سندرم داون، مهارت های زندگی، کیفیت زندگی

دانلود پایان نامه ارشد

خانواده ها روی خانواده و کودک نتایج مثبتی داشته است (دمسی35 و همکاران، 2008). یکی از روش های موثروکارآمد در میان رویکرد های آموزشی برای مقابله با فشار های روانی روش آموزش مهارت های زندگی36 است (هانتر37، 1993/ 1385). از نظر سازمان بهداشت جهانی، آموزش مهارت های زندگی شامل 10 مهارت اساسی برای زندگی کردن است. این مهارت ها عبارتند از مهارت 1- تصمیم گیری 2- حل مسئله 3-تفکر خلاق 4- تفکر نقاد 5- توانایی ارتباط موثر6- ایجاد و حفظ روابط میان فردی 7- خودآگاهی 8- همدلی کردن 9- مهارت مقابله با هیجان ها و10- فشار روانی (رئیسی و همکاران،1391). نتایج پژوهش ها حاکی از آن است که آگاهی از مهارت های زندگی، درکاهش علائم افسردگی، اضطراب، استرس و شکایات جسمانی نقش موثری دارد (مردانی و همکاران، 2011(. واکا38 (2006) معتقد است که والدین کودکان کم توان اندوخته عاطفی و احساس پایینی دارند ودر برقراری ارتباط با فرزندان و تطابق با عواطف و احساسات خود دچار مشکل می شوند. پژوهش (راچ39و همکاران، 1999/ 1387) نشان داد که والدین کودکان سندرم داون فشار و افسردگی شدیدتری نسبت به والدین کودکان عادی دارند و با افزایش سن کودک، میزان احساس رضایت مادران از زندگی کاهش می یابد. مطالعات متعددی نشان داده است که کیفیت زندگی مادران دارای کودکان کم توان نسبت به مادران کودک سالم، پایین تر می باشد (خیاط زاده ماهانی، 1388). بنابراین تغییرات تنش زای زندگی به تغییراتی در نحوه پاسخدهی والدین به کودک می انجامدکه به نوبه خود بر احساس ایمنی کودک تاثیر می گذارد (اتکینسون40 و همکاران، 2000/ 1386).
بالا بردن آگاهی والدین در مورد استرس، اضطراب، تسهیل دسترسی به اطلاعات مناسب و توصیه به درمان نه تنها برای خود والدین مفید می باشد بلکه حمایت والدین در ارتباط با اضطراب شدید می تواند منجر به ارتباط مطمئن بین والدین وکودک و در نتیجه افزایش کیفیت زندگی آنها گردد (دهی و همکاران، 1386). به دلیل اثرات طولانی مدت سندرم داون و تاثیرات منفی برکیفیت زندگی مادران و با توجه به اینکه یکی از روش های موثر و کارآمد در میان رویکرد های آموزشی برای مقابله باچالش های زندگی آموزش مهارت های زندگی می باشد (صبحی قراملکی، رجبی، 2010).
