رسانه های جمعی، انسجام خانواده، وسایل ارتباط جمعی

دانلود پایان نامه ارشد

ی متغيرها:
تعریف مفاهیم ، کاری بیش از تعریف ساده یا قراردادی واژگان فنی یک علم است که به منظور فهمیدن امر واقعی صورت می گیرد. بنابراین درتعریف مفاهیم، همه جنبه های واقعیت مورد نظر قرار نمی گیرند، بلکه فقط آن جنبه هایی برگرفته می شوند که برای تحقیق اصلی و اساسی به حساب می آیند. اما نخستین گام در تعریف هر مفهوم، تعیین ابعاد آن است، اینک باید شاخص هایی را برای اندازه گیری هر بعد ارایه کرد(دلاور، 1374،ص 114).

1-7 تعریف نظری ماهواره18:
ماهواره ها وسایل ارتباطی هستند که درواقع به عنوان یک فرستنده پرقدرت تلویزیونی درفضا عمل می کنند. مهم ترین برتری یک ماهواره تلویزیونی آن است که می تواند تمامی نقاط کور یک کشور را که فرستنده های زمینی قادر به پوشش آن ها نیستند تحت پوشش در آورد. امروزه شبکه های ماهواره ای فراوانی بوجود آمده اند؛ از شبکه های علمی و تحقیقاتی و ورزشی گرفته تا شبکه های …(ساعی، 1389).

1-8 تعريف نظری ارزش های فردی:
ارزش ها تظاهرات شناختي نيازهاي انساني هستند ، ارزش ها دلالت بر ترجيحاتي دارند كه افراد براي حصول نتايج خاص در زندگيشان و انواع رفتارهاي خاص مشتركا دارا مي باشند (ساروخاني ،1375) فردی در زندگی خود، از فلسفه ای خاص مبتنی بر اعتقادات، باورها و اهدافی برخوردار است كه به سعادت و شادكامی خود یا اطرافیانش می انجامد و خواهان افزایش مشاركت اجتماعی است(سالاری فر، 1385).

1-9 تعريف نظری انسجام خانواده:
انسجام دلالت بر توافق جمعی میان اعضای یک جامعه دارد.انسجام خانواده، به عنوان یکی از ساختارهای پرنفوذ، احساس همبستگی پیوند و تعهد عاطفی است که اعضای یک خانواده نسبت به هم دارند( سامانی، 1387، ص4 ).
لینگرن19(2003) انسجام را به صورت احساس نزدیکی عاطفی با افراد دیگر تعریف می کند که از نظر او دو کیفیت مربوط به انسجام در خانواده مشتمل بر تعهد و وقت گذرانی با هم است. منظور از تعهد میل به صرف وقت و انرژی در فعالیت های خانواده و هم چنین ممانعت از تاثیر منفی، عواملی چون مسایل شغلی در آن می باشد بعد دیگر انسجام از نظر لینگرن وقت گذاشتن و با هم بودن در بین اعضای خانواده است خانواده هایی که در این زمینه قوی هستند، به طور مرتب برنامه ها و زمان هایی برای فعالیت های گروهی در نظر می گیرند( سامانی، 1387، ص4 ).

1-10 تعریف عملیاتی ارزشهای فردی:
در این تحقیق متغیر ارزشهای فردی توسط سئوالات زیر در پرسشنامه مورد بررسی قرار می گیرد. سبک زندگی افراد ازسئوال 1 تا 6 ، آموزه های دینی افراد از سئوال 7 تا 13، مسئولیت پذیری افراد از سئوال 14 تا 18 ، ارزشهای اخلاقی افراد از سئوال 19 تا 25 ، سطح توقعات افراد از سئوال 26 تا 30 .

1-11 تعریف عملیاتی انسجام خانواده:
دراین تحقیق متغیر انسجام خانواده توسط سئوالات زیر در پرسشنامه مورد بررسی قرار می گیرد.ارتباط روزمره میان افراد خانواده از سئوال 31 تا 36 ، احساس همدلی میان افراد خانواده از سئوال 37 تا 40 ، دوام رابطه های زناشویی از سئوال 41 تا 45 ، تنش میان افراد خانواده از سئوال 46 تا 49 .

