سبک زندگی، هویت جنسیتی، انسجام خانواده

دانلود پایان نامه ارشد

جوانان بیننده برنامه های ماهواره و آنهایی که بیننده برنامه های ماهواره نمی باشند، مطالعه شده است. یافته های این پژوهش نشان می دهد میزان باورهای دینی، پایبندی به ارزش های دینی و ملی گرایی کسانی که برنامه های ماهواره را تماشا می کنند متفاوت از کسانی است که بیننده برنامه های ماهواره ای نیستند.
شفیعی ، علی(1386) در پژوهشی به بررسي نقش ماهواره در تغییر هویت جوانان شهر تهران (با تاکید بر تغيير رفتارهای اجتماعي و مدگرایی) پرداخته است .اين پژوهش از نوع كاربردي است ؛ چرا كه پژوهشگر با انجام اين پژوهش كه بر بنياد تجزيه و تحليل چند سؤال درباره چگونگي روابط بين تعدادي متغير بنا شده است، بر آن است كه افكار و عقايد ذهني را در برابر واقعيات عيني آزمايش كند.براي آگاهي از تاثيرات ماهواره در تغيير هویت و رفتار اجتماعي جوانان گروه سني 18 تا 28 سال در تهران، از مطالعه كتابخانه‌اي و ابزار پرسشنامه استفاده شد. براي پاسخ به سوالهاي اصلي پژوهش، پرسشنامه اي 37 ماده اي تنظيم گرديده است. اين پرسشنامه بين 384 نفر از جامعه آماري توزيع شد و سپس مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت .  و نتايج زير به دست آمده است  : 1) بيشترين زمينه استفاده جوانان شهر تهران از ماهواره ، در زمينه  ” تفريح و سرگرمي” مي باشد . پش از زمينه  ” تفريح و سرگرمي” ، ديگر زمينه هاي استفاده جوانان از ماهواره به ترتيب عبارتند از : علمي – آموزشي، خبري، انتخاب مد، سياسي، ورزشي، مسائل جنسي و تجاري. گفتني است کمترين زمينه استفادۀ جوانان شهر تهران از ماهواره مربوط به زمينه  ” تجاري” بوده است .2)در استفادۀ روزانه از ماهواره، بيشتر جوانان شهر تهران ، استفاده روزانه ” کمتر از يک ساعت” را داشته اند . و کمتر آنها نيز ” 3 تا 4 ساعت” استفادۀ روزانه از ماهواره داشته اند .3) مهمترين الگوهاي اخذ مد, در ميان جوانان شهر در اين تحقيق به ترتيب عبارتند از : سليقه شخصي، دوستان و همسالان، ماهواره، تلويزيون ايران، خانواده، اينترنت، شخصيت هاي علمي و فرهنگي، بازيگران و هنرمندان و …..
4) بيشتر جوانان شهر تهران ، نسبت به مدگرايي گرايش ” بالا “يي داشته اند.5) بيشتر جوانان شهر تهران معتقد بوده اند که استفاده از ماهواره باعث تغيير “متوسط ”  در رفتار اجتماعي شان مي شود . همچنين  کمترين آنهامعتقد بوده اند که استفاده از ماهواره ، باعث تغيير ” مطلوب ” در رفتار اجتماعي  آنان مي شود . لازم به ذکر است که(1/34درصد) از جوانان شهر تهران نيز، بر اين باورند که استفاده از ماهواره ، باعث تغييرات اجتماعي نا مطلوب، در رفتار اجتماعي آنان مي شود .6) بين جنسيت و گرايش به مدگرايي به واسطۀ استفاده از ماهواره در ميان جوانان شهر تهران ، تفاوت معني داري وجود دارد . 7) بين جنسيت و تغيير در رفتار اجتماعي به واسطۀ استفاده از ماهواره،تفاوت معني داري وجود دارد . گفتني است که زنان بيش از مردان ،در نتيجه استفاده از ماهواره، تغييرات مطلوب در رفتار اجتماعي اشان ايجاد شده است .8) بين دو متغير تحصيلات و گرايش به مدگرايي، تفاوت معني داري وجود ندارد.
