دانلود پایان نامه درمورد کودکان و نوجوان، کودکان و نوجوانان، رسانه‌های جمعی، گروه همسالان

دانلود پایان نامه ارشد

جامعه‌پذیری به‌خوبی انجام می‌پذیرد و چنانچه نابهنجار باشد درروند جامعه‌پذیری اختلال ایجاد خواهد شد.
ازجمله نظریاتی که در این مورداستفاده می‌شود نظریه پیوند افتراقی ساترلند است. مطابق این نظریه رفتار مجرمانه از طریق دوستان فرد مجرم تعیین می‌گردد. این نظریه بیانگر 4 مؤلفه می‌باشد:
1 – رفتار نابهنجار از طریق معاشرت و همنشینی با دیگران به‌ویژه دوستان آموخته می‌شود و زمینه ارثی ندارد.
2 – یادگیری رفتار نابهنجار مستلزم فراگیری تکنیک های انجام رفتار نابهنجار، انگیزه‌ها و گرایش‌های مناسب برای نابهنجار بودن و بزهکاری است.
3 – فرد بدان جهت نابهنجار می‌شود که زمینه‌های قانون‌شکنی بیش از موانع و محدودیت‌های آن باشد؛ به‌بیان‌دیگر تعاریف موافق قانون‌شکنی بیش از تعاریف مخالف آن باشد.
4 – مواردی همچون فراوانی، طول مدت و شدت معاشرت در بروز رفتار نابهنجار تأثیر دارد.264
دانیل گلیرز نظریه هویت پذیری افتراقی را مطرح نموده و معتقد است نظریه پیوند افتراقی ساترلند نگاه ماشین انگارانه به کج‌رفتاران دارد و این‌گونه می‌پندارد که تعامل با کج‌رفتاران شخص را به‌طور مکانیکی درگیر امور کج‌رفتاران می‌کند و دراین‌بین نقش خود فرد نادیده انگاشته شده است؛ بنابراین بیان می‌دارد تعامل با کج‌رفتاران به‌خودی‌خود ضرر ندارد مگر اینکه به حدی برسد که فرد خود را با کج‌رفتاران یکی بداند و از آن‌ها هویت بگیرد.265
نظریه دیگری که در این مورد مطرح است نظریه‌ی «خوشه همسالان» است بر اساس این نظریه نوجوانانی که به رفتار نابهنجار گرایش دارند به دوستان همانند خود ملحق می‌شوند. همچنین عملکرد آنان، عقاید و نظراتشان در تقویت رفتار نابهنجار تأثیر خواهد داشت؛ این بدان معناست که بروز رفتارهای پرخاشگرانه و خصمانه با حمایت گروه همسالان نابهنجار همراه خواهد بود، درواقع گروه همسالان با تشویق و ترغیب، کمک نمودن به ارتکاب رفتار و یا تهدید و تحریم، یک نوع کنترل بیرونی بر رفتار همسالان دارد.266
در اسلام درزمینه ی تأثیرهمنشین بد بر رفتارهای نابهنجار اشاره‌شده که روایات زیر مؤید این امر است. در کتاب آسمانی قرآن آمده است: «و به خاطر بیاور روزی را که ستمکار دست خود را (از شدت) حسرت به دندان می‌گزد و می‌گوید ای‌کاش با رسول (خدا) راهی برگزیده بودم ای‌وای بر من کاش فلان (شخص) را دوست انتخاب نکرده بودم او مرا از یادآوری (حق) گمراه ساخت بعدازآنکه یاد حق به سراغ من آمده بود و شیطان همیشه فرار کننده انسان بوده است.»267 این آیه بیانگر این است که همنشین بدانسان را گمراه می‌سازد و منجر به پشیمانی در آخرت خواهد شد.
