دانلود پایان نامه درمورد پیوند دوگانه، لیپوپروتئین

دانلود پایان نامه ارشد

هستند. ماهي ها براي تأمين اسيدهاي چرب ضروريشان به چربي هاي جيره غذايي نياز دارند. هرگونه ماهي ممكن است به اسيدهاي چرب خاصي نياز داشته باشد، اما در مجموع، ماهيان سردآبي به اسيدهاي چرب فوق غير اشباع (HUFA) از گروه امگا 3 نياز دارند، در حالي كه ماهيان گرمابي به اسيدهاي چرب به شدّت غير اشباع (HUFA) گروه امگا 3 يا امگا 6 يا تركيبي از هر دو محتاج هستند (Webster and Lim, 2002).
عوامل موثر بر نياز به اسيدهاي چرب ضروري عبارتند از دما و شوري آب و قابليّت بكار گيري اسيدهاي چرب ضروري توسط هر يك از گونه ها. به طور كلي، آبزيان پرورشي در آبهاي شيرين، لب شور و شور در مقايسه با جانوران خشكيزي به ميزان بيشتري به اسيدهاي چرب گروه امگا 3 نياز دارند، اغلب ماهيان دريايي نيازمند انواع اسيدهاي چرب فوق غير اشباع از گروه امگا 3 هستند. در برخي از گونه ها مانند قزل آلاي رنگين كمان، چه در صورت پرورش در آب شيرين و چه در آب شور، وجود اسيد چرب اسيد لينولنيك (3-n3: 18) به تنهايي در جيره غذايي كافي است. اما اسيدهاي چرب امگا 6 در بلوغ اين ماهي نقش بسيار مهمّي دارند. گونه هاي سردآبي در مقايسه با گونه هاي گرمابي، نياز بيشتري به اسيدهاي چرب گروه امگا 3 دارند (افشار مازندران، 1381)، كه بر اساس بررسي هاي انجام شده، علّت آن مي تواند ساختمان اين اسيدهاي چرب باشد كه از درجه غير اشباعيّت بيشتري برخوردار هستند. چنين ساختاري در حفظ انعطاف پذيري و نفوذپذيري غشاي فسفوليپيدي سلول ها در دماي پائين ضروري است. چنين نيازي در ماهيان خاوياري هم ديده شده است (Lovell, 1988 و ابراهيمي، 1383). همچنين، ثابت شده كه شوري آب هم ممكن است نياز ماهي به اسيدهاي چرب را تحت تاثير قرار دهد. بعضي از ماهيان مانند قزل آلاي رنگين كمان قادر به طويل سازي زنجيره كربني و غير اشباع سازي اسيدهاي چرب 18 كربنه خصوصا اسيد لينولنيك (3-n3: 18) به اسيدهاي چرب 20 و 22 كربنه HUFA سري 3-n خصوصا ايكوزاپنتانوئيك اسيد (3-n5: 20 EPA) و دوكوزاهگزانوئيك اسيد ( 3-n6: 22 DHA) هستند (Webster and Lim, 2002)، بنابراين، اسيدهاي چرب مورد نياز ماهي قزل آلاي رنگين كمان به وسيله اسيدهاي چرب ( 3-n3: 18) و اسيدهاي چرب درازتر گروه امگا 3 تأمين مي شوند (Lovell, 1988). توانائي سنتز EPA و DHA از اسيد لينولنيك به متخصصين تغذيه امكان تهيه جيره هاي غذايي حاوي روغن هاي گياهي ارزانتر كه محتوي اسيد لينولنيك هستند (مانند روغن بذر كتان، کلزا و …)، به جاي استفاده از روغن هاي گرانتر را می دهد. ماهي هاي دريايي توانائي محدودي براي تبديل اسيد لينولنيك به EPA و DHA دارند (Lovell, 1988; Webster and Lim, 