بنفشه افهمی وهمکاران(1386) در پژوهشی با روش توصیفی – تبیینی از نوع علی – مقایسه ای به
«بررسی عوامل موثر بر گرایش به ماهواره و تاثیر آن بر باورها و رفتارهای دینی مردم مشهد»پرداخته است . یافته های پژوهش نشان می دهد که سن ، جنس ، سطح تحصیلات ،محل سکونت ، نحوه گذراندن اوقات فراغت و ارزیابی افراد از برنامه های تلویزیون داخلی در گرایش آنان به ماهواره تاثیر گذار می باشد. در سنجش بعد شناختی گرایش به ماهواره اکثریت پاسخگویان ، ماهواره را باعث افزایش دانش خود و پاسخگوی نیازهای مختلف گروههای سنی و جنسی دانسته و در بعد عاطفی گرایش به ماهواره هم ، اکثریت پاسخگویان برنامه های ماهواره را لذت بخش ، سرگرم کننده و جالب می دانند. در بعد رفتاری اکثریت مردم به تماشای برنامه های ماهواره ای تمایل دارنداما تشویق دیگران به تماشای ماهواره را وظیفه خود نمی دانند . همچنین میانگین اعتقاد به باورها و رفتارهای دینی در دوگروه کسانی که به ماهواره دسترسی دارند و کسانی که به ماهواره دسترسی ندارند، تفاوت قابل توجهی با یکدیگر دارد. به گونه ای که کسانی که از ماهواره استفاده نمی کنند بیشتر به باورها و رفتارهای دینی پایبند بوده اند.
رضوی زاده، سید نورالدین157(1385) در تحقیقی پیمایشی به بررسی تأثیر رسانه ها بر تمایل به تغییر سبک زندگی روستائیان پرداخته است. یافته های تحقیق نشان می دهد استفاده از تلویزیون ، ویدئو و تماشای تلویزیون های خارجی بر نگرش روستائیان به زندگی شهری، تمایل به مهاجرت و تمایل به تغییر سبک زندگی یا تمایلات آن ها در مصرف تأثیرگذار است.
عریضی ، وحیدا و دانش (1385) در پژوهش خود با عنوان « ماهواره و هویت جنسیتی دختران جوان » نشان دادند که بین وجود ماهواره در منزل و هویت جنسیتی رابطه وجود دارد. به این ترتیب که افراد دارای ماهواره ، از سازه هویت جنسیتی نمره کمتری دریافت کرده اند، که نشان دهنده تغییر رفتارها و نگرش ها به سمت الگوها و گرایش های جدید ( غربی ) است، به طوری که این افراد به لحاظ نگرش و عملکرد ، کمتر با ارزش های فرهنگی جامعه خود انطباق دارند.
زارع، مریم (1384)در پژوهشی با عنوان« بررسی نقش رسانه های در انعطاف پذیری و انسجام خانواده در هدف گرایی فرزندان» به این نتایج دست یافت: هدف گرایی فرزندان یکی از مفاهیم اساسی روان شناسی انگیزش محسوب می شود. هدف پژوهش حاضر بررسی میزان پیش بینی جهت گیری هدف فرزندان شامل: اهداف تسلط رویکردی، تسلط اجتنابی، عملکرد رویکردی و عملکرد اجتنابی توسط انعطاف پذیری و انسجام خانواده است. یافته ها نشان دادند که انسجام خانواده پیش بینی کننده مثبت اهداف تسلط رویکردی، عملکرد رویکردی و پیش بینی کننده منفی عملکرد اجتنابی بود. انعطاف پذیری خانواده پیش بینی کننده مثبت هدف تسلط رویکردی و پیش بینی کننده منفی اهداف تسلط اجتنابی و عملکرد اجتنابی بود.

