دانلود پایان نامه درمورد کودکان و نوجوان، کودکان و نوجوانان، افراد مبتلا، اضافه وزن

دانلود پایان نامه ارشد

مؤثری در تمایلات خاص غذایی انسان محسوب می شود. به عنوان مثال می توان به تمایلات غذایی زنان در دوران بارداری اشاره نمود که در مقایسه با دوران قبل و بعد از حاملگی تفاوت دارد همین طور است در افراد سالمند و ….
3- عوامل محیطی و اکتسابی :
در عادات غذایی کودکان، عوامل متعددی منجمله غریزه و ارث دخالت دارد ولی گاه عوامل محیطی و اکتسابی، عادات و تمایلات فرد را تغییر می دهد.
4- عوامل اقتصادی :
شرایط و امکانات اقتصادی افراد در هر جامعه ای می تواند تأثیر بسیار مهمی در نحوه و نوع تغذیه داشته باشد. کسانی که از درآمد بهتری برخوردارند، امکان بیشتری برای انتخاب غذاهای مناسب تر دارند که این امر در عادات غذایی آنها دخالت می نماید.
5- عوامل مذهبی:
ادیان و مذاهب نیز در تغییرات عادات غذایی ملل مؤثرند و تحریم های غذایی در نوع عادات غذایی پیروان هر کدام از ادیان و مذاهب دگرگونیهای متفاوتی بوجود می آورد.
6- عوامل جغرافیایی و طبیعی :
بعضی از عادات غذایی ناشی از محیط جغرافیایی و طبیعی است، مثلاً بعضی مناطق، گوشت و برخی مناطق برنج و … غذای اصلی مردم را تشکیل می دهد.
7- عوامل ارتباطی:
با تحولاتی که در دنیای صنعتی بوجود آمده است، سبب کم شدن فواصل بین کشورهای مختلف گردیده و در نتیجه آگاهی مردم نسبت به سنت های غذایی کشورهای مجاور یا دور دست افزایش یافته و این امر تغییراتی در عادات غذایی ملتها بوجود آورده است (حلم سرشت، دل پیشه، 1379: 159- 157).
بنابراین محیط بین فردی نوجوان، به ویژه خانواده، نقشی حیاتی در شکل گیری و تداوم عادات غذایی بازی می کند. گر چه سایر محیط ها، بالاخص مدرسه و گروه همسالان، در دوره نوجوانی اهمیت فزاینده ای پیدا می کنند، اما کیفیت رابطه نوجوان با خانواده ممکن است تأثیر این محیط ها را کم رنگ کند (میکوچی، ترجمه همتی، 1384: 39).

2-14-5- اختلال های خوردن96 نوجوانان
1- مصرف مقادیر زیاد مواد غذایی در مدت زمان اندک و به دنبال آن استفراغ خودانگیخته 97 یا استفاده از مواد ملین به خاطر ترس از افزایش وزن.
2- لاغری شدید (و قطع قاعدگی زنان) همراه با امتناع از حفظ وزن طبیعی ناشی از مصرف مقدار بسیار کم غذا و افزایش دفعات استفراغ خود انگیخته به صورت پنهانی و دور از چشم دیگران، استفاده نابجا از مواد ملین یا انجام فعالیت های بسیار سخت ورزشی.
3- اشتغال ذهنی مداوم یا خودانگاره98 که از ارزیابی به شدت غیر واقع بینانه از خود ناشی می شود چرا که در این حالت فرد خود را بسیار چاق می پندارد و این در حالی است که بسیار لاغر و نحیف است اما حاضر به پذیرش این واقعیت نیست. که عواقب زیر را بدنبال دارد:
1- ترس غیر منطقی از چاق شدن
2- بروز عدم تعادل در مایعات و الکترولیت های بدن
3- در معرض تهدید قرار گرفتن زندگی به دلیل عدم تغذیه کافی، عدم تعادل در مایعات و الکترولیت های بدن و ضعف عمومی سیستم های بدنی بر اثر استفراغ خود انگیخته، استفاده از مواد ملین، یا اجتناب از خوردن غذای کافی (جانگما، پیترسون، اینیز، ترجمه آقا محمدیان و کیمیایی، 1386: 162-161).
