دانلود پایان نامه درمورد عدالت رویه ای، عدالت سازمانی، گروه مرجع، جامعه شناختی

دانلود پایان نامه ارشد

باید درک کنند که خشنودی شغلی تأثیرات معناداری از فرهنگ دارد.کارکنان از فرهنگ های مختلف انتظارات متفاوتی از شغل شان دارند، بنابراین دستور واحدی برای افزایش خشنودی شغلی در نیروهای کاری با فرهنگ های متفاوت ممکن است وجود نداسته باشد(همان،196).
2-1-42-تحول تحقیقات در زمینه خشنودی شغلی :
مطالعات اولیه در زمنیه نگرش های مربوط به کار، از پیش از جنگ جهانی اول شروع شد و به طور فعال، در انگلستان، اروپا و امریکا دنبال گردید. پدیده اشتغال از ابتدای زندگی اجتماعی بشر مورد توجه بوده است.هر یک از اندیشمندان به نوعی درباره این مساله سخن گفته اند.جامعه شناسان و روان شناسان در قرون اخیر، نظرات متفاوتی درباره کار و شغل ارائه نموده اند.جنبه های گوناگون کار، اعم از نابرابری در کار،خشنودی شغلی، انگیزه کار و بالا بردن بهره وری سازمان های کاری، هر کدام به نحوی موردتوجه دانشمندان و اندیشمندان علم مدیریت، جامعه شناسی، اقتصاد و روان شناسی قرار گرفته است.
الف- بررسی های روان شناسان :
جامعه شناسان و روان شناسان اجتماعی مانند بسیاری از متخصصان، «کار» را مورد توجه قرار داده اند.در آغاز، برخی جنبه های کمی و کیفی کار را مورد مطالعه قرار دادند.نمونه خاص این نوع مطالعات را باید بررسی های تیلور دانست. او مطالعاتش را «مطالعات حرکت زمان»نام نهاد.
پس از او، ژیلبرت1 همین نوع مطالعات را به همراه همسرش با نام «مطالعات زمان – کار» به انجام رسانید.این قبیل بررسی ها از زمینه خاص اجتماعی منبعث گردیده که با عنوان «لیبرالیسم کلاسیک » مشخص می شود.در این زمینه خاص، سرمایه داری عصر طلایی خود را می گذرانید و سرمایه بر حیات همه انسان ها حاکم بود.

1. Gilbert
در قرن بیستم از نظر پرودن و مارکس1«کار» جزئی از وجود آدمی شناخته شد.این موضوع پذیرفته شد که هر چند انسان ها برای روزی و معاش به کار می پردازند، اما تنها کارکرد کار، اصل نیست و ارضای روانی با احساس مفید بودن، احساس خلاقیت با دیدن حاصل کار خویش مورد توجه قرار گرفت و نتیجه کار جزیی ازشخصیت انسان به حساب می آمد.در مورد دیگر، مایو2برای نشان دادن ابعاد کیفی کار و پیوندهای ذهنی انسان و کارش، زمینه روان شناسی کار را مورد مطالعه قرار داد. مطالعات او و همکارانش در هاتورن نشان داد که با محاسبات کمی، که پایه اندیشه های تیلور و پس از او تیلورگرایی است، نمی توان به افزایش کمی و ارتقای کیفی کار دست یافت.استراحت در بین ساعات کار، تامین هزینه های بهداشتی، توجه به فراغت سالم نیروی کار، تصحیح روابط کارگر-کارگر (کارمندکارمند) وکارگر-کارفرما (کارمند-رئیس) وبهبودشرایط محیطی کار، همگی شبکه ای ازعوامل مؤثربرکار را می سازند.(همان،197).
ب- مطالعات جامعه شناختی (1917-1858):
امیل دورکیم یکی از پایه گذاران جامعه شناسی است که درآراء خود، به اهمیت کار توجه نموده است.اندیشه او در مقابله با کسانی است که برای هر چیز ریشه روان شناختی آن را مطالعه می کردند و اهمیت فرد را در برابر جامعه بزرگ می نمودند.
کار او بر خلاف این گروه، توجه به بررسی جامعه شناختی موضوعاتی اجتماعی و اهمیت دادن به جامعه و روح جمعی بود و موجب شد گرایش او را «کل گرایی3»، «جمع گرایی4» یا «جامعه گرایی5 » بنامند (همان،198).

