عملکرد سازمان، منابع سازمان، عرضه و تقاضا

دانلود پایان نامه ارشد

اوليه ي يک قابليت افزايش بهره وري منابع ديگري است که در تصرف و اختيار سازمان است [49] .
گرنت [47]منابع را عوامل ورودي در فرآيند توليد مي داند و بيان مي کند که قابليت ها ظرفيت سازمان براي بهره برداري از منابع در انجام برخي وظايف و فعاليت ها و به شکل يکپارچه بوده و منبع اصلي مزيت رقابتي مي باشند. هيل و ديدز [50] سازمان را ترکيبي از سخت افزارها و نرم افزارها دانسته و عنوان مي کنند که سخت افزار ها همان مجموعه منابع سازمان هستند (مانند کارکنان، ابزارآلات، ساختمان،…) و نرم افزار ها اشاره به مجموعه ي امور جاري62 سازماني براي هماهنگي منابع مختلف در تبديل از ورودي ها به خروجي ها دارند که منجر به افزايش مزيت رقابتي سازمان مي شوند.
تيس و همکارانش [51, p. 516] قابليت هاي پويا را بدين صورت تعريف مي کنند: “توانايي سازمان در يکپارچه سازي، ساختن و شکل دادن مجدد شايستگي هاي63 داخلي و خارجي در مهيا شدن براي رويارويي با تغييرات سريع محيطي”. بنابراين قابليت هاي پويا منعکس کننده ي توانايي سازمان در دستيابي به شکل هاي نوآورانه و جديد مزيت رقابتي که وابستگي هاي مسير64 و موقعيت هاي بازار را مشخص مي کنند، مي باشند[51,54] .

2-2-5) برخي از مباحث و تئوري هاي مرتبط با تئوري مبتني بر منابع
از زمان ارائه و طرح تئوري مبتني بر منابع ، محققاني که در حوزه ها و مباحث مختلفي مطالعه و پژوهش داشته اند سعي در ترکيب و برقراري ارتباط با اين تئوري به منظور دستيابي به مزيت رقابتي نموده اند. مقالات متعددي در زمينه هاي مختلف در حوزه مديريت استراتژيک، منابع انساني، بازاريابي و ساير حوزه ها با رويکرد مبتني بر منابع نگارش يافته و به چاپ رسيده است. يکي از مباحثي که با رويکرد مبتني بر منابع مورد توجه و بررسي قرار گرفته است بحث مسئوليت اجتماعي سازمان (CSR) مي باشد. مک ويليامز و سيگل65 [55] به تحليل و بررسي خلق و دستيابي به ارزش هاي اجتماعي و خصوصي بوسيله ي سازمان هايي که استراتژي هاي CSR را انتخاب مي کنند، پرداخته و با يکپارچه کردن تئوري مبتني بر منابع، CSR و مدل هاي اقتصادي از تدارک خصوصي از کالاهاي عمومي66 ساختاري براي تعيين ارزش هاي استراتژيک CSR فراهم نموده اند .[46]مطالب تکميلي در خصوص اين مبحث پس از بررسي مفاهيم و تعاريف مربوط به CSR به تفصيل بيان خواهد شد.
يکي ديگر از مباحث مطرح، خلق مزيت رقابتي از طريق ذينفعان و بر اساس تئوري مبتني بر منابع مي باشد. هر سازماني نيازمند مديريت ذينفعان و ارتباطات آنها جهت دستيابي به منابعي است که مزيت رقابتي براي آن ايجاد مي کنند. تئوري ذينفعان بر اساس نظر دونالدسون و پرستون67 [56] اين گونه بحث مي کند که مديريت اين ارتباطات بسيار حياتي بوده و در مرکز انتقال ارتباط از يک مبادله ي تعاملي به يک فرآيند رابطه اي قرار دارد. موضوع قابل بحث آن است که سازمان ها بايد از يک روش تعاملي که مستلزم مبادله ي کالاها و خدمات با پول است به يک فرآيند رابطه اي که در عدالت و انصاف، اعتماد و منافع متقابل ريشه دارد حرکت کنند. خلق يک فرآيند رابطه اي باعث مي شود که فرصت دستيابي به منابع نادر، ارزشمند، تقليد ناپذير و غير قابل جانشين که عوامل ايجاد مزيت رقابتي مي باشند، فراهم شود. حاصل اين مساله توليد محصولات با کيفيت بهتر و يا قيمت پايين تر خواهد بود که در نهايت به سود بيشتر سازمان و بالتبع ذينفعان از جمله مشتريان خواهد انجاميد.

