رقابت پذیری، ارزیابی عملکرد، سنجش اثربخشی

دانلود پایان نامه ارشد

ارزیابی عملکرد، ارتباط سیستم ارزیابی عملکرد با پاداش را تبیین کرده و سپس به مبانی اعطای پاداش، مدیریت سیستمهای پاداش و عوامل اثرگذاری برخط مشی های مدیریت پاداش پرداخته و ویژگیهای سیستم پاداش مؤثر را بیان کردیم.
در قسمت بعد پس از بیان برخی دلایل ناکام بودن پرداخت پاداش، به برخی روشهای متداول پرداخت پاداش به مدیران و نحوه متداول اعطای پاداش به مدیران شرکتها در ایران پرداخته و نهایتاً به تشریح چارچوبی برای مدیریت پاداش برپایه ملاک (EBRM) به عنوان مدل مبنای تحقیق پرداخته و با اشاره به وضع کنونی پرداخت پاداش در شرکت پارس خودرو این فصل را به پایان بردیم.

3-1- مقدمه
با توجه به تعاريف گوناگوني كه براي تحقيق (پژوهش) وجود دارد، مي توان يك تعريف ساده را به شرح ذيل عرضه نمود: پژوهش نوعي مطالعه يا بررسي و كندوكاو علمي دقيق، متكي بر داده‌ها، اطلاعات نظامند و سازماندهي شده در مورد مسأله‌اي خاص مي‌باشد كه هدفش يافتن پاسخ يا راه حلهايي براي آن مسأله است. (دانايي فرد و ديگران، 1387؛ 28)
هدف از انتخاب روش تحقيق آن است كه محقق مشخص نمايد، چه شيوه و روشي را اتخاذ كند تا او را هر چه دقيق‌تر، آسانتر، سريع‌تر و ارزانتر در دستيابي به پاسخ يا پاسخهايي براي پرسش يا پرسشهاي تحقيقي مورد نظر كمك كند. (نادري و ديگران، 1381؛ 61)
3-2- روش تحقيق
بيشتر تحقيقات علوم رفتاري را مي‌توان در زمره تحقيق توصيفي به شمار آورد. تحقيق توصيفي شامل مجموعه روش‌هايي است كه هدف آنها توصيف كردن شرايط يا پديده‌هاي مورد بررسي است و صرفاً براي شناخت بيشتر شرايط موجود يا ياري دادن به فر‌آيند تصميم گيري مورد استفاده قرار مي‌گيرد. (بازرگان و ديگران، 1381؛82-81)
روش تحقيق در اين پژوهش از نوع توصيفي بصورت پيماشي (با استفاده از مطالعه ميداني) است.
3-3- روشهاي جمع‌آوري اطلاعات
پيمايش عبارت است از جمع‌آوري اطلاعات كه با طرح و نقشه و به عنوان راهنمايي عملي توصيف يا پيش بيني به منظور تجزيه و تحليل روابط برخي از متغيرها صورت مي‌پذيرد. اطلاعات مورد نياز پيمايش از طريق پرسشنامه، مصاحبه، بررسي اسناد و مدارك و روشهاي ديگر فراهم مي‌آيد. (جهاني، 1378؛ 97)
دراين تحقيق جهت جمع‌آوري اطلاعات از دو روش استفاده گرديده است.
3-3-1- روش كتابخانه‌اي
دراين روش جهت بررسي و مطالعه موضوع تحقيق از كتب، مجموعه مقالات، پايان‌نامه‌ها و نشريات فارسي و انگليسي استفاده گرديده است.
3-3-2- روش ميداني
روش ميداني گردآوري اطلاعات تحقيق حاضر عمدتاً بر مبناي پرسشنامه استوار بوده است. همانگونه كه اشاره شد مهمترين ابزار مورد استفاده در اين تحقيق پرسشنامه مي‌باشد.پرسشنامه يكي از ابزارهاي رايج تحقيق و روشي مستقيم براي كسب داده‌هاي پژوهشي است. پرسشنامه مجموعه‌اي از سوالات (عبارات يا گويه‌ها) است كه پاسخ دهنده با ملاحظه آنها پاسخ لازم را ارائه مي‌دهد. اين پاسخ، داده موردنياز پژوهشگر را تشكيل مي‌دهد. (مقيمي، 1385؛ 29)
براي طراحي بهتر پرسشنامه با چند تن از كارشناسان و مدیران شرکت پارس خودرو،‌ مصاحبه صورت گرفته است. همچنين با بررسي اسناد و مدارك شرکت مقداري از اطلاعات مورد نياز جمع‌آوري شد.