بالا بودن آموزش مهارت های زندگی تامین کننده سلامت روانی، اجتماعی و جسمانی افراد می باشد و پایین بودن مهارت های زندگی موجب بروز آسیب های روانشناختی و بروز رفتارهای نامناسب در افراد می شود (رامشت41 و فرشاد، 200942، مونکونگ43 و همکاران، 2009 / 1391). بنابراین با توجه به شیوع بالای سندرم داون و ناتوانی های ناشی از این معلولیت و اثرات طولانی مدت ناتوانی کودک بر اعضای خانواده به خصوص مادران به عنوان مراقبان اصلی کودک و کیفیت زندگی این گروه و با عنایت به عدم دستیابی محقق به چنین پژوهشی و این نکته که با استفاده از آموزش، مادران بتوانند اطلاعات لازم، تواناییها، گرایش ها و مهارت های لازم برای زندگی موفق، سالم و بدون فشار روانی زیاد را در خود ارتقا دهند و در نتیجه سبب بهبود کیفیت زندگی کودکانشان خواهد شد؛ این مطالعه به این منظور انجام خواهد شد که مشخص گرددآیا آموزش مهارت های زندگی بر کیفیت زندگی مادران دارای فرزند سندرم داون تاثیر گذار است؟
اهمیت و ضرورت
امروزه علی رغم ایجاد تغییرات عمیق فرهنگی و تغییر در شیوه های زندگی، بسیاری از افراد در رویارویی با مسائل زندگی فاقد توانایی های لازم و اساسی هستند و همین امر آنان را در مواجهه با مسائل و مشکلات زندگی روزمره آسیب پذیر کرده است. پژوهش های بی شمار نشان دادند که بسیاری از مشکلات بهداشتی و اختلالات روانی – عاطفی ریشه های روانی اجتماعی دارند. همچنین تحقیقات نشان دادند که ارتقای مهارت های مقابله ای و توانایی های روانی – اجتماعی در بهبودکیفیت زندگی بسیار موثر است. توانایی های روانی – اجتماعی مجموعه ای از توانایی ها هستند که فرد را برای مقابله‌ی موثر با کشمکش ها و موقعیت های زندگی یاری می کنند. همه ما در زندگی با چالش ها و مشکلاتی مواجه می شویم، با این حال هر کس به شیوه خاص خود به مشکلات پاسخ می دهند (کلینکه44، 1999/ 1390). والدین کودکان سندرم داون ممکن است در معرض آشفتگی های روانی و فقدان اعتماد به نفس در توانایی های خود به هنگام کمک و مراقبت به کودکان خود قرار گیرند که می توان با استفاده از یک برنامه حمایتی و آموزشی مناسب در جهت کمک به بهبود وضعیت این والدین کمک کرد (بارلو45 و همکاران، 2008). تحقیقات زیادی در زمینه کیفیت زندگی در گروه بیماران در ایران انجام شده، به طوری که در ایران در زمینه کیفیت زندگی مادران کودکان مبتلا به آسم و دیابت (خیرآبادی و همکاران، 1386) کم توانی هوشی (ملک پور، 1385)، تاب آوری و کیفیت زندگی مادران دارای فرزند کم توان ذهنی (حق رنجبر و همکاران، 1390) مورد بررسی قرار گرفته است.
تولد کودک سندرم داون در خانواده و ظهور نیاز های ویژه‌ی او از مسائل قابل توجه و بحث برانگیز بوده است، زیرا با تاثیر گذاری بر کمیت و کیفیت روابط والدین و ایجاد دگرگونی در شرایط معمول خانوادگی و چگونگی تعامل اعضای خانواده می تواند موجب آشفتگی و افزایش میزان استرس در والدین به خصوص مادران شود و در نتیجه به عملکرد خانواده آسیب رساند. همچنین می تواند مسائلی چون هزینه های سنگین، محدودیت در روابط اجتماعی، تحمل سرزنش ها و تحقیرهای دیگران، بروز مشکلات زناشویی، بروز مشکلات در خواهران و برادران و نظایر آن را برای اعضای خانواده به همراه داشته باشد (به پژوه، رمضانی، 1384). این کودکان به