شهرستان رشت، دریای خزر، رطوبت نسبی

دانلود پایان نامه ارشد

ميان با توجه به نقش بسيار عمده زنان روستايي در فعاليت هاي كشاورزي ، تمركز و توجه ويژه به اين قشر عظيم از جامعه و فراهم ساختن خدمات حمايتي ، آموزشي و ترويجي براي آنها مي تواند به رفع موانع و مشكلات بي شمار پيش روي آنها كمك كرده و در نهايت منجر به افزايش و بهبود بهره وري آنها در امر كشاورزي و در نتيجه افزايش رفاه و آسايش جامعه روستايي گردد . بنابراين ، با شناخت نيازها ، خواسته ها و علايق زنان و تعيين مسايل ، منابع و اولويت هاي آنان بايد برنامه هاي ترويجي و آموزشي مناسب براي آنها فراهم و تهيه شود . همچنين به برنامه هاي سوادآموزي و به طور كلي آموزشهاي پايه آنها با هدف بهره مندي بهتر زنان از برنامه هاي ترويجي و آموزشي توجهي خاص مبذول گردد . ضمن آنكه بايد تا حد امكان فرصت دسترسي به انواع منابع و نهاده هاي موردنياز در فعاليت هاي كشاورزي براي آنها فراهم شود . بنابراين زنان در روستا با كمك در امر كشاورزي و ساير امور مربوط به روستا مثل دامداري ، پرورش ماكيان ، باغداري و … و در سالهاي اخير شركت در برنامه هاي مربوط به توسعه روستايي اعم از ساماندهي تشكلهاي تعاوني مربوط به زنان ، ايجاد و راه اندازي كارخانجات كوچك صنايع دستي در روستا و مكان فروش آنها ، ساماندهي طرح اشتغال براي زنان و دختران ساكن روستا ، فعاليتهاي مربوط به پر نمودن اوقات فراغت زنان روستائي ، مشاركت در امور مربوط به روستا كه قبلاً فقط توسط مردان اداره مي شد و … فعاليت دارند . زنان هم اكنون پابپاي مردان در كليه امور روستا دخالت دارند و حتي در مواردي ديده شده است كه برنامه ريزيهايي در رابطه با ارائه نوع خدمات توسط زنان در روستاها انجام ميگيرد . در مجموع مي توان گفت كه زنان در روستاهاي كنوني از آزادي عمل بهتري برخوردار هستند و امور روستا را اكنون با مديريت انجام مي دهند نه به مانند گذشته از روي اجبار و وظيفه ، ديگر به زن ها بصورت دريافت كنندگان منفعل كمك براي ارتقاي رفاه شان نگريسته نمي شود، بلكه به آنها بصورت ترويج كنندگان پوياي دگرگوني هاي اجتماعي اي كه مي توانند زندگي زنان و مردان هردو را متحول سازند ، نگريسته مي شود) . کار، مهرانگيز ، 1373 : 244)
2-21-3- موانع فعاليت زنان در روستا :
موانع متعددي ، در مسير مشاركت و نقش آفريني زنان وجود دارد كه مي توان آنرا به عوامل فردي ، خانوادگي ، اجتماعي تقسيم بندي نمود .
الف ـ عوامل فردي :
1ـ از جمله عوامل پايين بودن سطح سواد زنان روستايي است .
2ـ حجم زياد فعاليت زنان و افزايش كار داخل و خارج از خانه به دلايل مختلف از جمله مهاجرت فصلي مردان و تنوع زياد كار زنان روستايي( بچه داري، امور منزل، كشاورزي، صنايع دستي، دامپروري و … )
3ـ كم بودن اطلاعات ، دانش ، آگاهي هاي علمي و كاربردي آنها سبب شده است كه زنان با وجود برعهده داشتن بطور متوسط 50% توليد كشاورزي ، فقط توانسته اند 5 درصد از منابع آموزشها و تعليمات ترويجي را به خود اختصاص دهند .
4ـ سوء تغذيه و پايين بودن ضريب سلامت و بهداشت فردي .
ب) عوامل خانوادگي :
1ـ بافت مردسالاري جامعه و تعصبات خانوادگي بصورت موافقت نكردن پدر يا همسر با حضور زنان در فعاليت هاي اجتماعي و اقتصادي به دلايل مختلف فرهنگي
2ـ باور و نگرش منفي نسبت به توانايي زنان و تبعيض هاي جنسيتي .
3ـ فقر اقتصادي خانواده
ج ) موانع اجتماعي :
1ـ آداب و سنن غلط نظير خرافات ، تقديرگرايي و …
2ـ دسترسي پايين زنان به اعتبارات و تسهيلات نهادها و عوامل توليد .
3ـ دور از دسترس بودن خدمات ترويجي ، جهت گيري فعاليت هاي اجتماعي و برنامه هاي مشاركتي به سمت مردان
4ـ كمبود متخصصان زن در جهت آموزش زنان روستايي
5ـ مشكلات دسترسي به خدمات و تسهيلات اجتماعي و بهداشتي
6ـ پايين بودن دستمزد زنان روستايي در مقايسه با مردان
7ـ حضور بسيار اندك سازمان هاي غيردولتي زنان براي پيگيري مسائل و مشكلات زنان روستايي
8ـ حضور كم زنان در مديريت روستا و نهاد دهياري .( اعظمي ، موسي و برادران ، 1376 :68)

