دانلود پایان نامه درمورد شبکه معابر، آداب و رسوم

دانلود پایان نامه ارشد

ولي به نظر نمي رسد ديگر فقط لاريها در اين محله ساکن باشند.

* محله ميان شهر، پشت شهر، پشت گمرک قديم ( کلاه فرهنگي)
– بلوک ها بزرگ است و هر يک تقريبا يک قطعه زمين هستند.
– مقدار مسکوني بسيار کم است، يا همه سطح قطعه زمين ساخته شده يااز يک طرف به معبر چسبيده است بادگيرها بزرگ است و نظم خاصي در جهت قرار گرفتن حياط ها ديده نمي شود.
– اطلاعات اجتماعي د ر دسترس نيست ولي به عليت اينکه مسکوني بسيار کم است احتمالا مسئله روابط خانوادگي و مانند آنها مطرح نيست.

* محله کارگزاري، فاصله بين خيابان امام خميني و بلوار طالقاني
– بلوک هاي هر يک شامل هفت يا هشت قطعه زمين هستند، معابر ممتدند و در امتداد خطوط تراز شيب ( موازي با ساحل ) ضمنا دو معبر خيلي عمده بصورت يک زاويه از دو طرف خيابان امام خميني به شکل 7 خوابيده وجود دارد که به نظر مي رسد در ابتدا راه هاي خارج از شهر بوده اند و رفته رفته اطراف آنها خانه هايي ساخته شده است بين زاويه معابري در جهت شمالي، جنوبي قابل تشخيص مي باشند.
– در طرف شرق ( در محله سرديگ) قطعات و بلوک ها کمي کوچک ترند. يعني هر بلوک حدود 3 تا 6 قطعه نسبتا کوچک دارد که اغلب کوچه هاي آن هم شرقي و غربي است.
– معماري قديمي شامل خانه هائي با حياط داخلي و اتاق هاي دور، سردرهاي تزئين شده و تعدادي بادگير کويري مي باشد.
– معماري جديد خانه هاي ويلايي به سبک تهران و به تعداد قابل ملاحظه اي آپارتمان سه و چهار طبقه را شامل مي شود.
– طبق اظهارات شفاهي، تعدادخانواده ها وابسته به هم در اين قسمت نسبتا بالا است و گويا اغلب آنها بوشهري هستند. به هر حال اين محله قبلا جاي سکونت اشخاص مرفه بوده است و هنوز هم يکي از گران ترين محلات است و طبعا هنوز هم جاي اشخاص مرفهمي است که فرهنگ شهر نشيني با سابقه طولاني دارند.

3-1-6-2- بافت مسکوني جديد
اين بافت با ورود به عصر ماشين و توليد به شيوه نوين، عموما از بافت مسکوني شهرهاي پيشرفته تر ايران، چون تهران، تاثير پذيرفته است. خانه هاي بهم چسبيده با حياط نسبتا وسيع تر از سکونتگاه هاي سنتي و مصالح جديد چون آجر و تير آهن و بتن، بافتي مشابه بافت جديد مسکوني همه شهرهاي ايران پديد آورده است که در بسياري از مواقع با آداب و رسوم و شرايط اقليمي بندرعباس بيگانه است.

* بافت نو طراحي شده، شهرک شغو، کوي 2500 دستگاه
در دو دهه اخير گاهي از سوي سازمان هاي دولتي، به ويژه اداره مسکن و شهرسازي، طرح هائي اجرا شده است که کوشش در هماهنگي با محيط و توجه به وضع اقليمي و طبيعي و اجتماعي مردم در آنها مشهود است. اين طرح ها گاه موفق بوده اند و گاه ناموفق. اما توجه به اصول در آنها مشخصا به چشم مي خورد.

3-1-6-3- بافت معابر
– معابر شهر بندرعباس داراي بافت شطرنجي مي باشند که در دو جهت جغرافيايي شرقي، غربي و شمالي، جنوبي کشيده شده و استخوان بندي شهر را تشکيل مي دهند.