فصل دوم
ادبیات وپیشینه پژوهش

2-1 مقدمه:
رسانه‌ها20 به عنوان یکی از نهاد‌های اجتماعی کارکرد انتقال «میراث فرهنگی»21 و اجتماعی و ارزش‌22های جوامع را برعهده دارند. در عصر کنونی با توجه به نقش بارز آنها در جامعه و اطلاع رسانی پیرامون موضوعات اجتماعی،سیاسی، فرهنگی و… سعی می‌کنند الگوهای نوینی را به جوامع وارد کنند تا جایگزین فرهنگ‌ها و ارزش‌ها و الگوهای سنتی شوند. در این رهگذر رسانه‌ها به عنوان عاملان تغییر و تحول در ارزش‌ها و هنجارها23 مطرح هستند، به‌طوری‌که سنت‌ها را به مبارزه می‌طلبند و به صورت یک عامل مؤثر در دگرگونی نگرش‌ها و رفتارهای نسل جدید عمل می‌کنند. همین امر می تواند منجر به شکاف نسلی و عدم انتقال تجربیات نسل گذشته به نسل فعلی شود. نسل فعلی، هر آنچه را که از رسانه می‌خواند، می‌شنود و می بیند، ملاک نگرش، عمل و رفتار خود قرار می‌دهد. در دوران کنونی نقش نهادهای اجتماعی همانند خانواده، مدرسه و همسالان در اجتماعی کردن نسل‌ها تضعیف و در مقابل روز به روز بر اهمیت و نقش رسانه‌ها افزوده می‌شود.
رسانه‌ها در دوران کنونی بخشی جدایی ناپذیر از زندگی مردم شده‌اند. مردم در طول شبانه روز از محتواهای اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و آموزشی و سرگرمی رسانه‌ها استفاده می‌کنند. نسل کنونی جامعه از ابتدای حیاتش با رسانه‌ها بزرگ می‌شود و در دنیای اطلاعاتی و ارتباطی امروز، این نسل، بخش عظیم فرهنگ24، ارزش‌ها و هنجارهای جامعه خود و دیگر جوامع را از رسانه‌ها دریافت می‌کند. به عبارتی در دوران معاصر که به عصر اطلاعات و جامعه اطلاعاتی و ارتباطی معروف است، بخش عظیمی از جامعه پذیری نسل‌ها از طریق رسانه‌ها انجام می شود و نفوذ و تأثیر رسانه تا جایی است که برخی از نظریه پردازان ارتباطی بر این باورند که رسانه‌ها اولویت ذهنی و حتی رفتاری ما را تعیین می‌کنند و اگر چگونه فکر کردن را به ما یاد ندهند، اینکه به چه چیزی فکر کنیم را به ما می‌آموزند.
رسانه در نخستین تعریف، افزون بر اطلاع رسانی، ابزاری برای پخش و اشاعه رویکردهای فرهنگی است. این رویکرد های فرهنگی در بر گیرنده مسایل مهم در عرصه های حیات اجتماعی ، سیاسی و اقتصادی است. مهمترین اصل در این رویکرد، آوردن تغییر در شیوه فکر، عادات، زبان، رسم و رواج ها و طرز تلقی مخاطبان است. با توجه به این پنداشت اگر شیوه این تاثیر گذاری مثبت، هدفمند و مبتنی بر ارزش های وابسته به رشد فرهنگی باشد، می تواند تغییر قابل ملاحظه ای را در افکار عامه و نحوه زندگی مردم ایجاد کند و اگر این شیوه مثبت نباشد، این تاثیر منفی، مدهش و فاجعه بار خواهد بود.
با این حال نقش رسانه ها در بر انگیختن احساسات، تفکر و عواطف مردم بسیار اثر گذار است، مانند حمله امریکا25 به عراق26 که نخست رسانه های آن کشور برای جلب افکار عامه، جنگ تبلیغاتی را راه اندازی کردند و سپس تهاجم نظامی بر آن کشور آغاز شد.
بر این اساس بر همگان روشن است، رسانه های همگانی بدون تردید نقش بسیار مهمی در شکل گیری افکار عمومی دارند. «الوین تافلر»27 نظریه پرداز سرشناس امریکایی در باره نقش رسانه ها در فرایند عملیات روانی در آینده، معتقد است که وسایل ارتباطی عرصه نبرد آینده را می سازند که از گلوله های سلاح های جنگی بسیار مرگبارترند(شکرخواه، 1383،ص 85).