فصل سوم
مواد و روشها

3-1- روشها
3-1-1- نوع روش تحقيق
تحقیق حاضراز نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت از روش تحقیق آن توصیفی- تحلیلی است .بدین صورت که در ابتدا داده ها از مطالعات کتابخانه ای و اسنادی جمع آوری و مورد توصیف قرار خواهد گرفت و در مرحله بعدبه تحلیل داده های میدانی پرداخته خواهد شد. جامعه آماری بخش خمام است می باشد

3-1-2- روش گردآوري اطلاعات
اطلاعات موردنیازاین پژوهش ازدو طریق اسنادی(کتابخانه ای)ومیدانی بدست آمده است.بدین ترتیب که در روش اسنادی ازسالنامه های آماری ، نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن سالهای 1375 و1385و1390و اطلاعات جغرافیایی استان گیلان بر اساس آخرین تقسیمات کشوری شامل اطلاعات جمعیتی و . . . موجود در ادارات مختلف از جمله معاونت برنامه ریزی استانداری گیلان ، فرمانداری شهرستان ، بخشداری مرکزی، جهاد کشاورزی لاهیجان و بنیاد مسکن انقلاب اسلامی وکتب و مقالات مرتبط با موضوع نیز استفاده خواهد شد
در روش میدانی به منظور تکمیل اطلاعات اسنادی و کتابخانه ای اقدام به تهیه و تکمیل پرسشنامه با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی-سهمیه ای اقدام به تکمیل آنها در سطح محدوده مورد مطالعه خواهد شد.
3-1-3- ابزار گردآوري اطلاعات
ابزار گرد آوری داده ها در تحقیق نیز شامل فیش ، کتاب ،مقالات پرسشنامه ، عکس و نقشه می باشد.
3-1-4- روش تجزيه و تحليل اطلاعات
در این مرحله اطلاعات بدست آمده از طریق روشهای اسنادی و میدانی در راستای پاسخگویی سوال و فرضیهای تحقیق از روشهای آماری جهت تجزیه و تحلیل اطلاعات استفاده شده است.همچنین در این پژوهش به منظور پردازش اطلاعات از نرمافزارspss وجهت ترسیم نموداروجدول از نرم افزارExcellو به منظور تهیه نقشه ها از نرم افزار Arc GIS بهره گرفته شده است.
3-2- مواد
3-2-1- موقعیت و وسعت
بخش خمام در موقعیت جفرافیایی 49 درجه و 33 دقیقه تا 49 درجه و 44 دقیقه طول جغرافیایی شرقی و 37 درجه و 19 دقیقه تا 37 درجه و 27 دقیقه عرض جغرافیایی شمالی در شهرستان رشت از استان گیلان واقع شده است . این بخش در قسمت شمال شهرستان رشت قرار گرفته و شامل سه دهستان چاپارخانه ، چوکام و کته سر خمام تشکیل شده است .
