سلامت روان، مصرف مواد، دانش آموزان دختر

دانلود پایان نامه ارشد

کودک کم توان ذهني مي‌شود.
در تحقيقي که مؤمني و شهبازي راد(1391) انجام دادند، بين تاب آوري و کيفيت زندگي رابط? مثبت معناداري وجود داشت به نحوي که با افزايش ميزان تاب آوري، کيفيت زندگي هم افزايش مي‌يافت.
پژوهشي نشان داد سطح كيفيت زندگي مادران داراي فرزندان مبتلا به سرطان که تحت آموزش تاب آوري قرار گرفتند نسبت به مادراني که از اين آموزش‌ها برخوردار نبوده اند پيشرفت بهتري داشته اند.آموزش تاب آوري تأثير معناداري بر مؤلفه‌هايي چون سلامت روان، عملکرد پايين، سرزندگي، درد بدني، سلامت عمومي، نقش هيجاني داشته است در حالي که چنين اثري بر روي مؤلفه‌هاي عملکرد جسماني، عملکرد اجتماعي وجود نداشته است. اين پژوهش به اين نتيجه مي‌رسد که آموزش تاب آوري در افزايش تاب آوري و کيفيت زندگي مادراني که فرزندانشان مبتلا به سرطان شده اند مؤثر بوده است.(حسيني قمي،ابراهيمي قوام،علومي،1389).
در پژوهشي كه توسط زرين كلك(1389) انجام شد اين نتيجه بدست آمد كه آموزش مؤلفه هاي تاب آوري بر كاهش آسيب پذيري نسبت به اعتياد و تغيير نگرش دانش آموزان نسبت به مصرف مواد مؤثر است. برنامه‌هاي مبتني بر تاب آوري امروزه در بسياري از زمينه‌ها مانند پيشرفت تحصيلي، جلوگيري از بزهکاري و سوء استفاده‌هاي جنسي و پيشگيري از سوء مصرف مواد مورد استفاده قرار مي‌گيرند. هرچه اين آموزش‌ها جامع تر باشند و در سنين پايين تري ارائه شوند تأثيرگذاري آنها بيشتر خواهد بود. در بسياري از کشورها برنامه‌هاي مبتني بر تاب اوري در سنين پيش دبستاني و دبستان به اجرا در مي‌آيند تا تأثيرات ماندگاري را ايجاد کنند.
13-2 جمع بندي فصل دوم
تاب آوري باعث سازگاري هر چه بيشتر آدمي با نيازها و تهديدهاي زندگي مي گردد، تاب آوري به زبان ساده تطابق مثبت با شرايط ناگوار است. تاب آوري مؤلفه هايي دارد که اين مؤلفه ها عبارتند از مهارت حل مسأله، خودکارآمدي، معناداري زندگي، دوستي و روابط اجتماعي، ارتباط مؤثر، خودآگاهي، عزت نفس، کنترل هيجان ها، مسئوليت پذيري و هدف گرايي.
کيفيت زندگي بدين معنا اشاره دارد که افراد بر اساس استانداردهاي شخصي خود، راجع به زندگي شان به طور کلي و در حوزه هاي خاص چگونه فکر مي کنند و چه احساسي دارند. سه بعد مهم اين مفهوم شامل نظر فرد درباره سلامت كلي خود، رضايت از ابعاد جسمي، رواني، اجتماعي، اقتصادي زندگي و نيز زيرمجموعههاي اين ابعاد است . کيفيت زندگي بالا، با رفاه عمومي و اين احساس که زندگي ارزشمند است و کيفيت زندگي پايين با نارضايتي و حتي بي علاقگي به زندگي همراه است. در دوره نوجواني، به اين دليل که فرد با تغييرات سريع مواجه مي شود، و اغلب تجربه اي فشارزا مي باشد، اين احتمال وجود دارد که کيفيت زندگي او کاهش يابد.