دلیل ویژگی های جسمی، ظاهری و علایم بالینی خاص نسبت به سایر کم توانان هوشی و مشخص بودن این علائم از بدو تولد فشار و استرس هایی را به والدین و خانواده وارد می کنند (میلانی فر، 1390)؛ و در یک نگاه کلی جهت حمایت والدین حداقل باید دو نوع حمایت صورت پذیرد 1- توانمندسازی والدین در جهت تربیت و آموزش کودک و در نهایت کم کردن آسیب های ناشی از کم توانی 2- کمک به والدین در پذیرش وضعیت موجود. در واقع سیستم حمایت کننده هم باید توانمندی والدین را جهت پرورش و ارائه روش های ویژه آموزشی و پرورشی برای کودک بالا ببرد و در عین حال والدین را برای پذیرش برخی محدودیتها آماده سازد و این دو عامل بر همدیگر اثر متقابل دارند (نیکنام، 1390)؛ بنابراین میزان آگاهی و نوع عکس العملی که مادران در قبال کم توانی فرزندانشان از خود بروز می دهند، در ایجاد جوی مساعد برای کودک ناتوان و سایر افراد خانواده به ویژه مادران نقش بسیار مهمی را ایفا می نماید. وجود محیط سالم خانوادگی ضروری ترین عامل سلامت خانواده است. این محیط را می توان آن گونه تنظیم کرد که در بهبود کیفیت زندگی افراد خانواده ها به ویژه مادران موثر باشد (کاکاوند، 1389)؛ بنابراین برگزاری دوره های آموزش برای خانواده های دارای کودکان سندرم داون در زمینه بهبود مهارت های زندگی توسط متخصصان و روانشناسان برای ارتقای کیفیت زندگی خانواده ها و در نتیجه کودکان با سندرم داون دارای اهمیت ویژه ای است.
تعریف نظری:
کیفیت زندگی
بر اساس تعریف سازمان بهداشت جهانی کیفیت زندگی در برگیرنده ادرک فرد از موقعیت خود در در زندگی و در ساختار نظام فرهنگی- ارزشی ای که در آن زندگی می کند، می باشد (گلانز و همکاران،2010)
مهارت های زندگی
توانایی انجام رفتار سازگاررانه و مثبت به گونه ای که فرد بتواند با چالش ها و ضروریات کنار بیایید (سازمان بهداشت جهانی، ترجمه فتحی و همکاران، 1385)
سندرم داون
شایعترین اختلال کروموزومی که در بدو تولد به علت وجود برخی صفات ویژه خاص قابل شناسایی است این افراد دارای یک کروموزوم اضافی 21 هستند. وجود برخی از مسائل خاص رفتاری و جسمی ناشی از کروموزوم اضافه است (کاپلان و سادوک 2007/ 1389، همتی، 1390)

تعریف عملیاتی:
کیفیت زندگی
کیفیت زندگی در این پژوهش نمره ای است که آزمودنی در مقیاس کوتاه کیفیت زندگی سازمان بهداشت جهانی (WHOQOL-BREF) به نام IRQOL (نجات، منتظری، هلاکویی نائینی، محمد و مجد زاده، 1385) که شامل 4 بعد سلامت جسمانی، روانشناختی، روابط اجتماعی، بعد محیط و وضعیت به دست می آورند سنجیده می شود (نجات و همکاران، 1385).
مهارت های زندگی
مجموعه آموزش هایی که در12 جلسه 70 دقیقه ای، 10 مهارت (تصمیم گیری، حل مسئله، تفکر خلاق، تفکر نقاد، توانایی ارتباط موثر، حفظ روابط میان فردی، خود آگاهی، همدلی کردن و مهارت مقابله با هیجان ها و استرس). را برای مادران دارای فرزند سندرم داون به اجرا در می آورد. در این پژوهش از برنامه آموزش مهارت‌های زندگی (کلینکه46، 1999/ 1390) و سازمان بهداشت جهانی استفاده می شود.
سندرم داون
دراین مطالعه کودکان 6 ماهه تا 8 ساله که بر اساس راهنمای تشخیصی اختلالات روانی (DSM) دارای ویژگی های مختص سندرم داون توسط پزشک متخصص در آنها تشخیص داده شده است و درکانون سندرم داون حضور دارند.
