مدل کسب و کار، منابع سازمان

دانلود پایان نامه ارشد

يکپارچه مي نمايد [145].
شويزر166 [146] بحث مي کند که تئوري مبتني بر منابع پايه ي اساسي نوع شناسي مدل کسب و کار وي را تشکيل مي دهد. منطق شويزر براي قرار دادن تئوري مبتني بر منابع به عنوان پايه ي اساسي در شکل دهي مدل کسب و کار آن است که شناسايي و توسعه ي منابع و قابليت هايي که براي رسيدن به مزيت رقابتي حياتي هستند، لازم و ضروري مي باشد [146]. شويزر دو نکته ي برجسته که تئوري مبتني بر منابع در رابطه با مدل کسب و کار ارائه مي دهد را بدين صورت مي داند: اول، ارزش مدل کسب و کار به عنوان مجموعه اي از منابع و قابليت ها بيشتر و بيشتر افزايش مي يابد چرا که اين منابع و قابليت ها همراه با هم براي تقليد بسيار سخت و پيچيده مي شوند، کمتر قابل انتقال خواهند بود و بيشتر مکمل يکديگر خواهند شد؛ و دوم، قابليت ها و توانايي هاي مرکزي موجود يک سازمان که تصميم گيري در مورد نوع مدل کسب و کار را مشخص مي کنند، به بهترين شکل با موقعت رقابتي متناسب و هماهنگ مي شوند [146].
اگر چه بر اساس مباحث ارائه شده در اين بخش، اجزاي اصلي مدل کسب و کار مسئولانه (مدل کسب و کار، ذينفعان و CSR) هر يک به تنهايي منبع مزيت رقابتي مي باشند ولي ترکيب و يکپارچگي اين اجزا مجموعه ي جديدي پديد مي آورد که بايد به طور مجزا نيز مورد بررسي قرار گيرد.
مدل کسب و کار مسئولانه همان طور که اشاره شد از سه جزء اصلي يعني مدل کسب و کار، ذينفعان و CSR و همچنين شش جزء فرعي يعني مفهوم کسب و کار، قابليت ها، ارزش، علاقمندي هاي ذينفعان، مشارکت ذينفعان و انتظارات ذينفعان تشکيل شده است. هر يک از اين اجزا به تنهايي و همچنين در ارتباط با سايرين مي توانند به عنوان منبع مزيت رقابتي مطرح شوند. بنا بر چارچوب VRIN بارني [30] منابع زماني مي توانند منجر به خلق مزيت رقابتي پايدار شوند که ارزشمند، نادر، غير قابل تقليد و غير قابل جانشين باشند.
همچنين بارني [30] منابع را در سه گروه طبقه بندي کرده است: منابع سرمايه اي فيزيکي، منابع سرمايه اي سازماني و منابع سرمايه اي انساني
ارتباط بين اجزاي مدل کسب و کار مسئولانه که پيوستگي و همچنين همبستگي بين منابع مختلف را ايجاد مي کند مهم ترين جزء تحليلي در چارچوب بارني مي باشد. شکل (4-2) ارتباط بين اين اجزاء را نشان مي دهد.

