دانلود پایان نامه درمورد فرهنگ ایرانی، باغ ایرانی، اجتماعی و فرهنگی

دانلود پایان نامه ارشد

طرحهاي معماري و هنري معاصر نقش بسزایی
در تقویت ارتباط مخاطبان و افزایش حستعلق دارد. ترکیب باغ و معماري از گذشته دور در فرهنگ ایران و
در جهت تعریف حسمکان از اهمیت بسزایی برخوردار بوده که باغ مقبرهها و یا باغ تکیهها از این دست به
حساب می آیند. در دوران معاصر نیز می توان از باغ ایرانی و اصول حاکم بر آن در جهت تعریف حس
مکان و تقویت حس تعلق شهروندان استفاده نمود. طرح ها و طراحی آنچه امروزه به عنوان پارك، بوستان و
فضاي سبز شهري، در شهرها احداث می شوند، بیش از اینکه به باغ هاي ایرانی قرابت داشته باشند تقلیدي
از باغ هاي غربی اند وقتی که قرار باشد از باغ ایرانی در دوران معاصر سخن بگوییم، بهتر است که باغی
طراحی و ساخته شود که ضمن آنکه از فرهنگ ایرانی ملهم باشد، کالبد آن یادآور ارزشهاي فرهنگ ایرانی
باشد، تجارب سایر تمدنها را به صورت بومی شده به کار گرفته باشد، بتواند القا کننده و یادآور ارزشهاي
فرهنگی باشد، بتواند به نیازهاي زمان پاسخ گوید، و همچنین مجموعهي آن هویتی ایرانی داشته و به عنوان
الگویی مستقل ایفاي نقش کند.
62
فصل سوم
نمونه موردي
63
3-1- فرهنگسراي خاوران (جوان)1
فرهنگسراي جوان که بیشتر با نام فرهنگسراي خاوران شناخته میشود یکی از فرهنگسراهاي فعال در شهر
تهران است. نخستین گام براي احداث فرهنگسراي خاوران در بهار 372 1 برداشته شد و از دوازدهم تیر
372 1 نیز آغاز به کار کرد. این فرهنگسرا عمدتاً به منظور غنیسازي اوقات فراغت کودکان و جوانان جنوب
شرقی تهران تأسیس شده و از بزرگترین مراکز وابسته به سازمان فرهنگی هنري شهرداري تهران است. شکل 3- 1: فرهنگسراي خاوران (جوان)
هم اکنون فرهنگسراي جوان یکی از بزرگترین مراکز فرهنگی کشور محسوب میشود. این فرهنگسرا
داراي مساحتی بالغ بر 0 0 830 متر مربع و زیر بناي 0 0 240 متر مربع است و در چهار بخش ساختمان
اداري، بازارچه فرهنگ و هنر (به صورت رو باز در وسط محوطه)، ساختمان مرکزي، علوم و فنون و شهر
بازي، انجام فعالیتهاي متنوعی را براي عموم، به ویژه جوانان و نوجوانان میسر کرده است.
فعالیتهاي فرهنگسرا نیز به چهار گروه هنري، آموزشی، اجتماعی و فرهنگی تقسیم شده است. در بخش
هنري امکانات متفاوتی از جمله تالارها و نگارخانهها در اختیار مردم منطقه است. تالارهاي این بخش شامل
١ آشنایی با فرهنگسراي خاوران، به آدرس اینترتی: 16=id?php.static/net.farhangsara//:http
64
تالار فرهنگ با ظرفیت 0 0 1 نفر، سوم خرداد با ظرفیت 0 0 30 نفر و سالن فرهنگ با ظرفیت 2 20 نفر، سالن
شهید مطهري با ظرفیت 350 نفر و تالار روباز اجتماعات با ظرفیت 0 50 نفر است.
کتابخانه خاوران با بیش از پنجاه هزار نسخه کتاب و ظرفیت پذیرش بیش از پانصد نفر بصورت همزمان در
سالنهاي مطالعه از دیگر بخشهاي اصلی این فرهنگسراست.که در حدود 0 250 نفر عضو دارد.