2-3) مسئوليت اجتماعي سازمان (CSR)

2-3-1) تعاريف و مدل ها
نظريه CSR با تفاسير و شرح هاي مختلف و بيان ارتباط بين کسب و کار و جامعه در دوره هاي مختلف تاريخي مورد استفاده قرار گرفته است[57]. مطالعه در مورد CSR به بيش از70 سال پيش بر مي گردد زماني که چستر بارنارد68 در سال 1938 در کتاب “عملکردهاي اجرايي”، در سال 1939 کلارک69 در “کنترل اجتماعي کسب و کار”، تئودور کرپس70 در سال 1940 در “سنجش عملکرد اجتماعي کسب و کار” و هوارد بوون (در برخي از متون هوارد بوون71 به عنوان پدر CSR شناخته شده است [26]) در سال 1953 در “مسئوليت هاي اجتماعي يک تاجر” اين مفهوم را در آثار خود بيان کردند [57].
پس از ورود مبحث CSR به حوزه کسب و کار اين سوال مطرح شد که سازمان ها چه مسئوليت هايي در قبال جامعه دارند. محققان و نويسندگان مختلف پاسخ هاي مختلفي به اين سوال دادند. ميلتون فردمن در سال 1970 در مقاله اي که در نيويورک تايمز به چاپ رسيد به اين سوال بدين گونه پاسخ داد: “تنها مسئوليتي که کسب و کار در قبال جامعه دارد، حداکثر کردن سود براي سهامداران در چارچوب قانون و اخلاق متعارف در کشور است” [27].
يکي از محققان برجسته در زمينه CSR کرول72 است که از حدود30 سال پيش نظرات و ايده هاي ارزشمندي را ارئه نموده است. کرول در سال 1979 CSR را چنين تعريف نموده است:
“مسئوليت اجتماعي کسب و کار شامل انتظارات تشخيصي، اخلاقي، قانوني و اقتصادي مي باشد که جامعه در زمان خاصي از سازمان دارد”[58] . در سال 1991 کرول بر اساس چهار بخشي که پيش از اين مطرح نموده بود هرم مسئوليت اجتماعي سازمان را ترسيم نمود که در شکل (2-3) قابل مشاهده است.

شکل 2-3 : هرم CSR کرول
منبع: [59]
هرم CSR کرول در بسياري از کتب و مقالات مورد استفاده محققان و نويسندگان مختلف قرار گرفت و در واقع نوعي پارادايم در حوزه CSR محسوب مي شد [25]. علي رغم ارزش قابل توجهي که هرم کرول داشت انتقاد هايي نيز به آن وارد شد از جمله اين که ارتباط و تعامل بين بخش هاي مختلف در آن توضيح داده نشده بود به طوري که شوارتز73 و کرول سال ها پس از ارائه هرم کرول آن را مورد نقد و بررسي قرار دادند و با رفع نقايص آن مدل جديدي را پيشنهاد داده و آن را مدل سه بخشي مسئوليت اجتماعي سازمان ناميدند [25].

شکل 2-4: مدل سه بخشي CSR شوارتز و کرول
منبع: [25]

کميسيون اروپا CSR را به اين صورت تعريف کرده است:
“CSR مفهومي است که به موجب آن سازمان ها نگراني ها و توجهات خود را به محيط زيست و اجتماع با عملکرد سازمان و تعاملات با ذينفعان به شکل داوطلبانه يکپارچه مي نمايند”74.
يـک تعـريف کاربــردي از مسئـوليت اجتمــاعي در ايـزو 26000 به صورت زير عنوان شده است75:
“مسئوليت اجتماعي، مسئوليت يک سازمان نسبت به تاثير تصميمات و فعاليت هاي آن روي جامعه و محيط زيست از طريق رفتارهاي اخلاقي و شفاف است که بايد با موارد زير سازگاري داشته باشد:
توسعه پايدار، رفاه و سعادت جامعه، برآورده نمودن انتظارات ذينفعان، قوانين مدني و هنجارهاي رفتاري بين المللي” [10, p. 4].
سازمان توسعه و تعاون اقتصادي (OECD) در سال 2001 CSR را مشارکت کسب و کار در توسعه پايدار مي داند و تاکيد مي کند که رفتار سازمان نبايد تنها تضمين کننده بازگشت سرمايه سهامداران، دستمزد کارکنان و محصولات و خدمات مشتريان باشد، بلکه بايد به ارزش ها و نگراني هاي اجتماعي و محيط زيستي نيز پاسخ دهد [60]. اما چرا علاقمندي و توجه سازمان ها نسبت به CSR به طور فزاينده اي رو به گسترش است؟ ويسر76 و همکاران [61]از دو مطالعه ي دقيق نام مي برند که در آنها به دلايل توجه سازمان ها به مسائل اجتماعي و محيط زيستي اشاره شده است. در مطالعه ي اول در گزارش sustainability سال 2002 شرکت PricewaterhouseCoopers 10 دليل اصلي سازمان ها براي علاقمندي و مسئوليت پذيري نسبت به مسائل اجتماعي شناسايي شده است که عبارتند از:
• افزايش شهرت و اعتبار
• مزيت رقابتي
• صرفه جويي در هزينه ها
• تمايلات صنعت
• تعهد و التزام مدير عامل و هيات مديره
• تقاضاي مشتريان
• تقاضاي SRI
• رشد درآمد
• تقاضاي سهامداران
• دسترسي به سرمايه
هانن77 [10, p. 4-5] همگام با قوانين و مقررات (و البته چيزي فراتر از قانون)، فعاليت ها و تعهدات CSR را شامل موارد زير عنوان مي کند:
• اصول اخلاقي و کنترل و نظارت سازمان
• بهداشت و امنيت
• توجه به محيط زيست
• حقوق انساني (شامل حقوق نيروي کار)
• توسعه پايدار
• شرايط کاري (شامل امنيت، بهداشت، ساعت کار و دستمزد)
• ارتباطات با صنعت
• سرمايه گذاري، توسعه و مشارکت اجتماع
• احترام به فرهنگ هاي مختلف و افراد ناتوان
• بشر دوستي سازمان و فعاليت هاي داوطلبانه کارکنان در اين حوزه
• رضايت مشتريان و تبعيت از اصول رقابت سالم و منصفانه
• گزارش عملکرد شفاف و مسئولانه
• ارتباط با تامين کنندگان در زنجيره تامين بين المللي و محلي