شکل (4-2): ارتباط بين اجزاي مختلف مدل کسب و کار مسئولانه

ذينفعان به عنوان منابع سرمايه اي انساني همان طور که پيش از اين اشاره شد ويژگي هاي چارچوب بارني را دارا مي باشند. ارتباطات ذينفعان و همچنين ارتباطات آنان با ساير اجزا مي توانند به عنوان منابع سرمايه اي سازماني در نظر گرفته شوند. همان طور که در شکل ديده مي شود هر يک از اجزاء با پنج جزء ديگر داراي ارتباط مستقيم و غير مستقيم است. هر جزء به تنهايي و همچنين در ارتباط با ساير اجزاء مي تواند ويژگي هاي چارچوب VRIN بارني را دارا باشد.
شکل (4-3) ارتباط اجزاء مدل کسب و کار، CSR (مبتني بر ذينفعان) و مولفه هاي چارچوب VRIN بارني را نشان مي دهد. هر نقطه روي صفحات بين دو محور نشان دهنده ي ارتباط بين اجزاي آن دو محور مي باشد. به طور مثال يک نقطه روي صفحه ي (مدل کسب و کار)( مولفه هاي بارني) نشان مي دهد که آن بخش از مدل کسب و کار کدام ويژگي بارني را دارا مي باشد. نقاطي که در فضاي بين صفحات قرار دارند نمايانگر ارتباطي مي باشند که بين اجزاي مدل کسب و کار و CSR مبتني بر ذينفعان با مولفه هاي بارني وجود دارد.

شکل (4-3) ارتباط اجزاي مدل کسب و کار مسئولانه و مولفه هاي بارني

فرض مي کنيم ذينفع شماره ي 1 علاقمندي خاصي در توليد محصولي دارد که اثرات زيست محيطي کمتري نسبت به محصولي که در حال حاضر توليد مي شود دارد. اگر اين علاقمندي با علاقمندي ساير ذينفعان تضادي نداشته باشد و آنها نيز با اين تغييرات موافق باشند، اين علاقمندي بر مفهوم کسب و کار سازمان تاثير گذاشته و استراتژي ها، شبکه ي کسب و کار و حتي محصول يا خدمت توليدي سازمان را تغيير مي دهد. براي توليد محصول جديد سازمان نيازمند منابع جديدي مي باشد که آنها را از طريق ذينفعان تامين مي نمايد. پس از اينکه منابع مورد نياز شناسايي شدند با مشارکت ذينفعان اين منابع تامين خواهند شد و با تامين منابع و ساير فرآيند هاي مورد نياز، محصول مورد نظر توليد خواهد شد. هر ذينفع بر اساس علاقمندي که در توليد اين محصول داشته و مشارکتي که جهت تامين منابع و قابليت هاي مورد نياز انجام داده است انتظاراتي دارد که بايد تامين شوند. اگر ارزش هايي که با توليد محصول ايجاد شده است با انتظارات ذينفعان مطابقت داشته باشد فرآيند توليد ادامه خواهد يافت. هر يک از مراحل ذکر شده مي تواند به عنوان يکي از منابع سازمان در چارچوب بارني قرار گيرد. بررسي اين روش از طريق مطالعه ي تجربي امکان پذير مي باشد که اين امر در فصول آينده انجام شده و با استفاده از نتايج حاصله، مزيت رقابتي حاصل از مدل کسب و کار مسئولانه را مورد ارزيابي و تحليل قرار خواهد گرفت.