3-4- مقياس اندازه‌گيري
مقياسها از مهمترين ابزار پژوهش درتمامي دانشها (اعم از طبيعي و انساني) به شمار مي‌آيند. با اين ابزار واقعيت مورد مطالعه دقيق‌ترسنجيده مي‌شود، امكان رده‌بندي دروني آن ميسر خواهد بود و اين اقدامات، اتخاذ هر تصميم يا ارائه هر قضاوت را ميسر مي‌سازد (ساروخاني، 1377؛339).
در پژوهش حاضر مقياس اندازه‌گيري ليكرت مورد استفاده قرار گرفته است. مقياس ليكرت يكي از رايج‌ترين مقياسهاي اندازه‌گيري است. اين مقياس از مجموعه‌اي منظم از گويه‌ها (عبارات) كه به ترتيب خاصي تدوين شده، ساخته مي‌شود. اين گويه‌ها حالات خاصي از پديده مورد اندازه‌گيري را بصورت گويه‌هايي كه از لحاظ ارزش اندازه‌گيري داراي وزن‌هاي مساوي است، عرضه مي‌كند. پاسخ دهنده ميزان موافقت خود را با هر يك از اين عبارات در يك مقياس درجه‌بندي شده كه معمولاً از يك تا پنج (يا هفت) درجه است، ‌نشان مي دهد. سپس پاسخ آزمودني به هر يك از گويه‌ها از نظر عددي (رتبه) ارزش‌گذاري مي‌شود. حاصل جمع عددي اين ارزشها نمره آزمودني را در اين مقياس بدست مي‌دهد. (مقيمي، 1385؛34-33)
3-5- سوالهای تحقیق
3-5-1- سوال اصلي:
آیا روش جاری پاداش‌دهي درشركت پارس خودرو اثربخش (مؤثر) است ؟
3-5-2- سوالهاي فرعي:
آیا از ديدگاه كاركنان شركت پارس خودرو روش جاری پاداش‌دهي در این شركت اثربخش است ؟
آیا از ديدگاه مدیران شركت پارس خودرو روش جاری پاداش‌دهي در این شركت اثربخش است ؟
از ديدگاه كاركنان شركت، برای اثربخش کردن روش پاداش‌دهي به چه عواملی باید بیشتر توجه شود ؟
از ديدگاه مدیران شركت، برای اثربخش کردن روش پاداش‌دهي به چه عواملی باید بیشتر توجه شود ؟
3-6- متغيرهاي تحقيق
متغير، چيزي است كه مي‌تواند مقادير گوناگون را به خود بگيرد، اين مقادير مي‌توانند در زمانهاي مختلف براي يك چيز يا يك شخص متفاوت باشند. (خاكي، 1378؛ 74)
در این تحقیق متغیرهای مستقل شامل همگرایی، همکاری، تطبیق پذیری، متعهدکنندگی، مراوده پذیری، مقرون به صرفه بودن، تغییر پذیری، کنترل کنندگی، قانع کنندگی و رقابت پذیری است و متغیر وابسته اثر بخشی سیستم پاداش است.
3-7- جامعه آماري
جامعه آماري عبارت است از كليه عناصر وافرادي كه در يك مقياس جغرافيايي مشخص (جهاني يا منطقه‌اي) داراي يك يا چند صفت مشترك مي باشند (حافظ نيا، 1387؛ 111)
جامعه آماري در اين تحقيق مدیران وكاركنان شرکت پارس خودرو است.