همچنین نگارخانه خاوران، داراي دو سالن اصلی و فرعی در دو طبقه با ظرفیت 0 0 20 تابلو در رشتههاي
نقاشی، خوشنویسی گرافیک، عکاسی، حجم و صنایع دستی قادر است به هنرمندان معاصر و استادان و
دانشجویان رشتههاي هنري خدمات بدهد.
در سالهاي اخیر، چندین قسمت از مجموعه، شامل سالنهاي تئانر و ساختمان دوم مجموعه در حال
ساخت است. شکل 3-2: پلان مجموعه نمایشی و سینمایی فرهنگسرا
65 شکل 3-3: پلان طبقه همکف و اول ساختمان فرهنگسرا
66 شکل 3-4: پلان طبقه دوم، سردر ورودي فرهنگسرا ومقطع الف – الف
67 شکل 3-5: مقاطع
68 شکل 3-6: نماي شمالی و جنوبی
69 شکل 3-7: نماي شرقی و غربی
70
3-2- فرهنگسراي نیاوران
فرهنگسراي نیاوران در سال 356 1، در مجموعه نیاوران در شمال شرقی شهر تهران در خیابان شهید باهنر
نیاوران روبروي پارك نیاوران، با مساحت 0 0 250 مترمربع ساخته و افتتاح شد. کامران دیبا معمار و طراح
فضاي فرهنگسرا بوده که همزمان موزه هنرهاي معاصر وپارك شفق را نیزطراحی و اجرا کرده است. این
فرهنگسرا به طورخاص زیرنظر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی فعالیت میکند.1
مجموعه نیاوران در باغی قدیمی شکل گرفته است. و شامل دو ساختمان مستقل، یعنی “ساختمان دفتر
مخصوص فرح پهلوي” در شمال بستر طرح، و “فرهنسراي نیاوران” در جنوب آن می شود. محور مشجر
شمالی – جنوبی با درختان تناور و جوي ها و آبنماهایی در حد فاصل اي دو ساختمان، باز مانده باغ
قدیمی است. در انتخاب محل ساختمانها نیز کوشش شده تا آنجا که ممکن است از فضاهاي بی درخت باغ
استفاده شود.
ساختمان دفتر مخصوص به شکل بنایی سه طبقه از بتن نمایان ساخته شده است. که در آن مجموعه هاي
اداري با طراحی باز بر گرد سرسراي میانی حلقه زده اند. “فرهنگسرا” به شکل مجموعه اي از ساختمانهاي
کوچک و کم ارتفاع در اطراف یک حیاط ساخته شده که نماي آنها اغلب از بتن نمایان زرد رنگ است و
در نقاط محدودي با سنگ مرمر زرد رنگ پوشیده شده است.
نیت اولیه کارفرما ساخت بنایی براي دفتر کار پهلوي بوده است، اما به پیشنهاد طراح و تایید کارفرما با ایجاد
تغییراتی در برنامه، ساختمان فرهنگسرا به عنوان مکانی فرهنگی براي استفاده عموم نیز به آن اضافه می
شود. به این ترتیب دو عرصه متفاوت در بستر طرح شکل می گیرد، که دیواري عرضی در انتهاي محور باغ
حد فاصل آنها را معلوم می کند.
در طرح مجموعه نیاوران و در دل باغ وسیع آن، فضاهاي بسته به دو ساختمان مجزا تقسیم شده اند.در این
میان ساختمان فرهنگسرا در جنوب باغ استقرار یافته است.
محوري که از این دو مجموعه میگذرد در راستاي هیچ یک از این دو ساختمان نیست. فرهنگسرا در
محوطه جنوب غربی محور نشسته است و فقط ورودي آن که رو به سمت شرق دارد و به میدانگاه ابتدایی
محور نگاهی می کند.
