مشارکت مردم، بندر عباس، اقشار کم درآمد

دانلود پایان نامه ارشد

ساکنين 132
جدول شماره 22:ترکيب سني و جنسي پاسخگويان 133
جدول شماره 23: درصد ميزان تحصيلات پاسخگويان 134
جدول شماره 24: ميزان بومي و غيربومي بودن ساکنين 138
جدول شماره 25: مبدأ مهاجرت ساکنين غيربومي 141
جدول شماره 26: علت مهاجرت ساکنين غيربومي به شهر بندرعباس 142
جدول شماره 27: علت انتخاب محله براي سکونت از ديد ساکنين 144
جدول شماره 28: درصد سابقه سکونت در محله 146
جدول شماره 29: درصد نوع سکونت در محله 146
جدول شماره 30: درصد معاشرت با همسايگان 147
جدول شماره 31: درصد ميزان صميميت ساکنين محله با يکديگر 148
جدول شماره 32: درصد ميزان علاقه مندي به محله 148
جدول شماره 33: درصد ميزان رضايت ساكنين از محله 149
عنوان صفحه

جدول شماره 34: درصد سابقه مشارکت ساکنين 149
جدول شماره 35: درصد ميزان مشارکت 150
جدول شماره 36: درصد ميزان مشارکت به تفکيک جنسيت 151
جدول شماره 37: درصد نوع مشارکت ساکنين 152
جدول شماره 38: درصد حداکثر ساعت رفت و آمد در شب 154
جدول شماره 39: نوع جرايم موجود در محلات از ديد ساکنين 155
جدول شماره40: درصد ميزان امنيت اجتماعي در محله از ديد ساکنين 156
جدول شماره 41: وضعيت اشتغال ساکنين 158
جدول شماره 42: ميزان درآمد ماهيانه 160
جدول شماره 43: درصد نوع مالکيت 162
جدول شماره 44: درصد رسمي يا غيررسمي مالکيت 163
جدول شماره 45: درصد ميزان استفاده از امکانات دولتي با خصوصي 164
جدول شماره 46: درصد ميزان خدمات رساني شهرداري و ديگر دستگاههاي
دولتي به محله 166
جدول شماره 47: نقش دستگاههاي دولتي مسئول خدمات رساني
به محلات از ديد ساکنين 166
جدول شماره 48: وضعيت بافت اقتصادي محلات سورو و چاهستانيها 168
جدول شماره 49: ماتريس مقايسه دو به دوي شاخص ها در روش AHP 168
جدول شماره50: وزن هر يک از شاخص هاي مورد مطالعه پس از محاسبه
ماتريس مقايسه آنها با يکديگر 169
جدول شماره 51: ماتريس مقايسه ميزان مهاجرت محلات سورو و چاهستانيها 169
جدول شماره 52: ماتريس مقايسه بافت اقتصادي محلات سورو و چاهستانيها 169
جدول شماره 53: ماتريس مقايسه کيفيت ابنيه محلات سورو و چاهستانيها 169
جدول شماره 54: ماتريس مقايسه ميزان مشارکت در محلات سورو و چاهستانيها 170
عنوان صفحه

جدول شماره 55: ماتريس مقايسه ميزان امنيت در محلات سورو و چاهستانيها 170
جدول شماره 56: وزن هر يک از محلات در ارتباط با شاخص هاي موردمطالعه 170
جدول شماره 57: مسائل و مشکلات محله سورو به ترتيب اولويت از ديد ساکنين 171
جدول شماره 58: مسائل و مشکلات محله چاهستانيها به ترتيب اولويت از ديد ساکنين 173
جدول شماره 59: آزمون رابطه بين دو متغير مالکيت و ميزان تعلق
خاطر در محله چاهستانيها 180
جدول شماره 60: آزمون رابطه بين دو متغير مالکيت و ميزان تعلق
خاطر در محله سورو 180
جدول شماره61: آزمون رابطه بين دو متغير ميزان تعلق خاطر
و مشارکت مردمي در محله چاهستانيها 181
جدول شماره62: آزمون رابطه بين دو متغير ميزان تعلق خاطر و مشارکت مردمي
در محله سورو 182
جدول شماره 63: مقايسه درصد ميزان مشارکت در قبل و بعد از شرط تأمين
امکانات و خدمات در محلات 183