رفتارهاي تهديد كننده سلامت يكي از مهم ترين چالش هاي بهداشتي و رواني اجتماعي است كه اكثر كشورهاي جهان به نوعي با آن درگير هستند و مشكلات گسترده و شديدي را بر جوامع تحميل مي نمايند. عليرغم تلاش هاي بسياري كه در دو دهه اخير در جهت افزايش آگاهي عمومي نسبت به آسيب و خطر رفتارهاي پرخطر صورت گرفته است، همچنان با افزايش روز افزون اين رفتارها به ويژه در ميان جوانان و نوجوانان رو به رو هستيم، در عصري زندگي مي كنيم كه آسيب هاي گوناگون رواني و اجتماعي نظير”خشونت، در دسترس بودن مواد مخدر و مشروبات الكلي”، رفتارهاي نامشروع جنسي در آن بروز و شيوع پيدا كرده است. استفاده از داروهاي غير قانوني در سن 12 سالگي مي تواند شروع شود و در سن 15 تا 19 سالگي به اوج خود برسد. براي مثال، مصرف الكل حتي براي مدت كوتاهي نوجوانان را به خطر مشكلات تحصيلي، حوادث رانندگي و مرگ، بزه و خودكشي مي اندازد. فعاليت جنسي زودرس، در نتيجه افزايش احتمال حاملگي زودرس و يا بيماري هاي مقاربتي و سقط جنين و فقر طولاني مدت، مشكلات تحصيلي و اجتماعي و اقتصادي را براي نوجوانان به همراه دارد و درگيري در رفتارهاي خشن احتمال درگيري هاي مسلحانه را فراهم مي آورد، بديهي است كه مواجهه طولاني مدت فرزندان با موقعيت هاي مخاطره آميز، مي تواند سبب ناتوان سازي آنان شود. تاب آوري اغلب در مباحث مربوط به دوران گذار يا تحول، بحران و ديگرشرايط ناگوار مورد بحث قرار مي گيرد. ظرفيت تاب آوري يک ويژگي مثبت و مطلوب است و به عنوان خصيصه اي پويا و قابل تغيير در نظر گرفته مي شود که مي توان آن را با روش هاي مختلفي از جمله ايجاد عوامل حمايت کننده موجود يا ايجاد عوامل حمايت کننده جديد افزايش داد. تحقيق در زمينه تاب اوري در جمعيت نوجوانان بسيار ضروري است چرا كه اين افراد در معرض آسيب هستند و اغلب در رفتارهاي پرخطر درگير مي شوند. اين رفتارها باعث افزايش خطر مرگ و مير زودهنگام، ناتواني و افزايش بروز بيماري هاي مزمن مي گردند که در دو دهه ي اخير در کشورهاي در حال توسعه نظير کشور ما به سرعت رو به افزايش بوده است. نتايج تحقيقات نشان دادند آموزش تاب آوري و مؤلفه هاي آن سطح کيفيت زندگي را افزايش مي دهد و رفتارهاي پرخطر را کاهش مي دهد.

فصل سوم
روش پژوهش

1-3 مقدمه
اين فصل شامل روش پزوهش، جامعه، نمونه و روش نمونه گيري و معرفي ابزارهاي تاب آوري، کيفيت زندگي و رفتارهاي پرخطر است و در پايان اين فصل نيز به شيوه‌هاي تجزيه و تحليل داده‌ها پرداخته ايم. فصل سوم به عنوان روش شناسي تحقيق، چهارچوب اقدامات پژوهش را تعيين مي‌کند.
2-3 روش پژوهش
با توجه به اين که هدف ما در اين پژوهش بررسي تأثير آموزش تاب آوري بر کيفيت زندگي و کاهش رفتارهاي پرخطر است بنابراين روش تحقيق حاضر از نوع نيمه آزمايشي و طرح آن به صورت پيش آزمون- پس آزمون با گروه آزمايش و كنترل مي‌باشد.
3-3 جامعه آماري
جامعه آماري اين پژوهش شامل كليه دانش آموزان دختر دوره راهنمايي استان همدان بود، که در سال تحصيلي 1393-1392 در شهر همدان مشغول به تحصيل بودند.