در جنوب ساختمان دفتر اختلاف سطح قابل توجهی بین دو بخش باغ دیده می شود. دیواري سنگی به
ارتفاع چهار متر دو محوطه بالا و پایین را از هم جدا می کند. جالب آنکه این دیوار در تمامی عرض باغ
امتداد نمییابد و پس از قطع کردن محور آب و سبزه تمام می شود. به نظر می رسد تنها وظیفه این دیوار
١ نجلا، 391 1، فرهنگسراي نیاوران، به آدرس اینترنتی: 8/post/ir.persianblog.memari224//:http
71
تاکید بر اختلاف سطح دو محوطه بالا و پایین باغ است. به واسطه آن انقطاعی درباغ پدید می آید، محور یاد
شده خاتمه می یابد، و علی رغم وجود دري بین دو سطح پایین و بالا، ساختمان دفتر دور از دست
مینماید.1
فضاي داخلی فرهنگسرا شامل سالن اصلی باعنوان تالار نیاوران با ظرفیت 0 30 نفر، سالن گوشه با ظرفیت
0 0 1 نفر، کتابخانه، نگارخانه، رستوران و ساختمان اداري است. کتابخانه فرهنگسرا مخزن کتابهاي
تخصصی هنر است، ونگارخانه داراي سه سالن است که نمایشگاههاي عکس، نقاشی، خط، مجسمه و … در
آن برگزار میشود. همچنین، رستوران فرهنگسرا در دو طبقه با امکانات کامل برقرار است. واحدهاي فعال
در این فرهنگسراعبارتند از:
واحد تجسمی که وظیفه آن برگزاري نمایشگاههاي مختلف در ایام مختلف است،
واحد نمایش که اجراي نمایشهاي مختلف را بر عهده دارد،
واحد موسیقی ضمن برگزاري دوره هاي عالی موسیقی خارجی و داخلی، اجراي کنسرتهاي مختلف و
برنامههاي پژوهشی موسیقی را نیز برعهده دارد،
واحد سینما شامل فیلمخانه تخصصی با 26 برنامه موضوعی و برنامههاي پژوهشی یک فیلم، یک فیلمنامه.
همچنین، شنبهها فیلمهاي سینمایی روز اکران میشود.
در این فرهنگسرا کلاسهاي آموزشی برگزار نمیشود.
از دیگر مراکز فعال فرهنگسرا نگارخانهاي است با سه طبقه در کنار ساختمان شمال غربی با 60 1 متر دیوار
نمایشگاهی. دیوار بزرگ نگارخانه که مشرف به حیاط نیز است، با سنگ مرمر زرد و سبز پوشیده شده
است.
کتابخانه فرهنگسرا در بخش غربی ساختمان دایر شده است. این فضاي 250 مترمربعی که از زمان افتتاح
فرهنگسرا دایراست، ابتدا داراي منابع بسیارغنی درحوزه هنر و شرقشناسی بود اما باگذشت زمان این
کتابخانه به مرکزي براي استفاده دانشجوها و استادان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مبدل شد، ولی به
مرور زمان ضرورت تغییر کاربري این کتابخانه از “عمومی” به “تخصصی هنر” موجب ارتقاي سطح هنري
کتابخانه شده است. 2
این بنا از نظر طراحی معماري معاصر ایران داراي اهمیت میباشد و از سال 374 1 با عنوان رسمی فرهنگسرا
شروع به کار کرد.
١ دیبا، 389 1، یاد گذشته (مجله معمار-شماره 20)، به آدرس اینترنتی:
http://iranmemari.com/architecture-design/cultural/artshow.html
٢ نجلا، 391 1، فرهنگسراي نیاوران، به آدرس اینترنتی: 8/post/ir.persianblog.memari224//:http
72 شکل 3-8: سایت پلان مجموعه نیاوران : 1.ورودي اصلی 2.وردي غربی 3.ورودي شمالی 4.ورودي هاي خدماتی 5.ساختمان فرهنگسرا 6.محور باغ 7. ساختمان دفتر فرح 8.دیوار جداکننده شکل 3-9: تصویر سه بعدي از فرهنگسراي نیاوران
73
3-2-1- بررسی از نظر اقلیم
فرهنگسراي نیاوران به لحاظ اقلیم در موقعیت معتدل کوهستانی می باشد در این اقلیم به علت وجود
بادهاي شمال، معماري فرهنگسرا به صورت شرق و غرب طراحی شده است. نورگیري این بنا از 4 طرف
صورت می گیرد.گر چه ساختمان نیاوران به صورت قسمتهاي مجزا طراحی شده و بعد در کنار هم قرار
گرفته اما با بداعت هاي خاص طراح توانستند، ارتباطی صحیح و جستجوگر میان دو ساختمان بوجود آید.
