مقاله با موضوع اجمال و تفصیل، جامعه اسلامی، امام حسین

دانلود پایان نامه ارشد

رسول خدا شنیدم که فرمودند:
هر کس علی را به عمد و قصد تکذیب کند، جای او در آتش است. رسول خدا بعد از بازگشت از حجه الوداع و در وقت اقامت در غدیر خم خطبه ای خواند و دست علی راگرفت و فرمودند: هر کس من ولی اویم‌، این مرد(علی) ولی اوست. خدایا دوست بدار کسی را که او را دوست دارد و دشمن دار کسی را که با وی دشمنی کند. آن وقت ابن مازن گفت به زهری گفتم چرا تو این حدیث را در شام به مردم نمی گویی در حالی که اینجا گوش تو پر از نفرین گویان به علی است؟ زهری در جواب گفت: سوگند به خدا در نزدم از فضائل علی چندان حدیث وجود دارد که اگر آنها را بازگو کنم به یقین مرا می کشند. 115
جمع بندی و نتیجه گیری
همه احادیث غدیر خم که از زبان راویان مختلف و طرق روایی متعدد بیان شده کانون اصلی و اساسی آنها بیانگر یک موضوع است و آن این که پیامبر خدا در آخرین سفارش و در موقعیتی بسیار حساس و در حضور جمعیت فراوان از تمام گروه های مسلمان فرموده است: «من کنت مولاه فهذا علی مولاه اللهم وال من…» در نتیجه خبر غدیر از جرگه اخبار متواتر لفظی به شمار می آید.
اخبار غدیریه پیام آور واگذاری اداره و رهبری امور جامعه اسلامی بعد از دوره رسالت بر دوش شایسته‌ترین فرد از امت یعنی امیر مؤمنان علی است و از این رو کسانی که این پیام را درک کردند، ولی با کینه توزی نتوانستند تحمل کنند و آشکارا در نزد رسول خدا با فرمان الهی مخالفت نمودند، دچار کیفری سخت و سرنوشتی شوم گردیدند.
اخبار حادثه غدیر خم نشان می دهد، سبب نزول دو آیه کریمه تبلیغ و اکمال در چه زمانی و مکانی و شرایطی نازل شده اند و شناخت به این مطلب فضای معنایی و محتوایی واژگان دو آیه شریفه را روشن می کند، از جمله این که پیامبر گرامی پیش از ابلاغ وحی چرا هراسان از انجام این مأموریت بوده است و چگونه به سرانجام رساندن این رسالت الهی به اکمال دین و اتمام نعمت پروردگار می انجامد.
در روایات شیعه در اجمال و تفصیل بعضی نکات و یا ذکر و عدم ذکر بعضی مطالب تفاوتهائی وجود دارد، مثلاً قضیه سفر امیر المؤمنین به یمن و پیوستن ایشان به پیامبر و حجه الوداع در روایت ارشاد مفصلا ذکر شده ولی در احتجاج اشاره ای به آن نشده و در الغدیر هم مختصرا مطرح شده و یا قضیه خبر دادن پیامبر از رحلت خود که در نقل احتجاج نیامده ولی در ارشاد و الغدیر ذکر شده البته در نقل احتجاج نکته ارزنده ای آمده که در دو نقل دیگر اشاره ای نشده حال برای اینکه مطلب بهتر روشن شود مواردی از اختصاصات نقل احتجاج را متذکر می شویم.
1. جایگاه امیر المؤمنین نسبت به پیامبر مثل جایگاه هارون است به موسی .
2. هیچ علمی نیست مگر آنکه خداوند به من داده و هر آنچه به من داده به علی آموخته ام.
3. هر کس در بعضی از صحبتهایم شک کند گویا درهمه آنها شک کرده است.
4. علی برای شما نواهی الهی را روشن می کند و قرآن را تفسیر می کند.