4-3 حجم نمونه و روش نمونه گيري
حجم نمونه ما در اين پژوهش 30 نفر از دانش آموزان دختر مقطع سوم راهنمايي و روش نمونه گيري به صورت نمونه گيري در دسترس بود. به اين ترتيب ابتدا با مراجعه به مدرسه راهنمايي ولايت و اطلاعات مدير مدرسه در مورد کلاس ها، افرادي که رفتارهاي پرخطر(خشونت) بيشتري داشتند شناسايي شدند که از بين 50 نفر دانش آموز معرفي شده توسط مدير مدرسه، 30 نفر به طور داوطلبانه انتخاب شدند و در نهايت از طريق گمارش تصادفي به دو گروه 15 نفرهي آزمايش و کنترل تقسيم شدند.
5-3 ابزارهاي پژوهش
1-5-3 آزمون كيفيت زندگي (SF-36)
فرم كوتاه 36 سوالي (SF-36) يك پرسشنامه معتبر است كه به طور گسترده براي ارزيابي كيفيت زندگي، به كار برده مي‌شود. اين پرسشنامه توسط وير و شربورن در سال 1992 در کشور امريکا طراحي شد و اعتبار و پايايي آن در گروه هاي مختلف بيماران مورد بررسي قرار گرفته است. به طور کلي اين پرسشنامه روايي و اعتبار بالايي دارد(مک هورني، وار و راکزک121،1993). در ايران اين فرم توسط منتظري و گشتاسبي وحداني نيا و گاندک122(2005)، با روش ترجمه و ترجمه مجدد به فارسي برگردانده و روي 4163 نفر در رده سني 15 سال به بالا ( ميانگين سني 1/35 سال) ، كه 52 درصد آنها زن بودند هنجاريابي شده است. ضريب پاياني گزارش شده براي خرده مقياس‌ها از 77/0 تا 90/0 است، به غير از خرده مقياس سرزندگي كه 65/0 بود. در مجموع يافتهها نشان دادند كه نسخه ايراني اين پرسشنامه ابزاري مناسب براي اندازهگيري كيفيت زندگي در بين جمعيت عمومي است. پرسشنامه SF-36 شامل 36 سوال است، كه 35 سوال آن در 8 خرده مقياس چند ماده اي خلاصه شده است: 1- خرده مقياس كاركرد جسماني( سوالات 3 تا 11) محتواي اين خرده مقياس، توانايي انجام فعاليت هاي زندگي مانند توجه کردن به نيازهاي فردي، پياده روي و نرمش را در بر مي گيرد. 2- خرده مقياس نقص جسماني(سوالات 12 تا 15) محتواي اين خرده مقياس به فعاليت هاي محدود کننده توانايي هاي جسماني مربوط مي شود، بنابراين به نقش محدوديت هايي که به سبب مشکلات جسماني ايجاد مي شود، اشاره مي کند. 3- خرده مقياس درد جسماني( سواالات 20 و 21) محتواي اين خرده مقياس، ميزان احساس درد طي 4 هفته گذشته و تداخل آن با فعاليت هاي روزمره فرد را ارزيابي مي کند. 4- خرده مقياس سلامت عمومي( سوالات 1- 33- 34- 35- 36) محتواي اين خرده مقياس سلامت عمومي را بر اساس ادراک فرد ارزيابي مي کند. 5- خرده مقياس سرزندگي( سوالات 22- 26- 28- 30) محتواي اين خرده مقياس در خصوص احساس چالاکي انرژي و خستگي است. 6- خرده مقياس كاركرد اجتماعي(سوالات 19و 31) محتواي اين خرده مقياس ميزان تأثير مشکلات جسمي و رواني را در انجام فعاليت هاي اجتماعي و ارتباط با خانواده، دوستان و ساير افراد جامعه مورد ارزيابي قرار مي دهد. 7- خرده مقياس نقش هيجان (سوالات 16- 17 و 18) محتواي اين خرده مقياس، عوامل هيجاني تداخل کننده با کار يا ساير فعاليت ها را ارزيابي مي کند، بنابراين به نقش محدوديت هايي که به سبب مشکلات هيجاني ايجاد مي شود، اشاره مي کند. 8- خرده مقياس سلامت رواني(سوالات 23- 24- 25- 27- 29) محتواي اين خرده مقياس احساس افسردگي و اضطراب را مي سنجد. هشت مقياس در دو بعد سلامت جسماني و رواني خلاصه مي‌گردند. ماده هاي اين مقياس به روش ليکرت نمره گذاري مي شود. اين پرسشنامه داراي نمره گذاري به روش معکوس نيز مي باشد. بنابراين گزينه هايي که نشان دهنده ي کيفيت زندگي بالاتر هستند بيشترين نمره را مي گيرند. دامنه نمرات افراد در اين آزمون بين نمره صفر( پايين ترين نمره و بيانگر کيفيت زندگي نامطلوب است) و نمره 100( بالاترين نمره و و بيانگر کيفيت زندگي مطلوب است).