در سالهای اخیر، افزایش چشمگیری در شیوع «اختلالات غذا خوردن» به ویژه در دختران به وجود آمده است. دو اختلال مهم غذا خوردن « بی اشتهایی روانی»99 و «پرخوری»100 هستند (که هر دو شامل تمایل آسیب شناختی برای نداشتن اضافه وزن می شوند) (کرتیس، ترجمه فتحی آشتیانی و عظیمی آشتیانی، 1387: 144).
دخترهایی که از تصویر بدنشان ناخشنودند، و در خانواده های مرفهی بزرگ می شوند که ایده آل لاغری در آن خیلی راسخ و محکم است، در معرض خطر مشکلات جدی خوردن قرار دارند.
بی اشتهایی عصبی:
نوعی اختلال خوردن فاجعه آمیز است که طی آن، نوجوانان به علت ترس وسواسی از چاق شدن، به خود گرسنگی می دهند. اوج سنی شروع آن 14 تا 18 سالگی است. افراد مبتلا به بی اشتهایی عصبی تصویر بدن بسیار تحریف شده ای دارند. حتی بعد از اینکه آنها شدیداً سبک وزن شدند، فکر می کنند که چاق هستند. اغلب آنها رژیم خود خواسته بسیار سختی می گیرند که وقتی گرسنه می شوند از خوردن پرهیز می کنند. آنها برای کاهش وزن بیشتر، شدیداً ورزش می کنند. و به طور اسف انگیزی لاغر به نظر می رسند. چون چرخه قاعدگی منظم تقریباً به 15 درصد چربی بدن نیاز دارد، دوره های قاعدگی در این افراد متوقف می شود. سوء تغذیه باعث رنگ پریدگی پوست، شکنندگی و رنگ باختن ناخن ها، موهای تیره نرم در سراسر بدن و حساسیت شدید نسبت به سرما می شود. اگر بی اشتهایی عصبی ادامه یابد، می تواند باعث کوچک شدن عضله قلب، نارسایی کلیه، از دست دادن دائمی تراکم استخوان و صدمه مغزی شود. نزدیک به 6 درصد در اثر این اختلال می میرند (برک، ترجمه سید محمدی، 1383: 20-19).
پر اشتهایی عصبی (جوع)
نوعی اختلال خوردن که طی آن نوجوان (باز هم عمدتاً دختران) به پرخوری، پس ازآن استفراغ عمومی، پاکسازی با ملین ها و رژیم غذایی سخت می پردازند (برک، سید محمدی، 1383: 21). این گونه غذا خوردن ممکن است مکرر و افراطی باشد، استفراغ و استفاده از داروهای ملین نیز می تواند منجر به کم شدن آب بدن، بی نظمی های قلبی (ضربان قلب نامنظم) و عفونت های ادراری شود (کرتیس، ترجمه فتحی آشتیانی و عظیمی آشتیانی، 1387: 149).
افراد مبتلا به پر اشتهایی عصبی همانند افراد مبتلا به بی اشتهایی عصبی، ترس بیمارگون از چاق شدن و خانواده های بسیار پر توقع دارند، اما والدین آنها به جای اینکه کنترل کننده باشند، در زندگی آنها دخالت نمی کنند و از لحاظ عاطفی غیر قابل دسترس هستند. احتمال دارد که افراد پراشتهای عصبی برای جبران خلاء ناشی از در آمیختگی والدین، به غذا روی بیاورند (برک، ترجمه سید محمدی، 1383: 22-21).
2-14-6- عوارض شایع تغذیه در کودکان و نوجوانان
مهمترین عوارض شایع تغذیه در این سنین عبارتند از
01لاغری
اگر چه یک علت لاغری، در عاملی مهم مانند تغذیه نهفته است، ولی توارث نیز در این امر بسیار دخیل است. علل لاغری مربوط به عوامل تغذیه ای را می توان در دو مسیر جستجو کرد.