2-45 پیشینه خارجی پژوهش :
رباکا شمشیر158،(2012) پژوهشی با عنوان «تاثیر برنامه های تلویزیونی ماهواره بر روی فرهنگ مردم بنگلادش» انجام داد. مطالعات این تحقیق به وضوح نشان می دهد که درمدت 8 تا10 سال اخیر تغییرات بسزایی در فرهنگ سنتی مردم بنگلادش حادث شده و این تغییرات در حال تداوم است. گرچه همه این تغییرات برآمده از برنامه های ماهواره ای نیست، اما بی تردید موثرترین عامل تغیرات یاد شده برنامه های شبکه های ماهواره ای هستند. این تغییرات تاثیر بسزایی در فرهنگ عمومی و بویژه فرهنگ اقتصادی مردم بنگلادش داشته است. تمامی عناصر اقتصادی کشوربنگلادش اعم از شکل تولید، بسته بندی و چگونگی ارائه کالاها نیز برای به دست آوردن بازار مصرف خود را با این تغییرات وفق می دهند.(رباکا،2012)
کریستین ایوی159 (2008 ) دریافته های تحقیقاتی که انجام داده است می نویسد، در سراسر آگاهی جمعی بشر، اثر تصاویر و نشانه ها بر ساخت هویت در تعاریف ما از خود کامل می باشد. اطلاعات بصری به شکل نشانه های فرهنگی راهی را ایجاد کرده اند. در آن جوامع خودمان و خودمان را تعریف می کنیم. در یک دنیای جهانی، پدیده رسانه های انبوه و توانایی آن ها برای گسترش نشانه های فرهنگی و اطلاعات فراسوی مرزهای جغرافیایی و زبانی ، به طور قابل توجهی راه هایی که ما خودفردیمان و هویت گروه جمعیمان را می شناسیم معرفی می کند. رسانه های جهانی ، به ویژه تلویزیون ماهواره، راهی را برای رقابت چند گانه ایدئولوژی های خود و هویت جمعی را باز کرده است . رقابت برای هویت ، در خلاۀ هویتی دنیای عرب کاملاً مشهود است. جایی که تنوع فرهنگی ، مذهبی و رژیم های سیاسی سرکوب گر برای دستیابی به یک همگنی در هویت جمعی که میلیون ها مرحله رسانه به عنوان ابزار مرکزی تحت عنوان عرب در آن رقابت می کنند. این مقاله ، پیام سیاسی و فلسفی رسانه عرب را از طریق دو کانال ماهواره عامه پسند الجزیره و ایکرا و تلاش های آن ها را در انتقال ایده های هویت عرب در مرز های ملی ، مورد بررسی قرار می دهد. ایوی می نویسد ” من بر این مسئله تمرکز می کنم که چگونه این تصاویر هویت به شکل دهی و بازتاب احساس هویت و جامعه ملی همگن در مواجهه با جهانی شدن کمک می کند. از طریق نظرسنجی ها و مصاحبه ها با تماشاچیان تلویزیون عرب ، من نتیجه خواهم گرفت آیا فشار و اثر فرهنگ خارجی رسانه منجر به ادغام فرهنگ ها به صورت همگن سازی فرهنگی جهانی هویت عرب خواهد شد یا خیر ( کریستین ، ایوی ، 2008 ،1-63)
روین160 (2003) از پژوهشی که بر روی نوجوانان آمریکا، درباره ی ادراک آنان از کشور خود و دیگر ملیت ها انجام داد، نتیجه گرفت روزنامه ها، تلویزیون و معلمان از مهمترین منابعی هستند که آزمودنی ها از طریق آنها، اطلاعاتی درباره ی ملیت خود و سایر ملیت ها کسب کرده اند. کودکان و نوجوانان میزان قابل ملاحظه ای از اطلاعات سیاسی و شهروندی خود را از طریق رسانه های پرمخاطب دریافت می کنند؛ چنان که در تحقیق آمادا و دیگران (2002)، میزان توجه آزمودنی ها به گزارش ها ی خبری ارئه شده در تلویزیون و روزنامه ها با سطوح دانش سیاسی و مدنی آنان درباره ی کشورشان، مرتبط بوده است.