5. ای مردم نور خداوند در من است و پس از من در علی و سپس در نسل او تا مهدی قائم .
6. ای مردم بترسید که بعد از مرگ من به قهقهری برگردید و منحرف شوید.
7. بدانید که دشمنان علی همگی اهل نفاق و شقاوت و از برادران شیطان و دشمن حق هستند.
8. دوستان علی در حالیکه فرشتگان به استقبال آنها می آیند بدون حساب وارد بهشت می شوند.
9. او وارث علم انبیائست و او از صفات جلاله و جمال پروردگار متعال خبر می دهد.
10. ای مردم تقوا پیشه کرده و با علی و حسن و حسین و امامان بعد از آنها بیعت کنید.
11. هر کس در بیعت با او از دیگران سبقت گیرد وارد بهشت می شود.
12. خداوند فضائل علی را در قسمت های زیادی از قرآن به من نازل کرده هر کس این فضائل را نقل کرد قبول کنید.

گفتار دوم: بررسی سند حدیث غدیر
الف. راویان حدیث غدیر از اصحاب پیامبر
علامه امینی در الغدیر 116 پس از جمع آوری اسامی(110) تن از بزرگان صحابه که حدیث غدیر را روایت نموده اند، می فرماید117: به اقتضای طبیعت حال، تعداد این راویان باید چندین برابر باشد ؛ زیرا اصحابی که این حدیث را شنیده و حفظ کرده اند، بیش از صد هزار نفر بوده اند. و طبیعتا هنگام بازگشت از سفر برای دیگران هم بازگو کرده اند‌، چون عادت هر مسافری نقل وقایع عجیبی است که در سفر شاهد آنها بوده است. و ما از باب اختصار، به ذکر(15) مورد از مواردی که مؤلّف نام برده، اکتفا می کنیم:
1. ابو هریره دوسی، 78 سال عمر کرده است، متوفّای(57، 59ه. ق)118.
2. اسماء بنت عُمیس خثعمیه.
3. اُم سلمه همسر پیامبر 119.
4. اُم هانی دختر ابو طالب. 120
5. ابو حمزه أنس بن مالک انصاری خزرجی، خادم پیامبر متوفای(93 ه. ق). 121
6. جابر بن عبد الله انصاری، 94 سال عمر کرده و در مدینه از دنیا می رود، متوفای(73، 74، 78 ه. ق) 122
7. ابوذر جندب بن جناده غفاری، متوفای(31 ه. ق). 123
8. حسّان بن ثابت. 124
9. امام حسن مجتبی سبط رسول الله .
«ابن عقده» در «کتاب الولایه»125، حدیث امام مجتبی را با اسنادی که آورده، و نیز «‌جعابی» در «النخب» روایت کرده اند. «خوارزمی» هم ایشان را از راویان حدیث غدیر بر شمرده است. 126
10. سید الشهداء امام حسین ، سبط رسول الله . 127
11. زبیر بن عوّام قریشی، کشته شده به سال(36 ه. ق).
او یکی از ده نفر معروف به عشره مبشره 128 است. «ابن مغازلی» همه آنها را از راویان حدیث غدیر شمرده است. 129 و «جزری» شافعی در «اسنی المطالب» هم او را از روات حدیث غدیر می داند. 130
12. ابو اسحاق سعد بن ابی وقاص، متوفای(54 و 55و 56 و 58ه. ق). 131
13. ابو عبد الله سلمان فارسی، حدودا سیصد سال عمر کرده است، متوفای(36، 37 ه. ق). 132
14. عایشه دختر ابو بکر، همسر پیامبر .
ابن عقده در «حدیث الولایه» 133 از او حدیث غدیر را نقل کرده است.