3-1-6-4- بافت تجاري
… از آنجايي که بندرعباس شهري نسبتا نوبنياد است در آن بازار به سبک بازارهاي سنتي ايران و مشابه بازار بسياري از شهرهاي قديم ايران وجود ندارد. آنچه در اين شهر به بازار معروف است غرفه هاي تقريبا نوبنيادي است که به جاي و در امتداد بازار قديمي تر بنا شده و در آن عمدتا کالاي قاچاق وارداتي از شيخ نشين هاي جنوب خليج فارس عرضه مي گردد. بافت کلي اين بازار کمابيش مشابه بازارهاي سرپوشيده ساير شهرهاي ايران است. اين بافت تشکيل شده است از شبکه معابر پياده سرپوشيده که در دو سوي آن غرفه هاي به هم چسبيده عرضه کالا قرار گرفته اند.

3-1-6-5- سيماي شهر بندرعباس
شيوه جديد توليد و زندگي اجتماعي و به تبع آن، پيدايش بافت هاي نو و تداوم بافت هاي کهنه که بازتاب و بازمانده روابط و نحوه توليد و زندگي اجتماعي کهن است، سيماي شهر بندرعباس را به ملقمه اي از نو و کهنه تبديل کرده است.
3-1-6-5-1- بندرعباس کهن
– معابر:
همانگونه که در بخش بافت ها گفته شد در قسمت هاي قديمي بندرعباس اغلب خانه ها مجزا از يکديگرند و چهار طرف آنها فضاي باز عمومي قرار دارد، تشخيص اينکه کدام يک از اين فضاها کوچه است و کدام ميان و کدام فضاي تلف شده، دشوار است. غالبا هم اين کوچه ها نامي ندارند. به نظر مي رسد معابر،به ويژه معابر فرعي داخل محلات، نقش و اهميتي را که در ذهن ساکنان مناطق ديگر، در زمينه شناخت محل و تعيين آدرس ساختمان ها دارند، در ذهن بندرعباسي ها و به طور کلي اهالي سواحل هرمزگان ندارند و بيشتر تصوير ذهني آنان از شهر مانند کساني است که در مورد يک بلوک آپارتماني در داخل يک مجموعه مي انديشند. در گذشته اين مسئله با توجه به محلات کوچک و معدود بندرعباس آن زمان و مبدا مهاجرت( و به تبع آن فرهنگ) روستائي( به ويژه روستاهاي ماهيگيري) اهالي آن قابل عمل و منطقي بوده است. اما اکنون با بزرگ شدن شهر و ازدياد افرادي با فرهنگ شهر نشيني متعارف، اين شکل شهر نشيني باعث سردرگمي مي گردد. از ديدگاه شکل ظاهري، کوچه هاي بندرعباس، غالبا خاکي و داراي ديوارهاي صاف و يک طبقه مي باشند. اما به علت شکست ها و تقاطع هاي پي درپي وجود فضاهاي نسبتا وسيع مربع شکل که گاه و بيگاه به آنها برخورد مي شود، بسيار متنوعند و در صورت محوطه سازي مناسب مي توانند بسيار زيبا باشند، ضمناً همه اين کوچه ها راه به کوچه اي ديگر مي برند( اصولا در بندرعباس بن بست وجود ندارد).