فهرست اشکال

عنوان صفحه

شکل شماره 1: مراحل انجام تحقيق 18
شکل شماره 2: فرآيند تحقيق 20
شکل شماره 3: اهداف توسعه پايدار 26
شکل شماره 4: اهداف مشترک توسعه پايدار و ارتقاء اسکان غيررسمي 33
شکل شماره 5: دلايل شکل گيري اسکان غيررسمي 42
شکل شماره 6: ويژگي هاي سکونتگاه هاي غيررسمي 48
شکل شماره 7: ديدگاههاي علت گرا 51
شکل شماره 8: ديدگاههاي راه حل گرا 55
شکل شماره 9: ساختار کلي يک سامانه ظرفيت سازي 67
شکل شماره 10: عناصر اصلي در فرآيند ظرفيت سازي 68
شکل شماره 11: فرآيند اجرايي شدن سياست توانمندسازي 72
شکل شماره 12: مبدأ مهاجرت ساکنين محلات سورو و چاهستانيها به ترتيب اولويت 140

فهرست نمودارها

عنوان صفحه

نمودار شماره 1: قدمت و عمر بنا در محلات سورو و چاهستانيها 104
نمودار شماره2: مقايسه جمعيت محلات سورو و چاهستانيها با
شهر بندرعباس(سال 1385) 116
نمودار شماره3: مقايسه تراکم ناخالص جمعيتي محلات سورو و
چاهستانيها با شهر بندرعباس(سال 1385) 116
نمودار شماره4: مقايسه نرخ رشد جمعيت محلات سورو و چاهستانيها
با شهر بندرعباس(سال89-1385) 116
نمودار شماره 5: روند تغييرات بعد خانوار در محلات سورو و چاهستانيها طي
سالهاي89-1385 118
نموار شماره6: مقايسه تعداد جمعيت فعال و غيرفعال در محلات سورو و
چاهستانيها با شهر بندرعباس 119
نمودار شماره 7: ترکيب جمعيت فعال و غيرفعال محلات سورو و چاهستانيها
و شهر بندرعباس 120
نمودار شماره 8 : درصد کيفيت ابنيه در محلات مورد مطالعه 131
نمودار شماره9: درصد ميزان بهره مندي ازتأسيسات زيربنايي واحدهاي مسکوني
در محلات مورد مطالعه 132
نمودار شماره 10: درصد کيفيت روشنايي محله از ديد ساکنين 133
نمودار شماره 11: ترکيب سني و جنسي پاسخگويان 134
عنوان صفحه

نمودار شماره 12: درصد ميزان تحصيلات پاسخگويان 135
نمودار شماره 13: ميزان بومي و غيربومي بودن ساکنين محله 136
نمودار شماره 14: مبدأ مهاجرت ساکنين غيربومي 138
نمودار شماره15: علت مهاجرت ساکنين غيربومي به شهر بندرعباس 142
نمودار شماره 16: علت انتخاب محله براي سکونت از ديد ساکنين 143
نمودار شماره 17: درصد سابقه سکونت در محله 145
نمودار شماره 18: درصد ميزان صميميت ساکنين محله با يکديگر 147
نمودار شماره 19: درصد سابقه مشارکت ساکنين 150
نمودار شماره 20: درصد ميزان مشارکت 151
نمودار شماره 21: درصد نوع مشارکت ساکنين 152
نمودارشماره 22: درصد حداکثر ساعت رفت و آمد در شب 154
نمودارشماره 23: نوع جرايم موجود در محلات مورد مطالعه 155
نمودارشماره 24: درصد ميزان امنيت اجتماعي در محله از ديد ساکنين 156
نمودارشماره 25: وضعيت اشتغال ساکنين 158
نمودارشماره 26: ميزان درآمد ماهيانه 161
نمودارشماره 27: درصد نوع مالکيت 162
نمودارشماره 28: درصد رسمي يا غيررسمي مالکيت 163
نمودارشماره 29: درصد ميزان استفاده از امکانات دولتي يا خصوصي 164
نمودارشماره 30: درصد ميزان خدمات رساني شهرداري و ديگر
دستگاههاي دولتي به محله 166
نمودارشماره 31: نقش دستگاههاي دولتي مسئول خدمات رساني
به محلات از ديد ساکنين 167

