دانلود پایان نامه درمورد عوامل اجتماعی، تغییر نگرش، قدرت اجتماعی، ویژگی های شخصیت

دانلود پایان نامه ارشد

و قصد آن ها جهت پذیرش رفتار به صورت بالقوه، متأثر از افرادی است که ارتباطات نزدیکی با آنها دارند. در این نظریه هنجازهای ذهن فرد، حاصل ضرب باورهای هنجاری در انگیزه پیروی برای انجام رفتار هدف با وجود این انتظارات می باشد.
مبتنی بر نظریه رفتار برنامه‏ریزی شده، مدل پذیرش فناوری95(ديويس96،1993) و سپس نظرية يكپارچه پذيرش و استفاده از فناوري97(ونکتاش و همکاران98، 2003) مطرح شدند که هر کدام بر شکل گیری رفتار [به طور خاص استفاده از فناوری] تأکید و تمرکز دارند.
مدل دیویس(1993) به عنوان جريان پيوسته علّي از توالي باورها، نگرش ها و رفتارها تئوريزه شده است بدين معنا كه رفتار تحت تأثير تصميم و اراده رفتاري بوده كه در اين اراده نگرش و ديدگاه فرد نقش مؤثري دارد. در اين بين دوعامل منفعت ادراك شده و سهولت رفتار پايه گذار نگرش فرد خواهد بود. شكل2-5 نماي كلي این مدل را نشان مي دهد. اين مدل نشان مي دهد كه سهولت رفتار ادراك شده و منفعت ادراك شده دو عامل بسيار مهم در شکل گیری رفتار مي باشد. منفعت ادراك شده اشاره به باور يك فرد دارد كه به چه ميزان رفتار جدید عملكرد كاريش را توسعه مي بخشد. همچنين سهولت رفتار ادراك شده عبارتست از ميزان باور فرد از اينكه بروز رفتار تلاش چنداني را به دنبال ندارد.
شكل 2-5 مدل پذيرش فناوری (دیویس، 1993)
ونكتاش و همكارانش (2003) نیز چند عنصر را به مدل پذيرش فناوري ديويس افزودند كه هر يك تأثير عمده‌اي بر قصد رفتاري و در نهايت رفتار دارد. آنها براي تشريح ادراك سودمندي و قصد استفاده بر اساس فرايندهاي شناختي و تأثيرات اجتماعي این مدل را توسعه دادند. بر اساس مطالعات انجام شده، چهار عنصر مهم در شکل گیری رفتار تأثير بسزايي دارد كه عبارتند از: پيش‌بيني عملكرد، پيش‌بيني تلاش، نفوذ اجتماعي، و تسهيل شرايط. ونكتاش و همكاران(2003) پيش‌بيني عملكرد را به درجه‌اي اطلاق مي‌كنند كه فرد معتقد است بروز یک رفتار در ارتقاي عملكرد حرفه‌اي او سودمند خواهد بود. پيش‌بيني تلاش نيز به درجه سهولت رفتار اطلاق مي‌شود. نفوذ اجتماعي به شرايطي ارجاع مي‌دهد كه فرد درك مي‌كند افراد معتبر خواهان رفتار او هستند. تسهيل شرايط نيز به درجه‌اي اشاره دارد كه فرد معتقد است زير ساخت سازماني و فني براي حمايت از شکل گیری رفتار وجود دارد. این نظريه شامل دو ساز و كار نظري ديگر نيز مي‌باشد كه بر آن اساس هنجار ذهني مي‌تواند به طور غير مستقيم بر روي قصد افراد از طريق ادراك سودمندي اثر بگذارد. هنجارهاي ذهني مي‌توانند بر روي تصور افراد تأثير مثبتي داشته باشند، زيرا زماني كه افراد مهم يك گروه اجتماعي، فردي را متقاعد سازند كه او بايد رفتار جديدی را بپذيرد، او این رفتار جديد را خواهد پذيرفت. شکل 2-6 عناصر اين نظريه را در قالب مدلي منسجم نشان داده است:
شکل 2-6 نظريه يكپارچه پذيرش و استفاده از فناوري(ونكتاش و همكاران، 2003)
2-13-4) مدل رفتاری تریاندس (1982)
تریاندس رفتار افراد را متأثر از سه متغیر عادت99، تمایلات100 و شرایط تسهیل گر101 می داند. افزون بر این، تمایلات نیز از متغیرهای عواطف، عوامل اجتماعی و نتایج قابل انتظار تأثیر می پذیرد. نتایج قابل انتظار تداعی کننده این است که آیا رفتار، نتایج قابل انتظار و ارزشمندی برای اجراکنندۀ آن در پی خواهد داشت؟ نتایج قابل انتظار از یک رفتار این گونه تعریف می شود:
C= ∑_(i=1)^n▒〖P_(c_i ) V_(c_i ) 〗
C: ارزش نتایج قابل انتظار
Pc: احتمالات ذهنی از یک نتیجه خاص یک رفتار
VC: ارزش یک نتیجه
I, n: تعداد عواقبی که یک موضوع به احتمال زیاد متأثر از یک رفتار خاص خواهد داشت.
