکترونیک، تجارت الکترونیکی، دوره ی قاجار، حیات اجتماعی

دانلود پایان نامه ارشد

الاسلام تبریزی از مجاهدان و علمای زمان قاجار نیز پیش از اسیر شدن به دست روس ها که به شهادت منجر شد، نگین مهرش را خرد کرد تا به دست روس ها نیفتد.
دکتر تندرکیا – نوه ی پسری شیخ فضل الله نوری– به نقل از پدرش – هادی– و عموهایش واقعه ی دار زدن شیخ و شکستن مهرهای او را به این گونه نقل کرده است: «… همین طور عصا زنان به آرامی و طمأنینه به طرف دار می رفت و مردم را تماشا می کرد تا نزدیک چارپایه ی دار رسید و یک مرتبه به عقب برگشت و خادم خود را به نام نادعلی را صدا زد. فضل الله دست در جیب بغل کرد و کیسه ای در آورد و انداخت جلوی نادعلی و گفت: «علی این مهر ها را خرد کن» شیخ نمی خواسته است بعد از خودش مهرها به دست دشمنانش بیفتد تا سند سازی کنند …». (باستانی پاریزی1379: ص169).
مهر پاپ رهبر کاتولیک های جهان نیز تابع چنین رسمی است و مهر او نیز پس از مرگ شکسته می شود. در روم باستان نیز راهب پوپیتر اجازه نداشت حلقه ی انگشتری را در انگشت کند و در صورت تمرد، حلقه ی انگشتری او شکسته و فاقد سنگ می شود.
در انتهای نوشته ی خطی به سال 1331 متعلق به فرزند مرحوم نظام الدینی حکاک تبریزی، عبدالرحیم الفاطمی بن غفار طباطبایی (مجدالعلما) از علاقه و ذوق خود نسبت به سفارش حکاکی مهر های متعدد در اندازه و فرم های متفاوت سخن می گوید تا جایی که اگر بعضی از آنها را نمی پسندیده به شکستن آنها اقدام می کرده است. در این نوشته خطی هفت نقش مهر که همگی متعلق به خود اوست دیده می شوند16.
بند سوم- گم شدن مهر
با وجود مراقبت های ویژه ای که صورت می گرفت گم شدن مهر افراد و شخصیت های گوناگون از دیرباز مسئله ساز و مشکل آفرین بود. گم شدن خاتم حضرت سلیمان و یا در مهرهای دوران هخامنشی گم شدن مهر «فرانکه» بلندترین مقام تخت جمشید از این نمونه است، همچنین به مواردی دیگر که در دوره ی قاجار اتفاق افتاد می پردازیم:
در تاریخ اجتماعی ایران از قول سرجان ملکم می خوانیم: مهر تجار بسیار مهم و معتبر است و پیشه ی حکاک و مهر کَن مهم و خطرناک است. حکاک باید هر مهری که نقش می کند، ثبت {اثر} آن را بردارد، زیرا اگر مهری را که فروخته است گم شود یا بدزدند و نظیر این مهر در دست دیگری پیدا شود، جان او در خطر است چون تاجری که مهرش گم شد، باید بی درنگ مردم معتبر را از این جریان آگاه کند و به گماشتگان و عمال خود در شهرستان ها بگوید که از تاریخ فقدان مهر، هر کاغذ و حسابی که بدان مهر باشد از درجه ی اعتبار ساقط است17.
در آخرین آگهی روزنامه ی وقایع اتفاقیه اطلاعیه ای دولتی به صورت اعلان منتشر شد. در آن آمده بود که در فلان تاریخ مهر ثبت وزیر صنایع و همچنین مهر برادرش امان الله خان مفقود شده و به این وسیله اعلان می شود که مهرهای مذکور فاقد اعتبار است و هر کس سندی ازآنها دارد ببرد که تجدید مهر کنند18.

