سازگاری زناشویی، سلامت روان، سلامت روانی

دانلود پایان نامه ارشد

شود(دبادت9،2006).زیرا این ناتوانی از جهات مختلف بر پیشرفت و گسترش توانایی کودک(شامل رشد زبان،ارتباط و مهارتهای اجتماعی) تاثیر می گذارد(انجمن راهنمایی،2008).
راهنمای تشخیصی و آماری بیماری های روانی مهم ترین نشانگان ضروری برای تشخیص اتیسم را در سه حوزه خلاصه کرده است: 1-نارسایی های اجتماعی ،با دونشانه رایج که از ابتدای کودکی خود را نشان می دهند،فقدان تماس چشمی و هماهنگ کردن وضعیت بدنی خود با طرف مقابل به هنگام در آغوش گرفته شدن.2- الگوهای قالبی رفتار. راتر(1987)این رفتارها را در چهار دسته طبقه بندی کرده است:اول،بازی های محدود و انعطاف ناپذیر. دوم،دلبستگی شدید به یک شیء .سوم،مشغولیت فکری در باره یک موضوع و در پایان تمایل شدید به ثابت بودن الگوی برنامه فعالیت های روزمره(جونز،2004). 3- نارسایی های ارتباطی که پژوهش ها نشان داده است بیش از یک سوم کودکان درخود مانده هرگز گفتار کارکردی را به دست نمی آورند(میرندا10،2003،لرد،ریزی و پیکلس11،2004،ریملند12،1964).رفتارهای خودآزاری از رفتارهای مخربی است که افراد دارای ناتوانی رشدی انجام می دهند.رفتارهای خودآزارانه غالبا شکل های مشترکی دارند که عبارتند از :ضربه به سر، ضربه با دست، مالش بیش از حد خود،چنگ زدن و ناخن کشیدن (درخشیده، 1384).
در مطالعهای میزان شیوع کودکان اتیسم، حدود یک مورد در 2000 تولد زنده گزارش شده است (تانگوای13،2000). و میزان این اختلال در پسران 4 تا 5 برابر دختران است14.
طیف اختلالات اتیسم15تأثیرات شدیدی بر زندگی خانوادگی می گذارد. سطوح بالای اضطراب، استرس، انزوا و بلاتکلیفی در والدین و همشیران کودک مبتلا به اتیسم از جمله این موارد است (وبستر، فیلر و لاول16،2000). والدین و بخصوص مادر از اولین کسانی هستند که با کودک ارتباط برقرار می کنند و بیشترین زمان را با کودک سپری می کنند. مادران کودکان اتیسم مشکلات رفتاری شدید کودک و استرس بیشتر و رضایتمندی کمتر از روابط بین یکدیگر(زن و شوهر)را تجربه می کنند (برابست، کلاپتون، هندریک، 2009).17
وجود کودک معلول و از جمله اتیسم اغلب ضایعات جبران ناپذیری را برپیکر خانواده وارد می کند. میزان آسیب پذیری خانواده در مقابل این ضایعه گاه به حدی است که وضعیت سلامت روانی خانواده دچار آسیب شدیدی می شود(نریمانی،آقامحمدیان،رجبی،1386). سازمان جهانی بهداشت18 سلامت روانی19 را اینگونه تعریف نموده است: قابلیت ارتباط موزون و هماهنگ با دیگران،تغییر و اصلاح محیط فردی و اجتماعی و حل تضادها و تمایلات شخصی به طور عادلانه،منطقی و مناسب.
