علوم تجربی، پیشرفت تحصیلی، یشرفت تحصیلی

دانلود پایان نامه ارشد

براي دانشمندان بلكه براي همه ما بخش عمده اي ازآموزش راتشكيل ميدهد ( به نقل ازبی.آر.هرگهنام2001ترجمه سیف،علی اکبر).اگر بپذيريم كه علوم در تعيين جايگاه فرهنگي، اجتماعي و اقتصادي يك جامعه نقش مؤثري دارد آن گاه به اهميت آموزش علوم و نيز لزوم همگاني كردن آن بيشتر پي مي‌بريم.
آموزش علوم و فناوري يكي از پايه‌هاي اساسي آموزش و پرورش است كه تأثير مستقيم آن در توسعه فرهنگي، اقتصادي، سياسي، اجتماعي و افزايش سرمايه هاي مادي و معنوي يك جامعه به خوبي مشخص شده‌است. یکی از مشکلات مهم و اساسی در نظام آموزش و پرورش خصوصاٌ در کشور ما، به کار نگرفتن روش های تدریس نوین در آموزش است به همین سبب کیفیت آموزشی از سطح مطلوب برخوردار نیست و دانش آموزان علاقه زیادی به تحصیل نشان نمی دهند.یکی از دلائل آن عدم آشنایی معلمان با روش های نوین تدریس است.پیشرفت روز افزون علوم و تحقیقات گوناگون در حیطه های مختلف حاکی از آن است که اطلاعات بشر روز به روز افزایش می یابد و مطالب جدیدی به دست می آید.امروزه هر فردی ناچار به استفاده یافته های جدید است روش تدریس فعال ونوين که در آن مشارکت دانش آموز و معلم را می طلبد و به جای انتقال مطالب به دانش آموز ، به افزایش توانایی یادگیرنده در فرایند یادگیری عنایت دارد. به دلایل متعدد از جمله تاکید براصولی از کلیات نظام آموزش و پرورش کشور و اهداف دوره های تحصیلی ، نگرش های جهانی ، رشد روز افزون تحقیقات ، سرعت فن آوری و تکنولوژی ، ضرورت کار بست تدریس فعال را می طلبد(احمدی1386) .
ادیان و رهبران مصلح اجتماعی نیز تأکید بر نوعی فعال سازی ذهن و جلوگیری از تقلید کورکورانه در اصول و روشهای زندگی دارند، لذا آموزش و تدریس های متکی بر روشهای فعال گامی است در اشاعه و ترویج علم و پرورش انسان های آزاد و آگاه که می توانند در توسعه و فناوری مثمر ثمر باشند در روش تدریس فعال ،سعی بر این است که فراگیران خود در کسب مفهوم سهیم باشند و از طرق مختلف به فعالیتهای ذهی ، علمی، فردی و گروهی برخوردار گردند (مشایخ1386).
از مهمترين دستاوردهای آموزش علوم در مدارس، تربيت افرادي است كه داراي معلومات و آگاهي‌هاي لازم هستند تا بتوانند منطقي فكر كرده و آگاهانه تصميم بگيرند (پرویزیان1384).در چند دهه اخير، نگرش جهانيان در مورد فرايندهاي ياددهي- يادگيري به طور كامل تغيير كرده‌است. در سالهاي نه چندان دور، بسياري اعتقاد داشتند كه ذهن دانش‌آموزان همانند ظرف های خالي است كه در انتظار پر شدن با دانش و معلومات است در دنیای کنونی پیشرفت وتوسعه هر جامعه رابیش ازهرچیز درگرو تربیت نیروهای انسانی کارآمدی می دانندکه بتوانند با اندیشه پویا وخلاق خودامکانات بالقوه موجود درآن جامعه رابه امکانات بالفعل وقابل استفاده تبدیل نمایند(میرشمشیری1390).درپژوهش های متعددی نشان داده شده است که آموزش درس علوم تجربی ،درسی عملی وآزمایشگاهی است امادر ایران بیشتر از روش های سنتی استفاده می شود ورویکرد معلم محوری خاصی بر آن حاکم است.فعالیت های تجربی در آموزش این درس در نظام آموزشی کشور جز در موارد اندک ،در بیشتر موارد به شیوه سنتی است ؛لذا دانش آموزان ممکن است به هدف های مورد نظر این درس نائل نشوند.درچنین وضعیتی آموزش درس علوم تجربی به شیوه سنتی وحافظه مدار وسخنرانی هرگز دانش آموزان را برای مواجهه با مسایل در هم تنیده دنیای امروز وفردا آماده نخواهد کرد. (یوسفی،قاسمی،1388).