الف) در زمینه کاهش دریافت
گاه کودک یا نوجوان به دلایلی چون ابراز مطلوب یا مطبوع نبودن غذا که خود گاهی ریشه در غذاهای نامناسب در خانواده هایی با مشکلات و فقر اقتصادی دارد از خوردن امتناع می ورزد و دلایل دیگر استفاده از مواد قندی نامطلوب و نوشابه های شیرین قبل از غذا و احساس ناامنی و مشکلات خانوادگی باشد.
ب) در زمینه افزایش اتلاف وقت
در این زمینه می توان از فعالیت زیاد فرد یا ابتلای مکرر آنها به بیماری های عفونی و گلودردها و … نام برد. اقدام مناسب برای رفع این مشکل پس از برطرف کردن بیماری های جسمی، گشودن کار و برطرف کردن موانع از طریق آگاه کردن والدین به اصل موضوع و مردود دانستن اصرار آنها به نوجوانان در امر خوردن و توجیه خود دانش آموز از طریق آگاه کردن وی از کیفیت و اهمیت غذا می باشد.
02چاقی
اساساً بروز چاقی مربوط به عدم تعادل بین میزان دریافت و مصرف غذا یا نابرابری دخل و خرج بدن است. غالب کودکان و نوجوانان چاق به خوردن شیرینی زیاد عادت دارند و یا زمینه ژنتیک دارند. گاهی علت چاقی یا پرخوری، هیجان و اضطراب است که باید آن را شناخت و بر طرف کرد. بسیاری از چاقی های نوجوانان حاصل کم تحرکی است. بدیهی است دسته ای از چاقی ها علت مرضی و یا اختلال هورمونی دارند، بنابراین رسیدگی به این امر در کودکان و نوجوانان و شناخت علت چاقی بسیار حائز اهمیت است (نوری، 1383: 391-388). این امر بویژه در دختران نوجوان بسیار مهمتر جلوه می کند. زیرا تغییر سبک زندگی، کاهش حرکات ورزشی، افزایش استفاده از اتومبیل، مصرف غذاهای آماده، قند، شکلات، شکر، چیپس، پفک و استفاده از غذاهای چرب سبب چاقی و اضافه وزن در آنها شده که این امر آنان را در معرض ابتلا به کیست تخمدان قرار می دهد که خود عامل بروز اختلال در بارداری است ( طبا طبایی، 1388: 34).
محققان وزارت آموزش و پرورش کارولینای جنوبی با سرپرستی وزیر، نیز در سال 2004 به بررسی شیوع چاقی در بین کودکان و نوجوانان پرداختند و در این پژوهش به شواهد نگران کننده چاقی اشاره نمودند و آن را زنگ خطری برای سلامتی کودکان و نوجوانان ذکر نمودند. آنها در این پژوهش به نقش مهم مدرسه در تبلیغات غذای سالم و فعالیت های بدنی تأکید نمودند و دلیل این تأکید آنها نقش تغذیه سالم دوران کودکی و نوجوانی بر ارتقاء سطح سلامت و مطلوبیت زندگی آنها در حال و آینده بوده است. زیرا تغذیه سالم در سنین پایین تر سبب جلوگیری از وقوع مشکلات و بیماری های دوران بزرگسالی مانند بیماری های قلبی- عروقی، سرطان و سکته مغزی خواهد شد (Inez Moor Tenenbam; 2004).

2-14-7- اهمیت تغذیه در تعلیم و تربیت و یادگیری
یکی از معیارهای برآورد رفاه اجتماعی و پیشرفت در یک کشور، تغذیه مناسب مردم آن کشور است، بدن انسان برای تأمین سلامت و انرژی لازم برای فعالیت های خود نیاز به غذا دارد.