از سوی دیگرتأثیر رفتار ناسازگارانه کودک اتیسم به تنهایی برای بالا بردن سطح تعارض و ناسازگاری زناشویی بین والدینش گزارش شده است(وسترمن و شانهولتز20،1993).یافته ها نشان می دهند که سازگاری زناشویی به طور مستقیم تحت تأثیرچگونگی رویارویی والدین با رشد غیر معمول فرزندشان است(میلگرام و آتزیل21،1988).از نظر کرینچر (1986)،سازگاری و تعامل سالم زناشویی،کلید فرایند خانواده ی مطلوب است،زیرا برای زوجین سخت است که زن و شوهر خوبی نباشند و بخواهند والدین با کفایتی باشند(به نقل از بارکر،ترجمه دهقانی،1375).روابط ضعیف والدین،یکی از دلایل معمول اصطکاک در خانواده است(هارلوک1975،به نقل از برجعلی،1378). سازگاری و ناسازگاری زناشویی تمام ابعاد زندگی زوج ها و فرزندان آن ها را تحت تأثیر قرار می دهد.ناسازگاری موجب کاهش امید به زندگی، افزایش احتمال ابتلا به بیماری های جسمانی و روانی می گردد(پروچینو،ویلسون،کندرسون وکارت رایت22،2009).سازگاری زناشویی که جایگاه برجسته ای را در مطالعه ارتباطات خانوادگی و زناشویی به خود اختصاص داده است، را می توان به شکل فرایندی تعریف کرد که بوسيله موارد زير تعيين مي‌شود: 1) تفاوت‌هاي پردرد سر دو تايي، 2) تنش‌هاي بين فردي و اضطراب شخصي، 3) رضايت دوتايي، 4) همبستگي دو‌تايي، و 5) توافق کلي دو‌تايي روي شيوه‌هاي مهم عملکرد (اسپانير23 ، 1976).
با توجه به این که مادران کودکان اتیسم مشکلات عدیدهای در زمینه نگهداری از کودکشان دارند. پژوهش حاضر در پی پاسخ به این سؤال است که آیا بین سلامت روان و سازگاری زناشویی مادران کودکان اتیسم و مادران کودکان عادی تفاوت وجود دارد؟
1-3 اهمیت و ضرورت پژوهش
اختلال اتیسم به دلیل برخورداری از چندین ویژگی مانند دربرداشتن طیف متنوعی از ناهنجاری های زبانی، ارتباطی،رفتاری ،اجتماعی و همچنین تشخیص دیرهنگام و دشوار،بروز علائم بعداز یک دوره طبیعی و نرمال رشد کودک، فقدان درمانهای قطعی و مؤثر،پیش آگهی نه چندان مطلوب ،می تواند فشارهای روانی گوناگونی را برخانواده و نزدیکان کودک تحمیل کند.
آمارهای جدیدی از میزان شیوع این اختلال منتشر شده است، مرکز پیشگیری و کنترل بیماری ها24در سال 2008 شیوع آن را 3/11 مورد بین 100و یا یک مورد در هر 88 تولد برآورد کرده است. که باتوجه به توزیع جنسیتی (تعداد مبتلایان پسر چهار تا پنج برابر دختران25)، می توان گفت که تقریبا یک در 54 تولد پسر و یک در 252 تولد دختر.
طیف اختلالات اتیسم تأثیرات شدیدی برزندگی خانوادگی می گذارد. سطوح بالای اضطراب، استرس، انزوا و بلاتکلیفی در والدین و همشیران کودک مبتلا به اتیسم از جمله این موارد است (وبستر262004). تحقیقات دیگر نشان داده است که ریسک بالایی برای گرفتاری به مشکلات بهداشت روانی در این خانواده ها وجود دارد (پیون و پالمر27،1999؛ راید برانت28،1990).
فرضیه های علت شناختی متمرکز بر نقش محیط بر سه زمینه متمرکزند: ویژگی های والدین،تعامل های خانوادگی ، تنیدگی های زودرس.از زمانی که کانر(1943)درخودماندگی را به منزله اختلال تعریف کرد این نکته را نیز عنوان کرد که ویژگی های شخصیتی والدین در وقوع این اختلال مشارکت دارند.اما پژوهشگران دیگری نتوانستند وجود چنین تصویر سرد، نامنعطف واختلال آمیزی را به اثبات برسانند(روزهان،1992؛دادستان،1378).در دیدگاهی دیگر تعامل والدین کودکان درخودمانده با فرزندانشان منفی،خصمانه،طرد کننده و غیر تقویت کننده است(دادستان، 1378).