1. Marx& Proudhon
2. Mayo
3. Totality
4. plurality
5. socialism

2-1-43- شیوه های سنجش خشنودی شغلی درمطالعات وانوس ولاولردرسال1972 :
1.خشنودی شغلی نتیجه مجموع خشنودی ها ازجنبه های مختلف شغل است.
2.خشنودی شغلی نتیجه مجموع خشنودی ها از جنبه های مختلف شغل است، در حالی که به هر جنبه شغلی، متناسب با اهمیت آن ضریبی داده شود.
3.خشنودی شغلی نتیجه درجه کام روایی نیازی ناشی از شغل در آن زمان است.
4.خشنودی شغلی نتیجه درجه کام روایی نیازی ناشی از شغل در آن زمان است، در حالی که به هر جنبه شغلی، متناسب با اهمیت آن ضریبی داده شود.
5.خشنودی شغلی نتیجه تفاوت میان درجه کام روایی نیازی است که به پندار شخص، درآن شغلی بایدداشته باشد و درجه کام روایی نیازی که در آن زمان وجود دارد.
6.خشنودی شغلی نتیجه تفاوت میان درجه کام روایی نیازی است که به پندار شخص، درآن شغلی باید داشته باشد و درجه ای که درآن زمان وجود دارد، درحالی که به هر نیاز، متناسب با اهمیت آن ضریبی داده شود.
7.خشنودی شغلی نتیجه درجه کام روایی نیازی است که شخص دوست دارد در شغل خود داشته باشد تا درجه کام روایی نیازی که در حال حاضر دارد.
8.خشنودی شغلی نتیجه کام روایی نیازی است که شخص دوست دارد در شغل خود داشته باشد تا درجه کام روایی نیازی که درحال حاضر دارد، در حالی که به هر نیازمتناسب بااهمیت آن ضریبی داده شود.
9.خشنودی شغلی نتیجه اهمیت نیازهاست تاآن چه درحال حاضر وجود دارد (همان،199).

2-1-44-رابطه عدالت سازمانی باخشنودی شغلی:
متخصصان علوم اجتماعی از مدتها پیش به اهمیت عدالت سازمانی به عنوان پایه ای اساسی و ضروری برای اثربخشی فرآیندهای سازمانی و خشنودی شغلی کارکنان آنها پی برده اند. چنین توجهی به عدالت در سازمان ها امر غیر منتظره ای نیست، چون ادعا شده است که عدالت اولین عامل سلامتی موسسات اجتماعی محسوب می شود (گرینبرگ،111:1990).با توجه به اینکه در تحقیق حاضر، عدالت سازمانی بر اساس نظریه گرینبرگ در سه بعد؛ عدالت توزیعی، عدالت رویه ای و عدالت مراوده ای تعریف گردیده است، لذا به رابطه هر یک از ابعاد عدالت سازمانی با خشنودی شغلی پرداخته می شود.
2-1-44-1- رابطه عدالت توزیعی با خشنودی شغلی:
بلگن و مالز1 (1993) در تحقیقی با عنوان خشنودی شغلی پرستاران به این نتیجه رسیدند که توزیع عادلانه درآمد همبستگی مثبت معنی داری با خشنودی شغلی سرپرستان دارد. عدالت توزيعي، به عادلانه بودن پيامدهاي شغلي متفاوت مثل درآمد،برنامه هاي شغلي ومسئوليتهاي شغلي اشاره دارد. لاولر2(1977)، برآن است توزيع پاداشهاي سازماني نظيرپرداخت، ارتقا، پستهاي سازماني، ارزيابيهاي عملكرد و تصدي برخي مشاغل، داراي رابطه ای قوی با رضايت شغلي، كيفيت زندگي كاري، واثربخشي سازماني است. فولگروكونوسكي (2005) دريافتند ادراك درموردعدالت توزيعي به صورت معناداري باافزايش رضايت ازپرداخت وخشنودی شغلي مرتبط است.در نتیجه؛ هر چه حقوق و مزایا و برنامه ها و مسئولیت های شغلی وحجم کاری محوله افراد درسازمان منصفانه باشد،رضایت و خشنودی آنها از شغل بیشترخواهد بود(گرینبرگ،112:1990).