فهرست تصاوير

عنوان صفحه

تصوير شماره 1: شکل گيري محله چاهستانيها بر اساس توپوگرافي زمين 126
تصوير شماره 2: شکل گيري معابر و ساختمان هاي غيرهمسطح در محله چاهستانيها 127
تصوير شماره 3: يکنواختي در استفاده از مصالح در محله چاهستانيها 128
تصوير شماره 4: تنوع مصالح بکار رفته در محله سورو 130
تصوير شماره 5: فعاليت هاي مزاحم و غيررسمي در محله چاهستانيها 159
تصوير شماره 6: فعاليت هاي مرتبط با محيط در محله سورو 160
تصوير شماره 7: فضاهاي خالي بلااستفاده در محله سورو، مکاني براي تجمع زباله 172
تصوير شماره 8: کيفيت نامناسب معابر در محله سورو 172
تصوير شماره 9: کيفيت نامناسب و کم عرض بودن معابر در محله چاهستانيها 174
تصوير شماره 10: نبودن سيستم جمع آوري فاضلاب در محله چاهستانيها 175
تصوير شماره 11: فضاهاي خالي بلااستفاده در محله چاهستانيها، مکاني براي تجمع زباله 175

فهرست نقشه ها

عنوان صفحه

نقشه شماره 1: محدوده محلات غير رسمي شهر بندر عباس 89
نقشه شماره 2: موقعيت محله سورو در شهر بندر عباس 96
نقشه شماره 3: موقعيت محله چاهستانيها در شهر بندر عباس 98
نقشه شماره 4: ساختار کلي محله سورو 101
نقشه شماره 5: ساختار کلي محله چاهستانيها 102
نقشه شماره 6: نوع دسترسي هاي محله سورو 106
نقشه شماره 7: نوع دسترسي هاي محله چاهستانيها 107
نقشه شماره 8: کاربري وضع موجود محله سورو 112
نقشه شماره 9: کاربري وضع موجود محله چاهستانيها 113

فصل اول

مقدمه

گسترش شهرنشيني از يکسو و توزيع و تمرکز جغرافيايي نابرابر ثروت از سوي ديگر در کشورهاي درحال توسعه زمينه ي مهاجرت گسترده جمعيت، از حواشي فقر به سوي مراکز ثروت به منظور برخورداري از فرصت هاي اشتغال، درآمد، خدمات بيشتر و اميد به آينده اي بهتر را فراهم کرده است. در چنين شرايطي شهرها، به ويژه شهرهاي ميليوني کشورهاي در حال توسعه به مکاني جهت تمرکز فقر تبديل شده که به مرور زمان تعداد زيادي از فقرا به خاطر عدم توان و جذب اقتصادي در شهر، به حاشيه ها رانده مي شوند.
در واقع نابرابري هاي موجود در نظام اقتصادي حاکم، دسترسي به بسياري از فرصت هاي رسمي از جمله مسکن را براي بسياري از فقرا غيرممکن ساخته است، بنابراين راه غيررسمي، امکان تأمين بسياري از نيازها را براي فقرا مهيا مي کند. در حال حاضر سکونتگاه هاي غيررسمي، سرپناهي براي درصد قابل توجهي از جمعيت شهرهاي کشورهاي در حال توسعه مي باشند .
در ايران نيز به موازات رشد شهرنشيني، گسترش محلات فقيرنشين به ويژه سکونتگاه هاي غيررسمي از پديده هاي فراگير شهر معاصر بوده است.
در گذشته براي جلوگيري از گسترش سکونتگاه هاي غيررسمي سياست هايي مانند تخريب کامل، تخريب و نوسازي مجدد، ساماندهي و بهبود کالبد بدون توجه به مسائل فرهنگي و مشکلات اجتماعي موجود در اين محلات صورت مي گرفته است.
امروزه در جهان، سياست تخريب و تخليه اجباري اسکان غيررسمي کاملاً مطرود و خلاف پايه اي ترين حقوق بشر دانسته شده است. در حال حاضر سياست توانمندسازي سکونتگاه هاي غيررسمي با در نظر گرفتن جنبه هاي اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي آنها به همراه بهبود کالبد موجود اين سکونتگاه ها، مطرح مي باشد. اين تحقيق نيز با بررسي تطبيقي دو محله سورو و چاهستانيها با پتانسيل هاي متفاوت(مثبت و منفي)در بندرعباس بدنبال راه حل هاي متفاوتي جهت توانمندسازي اسکان غيررسمي با تکيه بر مشارکت مردمي و رويکرد توسعه اجتماع- محور مي باشد.