4-1-7) نتيجه گيري
در اين فصل محقق چارچوبي براي مدل کسب و کار مسئولانه ارائه نمود که يکپارچه سازي CSR را با مدل کسب و کار قادر مي سازد. مدل کسب و کار را مي توان چارچوبي دانست که امکان خلق ارزش براي مشتريان و سهامداران را مهيا مي کند. آنچه که در اين تعريف ناديده گرفته مي شود تاثير اين فرآيند بر ذينفعان از جمله جامعه، محيط زيست و سايرين مي باشد. بر اساس ادبيات تحقيق و تعدادي از موارد واقعي از دنياي کسب و کار واقعي (جدول 2-5) ، ذينفعان بخش اصلي و تاثير گذار در اجراي CSR و خلق ارزش هاي مشترک مي باشند. بر اين اساس محقق توجه خاص خود را در طراحي چارچوب مدل کسب و کار مسئولانه به ذينفعان معطوف داشته و درباره ي علاقمندي ها، مشارکت و انتظارات آنان بحث نمود. وقتي شرکت ها به علاقمندي هاي و انتظارات ذينفعان و همچنين مشارکت آنان توجه مي کنند، انتقال قواعد و فرضيات جديد مربوط به مفهوم کسب و کار و قابليت ها بر اساس موضوعات CSR غير قابل اجتناب مي باشد. براي دستيابي به چارچوب مدل کسب و کار مسئولانه، ابتدا بر اساس ادبيات CSR و همچنين ذينفعان در مورد مفاهيم آنان صحبت شد و سپس چارچوب مدل کسب و کار بکار رفته در اين پژوهش معرفي شد که شامل سه بخش مفهوم کسب و کار، قابليت ها و ارزش بود.
بر اساس مدل کسب و کار مسئولانه ارتباط ذينفعان با سازمان از سه طريق انجام مي شود. ذينفعان براي تعيين مفهوم کسب و کار و استراتژي ها، علاقمندي هاي خود را مشخص و به سازمان ارائه مي نمايند. با تحليل و ارزيابي علاقمندي هاي تمامي ذينفعان و درک اشتراکات بين اين علاقمندي ها، سازمان به انتخاب استراتژي ها پرداخته و مفهوم کسب و کار را مشخص مي کند. علاقمندي هاي ذينفعان نشان دهنده ي مسئوليت هايي است که سازمان در قبال ذينفعان و ذيفعان در قبال يکديگر دارند.
پس از درک مفهوم کسب و کار و استراتژي ها بر اساس علاقمندي هاي ذينفعان، سازمان به تعيين قابليت ها و منابع مورد نياز براي اجراي استراتژي ها مي پردازد. براي فراهم نمودن قابليت هاي مورد نياز بايد کليه ي ذينفعان با سازمان مشارکت نمايند که اين مشارکت در واقع انجام مسئوليت ذينفعان در قبال سازمان مي باشد.
پس از اينکه استراتژي ها مشخص و قابليت هاي مورد نظر جهت اجراي آنها فراهم گرديد، ارزش هاي خلق شده براي تمامي ذينفعان قابل انتقال به آنان خواهند بود که اين ارزش ها بايد با انتظارات ذينفعان هماهنگ و منطبق باشند تا انگيزه ي لازم را براي ادامه همکاري و مشارکت آنان فراهم نمايند.
سازمان ها نمي توانند بدون در نظر گرفتن اين اجزاء به طور کامل CSR را در حوزه ي کسب و کار خود وارد نموده و آن را اجرا نمايند. بدون يک ماموريت مسئولانه، کارکنان مسئول، تامين کنندگان مسئول، سهامداران مسئول، استراتژي هاي مسئولانه،…. هيچ شرکتي قادر به خلق يک سازمان مسئول نخواهد بود.
مبحث ديگري که در خصوص مدل کسب و کار مسئولانه مورد بررسي قرار گرفت، مزيت رقابتي حاصل شده از اين مدل بود. ابتدا بر اساس تحقيقات انجام شده تا کنون، مزيت رقابتي حاصل از اجزاي اساسي مدل کسب و کار مسئولانه يعني مدل کسب و کار، CSR و ذينفعان مورد تاييد قرار گرفت ولي براي بررسي مزيت رقابتي حاصل از مدل کسب و کار مسئولانه به طور منحصر به فرد و بر اساس اجزاي فرعي آن و ارتباطات بين اين اجزاء روشي پيشنهاد شد که بر اساس آن مي توان هر يک از اجزاي فرعي مدل يعني علاقه مندي هاي ذينفعان، مشارکت ذينفعان، انتظارات ذينفعان، مفهوم کسب و کار، قابليت ها و ارزش و همچنين ارتباط بين اجزاي مدل را بر اساس چارچوب VRIN بارني مورد ارزيابي و تحليل قرار داد. بررسي و تحليل مزيت رقابتي حاصل از مدل کسب و کار مسئولانه بر اساس روش پيشنهادي نيازمند تحقيق تجربي بود که اين کار در فصل هاي آينده انجام خواهد گرفت.
اين فصل با بخشي از جملات مارک پارکر، رييس شرکت نايک167 به پايان مي رسد:
“چالشي که ما با آن مواجه هستيم بزرگ است اما فرصت ايجاد شده بزرگ تر خواهد بود اگر همين حالا دست به کار شويم – مدل کسب و کار جديد، بازارهاي جديد، محصولات و خدمات جديد- همه و همه به تعهد و الزام ما به نوآوري وابسته هستند….”