دورین وکرب (2009).درتحقیق خود به این نتیجه رسیدکه درآموزش به شیوه سنتی دانش آموزان نتوانسنه اند ازعلومی که یادگرفته انددرزندگی روزمره خود استفاده کنند. شمار کج فهمی های دانش آموزان بسیار زیاد بوده است وبالغ بر90/. ازفارغ التحصیلان سوادعلمی را به دست نمی آورندوحتی ازمهم ترین هدف های مفروض درآموزش نیز مهجور مانده اند.وی معتقداست که برای داشتن نظام آموزشی سازنده ،نظام سنتی باید متحول شودوبه سوی آموزش خلاق هدایت گردد.
موالم(2010).درتحقیق خود بیان داشته است که دانش آموزن اغلب نمی توانند از دانش خود برای توضیح وپیش بینی پدیده ها استفاده کنندودر حل مسایل جدید ناتوان هستند،این مشکل ناشی از این واقعیت است که آموزش های داده شده فاقدراهبردهای کیفی مورد نیاز یرای استدلال آنها می باشد(امام قلی وند،1385).
سازه انگیزه تحصیلی درمحیط های آموزشی به رفتارهایی که به یادگیری وپیشرفت مربوط است اطلاق می -شود(کاستلو2008). انگیزه تحصیلی راتمایل یادگیرنده به مشغول ودرگیر شدن در فعالیت های یادگیری وتلاش مستمر در انجام دادن وپایان رساندن آن فعالیت می دانند.(بریانت2010).
پ‍ژوهش ها نشان مي دهد كه يادگيري مفاهيم ،در شرايطي رخ مي دهد كه دانش آموزان انگيزه پيدا كرده و به طرف مطلب جديد جذب شوند . شيوه هاي نوين تدربس در آموزش و پرورش كمك مي كند كه دانش آموزان به كارهاي نو دست بزنند و با هر موضوعي خلاقانه برخورد كنند.در نظامهاي آموزشي نيز تاكيد عمده بر پرورش خلاقيّت دانش آموزان است . خلاقيّت براي بقاي هر جامعه اي لازم است و براي ايجاد و تداوم آن در افراد ،بايستي عادت به تفكر را در آنها ايجاد كرد چرا كه خلاقیّت با تفكر به وجود مي آيد.
يكي از هدف هاي مهم در محيط پرتلاطم و متغير كنوني، آموختن شيوه هاي خلاقيّت و نوآوري است ويكي از الگوهاي تدريس كه باعث پرورش ظرفيت مشكل گشايي دانش آموزان و هدايت آنها به بيان خلاق مي شودالگوي بديعه پردازي است.روش تدریس بدیعه پردازی ازجمله روش های پرورش خلاقیت محسوب می شود که به وسیله ویلیام جی .جی .گوردون وهمکارانش(1961).ابداع گردید.
گوردون مطالعه موردی بر روی افرادی راآغاز کرد که به طور همزمان درپروژه مربوط به خلاقیت وروانکاوی درگیربودند.نتایج مصاحبه ها ،گویای علاقه فزاینده به تشابهات خلاق درعلوم بود واین تشابهات رویکرد خلاقیت رابرای هر دوی دانشمندان وهنرمندان آسان می کرد..
پرداختن به فعالیت های استعاری در روش بدیعه پردازی ساختی را به وجود می آورد تا اشخاص به وسیله آن بتوانند خود رابرای تخیل وایجادبصیرت درفعالیت های روزانه رهاسازند .گوردون به این شیوه “آشنایی سازی”می گوید،یعنی فرد تلاش می کند تا بادیدی تازه به چیزهای آشنا بنگرد.اساس تفکربدیعه پردازی فعالیت استعاری وتمثیلی است که براساس شباهت امور ومقایسه آن بایک چیز یایک فکربه جای یک چیز یافکر دیگرساخته می شود(حسینی وهمکاران،1387).
اوجی نژاد(1386).آلان وریچارد(2006).بیان داشته اند،هنگامی که دانش آموزان برخی چیزها رادر مورد توضیحات متوجه نمی شوند با این که بعضی از اطلاعات در توضیحات آن ها وبعضی ازمعلومات فرضی وجود نداردوهمچنین درمواردی که مفهوم خارج از تجربه دانش آموزان باشد راه مناسب استفاده ازیک قیاس بامدل است (شریفی،داوری1387).تأثیر الگوی بدیعه پردازی رابر پیشرفت تحصیلی در درس انشا وعلوم تجربی مورد تأیید قرار داده اند.روش بدیعه پردازی درپژوهش نوبی(2009).افزایش خلاقیت وحل مشکلات رابه دنبال می آورد.
اکنون پرسش اصلی این پژوهش آن است که تاچه حد تدریس به شیوه بدیعه پردازی که امروزه به عنوان یکی از روش های فعال معرفی شده است در مقایسه با روش آموزش رایج(سنتی) ،باعث افزایش انگیزه پیشرفت تحصیلی در دانش آموزان پایه ششم مدارس شهرستان سرپل ذهاب می شود؟