اهداف پژوهش:
هدف کلی
تعیین اثربخشی آموزش مهارت های زندگی بر کیفیت زندگی مادران دارای فرزند سندرم داون
اهداف اختصاصی
تعیین اثربخشی آموزش مهارت های زندگی بر سلامت جسمانی47 مادران دارای فرزند داون
تعیین اثربخشی آموزش مهارت های زندگی بر سلامت روانی48 مادران دارای فرزند داون
تعیین اثربخشی آموزش مهارت های زندگی بر روابط اجتماعی49 مادران دارای فرزند داون
تعیین اثربخشی آموزش مهارت های زندگی برسلامت محیط 50مادران دارای فرزند داون
اهداف کاربردی
ارائه بسته های آموزشی به متخصصان و روانشناسان و والدین در زمینه های آموزش مهارت های تصمیم گیری، حل مسئله، تفکر خلاق، تفکر نقاد، توانایی ارتباط موثر، حفظ روابط میان فردی، خود آگاهی، همدلی کردن و مهارت مقابله با هیجان ها در افزایش دانش وآگاهی نسبت به بهبود کیفیت زندگی مادران دارای کودک سندرم داون.
کاربرد آموزش مهارت های زندگی برای مادران کودکان سندرم داون و ایجاد فضایی برای مادران تا در گروه های مشابه خود شرکت کرده و از حمایت اجتماعی و عاطفی و روانی سایر اعضا استفاده نمایند.
کمک به ارتقای سلامت روانی مادران کودک سندرم داون.
با استفاده از این مداخله، می توان به برنامه ریزان و درمانگران در حوزه سندرم داون و توانبخشی توصیه کرد با ایجاد و گسترش این گروه ها برا ی مادران کودکان سندرم داون به بهبود کیفیت زندگی آنها کمک کنند.
فرضیه‌ها
فرضیه اصلی
آموزش مهارت های زندگی کیفیت زندگی مادران دارای فرزند سندرم داون را افزایش می دهد.
فرضیه های اختصاصی
آموزش مهارت های زندگی سلامت جسمانی مادران دارای فرزند سندرم داون را افزایش می دهد.
آموزش مهارت های زندگی سلامت روانی مادران دارای فرزند سندرم داون را افزایش می دهد.
آموزش مهارت های زندگی روابط اجتماعی مادران دارای فرزند سندرم داون را افزایش می دهد.
آموزش مهارت های زندگی سلامت محیط مادران دارای فرزند سندرم داون را افزایش می دهد.

فصل دوم : پیشینه پژوهش
مقدمه:
در این فصل به گستره نظری و پیشینه پژوهش پرداخته می شود. مباحث نظری درسه بخش به طور مجزا ارائه می گردد که در بخش اول سندرم داون، در بخش دوم کیفیت زندگی و در بخش سوم مهارت های زندگی بیان می شود.
سندرم داون
سندرم داون نخستين بار توسط پزشك انگليسي به نام لنگدون داون در سال 1866 بر اساس خصوصيات جسماني همراه با عملكرد رواني زير هنجار توصيف شد. از آن زمان به بعد در مورد سندرم داون بيش از سندرم هاي ديگر در زمينه كم تواني ذهني تحقيق و بحث شده است. كودكان مبتلا به اين سندرم را قبلأ به دليل خصوصيات جسماني خاص (چشم هاي مورب با چين هاي گوشه اي چشم و بيني پهن) مونگولوئيد مي ناميدند. علي رغم كثرت نظريات و فرضيه هاي مطرح شده در طول صد سال گذشته علت سندرم داون هنوز مشخص نيست.
سندرم داون شرایطی است که می تواند هر جنبه ای از رشد کودک را تحت تاثیر قرار دهد و میزان تاثیر آن به ساختار کلی کودک بستگی دارد. کودک با سندرم داون در بدو تولد، در زمینه رشد جسمی، ذهنی و رفتاری توانمندی های زیادی ا

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با کلید واژه های استان کرمان، پوشش گیاهی، عوامل طبی Next Entries سندرم داون، کیفیت زندگی، افراد مبتلا