4-2) محاسبات و يافته هاي مربوط به مطالعه ي موردي (شرکت اروم نارين)
4-2-1) مقدمه
در اين بخش نتايج حاصل از تحقيقات کيفي و کمي در خصوص شرکت اروم نارين (شادلي) ارائه شده و بر اساس اين نتايج مدل کسب و کار مسئولانه شرکت اروم نارين طراحي شده است. ابتدا رفتارها و عملکرد هاي متناسب با CSR که توسط شرکت اروم نارين تحقق يافته، ارائه شده و سپس با استفاده از الگوي اپلگيت و همکاران اجزاي مدل کسب و کار مشخص و تعيين شده است. پس از آن با ارزيابي و تحليل علاقمندي ها، مشارکت و انتظارات ذينفعان، مدل کسب و کار مسئولانه ي شرکت اروم نارين طراحي و در نهايت موقعيت رقابتي شرکت با دو مدل پنج نيروي رقابتي پورتر و تئوري مبتني بر منابع مورد ارزيابي قرار گرفته است.

4-2-2) شرکت اروم نارين و CSR
در اين بخش فعاليت هاي مسئولانه ي شرکت اروم نارين از طريق دو دسته فعاليت که شامل توليد آبميوه هاي ارگانيک و بسته بندي آبميوه هاي شادلي مورد ارزيابي قرار گرفته است.

4-2-2-1) توليد آبميوه هاي ارگانيک شادلي
همان طور که در فصل قبل عنوان شد محصولات ارگانيک محصولاتي هستند که از مرحله کاشت تا برداشت و فرآوري آنها تا تبديل شدن به محصول نهايي از سموم و آفت کش ها، کودهاي شيميايي و بذرهاي اصلاح شده ژنتيکي استفاده نمي گردد.
استفاده از آفت کش ها در محصولات کشاورزي باعث نفوذ سموم در اجزاي غذايي اين محصولات شده و در دراز مدت باعث ايجاد بيماري هاي مختلفي مي شود. همچنين مقايسه بين کشاورزي سنتي و کشاورزي ارگانيک بر اين نکته تاکيد دارد که کشاورزي ارگانيک بنا به دلايل زير نسبت به سنتي برتري دارد:
1. در کشاورزي ارگانيک سموم و آفت کش ها وارد چرخه محيطي از قبيل خاک، آب و حيات وحش آبزيان نمي شوند.
2. کشاورزي ارگانيک تنوع و توازن اکوسيستمي گياهان، حشرات و حيوانات را حفظ مي کند.
3. در توليد محصولات ارگانيک پسماندهايي مانند کاغذ بسته بندي مواد شيميايي و … کمتر ديده مي شود.168
شرکت اروم نارين از سال ها قبل با بررسي و پژوهش در خصوص اين محصولات، عمليات ها و فرآيند هاي مورد نياز براي رسيدن به کشاورزي ارگانيک را در دستور کار خود قرار داده و با رعايت استانداردهاي ملي و بين المللي موفق به توليد محصولات ارگانيک از جمله ميوه، آبميوه و کنسانتره شده است.

4-2-2-2) بسته بندي آبميوه هاي شادلي
بسته بندي آبميوه هاي شادلي از نوع تتراپريزما اسپتيک مي باشد.
اسپتيک (ضدعفوني کننده ):

پایان نامه
Previous Entries مدل کسب و کار، تضاد و تقابل Next Entries مدل کسب و کار، ارزش افزوده