2-2 رسانه:
رسانه 28وسیله ای است برای نقل و انتقال اطلاعات، ایده ها و افکار افراد یا جامعه؛ اگر این تعریف را قبول کنیم باید حساب کنیم که رسانه بتواند از نوع انسانی باشد یا سازمانی یا تکنولوژی، خود زبان نیز یک نوع رسانه است. یا کلاس درس و دانشگاه و بالاخره رسانه های جمعی، از مطبوعات گرفته تا تلفن، رادیو، تلویزیون و اینترنت.رسانه یک واسطه عینی و عملی در فرآیند برقراری ارتباط است. و دو نوع کارکرد آشکار و نهان برای آن وجود دارد که کارکرد آشکار آن یعنی اینکه رسانه محل برخورد پیام و گیرنده پیام است. اما کارکرد پنهان رسانه یعنی برقرار کننده جریان ارتباط و پیام رسانی(ساعي، 1389).
به وسایل انتقال پیام ها از فرستنده یا فرستندگان به مخاطب یا مخاطبان گفته می‌شود؛ که شامل روزنامه29، کتاب، رادیو، تلویزیون30، ماهواره31، تکنولوژی‌های نوین ارتباطات و اطلاعات و اینترنت و… است. این وسایل دارای ویژگی‌هایی مانند پیام‌گیران ناآشنا،سرعت عمل زیاد وتکثیرپیام هستند(دادگران،1384 ص6). رسانه در مفهوم ارتباط آن عاملی است که می تواند پیام را به مخاطب انتقال دهد در واقع رسانه ها یا وسایل ارتباط جمعی کارشان پیام رسانی است. درفرهنگ روزنامه نگاری واژه رسانه تحت عنوان اطلاع رسانی و رسانه شناسی، اصطلاح کلی به معنای مجموعه ابزارها و روش هایی که برای ایجاد ارتباط با مخاطبان انبوه به کار می رود تعریف شده است. جامع ترین تعریفی که تاکنون از رسانه صورت گرفته است همان تعریف مک لوهان32 کانادایی است که می گوید “رسانه همان پیام33 است”(واحدی،1389ص1).

2-3 ویژگی رسانه های جمعی:
رسانه های جمعی دارای امتیازات و منابعی هستند که این امتیازها از ماهیت و کارکرد رسانه های نوین که غالبا رسانه های جمعی هستند ناشی می شود. ویژگی رسانه های جمعی نوین به طور خلاصه به شرح ذیل است:
1- سرعت انتشار
2- نظم انتشار
3-گستردگی حوزه انتشار
4- تداوم انتشار
5- فراگیری پوشش مخاطبان
6- دستیابی به قضاوت و داوری مخاطبان انبوه
7- آسانی دسترسی و هزینه ناچیز (تجری غریب آبادی،1389ص12).