1. Belgen&malse
2. Lawler
2-1-44-2- رابطه عدالت رویه ای باخشنودی شغلی:
عدالت رویه ای به عادلانه بودن روشهای مورد استفاده برای تعیین پیامدهای شغلی اشاره دارد (فولگر1 وگرینبرگ،1985: 147). به عبارت دیگر عدالت رویه ای مفهوم گسترده ای است که برای عادلانه بودن روشهای مورد استفاده برای تصمیم های نحوه توزیع امکانات اشاره می کند. ادراك غيرمنصفانه بودن رويه ها،حتي مي تواند بيشترازپيامدهاي غيرعادلانه منجربه رنجش وخشم كاركنان شود. درحاليكه رويه هاي منصفانه موجب ميشودافراد هنگام مواجهه باپيامدهاي نامطلوب، احساس خشنودی بيشتري نمايند. بنابراین هر چه مدیران در اتخاذ تصمیمات شغلی و ارائه اطلاعات منصفانه و بدون تبعیض اقدام نمایند،کارکنان احساس خشنودی بیشتری خواهند نمود. (گرینبرگ،114:1990).
2-1-44-3- رابطه عدالت مراوده ای باخشنودی شغلی:
عدالت مراوده ای به برخورد عادلانه ای اطلاق می شود که با یک فرد شاغل در قالب روشهای رسمی تصویب شده به عمل می آید. هر چه مدیر در تصمیم گیریها و پیامدهای آن به حقوق و تکالیف کارکنان و نیازهای آنان توجه بیشتری داشته باشد و در تعاملات خود، صداقت و احترام و اعتماد را رعایت نماید، افراد نگرش مثبتی به شغل خود داشته و خشنودی شغلی را فراهم می آورد (همان منبع).
2-1-45- نظريه هاي خشنودي شغلي :
اسمیت،کندال وهیولین درسال 1969،استدلال کردندکه خشنودي ازشغل درواقع معرف چندگرایش مرتبط است. بنابراین، موقعی که درباره خشنودي صحبت می کنیم، باید تصریح نماییم؛ خشنودي از چه؟اسمیت و دیگران می گویندکه پنج بعد شغلی معرف خصوصیات برجسته شغل است که افراد درباره آن ها واکنش های انفعالی نشان می دهند؛
1. Folger
الف-خود شغل: قلمرو وظایفی که کارکنان انجام می دهند،جالب می باشد و فرصت هایی برای یادگیری و پذیرش مسؤولیت فراهم می سازد.
ب- حقوق و دستمزد: میزان حقوق دریافتی، برابری ادراکی در مورد حقوق و روش پرداختی.
ج- فرصت های ارتقا: دسترسی به فرصت های واقعی برای پیشرفت.
د- سرپرستی: توانایی های فنی و مدیریتی سرپرستان و ملاحظاتی که سرپرستان برای علایق کارکنان نشان می دهند.
و-همکاران: میزان دوستی، صلاحیت فنی و حمایتی که همکاران نشان می دهند.
با وجود این که ابعاد دیگری در زمینه خشنودي ازشغل شناخته شده است ،اما پنج بعد مزبور غالبا در بررسی جنبه های گرایش شغلی به کار گرفته می شود (نعامی و شکرکن،85:1383).
در تبیین علل خشنودی شغلی نظریه های مختلفی وجود دارد که به بررسی چند نظریه می پردازیم:
الف) نظریه کامروایی نیازها: از جهاتی منطقی ترین نظریه خشنودی شغلی است. این نظریه بر این مفهوم است که اولاً شخص اگرآنچه را می خواهد بدست،آورد خشنود خواهد شد و اگر آن را بدست نیاورد ناخشنود خواهد گردید.
دو الگوی مهم در این نظریه؛ الگوی کاهشی و ضربی (وروم ،1964) است.
هردو الگو فرض را بر این قرار می دهند که خشنودی شغلی تابعی مستقیم از درجه ای است که محیط با ساختار نیازی فرد همخوانی دارد.
● الگوی کاهشی پیشنهاد می نماید که، خشنودی شغلی تابعی است معکوس از تفاوت میان نیازهای یک شخص و درجه ای که محیط کامروایی آن نیازها را فراهم می کند.
● در الگوی ضربی نیازهای شخص را در درجه ای که شغل از عهده کامروایی آنها برمی آید ضرب می کنیم سپس این حاصل ضرب ها را برای همه نیازها جمع می کنیم.
پژوهش های شافر1(1953)، کوهلن2 (1963) و ورووم (1964)، کاربرد هردو الگوی کاهشی وضربی را در برآورد خشنودی شغلی مورد تایید قرار دادند. ولی پژوهش های شلتنر3(1966)، توسی4(1970) و نیلی5(1983) تاییدی مبنی برکامل بودن اینالگوها برای تبیین خشنودی شغلی نیافته اند(کورمن 2005).
ب) نظریه گروه مرجع: این نظریه در تبیین خشنودی شغلی دیدگاه ها، عقاید و ارزش های گروهی را مورد نظر قرار می دهد که فرد برای هدایت، ارشاد و ارزشیابی پدیده ها و تعریف واقعیت اجتماعی به آن می نگرد و چنین گروه هایی به گروه مرجع فرد معروف است. بر اساس این نظریه می توان پیش بینی نمود که اگر شغلی علائق، خواست ها و شرایط گروه مرجع شخصی را بر آورد، شخص آن را دوست خواهد داشت (خشنودی شغلی ) و اگر چنین نباشد به آن علاقه نخواهد داشت(ناخشنودی). (کورمن، 2005).
ج) نظریه انتظارات: این نظریه معتقد است که انتظارات هر فرد در تعیین میزان خشنودی شغلی وی مؤثر هستند و ناخشنودی معلول ناکامی در رسیدن به انتظارات است. واضح است که افرادی که انتظارات بالاتری دارند خشنودی شغلی آنها دیرتر

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه درمورد عملکرد شغلی، سطح تحصیلات، عوامل محیطی، رفتار کارکنان Next Entries دانلود پایان نامه درمورد عدالت سازمانی، رفتار شهروندی سازمانی، رفتار شهروندی، ضریب همبستگی