هیتگیز،بیلی و پیرس(2005)در بررسی ویژگیهای والدین کودکان درخودمانده دریافتند که والدین کودکان اتیسم عزت نفس سالمی دارند،اما خشنودی زناشویی،جمعیت و سازگاری خانوادگی در آنها درمقایسه با والدین کودکان عادی کمتر است.و مهارتهای کنارآمدن29 در آنها تفاوتی باوالدین کودکان عادی ندارد.نتایج تعدادی دیگراز پژوهش ها نشان داده است که والدین کودکان اتیسم در سلامت روان مشکلات بیشتری نسبت به والدین کودکان سندرم داون، سندرم ایکس شکننده، کودکان کم توان ذهنی و اختلالات رشدی بدون اتیسم نشان داده اند (استس،مانسن،کوهلر،آبوت30،2009). با این وجود اکثر پژوهش های قبلی در مورد سازگاری زناشویی والدین کودکان معلول، گزارش مادران و بندرت پدران به عنوان مطلع گنجانده شده است. برای آن پژوهش هایی که شامل گزارش پدران بوده، حجم نمونه ها بسیار کم بوده است (اوئلوفسن و ریچاردسون31، 2006). اکثر مطالعات مشخص کرده است که مادران از معلولیت فرزندان خود بیشتر از پدران در رنج اند (هستینگو براون32، 2002). از آن جایی که مادران تمام وقت بدون وقفه از کودکان خود نگهداری می کنند، مشکلات بیشتری را در حیطههای روانی و رضایت زناشویی بروز می دهند (لیکن بروک، کاوشوف، وارد33، 2005).
آمار روزافزون کودکان طیف اختلال اتیسم، نیاز به حمایت اجتماعی مادران کودکان اتیسم با توجه به فشار روانی که ایشان در تمامی مراحل ،پیش، حین و پس از تشخیص اختلال فرزندانشان متحمل می شوند ،وقلت پژوهش های انجام شده در این حیطه در سطح شهر بندرعباس، پژوهشگر را برآن داشت که در خصوص سلامت روان و سازگاری زناشویی مادران کودکان اتیسم در مقایسه با مادران کودکان عادی به تحقیق بپردازد.
1- 4 هدفهای تحقیق
1-4-1 هدف اصلی
مقایسه سلامت روان و سازگاری زناشویی مادران کودکان اتیسم و مادران کودکان عادی 5 تا 12 سال شهر بندرعباس.
1-4-2 هدفهای فرعی
1- مقایسهی سلامت روان مادران دارای فرزند عادی و اتیسم
1-1- مقایسهی نشانههای جسمانی مادران دارای فرزند عادی و اتیسم
1-2- مقایسهی علائم اضطراب مادران دارای فرزند عادی و اتیسم
1-3- مقایسهی اختلال در کنش اجتماعی مادران دارای فرزند عادی و اتیسم
1-4 مقایسهی علائم افسردگی مادران دارای فرزند عادی و اتیسم
2- مقایسهی سازگاری زناشویی مادران دارای فرزند عادی و اتیسم
2-1- مقایسهی رضایت زناشویی مادران دارای فرزند عادی و اتیسم
2-2- مقایسهی همبستگی زناشویی مادران دارای فرزند عادی و اتیسم
2-3- مقایسهی توافق زناشویی مادران دارای فرزند عادی و اتیسم
2-4- مقایسهی ابراز محبت مادران دارای فرزند عادی و اتیسم
1-5 فرضيه‏هاي تحقیق:
فرضيه‏ی اصلی
بین سلامت روان و سازگاری زناشویی مادران کودکان اتیسم و مادران کودکان عادی 5 تا 12 سال شهر بندرعباس تفاوت وجود دارد.
فرضيه‏هاي فرعی:
1- بین سلامت روان مادران دارای فرزند عادی و اتیسم تفاوت وجود دارد.
1-1- بین نشانههای جسمانی مادران دارای فرزند عادی و اتیسم تفاوت وجود دارد.