15. عباس بن عبد المطلب بن هاشم، عموی پیامبر ، متوفای(32 ه. ق). 134
ب. راویان حدیث غدیر از تابعان 135
علامه امینی در موسوعه الغدیر136، (84) تن از تابعان را نام می برد که حدیث غدیر از آنان روایت شده است. بنابر اختصار به ذکر(6) مورد بسنده می کنیم:
1. ابو القاسم اصبغ بن نباته تمیمى اهل کوفه 137.
«عجلی»138 و «ابن معین» او را تابعی ثقه دانسته اند.
2. سالم بن عبد الله بن عمر بن خطاب فرشى عدوى مدنى.
ذهبى در کتاب «تذکره»139 شرح حال او را بیان داشته و نوشته:
او فقیهی حجّت بوده، و یکی از کسانی بود که بین علم و عمل، وزهد وشرف جمع کرده بود.
در کتاب «تقریب»140 آمده:
او یکی از فقهای هفت گانه بود، بدون دلیل حرفی نمی زد، فردی عابد و در متانت و شخصیت همانند پدرش بوده و از کبار و بزرگان طبقه سوم محسوب می شده است. بنابر قول صحیح در اواخر سال(106 هـ ق.) از دنیا رفته است.
3. عمر بن عبد العزیز، خلیفه اموی، متوفای(101 ه. ق). 141
4. عمر بن علی امیر المؤمنین . در کتاب «تقریب» 142 آمده:
ثقه و از طبقه سوم روات بوده است. در زمان ولید وفات نموده و بنابر قولی قبل از آن.
5. محمّد بن عمر بن علی امیر المؤمنین . در زمان خلافت عمر بن عبد العزیز وفات نموده است، و گفته می شود در سال(100) هـ ق.ابن حبان 143از او با عنوان «ثقه» یاد می کند، و ابن حجر 144 می گوید: صدوق و راستگو، از طبقه ششم روات بوده و بعد از سی سالگی از دنیا رفته است145.
6. معروف بن خَربُوذ146(به ضمّ باء، و پایان آن ذال است).
«ابن حبّان» او را ثقه دانسته است. 147
ج. طبقات راویان از علما
مرحوم علامه امینی در کتاب الغدیر 148(360) نفر از علمای قرنهای پیاپی از قرن دوّم تا قرن چهاردهم که این حدیث را به سندهای گوناگون در لابه لای کتابها ذکر کرده اند را بر شمرده است ؛ برخی از آنها از این قرارند:
1. امام شافعیان، ابو عبد الله محمد بن ادریس شافعى متوفاى(204).
بطوریکه «نهایه»ابن اثیر149 آمده، وی حدیث غدیر را روایت کرده است. 150
2. محمد بن کثیر ابو عبد الله عبدی بصرى، برادر سلیمان بن کثیر که پنجاه سال از وی بزرگتر بوده است. ابن حبان گفته است 151: وی فردی ثقه و فاضل بوده و در سال(223) در سن صد سالگى در گذشته است.
3. امام حنبلیان، ابو عبد الله احمد بن حنبل شیبانی، متوفای(241). او حدیث غدیر را به طرق صحیح فراوانی در کتب «مسند»152 و نیز کتاب «مناقب» نقل کرده است.
4. حافظ ابو عبد الله محمّد بن اسماعیل بخاری، متوفای(256)، نگارنده کتاب صحیح معروف که یکی از صحاح شش گانه می باشد. وی این حدیث را در کتاب تاریخ 153 خود ذکر کرده است [ و عجیب آن است که در کتاب صحیح خود آن را نقل نکرده و بدین وسیله صحّت کتاب خود را زیر سؤال برده است!].
5. حافظ محمّد بن عیسی، ابو عیسی ترمذی، متوفای(279).
وی یکی از ائمه ششگانه صاحبان صحاح و از هرگونه توثیقی بی نیاز است.
6. حافظ احمد بن یحیی بلاذری، متوفای(279).
ائمه اسلام بر وی و بر کتابش اعتماد کرده و از این کتاب و دیگر کتابهایش از زمان وی تا کنون، نقل می کنند. این حدیث را در کتاب «أنساب الأشراف» 154 آورده است.