گفتار سوم: تاریخچه اثرانگشت
انسان اولیه حتی در دوره توحش هم با آثار ناشی از دست و پای خود و همنوعانش و همچنین سایر حیوانات آشنا بود. در کوه و دشت و جنگل و هرجایی که زندگی می کرد با این پدیده حیاتی الفتی داشته و از علائم آثار پای آنها برای رسیدن به مقصود بهره گرفته است.
انسان حالا نیز با گذشت هزاران سال و استفاده از مواهب تمدن و ترقی، باز از آنچه در بدو امر شناخته است مستغنی نیست. آن روزگاران ناخودآگاه با استفاده از رد پای وحوش و خزندگان به پناهگاه و محل تجمع آنها راه می جست و یا مسیر خود را برای رهائی از محل حمله ی احتمالی آنها تغییر جهت می داد، امروز نیز برای پیدا کردن حیوان گمشده و یا همراه و رفیق کوهنوردش از این طریق بهره بدست می آورد، و اگر زمانی برای رسیدن به توقفگاه ایل و تبارش در بیابانهای لم یزرع و غیر معمور از ردپای شتران و چهارپایان ارائه طریق می یافت، حالا نیز در کوره راههای کوهستانی و جنگلی و دشتهای پر برف و بیابانهای بایر برای رسیدن به آبادی که استراحت گاه دائمی یا موقت او می شود، کمک می گیرد. تکرار این وضع در مسیر زندگی انسان و لزوم آن در جریان حیات اجتماعی به تدریج وی را با جزئیات، خصوصیات، آثار و علائم ناشی از دست و پای خود آگاه نموده و بیشتر از آنچه در ابتدا می دانست، مرتباً بر معلومات او افزوده شده، به این معنی که روزگاری به تشخیص و تفکیک کلی و عمومی آن اکتفا نمود، اما با افزایش دانش و بینش خود و تجاربی که در این مرحله بدست آورده قدم پیش نهاده و با ریزه کاری های آن به پیشبرد احتیاجاتش می پردازد.
این تداوم و نیاز دائمی ناشی از خاصیت اجتماعی او را به کشف رموز آن رسانیده است، بطوریکه با مشاهده ی خطوط دست و علائم پیچیدگی آن روزنه ای برای شناسایی بخت و طالع و یا حوادثی که زشت و زیبا در انتظارش می باشد، پیدا کرده است، اگرچه برای نتیجه گیری از عمل خود از ناباوریهایی هم سود جسته است، ولی در هر صورت انگشت نگاری و تن پیمایی و کف شناسی و این دست مسائل دارای دانش و اطلاعات خاصی گردیده که اگر چه خیلی ابتدایی و اولیه می نماید، امّا با این اوصاف دنیای دیگری را برای خود به وجود آورده که نمی توان تأثیر و خاصیت آن در احوال اجتماعی را منکر شد.
اگر روزی علاقمندان این امر اثر پای آدمی را روی خاک نرم و نمناک و یا روی برفها در این حد که دارنده ردپا در چه سن و سالی بوده و آیا مرد بوده یا زن و یا اینکه ابزار پای او از چه نوعی است و در کجا تهیه شده مورد تحقیق و تفحص نظری و ذهنی قرار می دادند، بشر با ترقی و پیشرفت فکری و علمی که بدست آورده، حالا پا را فراتر نهاده و اندازه دقیق و حساب شده ی آن را با علائم و خطوط ریز و کوچک، حتی گوشه و زوایایش را ارزیابی می کند و نتایج حاصله را برای شناخت هویت او بکار می برد و برای استفاده بهتر و از این طریق در ادارات انتظامی هر کشوری تشکیلاتی بوجود آمده است که به اداره ی تشخیص هویت شهرت یافته است. اگرچه این پدیده تازه و نو ظهور در هویت انسان سابقه ی بسیار دوری ندارد ولی به پیشرفت های قابل ملاحظه ای نائل آمده است.