2-5-3 مقياس تاب آوري كانر و ديويدسون (2003)(CD-RIS)
اين پرسشنامه را کانر و ديويدسون123 با مرور منابع پژوهشي 1991-1979 حوزه تاب آوري تهيه کردند. بررسي ويژگي‌هاي روان سنجي اين مقياس در شش گروه، جمعيت عمومي، مراجعه کنندگان به بخش مراقبت‌هاي اوليه، بيماران سرپايي روان پزشکي، بيماران با مشکل اختلال اضطراب فراگير، و دو گروه از بيماران استرس پس از سانحه انجام شده است. اين مقياس براس سنجش ابعاد مختلف تاب آوري گسترش يافته است و احساس توانايي فردي، مقاومت در برابر تأثيرات منفي، پذيرش مثبت تغيير، اعتماد به غرايز فردي، احساس حمايت اجتماعي، ايمان و روي آورد عملگرايانه به روش‌هاي حل مسأله را شامل مي‌شود. پژوهش‌ها نشان مي‌دهند که اين مقياس براي سنجش ميزان تاب آوري افراد بزرگسال مناسب است( کانر و ديويدسون،2003؛ کانر، ديويدسون و لي124،2003). تهيه کنندگان اين مقياس بر اين باورند که اين پرسش نامه به خوبي قادر به تفکيک افراد تاب آور از غيرتاب آور در گروه‌هاي باليني و غيرباليني بوده، و مي‌تواند در موقعيت‌هاي پژوهشي و باليني مورد استفاده قرار گيرد. ماده‌هاي اين مقياس به روش پنج درجه‌اي ليکرت( کاملاً نادرست تا هميشه درست) نمره گذاري مي‌شود. اين مقياس افزون بر نمره‌هاي ابعاد مختلف تاب آوري، يک نمره کل نيز ارائه مي‌دهد. بنابراين، حداکثر نمره در اين پرسشنامه 100 است( 100 =4 × 25). روايي اين مقياس( با روش تحليل عاملي و روايي همگرا و واگرا) و اعتبار آن ( با روش بازآزمايي و آلفاي کرونباخ) توسط کانر و ديويدسون(2003) در گروه‌هاي مختلف( عادي و در معرض خطر) مطلوب گزارش شده است. جوکار (1386) در پژوهش خود با بررسي روايي و اعتبار اين مقياس در فرهنگ ايراني، با استفاده از روش تحليل عاملي، روايي آن را مورد تأييد قرار داد و ضريب اعتبار مقياس مذکور را با استفاده از روش آلفاي کرونباخ برابر با 73/0 گزارش کرده است. نتايج حاصل از پژوهش جوکار(1386) با يافته‌هاي ديگر پژوهش‌هايي که روايي و اعتبار اين مقياس را بررسي کرده اند، همسو است( ساماني و همکاران،1386).
3-5-3 آزمون رفتارهاي پرخطر
اين پرسشنامه بر اساس نمونه آمريکايي آن و با اعمال تغييرات مورد نياز براي بومي سازي آن توسط خسرو رشيد ساخته شده و پايايي

پایان نامه
Previous Entries مصرف مواد، سوء مصرف مواد، عزت نفس Next Entries گروه کنترل، سلامت روان، رفتار پرخطر