3-8- روش نمونه‌گيري و تعيين حجم نمونه
سوالي كه در جريان تحقيق پيش مي‌آيد، اين است كه محقق چه تعداد از افراد جامعه مورد مطالعه را مي‌تواند به عنوان نمونه تعيين كند يا به عبارتي حجم و تعداد افراد نمونه چند نفر بايد باشد تا محقق بتواند با اطمينان خاطر نتايج حاصل را به جامعه مورد مطالعه تعميم دهد. (همان؛ 137)
فرمول تعيين اندازه نمونه به نوع نياز بستگي دارد. به طور كلي فرمولهاي اندازه نمونه به مقياس داده‌ها مربوطند كه آنها را بر حسب كمي و كيفي تقسيم و به كمك تخمين ميانگين و نسبت موفقيت، روش تعيين اندازه نمونه انتخاب مي‌گردد. (آذر و ديگران، 1379؛ 66)
جامعه موردنظر در اين پژوهش 6600 نفر است. با توجه به اينكه مقياس داده‌ها كيفي بوده و جامعه آماري مورد نظر محدود مي‌باشد از فرمول ؛
n=(z_(α⁄(2 ))^2)/ε^2 *p(1-p)
جهت بدست آوردن تعداد حجم نمونه استفاده شده است.
كه در آن n حجم نمونه موردنياز و z مقدار متغير نرمال استاندارد مي‌باشد كه با فرض نرمال بودن توزيع، در سطح اطمينان 95%=(α-1)، مقدار z_(α/2) از جدول مربوطه برابر با 96/1 بدست مي‌آيد.p برآورد نسبت صفت متغير است كه به علت مجهول بودن، مقدار ماكزيمم آن يعني 5/0 در نظر گرفته شده است. ε میزان خطای مجازی است که محقق می تواند در بررسی مرتکب شود که بطور تجربی مشخص شده که 1/0 ε ≥ ٠۵/٠ مقدار خوبی است.
روش نمونه‌گيري بكار رفته در اين پژوهش از نوع تصادفي طبقه‌اي است. در نتيجه به دو طبقه مديران و کارکنان تقسيم شده است .
3-9- تعداد حجم نمونه
تعداد کارکنان و مدیران در شرکت پارس خودرو،‌ حدود 6600 نفر مي‌باشد، كه با در نظر گرفتن 05/0= ε تعداد حجم نمونه به صورت زير محاسبه مي شود:
n=((1.4)^2*(0/5)*(0/5))/(0.05)^2 ≈196
با حذف پرسشنامه های غیرمعتبر از میان 215 پرسشنامه توزیع شده، 196 پرسشنامه‌ صحیح جمع‌آوري شده از میان کارکنان مورد تحلیل قرار گرفت که ميزان خطای تحقیق نزديك به 05/0 مي‌شود.
همچنین با توجه به محدود بودن تعداد مدیران شرکت (حدود 270 نفر) ، 35 پرسشنامه میان آنان توزیع شد که 34 پرسشنامه معتبر جمع آوری شد.
3-10- ابزار اندازه‌گيري تحقيق
با توجه به اينكه پرسشنامه استاندارد در ارتباط با موضوع تحقيق وجود نداشت بعد از مطالعه دقيق منابع علمي موجود و انتخاب مدل معتبر، پرسشنامه‌اي جهت سنجش اثر بخشی سیستم پاداش طراحي شد.این پرسشنامه در مجموع شامل 35 سوال است که به دو بخش 25 سوال عمومی و 10 سوال تخصصی تقسيم شده است.
در این پرسشنامه، سوالاتی مربوط به جنسيت، سن، سابقه كار، تحصيلات و …. گنجانده شده است. همچنين در انتهاي پرسشنامه يك سوال باز نيز مطرح شده است كه به همراه پرسشنامه در قسمت ضمائم آورده شده است.
سوالات مربوط به هر یک از ده عامل سنجش اثربخشی سیستم پاداش به ترتیب زیر تقسیم بندی شده است:
عامل همگرایی: سوالات 28، 29، 31 و 34
عامل همکاری: سوالات 5، 10، 20 و 23
عامل تطبیق پذیری: سوالات 2، 11 و 19
عامل متعهدکنندگی: سوالات 4، 15 و 24
عامل مراوده پذیری: سوالات 1، 14، 21 و 22
عامل مقرون به صرفه بودن: سوالات 26، 30 و 35
عامل تغییر پذیری: سوالات 8، 17 و 18
عامل کنترل کنندگی: سوالات 27، 32 و33
عامل قانع کنندگی: سوالات 3، 9، 12، 13 و 16
عامل رقابت پذیری: سوالات 6، 7 و 25
سوالات 3 و 16 به عنوان سوالات كنترلي تنظيم شده‌اند تا ميزان دقت پاسخگويان به پرسشنامه مورد تجزيه و تحليل قرار گيرد. سوالات7، 13 و 33 داراي مقياس معكوس هستند.