1-2-بیان مسأله :

در سال های اخیر، خلاقیت یکی از محورهای مورد بحث در آموزش وپرورش بوده است وهمچنین به این نکته توجه شده است که روند آموزش، باید برای دانش آموزان پویا باشدودانش آموزان ،خود در امر آموزش شرکت کنند،تفکر کنند،وایده های بکر ارایه نمایند.هدایت دانش آموزان دراین مسیر پرتلاطم مسئولیتی خطیر است .بی تردید فردی که توان همگام شدن با تحولات زمان ومکان وسازگاری با آنها راندارد محکوم به فناست. آموزش صحیح که درقلب آن یادگیری مطلوب ودرپی آن یادداری باثبات قرار دارد ازمباحث مهم وحساس می باشد که دراین تحقیق به طورمبسوط به آن تأکید شده است .شايان ذکر است معلم شکل دهنده جو کلاس است و مهمترين نقش را در پرورش خلاقيت دانش آموزان برعهده دارد و مي‌تواند اين نقش را از طريق روشهاي تدريس در کلاس به انجام رساند.
تدريس،تنها فعاليت معلم در کلاس درس نيست بلـــکه فعاليتي دو جانبه از طرف معلم و دانش آموزان مي باشد که در جريان آن،بين دانش آموزان با يکديگر و معلم تعامل وجود دارد.(اکبرزاده1383).
روش تدريس را مي توان به دو گروه عمده تقسيم کرد: روش هاي تدريس فعال و روشهاي تدريس غير فعال در روش تدريس غير فعــــال، فقط معلم نقش فعالي را در جريان تدريس به عهده دارد و مطالبي را که از قبل تعيين شده است به طور شفاهي در کلاس بيان مي کند و دانـــــش آموزان در اين ميان واکنش چنداني از خود نشان نمي دهند.بنابراين خلاقيت فقط جاى اندكى درآموزش سنتى دارد، زيرا در آموزش سنتي کسب مهارت خواندن و نوشتن مهم است و ارائه مفاهيم به صورت شفاهي ازطرف معلم و تكرار و حفظ كردن و پس دادن مطالب توسط شاگردان انجام مي شود..بدين ترتيب ذهن شاگردان با جزئيات شتاب زده و نامربوط انباشته مي شود و آنها از يادگيري مطالب مهم درسي و قابل فهم محروم مي گردند، و تلاشي براي پاسخ هاي چالش انگيز وجود ندارد.شيوه هاي آموزش سنتي دانش آموزان رابا روش هاي شناختي که مرتبط با دنياي فردا است همراه نمي کند و چنين تدريس نامناسبـــي همراه با عدم طرح موضوعات بحث برانگيز، محيط آموزشي ملالت‌آوري را ايجاد مي‌کند.درنتيجه باعث عدم کنجکاوي وسئوال و مشارکت از جانب کودک مي شود(بنی عقیل1387).
تاکنون متخصصان روش های مختلفی را برای پرورش تفکر خلاق پیشنهاد کرده اند که روش آموزش بدیعه پردازی یکی از آنهاست وهدف اصلی ما در این تحقیق قرار گرفته است . بدیعه پردازی یکی از روش های فعال یادگیری است که خلاقیت دانش آموزان را افزایش می دهد .