در حالی که نتایج قابل انتظار، بخش شناختی نظریه را شامل می شود، احساس تحت تأثیر مؤلفه های عاطفی فرد از قبیل احساس هیجان، شادی، لذت بردن در مقابل افسردگی، نفرت، رنجش و … است (تریاندس، 1982). با وجود ارزش برخی از عواقب اعمال، ممکن است عمل در زمان اجرای آن برای فرد ناخوشایند باشد. عوامل اجتماعی، انطباق درونی یا باطنی فرد با فرهنگ محلی یا توافق های اجتماعی با دیگران است. در واقع عوامل اجتماعی شناخت فرد از هنجارهای حاکم بر آن رفتار و انگیزه فرد برای پیروی از آن هنجارها است. عناصر مدل رفتاری تریاندس در شکل 2-7 نشان داده شده است.
شکل 2-7 مدل رفتاری تریاندس(1982)
2-13-5) رویکرد صفت در مطالعه رفتار (کتل، به نقل از شورلتز، 1391)
صفت ها گرایش های واکنشی نسبتاً پایدار یک شخص هستند، و واحدهای بنیادی ساختار شخصیت فرد را تشکیل می دهند.تنها از طریق داشتن دانش جامعی از صفت های یک فرد می توان پیش بینی کرد که او در یک موقعیت معین، چگونه عمل خواهد کرد.
کتل بین صفتهای مشترک102 و صفت های منحصر103 تمایز قایل می شود. یک صفت مشترک صفتی است که هرکسی تا حدود زیادی از آن برخوردار است. درون گرایی و جمع گرایی مثال هایی از صفت های مشترک هستند. دلیل جهانشمولی صفت های مشترک این است که همه مردم کم و بیش دارای زمینه ارثی مشابهی هستند و در معرض الگوهای فشار اجتماعی مشترکی برای رفتار کردن به شیوه های مشابه، حداقل در درون یک فرهنگ قراردارند. صفت های منحصر در تعداد بسیار کمی از افراد مشترک هستند و شاید هم اصلاً مشترک نباشند. این صفت ها به ویژه در حوزه های رغبت ها و نگرش ها آشکارترند مثلا یک فرد علاقه ای ویژه به گونه خاصی از پروانه ها دارد، در حالی که دیگری عاشق ممنوعیت پابرهنه راه رفتن در ملأ عام است.