همانطور كه قبلاً ذكر شد سوالات براساس طيف ليكرت تنظيم شده است كه شيوه نمره‌گذاري گزينه‌ها به این شرح است:

جدول3-1- ارزش گذاری پاسخها بر اساس طیف لیکرت
گزينه
خيلي كم
كم
متوسط
زياد
خيلي زياد
نمره
1
2
3
4
5

نحوه توزیع سؤالات پرسشنامه در قسمتی با همین عنوان قبل از بیان روشهای آماری در جدول 3-2 آورده شده است.
3-11- بررسي روايي و پايايي ابزارسنجش
ابزارسنجش بايد از روايي و پايايي لازم برخوردار باشد تا محقق بتواند داده‌هاي متناسب با تحقيق را گردآوري نمايد و از طريق اين داده‌ها و تجزيه و تحليل آنها، فرضيه‌هاي مورد نظر را بيازمايد و به سؤال تحقيق پاسخ دهد. (حافظ‌نيا، 1387؛ 155 ـ 154)
3-11-1- روايي پرسشنامه
مفهوم روايي يا اعتبار40 به اين سوال پاسخ مي‌دهد كه ابزار اندازه‌گيري تا چه حد خصيصة مورد نظر را مي‌سنجد. بدون آگاهي از اعتبار اندازه‌گيري نمي‌توان به دقت داده‌هاي حاصل از آن اطمينان داشت. (بازرگان و ديگران، 1381؛ 170)
منظور از روايي اين است كه مقياس و محتواي ابزار يا سؤالات مندرج در ابزار دقيقاً متغيرها و موضوع مورد مطالعه را بسنجد؛ يعني اينكه هم داده‌هاي گردآوري شده از طريق ابزار مازاد بر نياز تحقيق نباشد و هم اينكه بخشي از داده‌هاي مورد نياز در رابطه با سنجش متغيرها در محتواي ابزار حذف نشده باشد يا به عبارت ديگر، عين واقعيت را به خوبي نشان دهد. (حافظ نيا، 1387؛ 155)
براي تعيين روايي پرسشنامه روشهاي متعددي وجود دارد كه از جملة آنها «روايي محتوا» است. روايي محتوا ايجاد اطمينان مي‌كند كه همه ابعاد و مؤلفه‌هايي كه مي‌تواند مفهوم مورد نظر ما را انعكاس دهند در آن نسخه وجود دارد. هر چه وجود اين ابعاد و مؤلفه‌ها در نسخه جهت انعكاس مفهوم، بيشتر باشد، روايي محتوا بيشتر مي‌شود. (دانايي فرد و ديگران، 1387؛ 246)
در اين تحقيق، روش روايي محتوا بكار گرفته شد. بدين منظور از نظرات متخصصين بخصوص اساتيد راهنما و مشاور استفاده شد و در نتيجه تعدادي از سوالات حذف يا اصلاح شد تا اينكه پرسشنامه مورد نظر بدست آمد.
3-11-2- پايايي پرسشنامه
مفهوم پايايي يا اعتماد41 عبارت است از اينكه اگر يك وسيلة اندازه‌گيري كه براي سنجش متغير و صفتي ساخته شده در شرايط مشابه در زمان يا مكان ديگر مورد استفاده قرار گيرد، نتايج مشابهي از آن حاصل شود؛ به عبارت ديگر، ابزار پايا يا معتبر ابزاري است كه از خاصيت تكرارپذيري و سنجش نتايج يكسان برخوردار باشد.(حافظ نيا، 1387؛ 155)
پايايي يك سنجه، ثبات و هماهنگی منطقي پاسخ‌ها در ابزار اندازه‌گيري را نشان مي‌دهد و به ارزيابي «درستي و خوب بودن» يك سنجه كمك مي‌كند. (دانايي فرد و ديگران، 1387؛ 250)
براي بررسي پايايي پرسشنامه، يكي از راهها سنجش پايايي سازگاري

پایان نامه
Previous Entries ارزیابی اثربخشی، رتبه بندی، ارزش پیشنهادی Next Entries تحلیل واریانس، رقابت پذیری