بخش خمام در شمال و شمال غرب با شهرستان انزلی ، از شرق با بخشهای خشکبیجار و کوچصفهان و از جنوب با بخش مرکزی شهرستان رشت هم مرز بوده و دارای مرز ساحلی ( روستای جفرود ) نیز می باشد . بزرگترین دهستان این بخش در شمال آن با 57 کیلومتر مربع مساحت و 15 نقطه روستایی ، دهستان چاپارخانه می باشد و دهستان های دیگر به ترتیب دهستان چوکام با 15 نقطه روستایی و 50 کیلومتر مربع مساحت و دهستان کته سر خمام با 14نقطه روستایی و 52 کیلوتر مربع مساحت واقع شده است . تمامی سکونتگاههای روستایی بخش خمام دارای سکنه می باشند .
جدول 3-1- موقعیت عمومی بخش خمام بر مبنای آخرین تقسیمات سیاسی 1390
ردیف
نام دهستان
مرکز دهستان
مساحت
تعداد روستا
نام روستا
1
چاپارخانه
چاپارخانه
57
15
پشستان گورابجیر ، تازه آباد صدر ، توکسر شیجان ، جفرود بالا ، چاپارخانه ، دهنه سر شیجان ، راسته کنار ، زرنگ محله ، زبرده ، شیجان ، غلامرضا باغ ، فتاتو ، فشتکه ، گورابجیر ، میان محله
2
چوکام
چوکام
50
15
اشکیک ، بالا محله چوکام ، بلسکله ، بیج ، تازه آباد خواچکین ، بیجرود کل ، فرشکی چوکام ، خاچکین ، جیر سر چوکام ، جیر سر باقر خاله ، لله کا ، میانکل ، مصر دشت، بیج، میان محله
3
کته سر خمام
کته سر خمام
52
14
اشمنانطالم ، اسماعیل آباد ، برمچه بالامحله ، برمچه پایین محله ، تیسیه ، دافچاه ، کته سر ، کلاچاه اول و دوم، لات ، کویشاه ، مشکاپشت ، مرزدشت، کتکول
ماخذ : سازمان مدیریت و برنامه ریزی گیلان، 1390
3 – 3 – ویژگیهای طبیعی
3 – 3 – 1 – توپوگرافی
سکونتگاههای روستایی و شهری این محدوده در موقعیت جلگه ای پست و با شیب ارتفاعی در جهت جنوب شرقی به شمال غربی و به سمت تالاب انزلی شکل گرفته اند بطوریکه خطوط منحنی میزان موجود در نقشه نمایانگر این مطلب است که بیشترین تعداد نقاط روستایی93/52 درصد جمعیت کل روستاهای بخش در نقطه ارتفاعی 20- تا 25- متر قرار گرفته و عمدتاً شامل روستاهای چاپارخانه و چوکام می باشد . در حالیکه روستاهای دهستان کته سر در طبقات ارتفاعی بین 5- تا 20- متر و این دهستان در ارتفاع بالاتری نسبت به دو دهستان چوکام و چاپارخانه واقع شده است . در مجموع مقایسه بررسی های انجام شده بر تعداد جمعیت روستاها نشان می دهد که طبقات ارتفاعی 15- تا 25- بیشترین تعداد جمعیت روستاها را در خود جای داده است . بنابراین خصوصیات جغرافیایی طبیعی بخش خمام گویای بسیاری از واقعیت های محیطی و نقش آن در استقرار جوامع انسانی و تکوین فعالیت و معیشت آنهاست . شیب ملایم در جهت تالاب و دریای خزر موجب شده است تا شرایط زیستی و معیشتی مساعدی را برای استقرار انسان فراهم سازد .