در پنجم اوت 1877 میلادی یک افسر انگلیسی مأموریتی در هندوستان داشت که در ضمن خدمت پلیسی خود به کشف تازه ای موفق شد. به این معنی کسانی که بنحوی در مظان اتهام و تعقیب انتظامی قرار می گیرند، لازمه ی شناخت سوابقشان، تشخیص هویت اصلی آنها می باشد که از هیچ طریقی برای احراز واقعیت امر موفق نمی شود. وی برای حصول این منظور در صدد پیدا کردن راه حلی بود تا اینکه روزی متوجه اختلافات آثار و علائم و خطوط ناشی از انگشتان متهمان می شود، که اگر انگشت آنها را در مرکب فرو برد و آثارش را روی کاغذ بگیرد می تواند با تطبیق آن به منظور خود نائل شود. بنابراین شروع به آزمایش کشف خود می کند و اتفاقاً نتیجه رضایت بخشی می گیرد. این شخص «ویلیام جی هرشل» نام داشت و مراتب را به مقامات ما فوق خود گزارش می کند، از این پس آنها در می یابند که مأمورشان یکی از مشکلات بزرگی را که همیشه با آن دست به گریبان بوده اند را حل نموده است و بدین طریق انگشت نگاری و استفاده از آن جهت تشخیص هویت افراد، در عمل وارد تشکیلات انتظامی می شود.
این کشف تازه که امروزه بیش از یکصد سال از پیدایش آن بدین گونه می گذرد، به میزانی گسترش یافته که علاوه بر مراجع انتظامی و سیاسی، دامنه ی بهره گیری آن به تنظیم اسناد و مدارک اجتماعی اغلب کشور ها و مناطق گوناگون جهان رسیده است و در قوانین و مقررات مختلف استفاده از اثر انگشت موقعیت برجسته ای دارد. کشور ما هم به تقلید از قواعد و قوانین اروپایی آنرا پذیرفته و به دو صورت مورد استفاده قرار می گیرد. اول برای احراز هویت و شناسایی، و دیگر برای حصول اعتبار و اسناد رسمی به هر عنوانی که تنظیم شود. مسلّم است که در مورد احراز هویت و شناسایی شخص، هر قدر پیشرفت علمی فراهم شود، تشکیلات انتظامی مستغنی از وجود آن نخواهد بود. اما در واقع استفاده برای تنظیم اسناد، با تعمیم خواندن و نوشتن به تدریج استفاده از آن کمتر شده است و شاید روزی ضرورت های اجتماعی عکس آنرا هم اقتضا نماید که در مراجع تنظیم اسناد از هر نوعی که باشد، اثر انگشت و امضا تواماً بصورت یک اثر انکار ناپذیری در موازات هم قرار گیرد و قدمی در استحکام رسمی برداشته شود. زیرا هر قدر پیشرفت تمدن مادی بیشتر می شود و افراد جامع بشری از معنویات اخلاقی دورتر می افتند به همان اندازه لزوم استحکام اسناد و مدارک تنظیم شده مابین آنها بیشتر احساس می شود تا بتوان از سوء استفاده های اجتماع پیش گیری نمود. چنانکه در اسناد و مدارک مهم سیاسی علاوه بر امضا طرفین متعهد برای ایجاد حصول اعتبار سند، عکس نیز به اتفاق یکدیگر می گیرند و ضمیمه ی سند می کنند تا در صورت بروز انکار و تردید مورد استفاده بعدی واقع شود.