در روایتی از امام جواد (ع) آمده است: «بپرهیز از دوستی با افراد بد زیرا چنین دوستی مانند شمشیر برهنه است که ظاهرش زیبا و اثرش زشت است.»268 پیامبر گرامی اسلام(ص) نیز می‌فرمایند: «انسان بر مرام و مذهب و روش دوست و هم‌نشینش خو می‌گیرد.»269 همچنین حضرت علی (ع) می‌فرمایند: » از دوستی با مردمان فاسق و گناهکار اجتناب کنید زیرا بدی به بدی ملحق می‌شود.270 و درجایی دیگر می‌فرمایند:«رفیق بد پاره از آتش است که انسان را می‌سوزاند».271 حضرت ابوالحسن (ع) فرمود:« عیس بن مریم (ع) فرمود: همانا شخص بدکار بدی وی سرایت می‌کند و هم‌نشین بدانسان را به هلاکت افکند، پس بنگر با چه کسی هم‌نشین گردی.»272 بنابراین می‌توان نتیجه گرفت یکی از عوامل رفتارهای ناهنجار دانش آموزان هم‌نشینی و معاشرت با دوستان ناباب است.
گفتار دوم: سکونت در مکان‌های نامناسب
جرم‌شناسان در زمینۀ بروز انحرافات و جرم در جامعه، معتقد به تأثیر محیط زندگی به‌مثابه یکی از عواملی اجتماعی می‌باشند. در این زمینه تحقیقات متعددی توسط جرم‌شناسان صورت پذیرفته و وجود چنین رابطه‌ای را اثبات کرده است. کین برگ جرم‌شناس سوئدی بیان می‌دارد: «تأثیر کانون خانوادگی اعم از آنکه جرم‌زا باشد یا آنکه تمایلات مجرمانه را مهار کند تحت تأثیر اطرافیان دگرگونی می‌یابد که این اطرافیان عبارت‌اند از: محل سکونت، همسایگان، دوستان و…»273
لاکاسانی در این زمینه تحقیقاتی انجام داده و نتیجه آن را تحت عنوان نظریه‌ی محیط اجتماعی مطرح می‌کند وی در تحقیقات خود به دو نتیجه کلی دست‌یافت؛ نخست اینکه هر جامعه‌ای مجرمان خاص خود را دارد، دوم این‌که محیط برای مجرم به‌مثابه محیط کشت میکروب برای میکروب است؛ یعنی زمانی میکروب (مجرم) رشد می‌یابد که محل کشت آن (جامعه) مناسب باشد.274 او معتقد است اگر فرد در محیط مجاور خود در معرض عوامل ناهنجار قرار گیرید، شانس و احتمال قانون‌شکنی‌اش افزایش می‌یابد.275
نظریه‌ی دیگر، نظریه مکتب شیکاگو است که توسط شاو و مک کی در رابطه با تأثیر محیط شیکاگو بر بزهکاری اطفال و نوجوانان است. آنان شهر شیکاگو را به مناطق مختلف تقسیم کردند و دریافتند محل زندگی این اطفال بزهکار مشابه است. آنان به این نتیجه رسیدند که در مکان‌های که کنترل و نظارت چه از جانب مردم و چه نهادهای رسمی کمتر است و نظم اجتماعی ازهم‌گسیخته است بزهکاری بیشتر می باشد. همچنین بیان نمودند که سه دسته از عوامل وضعیت اقتصادی متزلزل ساکنین، سیال بودن جمعیت، عدم تجانس ساکنین منطقه موجب از بین رفتن نظم در آنجا می‌گردد.276
اگر کانون خانواده در منطقه‌ای قرارگرفته باشد که بروز بزهکاری در آن فراوان باشد احتمال برخورد نوجوان با نمونه‌های متعددی از بزهکاری بیشتر است تا این‌که کانون خانواده در منطقه‌ای قرارگرفته باشد جرم در آن منطقه به‌ندرت صورت می‌گیرد.277 چنانچه دانش آموزان در محیطی زندگی کنند که ساکنین اهمیتی برای قوانین و هنجارهای اجتماعی قائل نیستند و هیچ‌گونه حس تعلق به محیط ندارند، همچنین اقدامات نیروی انتظامی در جهت کنترل و نظارت در آنجا کمتر باشد زمینۀ انحراف آنان نیز فراهم می‌شود. همچنین فاصله مکانی زیاد بین خانه و مدرسه درصورتی‌که کنترل و نظارتی نباشد عامل دیگری برای انحراف دانش آموزان می باشد.