2002) و به همين دليل نيازمند جيره هاي غذايي حاوي اسيدهاي چرب (3-n5: 20) يا (3-n6: 22) براي تأمين اسيدهاي چرب مورد نيازشان هستند (Lovell, 1988). بنابراين، اين اسيدهاي چرب ضروري باید از طريق افزودن روغن ماهيان دريايي (مانند روغن منهادن، روغن كبد ماهي كاد يا روغن هرينگ) به جيره غذايي آنها، فراهم شود (Webster and Lim, 2002). بعضي از ماهيان گرمابي مانند گربه ماهي رودگاهي، حساسيتي كه نسبت به كمبود اسيدهاي چرب در قزل آلاي رنگين كمان و ساير گونه هاي سردآبي وجود دارد، از خود نشان نمي دهند. تعيين نياز ماهيان به اسيدهاي چرب مشكل است، زيرا نياز سوخت و سازي خيلي كم است و اسيدهاي چرب ذخيره شده در بدن يا انتقال يافته به بالاي كيسه زرده مي تواند عملكرد ماهي هاي آزمايشي را تحت تأثير قرار دهد. ماهيان مورد استفاده در آزمايش تعيين نيازهاي اسيدهاي چرب بايد قبل از شروع آزمايش از نظر تهي بودن از نظر اسيدهاي چرب مورد سنجش قرار گيرند (Lovell, 1988). به نقل از Lovell و همكاران (1988) و بر اساس بررسي هاي Takeuchi و همكاران (1982)، ماهي تيلاپيا به اسيدهاي چرب لينولئيك گروه امگا 6 در جيره غذايي خود نياز دارد. استفاده از روغن هاي گياهي (روغن هاي سويا يا ذرّت) غني از 6-n5: 18 اسيدهاي چرب 18 كربني امگا 6 در جيره غذايي ماهي تيلاپيا نتايج بهتري را نسبت به استفاده از جيره هاي حاوي روغن هاي ماهي غني از اسيدهاي چرب 20 كربنه امگا 3 (3-n5: 20) به همراه داشت. طول زنجيره و تعداد پيوندهاي دوگانه (غير اشباع) خواص فيزيكي و غذايي چربي ها را تعيين مي نمايد. طول زنجيره كربن در بيشتر اسيدهاي چرب در گياهان و حيوانات خشكي زي 14 تا 18 كربن و در ماهي ها بيش از 22 كربن مي باشد. به طور كلي، ذخاير چربي در حيوانات خونگرم به شدت اشباع شده يا داراي پيوندهاي دوگانه اندك و در گياهان بيشتر غير اشباع مي باشند، هر چند كه طول زنجيره اسيدهاي چرب جانوران و گياهان خشكي زي به ندرت بيشتر از 18 كربن است. بررسي ها نشان داده كه آزاد ماهيان پرورش يافته با جيره هاي غذايي حاوي چربي هاي حيواني اشباع شده، ميل به داشتن چربي هاي نسبتاً مشابه در جيره هاي غذايي را دارند. ماهيان وحشي، چه سردآبي و چه گرمابي، چه در آب شيرين و چه در محيط هاي دريايي، مقادير قابل توجّه اي از اسيدهاي چرب غير اشباع 20 كربني يا با زنجيره طولاني تر را دارند كه اين اسيدهاي چرب را در داخل زنجيره غذايي، از جلبك ها به دست مي آورند (Lovell, 1988). در تري گليسريدهاي گیاهی مقدار زيادي اسيدهاي چرب غير اشباع وجود دارند و روغن بعضي از ماهي ها نيز داراي مقدار زيادي اسيدهاي چرب غير اشباع (PUFAs) مي باشد. بنابراين، اين روغن ها در دماي معمولي اتاق به حالت مايع هستند (مالك، 1379).