تحقیقات چونگ چی کیم161 و همکارانش (2002) در مورد اثر رسانه در فرهنگ جدید بر خانواده های هنگ کنگی تغییر سیستم های سیاسی و اقتصادی در اطراف دنیا در دوره معاصر نه تنها شکل گیری مجدد کشورها در سطح کلان می باشد ، بلکه شدیدآ بر خانواده بر حسب چگونگی شکل گیری ، ترکیب و ساختار و ارتباط، بین اعضای خانواده اثر می گذارد . در این مقاله به اختصار تعریف خانواده و نحوه ی تغییر آن در 30 سال گذشته را مورد بررسی قرار داده است . سپس برخی از عواملی را که به این تغییرات کمک می کند مورد بحث قرار داد . در بین انتقال عادات و رسوم اجتماعی ، فرهنگ و ایدئولوژی ، رسانه یکی از موءلفه هایی است که بیشترین نفوذ را دارد . اثر رسانه و احتمال ایجاد چالش برای خانواده را مورد توجه خاص قرار داده و تعدادی نصیحت تجربی را ارائه کرده است در این زمینه که چگونه برای هزاران ویژگی فرهنگی جدید حاصل از استفاده زیاد از رسانه های جدید آماده باشیم . ( کیم ، 2002 : 70 – 84 )
يوسلانر162 (2002) در تحقيقي به بررسي« تاثير استفاده از رسانه تلويزيون بر اعتماد اجتماعي شهروندان آمريكايي» پرداخته است. محقق در اين تحقيقي با توجه به نظريات پوتنام در مرود نقش رسانه ها در اعتماد اجتماعي به اين نتيجه رسيده است كه افزايش تماشاي تلويزيون باعث كاهش اعتماد اجتماعي و مشاركت مدني شده است. ازآنجايي كه تماشاي تلويزيون باعث صرف زمان زيادي شده و اين امر مشاركت مدني را در بين افراد كاهش مي دهد در نتيجه اعتماد مردم به يكديگر نيز كاهش مييابد.
هالووی و والنتین163 (2000) نیز شواهد پژوهش را در تأیید نقش رسانه های جمعی در شکل گیری نگرش های نوجوانان درباره ی ملیت های مختلف ارائه دادند. آنان در پژوهش گسترده از نوجوانان خواستند توصیف های خود را از کشورشان، کشورهای دیگر و مردم آنها، از طریق پست الکترونیکی برای یکدیگر بفرستند. نتایج به دست آمده نشان داد منابع دانش و توصیف های نوجوانان درباره ی ملیت ها در بیشتر موارد، تصاویر دریافت شده از طریق رسانه ها، بویژه مجموعه های تلویزیونی و فیلم های سینمایی بوده است.
« روزنگرین، کارل اریک»164 (1996) در یک تحقیق گسترده ای در باره « استفاده جوانان سوئدی از رسانه ها» انجام داد. که به بررسی رویکرد افراد در سبک زندگی و تلقی خواننده یا بیننده رسانه ها(تصویری) به عنوان مشارکت کننده فعال توجه داشت. در این تحقیق مشخص شد ، سلایق و انتخاب های رسانه ای در سبک زندگی و الگوهای تفریحی روزمره نقش دارند، و از سوی دیگر نیز سبک زندگی بر مصرف رسانه تأثیر می گذارد(منتظرقائم،1380،ص138).
پاتنام165 (1993) تماشای برنامه های تلویزیونی را یکی از عوامل تضعیف کننده سرمایه اجتماعی می داند. به نظر وی ، تلویزیون(وسایل سرگرمی الکترونیکی خانگی) و گسترش دامنه استفاده ازآن در خانواده ها باعث کاهش دامنه زندگی

پایان نامه
Previous Entries هویت فرهنگی، باورهای دینی، میزان استفاده Next Entries کلانشهر تهران، سبک زندگی، برنامه های تلویزیون