2-4 روند کلی ارتباطات34 در شش مرحله مشخص:
1- عمل ارتباط انسانی با عاملی تحت عنوان فرستنده شروع می شود. فرستنده تصمیم می گیرد پیامی با
ابتکار خود بفرستد و معنی عمده خاصی را در پیام قراردهد.
2- فرستنده35، پیام مورد نظر را با انتخاب کلمات و شیوه های معین رمزگذاری میکند به نحوی که با توجه به فرهنگ مشترک فرستنده و گیرنده36، این پیام برای گیرنده مفهوم باشد.
3- پیام بعد از این مرحله فرستاده می شود، یا نوشته می شود تا از فضای بین فرستنده و گیرنده عبور کند و به صورت یک پیام با الگوی استاندارد به گیرنده برسد.
4-گیرنده مشخصی که این پیام برای او فرستاده می شود، آن را می گیرد و درک می کند و الگوی اطلاعات فرستاده شده را مطابق استاندارد می یابد و آن را به صورت یک پیام شفاهی با همان زبان مشترک فرستنده، می فهمد.
5- گیرنده بعداً پیام را رمزگشایی می کند و این کار را با ساختار خاص تفسیری خود از معنای قراردادی نشانه ها و کلمات انجام می دهد.
6- به عنوان نتیجه درک پیام فرستنده، گیرنده از آن متأثر می شود و یا به نحوی تحت نفوذ آن قرار می گیرد. ارتباطات دارای تأثیراتی است که از جزئی شروع می شود و به تأثیرات قوی و پرقدرت می رسد. (دفلور و دنیس،1991،ص35)

2-5 دیدگاه های پیشگامان ارتباطات پیرامون تأثیرات رسانه های جمعی:
در مورد تأثیر وسایل ارتباطی بر پیام و تمامی فرآیند ارتباط و همچنین جامعه و محیط پیرامونشان عقاید
بسیاری وجود دارد. برخی از خنثی بودن و صرفا حامل بودن این وسایل یاد می کنند و اینکه این وسایل تآثیر چندانی بر مخاطبین خود ندارند، برخی دیگر عقیده دارند که وسایل ارتباط جمعی دارای چنان قدرتی هستند که می توانند نسلی تازه را برای اولین بار در تاریخ انسان پدید آورند و جامعه جدید ازاین وسایل چنان تأثیری شگرف بر می گیرد که ماهیتش تابعی از آن می شود این امر بیانگر نوعی فن سالاری است که بر اساس آن ابزار ساخته شده توسط انسان، تعیین کننده ارزشهای هستی اجتماعی است و یا این امر موجب پیدایش قشر جدیدی از انسانها می شود که با شناخت خاصی که از این وسایل دارند به صورت قدرت های تازه تجلی می کنند و تعادل موجود در هر هرم قدرت را به هم می زنند و آن نوعی از خود بیگانگی و تهی شدن انسان است( ساروخانی ،1367، صص 27-8 و83-6 ).
اولین نظریه پردازان نظریه ارتباطات بر تأثیرات قوی و بی قید و شرط رسانه ها بر مخاطب تأکید داشتند همان گونه که «هربرت بلومر»37 اعتقادداشت که مخاطبان به مثابه توده38 هایی هستند که از رسانه بصورت منفعلانه تاثیر می پذیرند.
هربرت بلومر39 و رایت میلز40 از جمله کسانی هستند که معتقد بودند وجود وسایل ارتباط جمعی به تضعیف قالب های اجتماعی سنتی و از میان رفتن وابستگی های افراد به گروههای اجتماعی می شودو ترکیب جامعه را به هم می زند و آن را به یک توده تبدیل می کند( معتمد نژاد ، 1371ص 18).
مطالعات فراوان ثابت کرده که پیام های منتشر شده به وسیله مطبوعات ، سینما ، رادیو و تلویزیون در خارج از محیط اجتماعی خاص افراد به آنها عرضه نمی شوند و آثار این پیام ها با توجه به نوع گروهی که فرد در جامعه به آن بستگی دارد متفاوت می باشد بدین ترتیب برای درک بیشتر آثار و وسایل ارتباطی، باید وضع افراد استفاده کننده از این وسایل را در داخل محیط خانوادگی و گروه حرفه ای آنان مورد مطالعه قرار داد و به بررسی آن به عنوان یک توده نامتمایز اکتفا نکرد. از سویی وسایل ارتباطی ، تحت تاثیر

پایان نامه
Previous Entries انسجام خانواده، تهاجم فرهنگی، رسانه‌های جمعی Next Entries ارتباط جمعی، وسایل ارتباط جمعی، رسانه‌های جمعی