اسيدهاي چرب امگا 3 :
پايه و اساس اين اسيدهاي چرب را اسيد لينولنيك تشكيل مي دهد. اسيد لينولنيك در بدن جانوران ساخته نمي شود و بايد از طريق غذا تأمين گردد. مقدار اين اسيدها در بدن جانوران دريايي بيشتر از گياهان است و روغن ماهي بهترين منبع آنها مي باشد. اسيدهاي چرب امگا 3 پيش ساز پروستاگلاندين ها7 و ترومبوكسان ها8 هستند. اين اسيدها در برابر اكسيداسيون بسيار حسّاس اند و بايد مواد آنتي اكسيدان به مقادير كافي به آن ها اضافه گردد. مراحل تبديل اسيد لينولنيك به ساير اسيدهاي چرب به شكل زير است:
اسيد لينولنيك3-n3: 18 3-n4: 20 3-n5: 20 3-n5: 22 3-n6: 22
اسيدهاي چرب امگا 6 :
پايه و اساس اين اسيدهاي چرب را اسيد لينولئيك تشكيل مي دهد. اين اسيدها نيز در بدن جانوران ساخته نمي شوند و باید از طريق جيره تأمين گردند. اينها به ميزان زيادي در روغن هاي گياهي نظير گلرنگ، آفتابگردان، سويا وجود دارند. همچنين، اين اسيدهاي چرب مهم ترين اسيد هاي چرب اشباع نشده از نظر تغذيه هستند كه نقش مهمّي در مكانيسم رشد و تكامل ايفاء مي كنند. در كبد و ماهيچه ماهي تغذيه شده با جيره هاي حاوي اسيدهاي چرب امگا 6 بيشترين غلظت اسيدهاي چرب 6-n2: 18 و (6-n) را نشان مي دهند ( مير نظامي ضيابري، 1380).
اسيد لينولئيك 6-n2: 18 6-n3: 18 6-n3: 20 6-n4: 20 اسيد آراشيدونيك
كاركردهاي اسيدهاي چرب گروه امگا 3 عبارتند از :
1- حضور در ساختمان فسفوگلیسریدهای موجود در غشاهاي سلولي، 2- متابوليسم كلسترول، 3- پيش سازهاي پروستاگلاندين ها (پي ساز اصلي آن اسيد آراشيدونيك است).
كمبود اين اسيدهاي چرب در جيره غذايي انسان باعث بيماري تصلّب شراين (انسداد عروق) و نهايتاً سكته قلبي مي شود. نقش اين اسيدها در سلامتي انسان عبارتند از: 1- ترميم بافت هاي صدمه ديده، 2- سلامتي پوست 3- دخالت در رشد و تكامل 4- سازنده پروستاگلاندين (ميرنظامي ضيابري، 1380). جدول 7-1 مقادير اسيد لينولئيك موجود در روغن هاي گياهي، چربي هاي حيواني و روغن آبزيان را، بر حسب درصد، نشان مي دهد.
جدول 7-1 : ميزان اسيد لينولئيك موجود در روغن هاي گياهي و چربي هاي حيواني (مالک، 1379)
مقدار(%)
روغن ها