تغذیه مناسب و متنوع، در میزان قدرت یادگیری دانش آموز، رشد تحصیلی، افزایش بازدهی در سرمایه گذاری آموزشی نقشی اساسی دارد (طباطبایی، 1388: 81). شاخص های تحصیلی مثل سطح نمرات، حضور ذهن، بهره موثر و مهارت های علمی، فرهنگی و هنری رابطه تنگاتنگی با تغذیه دارند (مرتضوی نائینی،1381: 3).
عمده ترین مشکلات تغذیه ای کشور ما سوء تغدیه ناشی از کمی دریافت پروتئین و انرژی، کمبود ید، کمبود آهن و کم خونی ناشی از آن و کمبود ویتامین A و سایر ویتامین ها می باشد (دفتر بهبود تغذیه جامعه، معاونت سلامت، دفتر امور زنان وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، 1382: 7).
این در حالی است که اصلاح «ید»، «آهن» و «ویتامینA» در امر یادگیری و رشد بدن نقش بسیار مهمی دارد (طباطبایی، 1388: 81). شیوع کمبود آهن و کم خونی فقر آهن پس از بلوغ به دلیل رژیم های غذایی غلط ( که پیشتر ذکر شد) و خونریزی ماهانه افزایش می یابد، سایر کمبودها مانند کلسیم و ویتامین D نیز در دوران کودکی و نوجوانی بطور یکسان در هر دو جنس اثر می گذارد ولی نهایتاً زنان بیشتر در معرض خطر کمبود کلسیم و ویتامین D قرار می گیرند (دفتر بهبود تغذیه جامعه، معاونت سلامت، دفتر امور زنان وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، 1382: 7).
کلسیم در حافظه و کار مغز نقش مهمی به عهده دارد و کمبود آن سبب ایجاد حالت های عصبی در فرد می شود و وجود آن به میزان کافی بخصوص در دانش آموزان به دلیل انجام کارهای فکری ضروری است (انتشاری و همکاران، 1384: 115).
کمبود ید نیز بر یادگیری و مهارت های فکری و ذهنی اثر غیر قابل تردید دارد. کمبود ید باعث کند ذهنی، کاهش آموزش پذیری و ضعف قوه جسمی می شود. این کمبود در پیشرفت تحصیلی دانش آموزان تأثیر می گذارد.
تحقیقات نشان داده است که با درمان کم خونی، میزان موفقیت در یادگیری نسبت به قبل افزایش می یابد، ولی به حد طبیعی نمی رسد، بی تفاوتی، خستگی و بی حسی، کاهش قدرت یادگیری و تمایل نداشتن به شرکت در فعالیت های بدنی مانند ورزش، از جمله عوارض مهمی می باشند که می توان به کمبود آهن در دختر نوجوان مشکوک شد.
سطح تغذیه دانش آموزان بر یادگیری و شناخت آنها تأثیر مستقیم دارد. عدم تغذیه مناسب کودک و نوجوان، از حضور موثر آنها در کلاس و یادگیری در مدرسه و در فرآیند تعلیم و تربیت تأثیر دارد. سوء تغذیه، دانش آموز را از دریافت آموزش در بهترین شرایط که حق اوست، محروم کرده، یا آن را به تأخیر می اندازد. و سبب انگیزش ضعیف، توجه ناکافی، ضعف و کاهش تمرکز می شود. هنگامی که سوء تغذیه با نخوردن صبحانه توأم باشد، اثر آن بر فعالیت های ذهنی بسیار عمیق تر است (طباطبایی، 1388: 39). صبحانه نقش مهمی در سلامت دارد، دانش آموزی که صبحانه نخورده باشد، دچار افت قند خون به میزان قابل توجهی می شود و استعداد یادگیری او به خصوص در درسهایی که به تفکر و اندیشه نیاز دارند کاهش می یابد (مرتضوی نائینی، 1381: 18).
در سمپوزیومی که در سال 1995 در زمینه «صبحانه، کارایی و سلامت»

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه درمورد رژیم غذایی، رسانه های گروهی، بهداشت و سلامت، وسایل ارتباط جمعی Next Entries دانلود پایان نامه درمورد برنامه درسی، آموزش و پرورش، دختران دانش آموز، دانش آموزان دختر