1-1- طرح موضوع و بيان مسئله

يکي از نيازهاي اساسي بشر مسکن است. مسکن مکان و فضايي براي تجديد قوا، فراغت، آموزش، انتقال ارزش ها و هنجارها و روابط اجتماعي نخستين فراهم مي آورد. هر گاه افزايش جمعيت شهري يا مهاجرت به شهرها بدون تناسب با برنامه ريزي و زيرساخت هاي اقتصادي- اجتماعي انجام گيرد يا کاستي ها و نارسايي هايي در سياست هاي دولتي و بازار رسمي مسکن وجود داشته باشد، تأمين مسکن مناسب تبديل به يکي از مشکلات اصلي زندگي شهري مي شود. هجوم مهاجران فقير و بي بهره از تخصص ها و مهارت هاي لازم براي زندگي در شهر و عدم جذب آنها در اقتصاد رسمي شهر سبب مي شود تا عموم حکومت هاي محلي کشورهاي در حال توسعه از عهده تأمين نياز مسکن جمعيت در حال رشد شتابان برنيامده و ساخت و ساز مسکن از کنترل آنها خارج و بر اساس ساز و کارهاي غيررسمي بدون نظارت انجام شود. در چنين وضعيتي جمعيت کم درآمد شهري با استفاده از شيوه هايي مانند خريد زمين هاي ارزان قيمت مرکز يا حاشيه شهرها و يا تصرف آنها عموماً بدون رعايت مقررات قانوني و ضوابط شهرسازي مانند اخذ پروانه ساختمان، به ساخت و ساز مسکن با شيوه هايي ابتدايي و کم هزينه اقدام مي کنند. بر اثر عمل چنين ساز و کاري است که در عموم شهرهاي بزرگ و متوسط کشورهاي در حال توسعه اجتماعات سکونتي شکل مي گيرد که به اسامي مختلف مانند حاشيه نشيني، زاغه نشيني، آلونک نشيني يا سکونتگاه هاي غيرمتعارف يا غيررسمي ناميده مي شوند(وزارت مسکن و شهرسازي، سازمان عمران و بهسازي شهري،1387: 129).
اسکان غيررسمي، پديده نابرابري و فقر اقتصادي و از سويي ناديده انگاري اقشار کم درآمد در برنامه ريزي ها به ويژه برنامه ريزي هاي کالبدي و مسکن شهري است که اغلب در حوزه هاي تمرکز ثروت نمودار مي گردد(شيخي، 1385: 29). اينگونه سکونتگاه ها بيشتر در بين کشورهاي در حال توسعه اي که بي مهابا و بدون هيچ برنامه و چاره جويي پيامدهاي منفي، دل به رش

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه ارشد درباره نفت و گاز، سلسله مراتب، نرخ بهره Next Entries اقشار کم درآمد، استان هرمزگان، توسعه شهر