2-3-2) مسئوليت اجتماعي سازمان و عملکرد مالي
در مطالعات انجام شده در مورد ارتباط بين CSR و عملکرد مالي نتايج متفاوتي توسط محققان مختلف حاصل شده است. مک ويليامز و سيگل [62] هيچ ارتباط معنا داري بين CSR و عملکرد مالي سازمان نيافته اند و اين در حالي است که وادوک و گريويز78 [63] به ارتباط مثبت و رايت و فريس79 [64] ارتباط منفي را گزارش کرده اند [65].
محققان ديگري نيز در اين خصوص به تحقيق و پژوهش پرداخته و نتايج متناقضي را ارائه داده اند که نمي توان گفت برخي اشتباه و برخي ديگر صحيح مي باشند چرا که عوامل بسياري در ايجاد ارتباط بين عملکرد مالي و CSR دخيل مي باشند که از آن جمله مي توان به نوع سازمان و صنعتي که در آن قرار دارد، دوره ي زماني که پژوهش در آن انجام شده است، ميزان سرمايه گذاري انجام شده روي CSR و عوامل ديگر اشاره کرد.
بر اساس نظر وبر80 [66] مزيتي که CSR براي سازمان ها در بردارد را مي توان به دو بخش مالي و غير مالي طبقه بندي نمود که اين طبقه بندي و تاثيرات آنها را مي توان در شکل 2-5 مشاهده نمود.

شکل 2-5: مدل تاثير CSR
منبع: [66, p. 250]

آنچه که در شکل 2-5 قابل توجه است آن است که تاثيرات CSR چه تاثيرات مالي باشند و يا غير مالي در هر دو صورت شرايط رقابت پذيري را براي سازمان ايجاد کرده و به عبارت بهتر به مزيت رقابتي منجر خواهند شد که مزيت رقابتي خود منجر به کسب موفقيت هاي اقتصادي براي سازمان مي شود.

2-3-3) مسئوليت اجتماعي سازمان و تئوري مبتني بر منابع
روسو و فوتس81 [67] با بررسي CSR از زاويه ي ديد تئوري مبتني بر منابع به اين بحث مي پردازند که عملکرد اجتماعي سازمان82 (CSP) ( بخصوص عملکرد محيط زيستي) مي تواند به عنوان منبع مزيت رقابتي مطرح شود.
مک ويليامز و سيگل [65] بيان مي کنند که بر اساس ديدگاه جنسن83 [68]، CSR را مي توان نوعي سرمايه گذاري در نظر گرفت و معتقدند که پرداختن به آن براي سازمان هزينه بر است و در واقع منجر به ايجاد هزينه ي اضافي خواهد شد، ولي در صورتي که اين هزينه جايي انجام شود که منجر به خلق درآمد براي سازمان شود مي تواند سودآور باشد و اين رويکرد پايه ي تعريف ارزش حاصل از تئوري مبتني بر منابع براي سازمان به عنوان درآمد خالص (درآمد اضافي منهاي هزينه ي اضافي) مي باشد .[55] براي رسيدن به روشي جهت دستيابي به حداکثر سود مک ويليامز و سيگل با بکار بردن چارچوب تئوري عرضه و تقاضا سطح سرمايه گذاري روي CSR را مشخص نموده و عنوان مي کنند که اين روش علاوه بر حداکثر سازي سود منجر به کسب رضايت ذينفعان در تقاضا براي CSR خواهد شد [65].
مک ويليامز و سيگل [55] با طرح موضوع ارزش حاصل از تئوري رويکرد به منابع به بررسي روش هاي تعيين و اندازه گيري ارزش هاي حاصل از CSR براي مشتريان، جامعه، سازمان (سهامداران) و همچنين کارکنان به عنوان يکي از منابع اساسي در تئوري مبتني بر منابع پرداخته و با يکپارچه کردن تئوري هاي مختلف در حوزه هاي مديريت، بازاريابي و همچنين اقتصاد سعي در رسيدن به روشي

پایان نامه
Previous Entries منابع سازمان، شهرت سازمان، عدم تقارن Next Entries عملکرد سازمان، منابع سازمان