گفتار سوم: تأثیر رسانه‌ها بر بروز رفتار نابهنجار
رسانه‌ها ابزاری هستند که در جامعه برای انتقال اهداف، مفاهیم، عقاید به دیگران استفاده می‌شوند. این ابزار از چنان قدرتی برخوردار است که مطابق عقاید لازار سفلد و مرتن می‌توان از آن‌ها در جهت خیر و شر با تأثیری شگرف بهره برد و چنانچه نظارت و کنترلی وجود نداشته باشد امکان استفاده از آن‌ها در مسیر شر بیشتر است.278 رسانه‌ها از جهات مختلف بر بروز رفتار نابهنجار به‌ویژه در نوجوانان تأثیر دارد که در ذیل به بیان آن می‌پردازیم:
یکی از آثار مهم رسانه‌هایی همچون تلویزیون و سینما درزمینه ی تقلیدپذیری و تحریک به رفتار نابهنجار و جرم است. دراین‌ارتباط کین برگ جرمشناس سوئدی معتقد است رسانه‌های جمعی در تاروپود افراد تلقین‌پذیر برای ارتکاب جرایم نفوذ می‌کند.279
مطابق نظریه یادگیری مشاهده‌ای بندورا و نظریه کنترل اجتماعی رفتار نابهنجار و بزهکاری اکتسابی است، کودکان و نوجوانان رفتار کسانی را که دوست دارند و برای آنها احترام قائل‌اند و به نحوی آنان را الگو قرار می‌دهند تقلید می‌کنند. به‌طور مثال مشاهده‌ی رفتارهای خشونت‌آمیز از طریق رسانه‌ها در رفتار نوجوانان تأثیر گذاشته و یک نوع الگوی رفتاری نامطلوب را به آنان آموزش می‌دهد. یا در مواردی در برنامه‌های تولیدی رسانه‌ها، مشاهده دختران زیبا که به اصول اخلاقی پایبند نیستند وزندگی تجملاتی و بی‌بندوباری رادارند در دخترانی که در وضعیت مادی نامطلوبی به سرمی برنند تأثیر گذاشته و آنان می‌پندارند که با این سبک زندگی می‌توانند به شهرت و لذت دست یابند؛ بنابراین ‌به فحشا روی می‌آورند.280 همچنین اکثر نوجوانان پس از مشاهده‌ی فیلم‌های عاشقانه و شهوت‌انگیز از طرق مختلف (سینما، اینترنت و ماهواره) دچار هیجانات خاصی شده و چون به‌طور طبیعی ارضا نمی‌شوند دچار حالت عصبی و پرخاشگری می‌شوند.281 برخی برنامه‌های تلویزیون که به مطرح نمودن روابط دختر و پسر، در کنار هم بودن دختر و پسر در فیلم‌ها و کارتون‌ها می‌پردازد، به‌نوعی طرح مسائل جنسی پنهان است که سبب بیداری غریزه جنسی پیش از موعد می‌گردد.
یکی از اشکالاتی که در فیلم‌ها و سریال‌های تلویزیونی وجود دارد این است که در آن‌ها ابتدا روابط ناسالم و منفی فرزند با والدین را به نمایش می‌گذارند و در پایان و با صرف زمان اندکی پیام‌های مثبت را به بیننده القا می‌کنند؛ این سبب می‌شود که اگر کسی قسمت‌های پایانی را نبیند تنها یک الگوی رفتاری ناسالم با والدین را که زمان بیشتری صرف ارائه آن شده بیاموزد.282
ازجمله کارکردهای سوء دیگر رسانه این است که منجر به تضعیف و نابودی عطوفت و صمیمیت اعضای خانواده می‌گردد. دراین‌ارتباط «مان» بیان می‌دارد: «خانواده توسط حوادث عمومی تسخیر می‌شود»283. بدین‌صورت که رسانه‌های جمعی به‌تدریج جای ارتباط بین فردی (چهره به چهره) را گرفته و موجب می‌شوند فضای انفرادی به‌جای فضای جمعی و عاطفی در روابط اعضای خانواده حاکم گردد؛ درواقع به‌جای هم‌گرایی، اعضای خانواده را به واگرایی سوق می‌دهد.284 کوین تافلر نویسنده و منتقد اجتماعی درباره‌ی آثار مخرب ماهواره می‌نویسد: «تکنولوژی ماهواره‌ای و دیگر رسانه‌های جدید فرهنگ ملی را از هم می‌پاشد».285