درس علوم تجربی باتمرکز برپرورش وتوسعه مهارت های یادگیری مادام العمر برآن است تاشاگردان خلاق تری تحویل جامعه دهدوآنان رابرای جهان همواره درحال تغییر آماده کند وبا مهیا شدن زمینه های بروز ایده های نو وبدیع ،توانایی خلاقیت وآفرینندگی را در خویش بارور کنند.ودر دوران تحصیل وزندگی به کارگیرند (احقر1383).با توجه به روند کنونی آموزش وپرورش که با بهره گیری از روش تعلیم وتربیت سنتی تأکیدفراوان بر فراگیرندگان مطالب درسی ،کسب نمرات عالی بدون هر گونه دخل وتصرف وعدل از موادومحدوده تعیین شده داردبه همین دلیل پژوهشگران سعی می نمایند با انجام تحقیقات به بررسی تاثیر به کارگیری الگوی تدریس بدیعه پردازی به عنوان یکی از روش های فعال تدریس بر پرورش خلاقیت دانش آموزان بپردازند.(سلسبیلی1386).باتوجه به موارد فوق الذکر هدف از طراحی واجرای تحقیق حاضر مقایسه میزان اثربخشی روش تدریس بدیعه پردازی و روش رایج، بریادگیری- یاد داری وانگیزش پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دختر پایه ششم در درس علوم تجربی شهرستان سرپل ذهاب می باشد وبرای رسیدن به هدف مورد نظر فرضیه های مورد نظر در این تحقیق باید مورد بحث وبررسی قرارگیرد.

1-3- ضرورت و اهمیت تحقیق:

با توجه به پیشرفت تکنولوژی و تغییرات مداومی که به وجود می آید باید شرایط تغییر درهر جامعه ای ایجاد شود. شرط اولیه هر تغییری شناخت و آگاهی است که به دنبال آن باید کار با برنامه ریزی برای دست یابی به اهداف مطلوب صورت گیرد..
اهمیت و ثمر بخشی روشهای تدریس و یادگیری بهتر، همواره مورد نظر دانشمندان و محققین علوم تربیتی بوده است . از آغاز قرن بیستم توسط مومان و لای و سپس کلاپارد، ماریا منتسوری ، جان دیویی ، هربارت ثورندایک و همکارانش وهیلدا تاباو راجرز و ….در بسیاری از کشورها مطالعات زیادی به مدت چهل سال در مورد ثمر بخشی میزان روشهای آموزش در کلیه دروس انجام گرفت تاریخچه مطالعات نشان می دهد روشهای تدریس چه در پیشرفت تحصیلی دانش آموزان و چه در ایجاد انگیزه و رضایت خاطر ، پرورش شخصیت ، رشد خلاقیت آنان موثر است (سلسبیلی1386).
وظیفه معلمان در فرآیند تدریس تنها انتقال واقعیت های علمی به دانش آموزان نیست بلکه باید موقعیت و شرایط مطلوب یادگیری را فراهم نمایند

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه ارشد با موضوع فیزیولوژی Next Entries منابع پایان نامه ارشد با موضوع لاندا، کمپلمان، ميلي