در طبقه بندی دیگری صفتها بر مبنای تفاوت بین صفت های سطحی104 و صفت های ریشه ای105 طبقه بندی می شود. یک صفت سطحی مجموعه ای از ویژگی های شخصیت است که با یکدیگر همبستگی دارند، اما تشکیل یک عامل نمی دهند، زیرا این ویژگی ها همه از سوی یک منبع واحد تعیین نمی شوند. برای مثال، چندین عنصر رفتاری نظیر اضطراب، بی ارادگی و ترس های غیرمنطقی ممکن است در کنار یکدیگر قرار بگیرند و تشکیل صفت سطحی روان جور خویی را بدهند؛ بنابراین این صفت حاصل مجموعه ای مرکب از چندین عنصر است بدین مفهوم که از یک مجموعه واحد ناشی نمی شود لذا ماهیتاً ثبات و پایداری کمتری دارند و در نتیجه از اهمیت کمتری برخوردارند. درحالی که صفت های ریشه ای، عامل هایی واحد و یکپارچه دارند که هریک از آنها منبع منحصر به فردی از بعضی وجوه رفتاری افراد به شمار می آیند. صفت های ریشه ای را می توان بر حسب اصل و ریشه آنها به دو نوع تقسیم کرد: صفت های سرشتی106 و صفت های محیط ساخته107. صفت های سرشتی ریشه در شرایط درونی موجود زنده دارند. این صفت ها، الزاماً ذاتی نیستند ولی وابسته به فیزیولوژی موجود زنده هستند. صفت های محیط ساخته نیز از عوامل مؤثر در محیط اجتماعی و فیزیکی مشتق می شوند. این صفت ها ویژگی های آموختنی و شیوه های رفتار هستند و الگویی را تشکیل می دهند که به وسیله ی محیط شخص بر شخصیت او تحمیل شده و بر آن نقش زده می شود.
2-13-6) نظریه شناختی- اجتماعی آلبرت بندورا (1963)
بندورا (1963، به نقل از شورلتز، 1391) در نظریه یادگیری اجتماعی خود تأکید می کند که تقویت یک شرط ضروری برای اکتساب، نگهداری و تغییر رفتار است و رفتار یک شخص در نتیجه ی پیامدهای آن یعنی، تقویت هایی که مستقیما به وسیله شخص تجربه می شوند، تغییر می کند ولی همه شکل های رفتار به طور بالقوه می توانند در غیاب تجربه ی مستقیم تقویت نیز آموخته شوند به عبارتی افراد می توانند بجای اینکه مجبور باشند، تقویت را شخصا تجربه کنند با مشاهده رفتار دیگران و پیامدهای رفتاری آنها نیز رفتارهای جدیدی را یاد بگیرند. بندورا وجود متغیرهای تأثیر گذار درونی را به کلی مردود نمی داند؛ بلکه معتقد است فرایندهای شناختی یا فکری می توانند بر یادگیری مشاهده ای تأثیر بگذارند. یک فرد رفتاری را که در دیگران می بیند، به طور خودکار عیناً نسخه برداری یا تکرار نمی کند، بلکه تصمیمی هشیار و ارادی می گیرد که آیا به همان طریق عمل کند یا نه! برای این کار شخص باید بتواند پیامدهایی را که در رفتار دیگران مشاهده کرده و هنوز شخصاً تجربه نکرده است، پیش بینی و درک کند و این مکانیسم فرایندهای شناختی خود شخص است.
2-13-7) نظریه پیشگویی کامبخش108 (برملد، 1972)
برملد (به نقل از ویلکینز، 1976) بیان می کند که افراد نباید به سادگی خودشان را با انتظارات سطحی و دست پایین راحت کنند، بلکه در عوض می باید انتظارات مثبت و بزرگ را به وجود بیاورند و بی درنگ برنامه هایی تهاجمی برای دستیابی به آن تدوین نمایند. این نظریه اشاره به آن دارد که انتظارات افراد، از خودشان و شرایط محیطی شان، پیامدهای بعدی را برای آنها بهمراه می آورد. در این رابطه ویلکینز(1976) به نقل از توماس بیان می کند که اگر افراد شرایط را به طور واقعی تعریف نمایند، آنها دستاوردهایی واقعی خواهند داشت. وقتی افراد شرایط خاصی را برای خود تعریف می کنند، رفتار بعدی و پیامد های آن رفتار از طریق آن معانی ای که به آن شرایط استناد داده، قابل تعیین و پیش بینی است. البته مبنای نحوه تعریف چنین شرایطی، عمیقاً ریشه در هنجارهای فردی و گروهی دارد که تشخیص و تغییر آن را مشکل می سازد. ضمن اینکه علاوه بر اینکه شرایط محیطی بر شکل گیری رفتار اثرگذار است، زمینه و پیشینه افراد نیز نقش خود را در این رابطه ایفا می کند.