امروزه با گسترش رسانه‌های جدید و بین‌المللی شدن آن‌ها، اغلب رسانه‌ها برای جذب مخاطب، سود و منافع تجاری و سایر اهداف منفعت‌گرایانه خود به ارائۀ تصاویر مستهجن و هرزه‌نگاری می‌پردازند. ازجمله این رسانه‌ها ماهواره و اینترنت است که با نمایش عمل بزهکارانه با همه جزییات، میل به ارتکاب جرم را تحریک می‌کند، افکار نابهنجار را توسعه می‌دهد و روح تبهکاری را پرورش می‌دهد.286 درواقع ارائه محصولاتی با مضمون فساد اخلاقی، آزادی در روابط جنسی، سکس، نفی ارزش‌های اسلامی با گسترۀ وسیع که یکی از شیوه‌های نوین استثمار به‌ویژه در مورد زنان و نوجوانان است، دارای چنان سودی برای تولیدکنندگان می باشد که از آن تحت عنوان صنعت «هرزه‌نگاری یا پورگرافی» یاد می‌شود.287 اینترنت زمینه را برای برخی انحرافات جنسی فراهم می‌سازد یکی از ناهنجاری‌ها و انحرافات در این محیط سکس مجازی است بدین‌صورت که افراد می‌توانند در فضای اینترنت یکدیگر را ببیند و بدون تماس جنسی رابطه عاشقانه و سکسی داشته باشند.288
با توجه به اینکه مطالب و تصاویر بی‌پرده جنسی در اینترنت در حجم بالایی وجود دارد، طی تحقیقی که توسط پژوهشگران انجام شد حدود 917410 مورد تصویر، داستان و فیلم سکسی تنها از تعداد مشخصی سایت شناسایی شد.289 بی‌گمان ورود کودکان و نوجوانان در این وب‌سایت‌ها تأثیرات فراوان در آن‌ها خواهد داشت که در ساده‌ترین حالت اعتیاد به روابط جنسی اینترنتی مانند بزرگ‌سالان است و در مواردی می‌تواند انحرافات جنسی نظیر استمنا را به دنبال داشته باشد، همچنین دیدن این تصاویر و خواندن این داستان‌ها تمایل نوجوانان را به برقراری رابطه جنسی با اشخاص افزایش می‌دهد و درنتیجه در زندگی واقعی، تجارب جنسی زودهنگام را به همراه دارد.290
از دیگر کارکردهای سوء رسانه‌ها ترویج فرهنگ مصرف‌گرایی و تجمل‌پرستی و مدگرایی است که خود می‌تواند زمینه بروز رفتارهای نابهنجار گردد. درواقع رسانه‌ها به‌عنوان ابزاری برای تبلیغ کالاهای مختلف به‌ویژه در زمینه زیبایی و تناسب‌اندام، نوع پوشش است که منجر به توجه بیش‌ازحد زنان و دختران به‌ظاهر خود می‌شود. درواقع منجر به انتقال مد و ترویج فرهنگ مدگرایی از کشوری به کشور دیگر می‌شود که این بیانگر جایگزینی ارزش‌های مادی به‌جای ارزش‌های معنوی و اسلامی است.291
باید توجه داشت آنچه تأثیر رسانه‌ها را در القای رفتارهای نابهنجار بیشتر می‌سازد وضعیت خاص کودکان و نوجوانان است. زیرا آنان در سنین پایین که رشد فکری کافی پیدا نکرده‌اند در معرض پیام‌های رسانه قرار دارند و از طرفی مسائلی همچون عدم حضور و کنترل والدین سبب پیوند بیشتر آنان با رسانه‌ها می‌شود؛ بنابراین آنان در خلال فرایند جامعه‌پذیری از طریق مدرسه و خانواده از طریق رسانه‌ها که

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه درمورد گروه همسالان، اوقات فراغت، تعلیم و تربیت، نیروی انسانی Next Entries دانلود پایان نامه درمورد توزیع فراوانی، آموزش و پرورش، مقطع تحصیلی، روایی محتوا