1-2- بین علائم اضطراب مادران دارای فرزند عادی و اتیسم تفاوت وجود دارد.
1-3- بین اختلال در کنش اجتماعی مادران دارای فرزند عادی و اتیسم تفاوت وجود دارد.
1-4- بین علائم افسردگی مادران دارای فرزند عادی و اتیسم تفاوت وجود دارد.
3- بین سازگاری زناشویی مادران دارای فرزند عادی و اتیسم تفاوت وجود دارد.
2-1- بین رضایت زناشویی مادران دارای فرزند عادی و اتیسم تفاوت وجود دارد.
2-2- بین همبستگی زناشویی مادران دارای فرزند عادی و اتیسم تفاوت وجود دارد.
2-3- بین توافق زناشویی مادران دارای فرزند عادی و اتیسم تفاوت وجود دارد.
2-4- بین ابراز محبت مادران دارای فرزند عادی و اتیسم تفاوت وجود دارد.
1-6 معرفی متغیرهای پژوهش
سلامت روان- سازگاری زناشویی
1-7 تعاریف اصطلاحات
1-7-1 تعاریف مفهومی
سلامت روان: سلامت روانی اصطلاحی است که برای توصیف سطوح شناختی و هیجانی و رفاه و آسایش و نیز عدم وجود اختلال روانی به کار میرود. طبق دیدگاه کلنگر و روانشناسی مثبتنگر سلامت روانی دربرگیرندهی توانایی فرد برای لذت بردن از زندگی، ایجاد تعادل بین فعالیتهای زندگی و کوشش برای رسیدن به بهبودپذیری روانی است (نس، 2005).
سلامت روان عبارت است از سازش با فشارهای مکررو روزمره ی زندگی هر فرد ،به طوری که بتواند فرد را با محیط سازگار نمایدو به حل تعارضات و کشمکش های درونی و پذیرش یا پیروی از سرنوشت و تقدیر بپردازد (هوگان34،1976).
سازگاری زناشویی: سازگاری زناشویی وضعیتی است که در آن زن و شوهر در بیشتر مواقع احساس خوشبختی و رضایت از همدیگر دارند. روابط رضایت بخش بین زوجین از طریق علاقه متقابل، مراقبت از همدیگر و پذیرش و تفاهم یکدیگر است (خدابخش، 1382).

1-7-2 تعاریف عملیاتی
سلامت روان: در این پژوهش نمرهی به دست آمده از طریق پرسشنامه سلامت روانی گلدبرگ (GHQ) میباشد.
سازگاری زناشویی: نمره حاصل از پرسشنامه سازگاری زناشویی که شامل چهار حیطه (رضایت زناشویی- همبستگی زناشویی- توافق زناشویی- ابراز محبت) میباشد.

فصل دوم
پیشینهی تحقیق

2-1 پیشینهی نظری
2-1-1 اتيسم
اتيسم طيفي از اختلالات است. در اصطلاح کلي، به اين معني است که فرد ميتواند داراي يک اتيسم خفيف يا خيلي شديد باشد. در بالاترين انتهاي طيف سندرم آسپرگر وجود دارد، که بعضي از اوقات سندرم پروفسور کوچک ناميده مي شود. پايين ترين انتهاي طيف اغلب اتيسم کلاسيک ناميده مي شود که معمولا همراه با عقب ماندگي ذهني است. در بين اين طيف انواع اختلالات نافذ رشد شامل سندرم رشد اختلال فروپاشنده دوران کودکي، اختلال نافذ رشدغير اختصاصي وجود دارد (گریر و آفیت، 2009).
اُتيسم اختلال رشد ذهني پيچيدهاي ميباشد كه معمولا در ۳ سال اول زندگي شخص ممكن است بروز كند. به نظر ميرسد كه يك اختلال در سيستم عصبي كه باعث عدم عملكرد صحيح مغز ميشود د

پایان نامه
Previous Entries سلامت روان، سازگاری زناشویی، تحلیل واریانس Next Entries سلامت روان، احساس درد