با این توضیح اجمالی اگرچه استفاده از اثر انگشت و کف دست و پا از فکر و اندیشه ی دنیای غرب است و یا با استفاده از دانش و تحقیق اروپایی آن را پذیرفته ایم، با این وجود اماکن و ابنیه تاریخی فراوانی در کشور وجود دارد که مؤید این نظریه است که ایرانی خیلی پیش از آنکه هرشل انگلیسی به آثار و علائم ناشی از دست و پای آدمی دست یابد، آنها را از دید اعتقادات مذهبی و تقدسی که برای آنها در موارد خاص قائل شده مورد توجه قرار داده و وارد حیات معنوی و صنعتی خود کرده است. همچنین از نظر ادبی هم برای مثال بدان گونه که حافظ شیرازی ستوده که:
بر زمینی که نشان کف پای تو بود
سالها سجده ی صاحب نظران خواهد بود
و یا در نوشته های دیگر ادیبان به نوعی از این مبحث یاد شده و داخل در ادبیات اجمالی و عرفانی ما بوده و اگر تعلق خاطر و ذوقی باشد بدون تردید منابع و مأخذ دیگری نیز شناخته خواهد شد که می تواند بالاتر از آنچه به سابقه آن اشاره شد رهنمون باشد19.

فصل سوم: انواع امضا، مهر و اثرانگشت
گفتار اول: انواع امضا
مبحت اول: امضای دیجیتال
گسترش روز افزون تجارت الکترونیکی مستلزم ایجاد اطمینان و اعتماد عمومی نسبت به این نوع از تجارت است و این اطمینان باید از طریق تضمین امنیت و اعتبار تبادل الکترونیکی داده ها صورت گیرد لذا یکی از عواملی که باعث اعتبار قرارداد یا هر سند دیگر می شود صحت انتساب آن به صادر کننده آن سند یا قرارداد است که تا کنون از طریق مهر و یا امضا صورت می گرفته و دلیل معتبری برای تحقق صحت انتساب صادر کننده بوده است. در قراردادهای الکترونیکی نیز اسناد و اطلاعات و داده پیام ها باید به امضای شخص صادر کننده برسد تا بتوان صحت انتساب آنها را به وی احراز کرد. با توجه به اهمیت امضا در پای اسناد، ارزش اثباتی اسناد قرارداد که به شیوه ی الکترونیک صادر شده اند ایجاب می کند تا ابعاد علمی و ارکان لازم برای تأثیر گذاری یک امضای الکترونیکی به طور دقیق معین شود. بنابراین، اثر مهم امضا در حقوق تجارت الکترونیکی، یعنی متعهد شده به تمام آثار جنبه های سند یا قراردادی است که توسط اشخاص حقیقی یا حقوقی و … امضا شده باشد. بطوری که «اسناد فاقد امضا، فاقد اعتبار حقوقی است.»
در حال حاضر با توجه به فراگیر شدن تجارت الکترونیک، امضای الکترونیکی به عنوان یکی از عوامل دارای آثار حقوقی همسان با امضای دستی است که مورد پذیرش قانونی نظام های حقوقی دنیا از جمله کشور عزیزمان ایران قرار گرفته و جایگاه خود را در ابواب مختلف تثبیت کرده است20.
تحولات صورت گرفته در خصوص امضای الکترونیک، تقریباً از ده سال پیش شروع شده است و ایالات متحده در این زمینه پیشگام بوده است. با این وجود، اروپایی ها، به ویژه فرانسه نیز بیکار نبوده اند و پیشرفت ها و ابداعات زیادی را در این موضوع بنام خود به ثبت رسانده اند. از مهمترین قانونگذاری های اتحادیه اروپا، در این خصوص، دستورالعمل 13 دسامبر 1999 میلادی، تحت عنوان «چارچوب مشترک برای امضای الکترونیک» می باشد. در خصوص امضای الکترونیک نیز قانونگذار فرانسوی، قانون شماره 230 – 2000 مورخ 13 مارس 2000 را تحت عنوان «تطبیق حقوق ادله با فناوری های اطلاعات و مرتبط با امضای الکترونیک» که مقررات قانون مدنی را در خصوص ادله تغییر داد، بتصویب رساند.
قانونگذار فرانسه سعی کرد که انتقال

پایان نامه
Previous Entries مقاله با موضوع زبان فارسی، اعتبار بخشی، قانون ایران، نهج البلاغه Next Entries مقاله با موضوع تجارت الکترونیک، تجارت الکترونیکی، قانون نمونه، ثبت اسناد