3 –3 – 2 – آب و هوا
آب و هوای محدوده مورد مطالعه در فصول گرم و سرد سال تحت تاثیر سیستمهای مختلف فشار قرار دارد . هر یک از این سیستمها در مقیاس محلی و منطقه ای تاثیر گذار بوده و بعد از ورود به سواحل دریای خزر به نوع دریایی تبدیل می گردنند که مهمترین این سیستمها عبارتند از :
– پرفشار سیبری ، پر فشار آزور و پرفشار اطلس شمالی در زمستان
– کم فشار آسیایی در تابستان
هر یک از این سیستمها منشاء جریانات مختلف آب و هوایی بوده و میزان بارش ، رطوبت ، دما و پایداری هوای منطقه را تحت تاثیر قرار می دهند . ( ایستگاه سینوپتیک رشت )

3 – 3 – 2 – 1 – درجه حرارت
درجه حرارت حداقل و حداکثر در ایستگاه رشت ، نمایانگر این مطلب است که به ترتیب بهمن ماه و مرداد ماه دارای کمترین و بیشترین میزان درجه حرارت ( 93/5 و12/25) در طول سال می باشند . البته متوسط دمای سالیانه نیز 17/16 درجه سانتی گراد ثبت شده است .
3 – 3 – 2 – 2 – بارش
بررسی توزیع بارش در محدوده مورد مطالعه با میانگین 51/1367 میلی متر در دوره 20 ساله به ثبت رسیده است . بارش در تمام ماههای سال در ایستگاه فرودگاه رشت گزارش شده است اما این توزیع در طول سال یکنواخت نبوده بطوریکه آبان ماه 59/200 میلی متر پر باران ترین و خرداد ماه با 33/39 میلی متر کم باران ترین ماه است .
3 – 3 – 2 – 3 – رطوبت
بخش خمام به دلیل نزدیکی به دریای خزر دارای رطوبت زیادی بوده و رطوبت نسبی آن در تمام ماههای سال بالا می باشد . تغییرات ماهانه رطوبت در ایستگاه فرودگاه رشت نشان می دهد که در تمام ماههای سال میزان رطوبت بالای 70 درصد و بین حداقل 6/76 درصد در مرداد ماه و حداکثر 55/84 درصد در آبان ماه در نوسان بوده است . میانگین رطوبت نسبی در ایستگاه رشت 45/74 درصد در یک دوره 20 ساله به ثبت رسیده است .

جدول 3-2 – اطلاعات اقلیمی ایستگاه سینوپتیک فرودگاه رشت( 1390 – 1371 )
ماهها
میانگین درجه حرارت ( درجه سانتی گراد )
میانگین بارش
میانگین نم نسبی
( درصد )
فروردین
13/13
68/71
45/79
اردیبهشت
39/17
04/55
75/80
خرداد
68/22
33/39
8/77
تیر
06/25
61/59
45/77
مرداد
12/25
72/44
6/76
شهریور
81/23
85/155
6/81
مهر
71/19
31/178
5/83
آبان
63/14
59/200
55/84
آذر
92/9
17/161
75/83
دی
78/7
17/171
05/83
بهمن
93/5
02/128
7/81
اسفند
95/8
02/102
1/81
سالانه
17/16
51/1367
45/74
ماخذ : آمار هواشناسی ایستگاه رشت ، طی یک دوره 20 ساله

نمودار 3 – 1 – میانگین درجه حرارت

نمودار 3 – 2 – میانگین بارش

پایان نامه
Previous Entries توسعه روستا، مشارکت روستایی، توسعه ی روستایی Next Entries توسعه گردشگری، مدیریت محلی، صومعه سرا