7. حافظ عبد الله بن احمد بن حنبل، ابو عبد الرحمن شیبانی، متوفای(290).
خطیب بغدادی در تاریخ خود155، وی را به ثقه بودن، توان ثبت و ضبط و فهم مطالب، ستوده است. ذهبی در کتاب «تذکره» 156 گفته است:
هماره مشاهده می کنیم که بزرگان برای عبد الله به شناخت رجال احادیث و شناخت علل حدیث [ اشکالات و ضعفهای موجود در احادیث ] و اسامی روات و مواظبت و استمرار بر طلب حدیث، گواهی می دهند تا بدانجا که برخی افراط کرده، وی را بر پدرش – امام حنبلیان – در کثرت [‌نقل حدیث ] و شناخت احادیث، مقدم می دانند.
8. حافظ ابو عبد الرحمن احمد بن شعیب نسائی، نگارنده «سنن» متوفای(203) در سن(88) سالگی.
ذهبی در کتاب «تذکره» 157 از دار قطنی چنین حکایت کرده است:
نسائی در عصر خود فقیه ترین مشایخ مصر و آگاه ترین آنها به حدیث بوده است.
وی حدیث غدیر را در کتاب «سنن»158 و کتاب «خصائص»159 به طریقهای فراوان که همگی صحیح و رجالشان ثقه اند، نقل کرده است.
9. حافظ محمّد بن جریر طبری، ابو جعفر، نگارنده کتاب تفسیر و کتاب تاریخ معروف، متوفای(310). ذهبی در کتاب «تذکره» 160 وی را به امامت زهد و دوری از دنیا ستوده است. او کتابی مستقل پیرامون غدیر نگاشته است.
10. ابو عمر احمد بن عبد ربه قرطبی، متوفای(328).
ابن خلکان در کتاب «تاریخ» 161 خود در شرح حال وی چنین نگاشته است:
وی از عالمانی است که محفوظات فراوانی داشته و از اخبار مردم اطلاعات گسترده ای دارد. وکتاب «العِقد الفرید» را که از کتابهای سودمند است، نگاشته است.
در کتاب «العِقد الفرید»162 آمده است:
علی در سن پانزده سالگی اسلام آورد، او اولین کسی است که به لا اله الا الله و محمّد رسول الله، شهادت داده است، و پیامبر اکرم در حق وی فرموده است: «من کنت مولاه فعلی مولاه، اللهم وال من والاه و عاد من عاداه».
11. حافظ علی بن عمر بن احمد دارقطنی163، متوفای(385).
شرح حال وی در بسیاری از کتابهای تراجم احوال و تاریخ یافت می شود.
خطیب بغدادی در کتاب «تاریخ»164 خود گفته است:
وی در عصر خویش یگانه، بزرگ و رئیس، بی نظیر، و امام بوده است. علم حدیث و شناخت ضعفهای آن و نامهای رجال حدیث و احوال راویان، به وی ختم می شود. وی فردی راستگو، امانتدار، فقیه و عادل بوده و شهادتش پذیرفته می شده و دارای عقیده ای درست و مذهبی سالم بوده و درعلوم دیگر غیر از علم حدیث نیز تبحّر داشته است.
12. متکلم قاضی محمّد بن طیب بن محمّد، ابوبکر باقلانی، متوفای(403)، از اهل بصره، و ساکن بغداد بوده است، وی از بزرگان علم کلام بوده و در این علم بسیار نگاشته است.
خطیب بغدادی در کتاب «تاریخ» 165 خود وی را توثیق کرده و

پایان نامه
Previous Entries مقاله با موضوع امر به معروف، نهی از منکر، فرمانبرداری، نماز جماعت Next Entries مقاله با موضوع ادبیات عرب، حقایق تاریخی، نهج البلاغه، مذهب شافعی