مقدار (%)
چربي ها
80-75
روغن گلرنگ

10-1
چربي خوك
75-65
روغن آفتابگردان

2-1
چربي گاو
65-55
روغن سويا

5-2
چربي گوسفند
48-42
روغن پنبه دانه

20-10
چربي مرغ
55-40
روغن ذرت

3- 5/0
كره
20-18
روغن كلزا

5-1
روغن وال
20-15
روغن بادام زميني

5-2
روغن ماهي هرينگ
12-8
روغن پالم

10-6
روغن زيتون

3-1
روغن نارگيل

2-1
روغن هسته نخل

2-2-3-1- سنتز داخلی و تبدیل زیستی اسیدهای چرب:
سنتز اسیدهای چرب در ماهیان عمدتاً توسط کمپلکس سازنده اسید چرب در کبد صورت می گیرد. از جمله اسیدهای چرب مهمّی که ساخته می شوند شامل پالمیتات (16:0)، استئارات (18:0) و میریستات (14:0) می باشند که با توجه به نوع گونه با نسبتهای متفاوتی وجود دارند. برای مثال در قزل آلا، اسیدچرب غالب پالمیتات (16:0) (به مفدار 57 درصد) و پس از آن میریستات (14:0)(به مقدار 29 درصد) است اما در کپور این دو اسید چرب به نسبتهای مشابه (به ترتیب 41% و 37%) ساخته می شوند.
ماهیان همانند سایر مهره داران قادر به ساخت لینولئیک اسید (18:2 و 6- (nیا لینولنیک اسید (18:3 و 3-(n نمی باشند و این دو اسیدچرب غیر اشباع یا مشتقّات آنها با زنجیره طولانی (اسیدهای چرب بسیار غیر اشباع) را باید در غذای ماهی گنجاند. از اینرو، این اسیدهای چرب جزء اسیدهای چرب ضروری محسوب می شوند. اسیدهای چرب سنتز شده یا آن دسته از اسیدهای چربی که از طریق غذا تأمین می شوند، قابل تبدیل به برخی اسیدهای چرب با زنجیره طولانی تر یا دارای پیوندهای غیر اشباع بیشتر هستند (تبدیل زیستی). اسیدهای چرب تک غیر اشباع (پالمیتیک اسید 7-n و 16:1 و اولئیک اسید 9-n و 18:1) به واسطه فعالیّت غیر اشباع کننده 9Δ از اسیدهای چرب اشباع معادل ساخته می شوند. تبدیل زیستی اسیدهای چرب چند غیر اشباع به صورت افزایش طول (افزایش دو کربن) و غیر اشباع کردن (افزایش یک پیوند دوگانه) است که به طور متوالی به وسیله غیر اشباع کننده های 6Δ و 5Δ و احتمالاً 4Δ صورت میگیرد. روشهای غیر اشباع کردن و طویل نمودن زنجیره اسیدهای چرب در ماهی کاملاً شناسایی نشده است. از سویی، غیر اشباع کننده ها نیز مانند سایر آنزیمهای درگیر در متابولسیم چربی، خیلی اختصاصی نیستند. این آنزیمها با اسیدهای چربی که از سری 3-n به سری 9-n کاهش می یابند، میل ترکیبی دارند. بنابراین، ترکیبات ترجیحی برای غیر اشباع کننده ها به ترتیب اولویت به صورت 6Δ :9-n 18:1 6-n 18:13- n18:3 می باشد. علاوه براین، اسیدهای چرب چند غیر اشباع نظیر 3-n22:6 فرآیند بازدارنده ای را به منظور عقب راندن غیر اشباع کننده 6Δ اعمال میکنند. اسیدهای چرب چند غیر اشباع 9-n که حتّی در ماهیان بندرت یافت می شود، فقط هنگام کمبود اسیدهای چرب 6-n 18:2 و 3-n 18:3 حضور دارند. این وضعیّت بیانگر کمبود اسیدهای چرب بوده و به عنوان شاخصی برای تعیین کمبود آنها بکار می رود.
در بین گونه ها، اختلافات زیادی از نظر قابلیّت آنها در تبدیل اسیدهای چرب 18C به اسیدهای چرب بسیار غیر اشباع وجود دارد، بنحویکه این قابلیّت در ماهیان آب شیرین بالا بوده و در ماهیان دریایی پایین است. این اختلافات بین گونه ای منجر به بروز تفاوتهای زیادی در نیازهای اسیدهای چرب ضروری می گردد.
3-2-3-1-اسیدهای چرب ضروری برای آبزیان
اسیدهای چرب لینولئیک، لینولنیک و آراشیدونیک بعنوان اسیدهای چرب ضروری برای آبزیان شناخته شده اند. این اسیدهای چرب در ساختمان غشاها بکار رفته، در حمل و نقل چربی ها و برخی از آنزیم های لیپوپروتئین دخالت داشته و همچنین مادّه اولیه سنتز پروستاگلاندین را تأمین می نمایند. علائم کمبود اسیدهای چرب در میگوی پرورشی کاهش رشد، دگردیسی ناقص، مرگ و میر زیاد لاروها، هضم و تبدیل نامناسب پروتئین ها و غیره… می باشند.
4-2-3-1- نقش اسيدهاي چرب غير اشباع بلند زنجيره در تغذیه آبزيان
اهميّت اسيدهاي چرب غير اشباع بلند زنجيره در تغذيه آبزيان، به طور گسترده اي در طول 20 سال گذشته مورد بررسي قرار گرفته است ( Wantanabe, 1993; Watanabe and Kiron, 1994; Sargent et al., 1999). اسيد ايكوزاپنتائنوئيك، اسيد دوكوزاهگزائنوئيك و اسيد آراشيدونيك، اسيدهاي چرب ضروري براي ماهيان مي باشند. نقش هاي فيزيولوژيكي، سلولي و بيوشيميايي

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه درمورد مواد غذایی، چرخه زندگی Next Entries دانلود پایان نامه درمورد رنگین کمان