ویلکینز به نقل از مرتن (1957) بیان می کند؛ اگر شرایط به طور اشتباه تعریف شود، رفتار جدیدی را به وجود می آورد که ادراکی را که اساساً اشتباه است، درست می نمایاند که با بحث و حرف شفاهی قابل اصلاح نیست بلکه تنها راه حل آن باز تعریف و تغییر شرایط است. مرتن عقیده دارد که تغییر در ساختارها، هنجارها و قوانین باید قبل از تغییر در نگرش یا رفتار اتفاق بیافتد.
نگارش رایج تر نظریه پیشگویی کامبخش در فضیلت های درون گروهی و رذیلت های خارج گروهی مشاهده می شود که ریشه در تعریف اشتباه شرایط و همزمان نظام باورهای درون ساختار اجتماعی گروه دارد. بر این اساس بروز یک رفتار در درون گروه توسط اعضای گروه ممکن است ارزشمند قلمداد شود در حالی که همان رفتار در خارج گروه و در درون گروه های دیگر به گونه ای دیگر تعبیر می شود.
2-13-8) نفوذ اجتماعی109
یكی از مسائلی كه همواره در زندگی افراد جلوه‌گر است، نفوذ اجتماعی است. دیگران می‌كوشند به روش های مختلف ما را وادارند كه به دلخواه آنان فكر، احساس و رفتار كنیم. متقابلاً ما نیز در صدد تأثیرگذاری بر افكار، احساسات و رفتار آنان برمی‌آییم. «تأثیر اطرافیان در محیط اجتماعی هم بر نگرش‌ها و هم بر رفتار فرد، یكی از قدیمی‌ترین و برجسته‌ترین موضوعات هم در كتاب‌های جامعه‌شناسی و هم در كتاب‌های روان‌شناسی اجتماعی بوده است (استرایکر و همکاران، 1376).
فرنچ و ریون (به نقل از فرانزوی، 1381) بیان می کنند که نفوذ اجتماعی مستلزم آن است كه شخص یا گروه برای تغییر نگرش‌ها یا رفتار دیگران، “قدرت اجتماعی” خود را اعمال كند. منظور از قدرت اجتماعی، نیرویی است كه شخص نفوذكننده جهت ایجاد تغییر مورد نظر در اختیار  دارد. این قدرت محصول دسترسی به برخی منابع و امكانات است (مثل: ‌پاداش‌ها، تنبیهات و اطلاعات) این منابع و امكانات نیز یا محصول جایگاه اجتماعی افراد در جامعه و یا محصول علاقه و تحسین دیگران می‌باشند. كریمی (1377) نیز اشاره می کند مفهوم نفوذ اجتماعی آن است كه كسی توان تحت تأثیر قرار دادن دیگران را چه با گفتار و چه با رفتار خود داشته باشد. وقتی در “عرف” گفته می‌شود فلانی شخص بانفوذی است، بدین معنی است كه او با پول خود و یا از طریق دوستی و آشنایی، قادر به انجام كارهایی است كه از همه كس برنمی‌آید. اما در”روان‌شناسی اجتماعی” توان هم‌رنگ كردن فرد با گروه و كنترل فرد از سوی گروه است.
نفوذ اجتماعی وقتی روی می‌دهد كه اعمال یك فرد یا یك گروه، رفتار دیگران را تحت تأثیر قرار دهد؛ به یك معنا، اصطلاح نفوذ اجتماعی كوششی است، عمدی از سوی یك فرد یا یك گروه، برای ایجاد تغییر در عقاید یا رفتار دیگران.
تغییر نگرش یك نمونه از نفوذ اجتماعی است، نفوذی كه عمدتاً بر ادراك كلامی مبتنی است و عموماً فرض آن بر این است كه رفتار

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه درمورد نوع دوستی، امام علی (ع)، نهج البلاغه، ایدئولوژی Next Entries دانلود پایان نامه درمورد ویژگی های شخصیت، ویژگی های شخصیتی، بهبود عملکرد، پیامدهای رفتاری