حال به بررسی سه مجموعه دفتر مخصوص ، باغ قدیمی و فرهنگسرا می پردازیم: دفتر مخصوص این
ساختمان در انبوهی از درختان قرار گرفته به وسیله یک سکو از بخش پایینی باغ جدا گشته است. این
ساختمان در میان فضاي باز قرار دارد و خود بنا داراي حجمی تقریبا مکعبی شکل با چهار وجه خود به
بیرون نگاه می کند.
اﺮﺴﮕﻨﻫﺮﻓ -3-2-3
معرفی فضاها: ساختمان فرهنگسرا که در بخش جنوب غربی بستر واقع شده است، ترکیبی از اجزاء مختلف
می باشد که به گرد حیاط نظام یافته اند قرار گیري مجموعه بدین نحو، تقریبا شکل (U) مانند را به وجود
آمده است حجم کلی بنا با ارتفاعی حدود دو طبقه دیده می شود و تمامی اجزاء مجموعه داراي ارتفاعی
تقریبا یکسان هستند. بافت نماي مجموعه بتونی (با چاشنی خردلی رنگ) می باشد. در سطح نماهاي دو
بخش نگارخانه و نمایشخانه بلوكهاي مرمر در داخل قابی از بتون، و همباز با آن دیده می شود. مجموعه
نسبت به خیابان پاسداران، که جبهه اصلی برخورد با باغ است به دلیل وجود انبوه درختان به چشم
نمیآید. 1
سازه این بنا با بتون مسلح اجرا شده است. در زیباشناختی این ساختمان طراح با ترکیبی میانبافت (بتن و
سنگ)، فرم (ساده هندسی) و سنت (سنتهاي ایرانی) توانسته ساختاري جدید از معماري سنتی و مدرن
خلق نماید.
١ نجلا، 391 1، فرهنگسراي نیاوران، به آدرس اینترنتی: 8/post/ir.persianblog.memari224//:http
٢ فرهنگسراي نیاوران، به آدرس اینترنتی:
http://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%E2%80%8C%D8%B3%D8%B1
%D8%A7%DB%8C_%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86
74
3-2-4- سر در ورودي
براي ورود به حیاط مرکزي مخاطب مقید به گذشتن از زیر قالب سنتی که به شکل سر در ورودي است
میباشد.2 سر در ورودي این بنا طراحی متقارن دارد. کاربرد این سر در بهعنوان پیش ورودي براي دسترسی
به در اصلی فرهنگسرا است و برگرفته ازساختار فضاي هشتی در معماري سنتی ایرانی میباشد.
سمت راست در ورودي اتاق نگهبانی قرار دارد. دسترسی به ساختمانهاي اصلی از طریق پلهها صورت
میگیرد. وجود دو عامل بعدي سکوها و شمشادها در دو طرف پلهها عمل هدایت مخاطب به سمت
ساختمان اصلی را به عهده دارد. شکل 3- 0 1: سر در ورودي فرهنگسراي نیاوران
پس از ورود، از جبهۀ جنوبی، براي دستیابی به مجموعۀ فرهنگی، وارد فضایی باز می شویم. به این ترتیب
خصلت فضاي باز، نقش تعیین کننده اي در هدایت، به سمت فرهنگسرا دارد. این مسیر حرکت در فضاي
باز روي یک محور قرار گرفته که به وسیلۀ حصاري از درختان در دو سوي آن تقویت شده است. ردیف
پله و ردیفی از درختان کوتاه تر که به صورت نامنظم در یک سمت این محور بر حرکت در این مسیر تأکید
نموده است. در پس این راه به سطح وسیع باز می رسیم که تفاوت فضاي آن با مسیر طی شده تأمل
مخاطب را در

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه درمورد دوره صفوی، باغ ایرانی، دوره صفویه Next Entries دانلود پایان نامه درمورد ورودي، چهرة، حیاط،