معماري
آنچه از معماري قديم بندرعباس به جاي مانده است منحصر به چند برکه قديم، بازمانده کلاه فرهنگي و يکي دو مسجد قديم زيبا محدود مي شود. اما بازمانده معنوي بندرعباس کهن به صورت روش ساخت خانه هاي بومي تجلي مي کند. به طور کلي در خانه هاي بومي بندرعباس فضاي اصلي زندگي از چند اتاق و ايوان سرپوشيده عريض تشکيل يافته که در جبهه شمالي زمين و رو به جنوب قرار گرفته است. آشپزخانه، مستراح، انبارها و تمام فضاهاي غير اصلي در جبهه هاي شرقي، غربي يا جنوبي واقع است. ايوان سرپوشيده فضاي بزرگي است که اطاق ها را از تابش آفتاب حفظ مي کند و خود محل بسياري از فعاليت هاي ساکنين خانه است. پخت و پز، نشستن و استراحت، خواب، بازي بچه ها و صرف غذا در بسياري از موارد در اين فضا انجام مي شود. براي مقابله با گرما دو راه پيش گرفته اند: عريض از يک يا چند سو اتاق هاي اصلي خانه را در بر مي گيرند. گاهي اين ايوان ها در چهار طرف قرار گرفته اند. براي استفاده از نسيم دريا خانه به روي جنوب باز است. اتاق هاي اصلي همه رو به جنوب ساخته شده است و پنجره هايي که در شمال و جنوب اتاق قرار گرفته اند جريان هواي دائمي اتاق ها را تامين مي کنند. در خانه هاي دو طبقه، طبقه فوقاني که بيشتر از نسيم دريا بهره مي گيرد و قسمت تابستاني خانه را تشکيل مي دهد. ضمنا در اين طبقه غالبا در جهت شمال و جنوب هر دو باز است و جريان هوا را از خود عبور ميد هد. در بيشتر خانه ها براي مقابله با گرما از بادگير استفاده مي شود. اين بادگيرها با بادگيرهاي نواحي گرم و خشک فرق دارند. اين بادگيرها در واقع هواکش هايي هستند به شکل مربع يا مستطيل به ابعاد 5/2 تا 3 متر که در حدود 5/3 تا 4 متر بالاتر از بام خانه قرار ميگيرد.

و به طرف يعني طرف جنوب باز مي باشند. به عبارت ديگر نيمي از اتاق داراي سقف مرتفع تري است البته دربعضي خانه ها بادگيرهاي چهار طرفه به سبک بادگيرهاي کويري نيز وجود دارد شکل صفحه بعد دو نمونه از وضع اتاق ها و محل و شکل بادگير را نشان ميدهد در زمستان دهانه بادگير بسته مي شود. دهانه وزير بادگير يکطرفه معمولا با تيرهاي چوبي و حصير خرما پوشانده مي ود. در زير بادگيرهاي چهار طرفه دريچه چوبي ساده اي تعبيه مي شود که در فصل زمستان آنرا مي بندند.
درخانه هاي بومي بندرعباس سقف عموما بلند است و بيش از سه متر ارتفاع دارد. ديوارها معمولا از خشت گل يا آجر ساخته شده است. قطر ديوارها زياد است و پنجره ها کوچکند. سقف معمولا از تير چوبي حصير خرما و کاهگل يا آجر ساخته شده است. پشت بام قابل دسترسي است و براي خواب شب مورد استفاده قرار مي گيرد. دست انداز پشت بام نسبتا بلند است و معمولا از سطح ايوان و اتاق هاي پايين تر است در بيشتر حياط ها حوض و در بسياري از باغچه ها قرار گرفته است. ناودانه عرض زيادي دارند. در جلوي در ورودي غالبا سايبان عميقي با دو ديوار و سقف (غالبا به صورت طاق و با تزئينات گچي) وجود دارد.

3-1-6-5-2- سيماي بندرعباس جديد
معابر:
خيابان هايي که در نيم قرن احداث شده اند و به مرور مراکز جاري را از شبکه معابر قديمي به حاشيه خود کشانده اند، با اندک اختلافي در معماري و کاربرد مصالح ساختماني به بندرعباس نيز چهره اي کمابيش مشابه ساير شهرهاي ايران داده اند. خيابان هاي جديدتر به ويژه آنهايي که کمي دورتر از مرکز شهر قرار دارند براي مثال بلوار شهيد بهشتي، خيابان آيت اله مطهري، ابن سينا چهره نسبتا متنوعي دارند. زيرا عقب نشيني اغلب ساختمان هاي دولتي در حاشيه اين خيابان ها و به تبع آن عقب نشيني برخي منازل خصوصي غالبا با حداث فضاي سبز و کاشت گياهان تزئيني خاص اقليم شهر همراه گشته و باعث سرسبزي اينگونه معابر شده است. از سال هاي 1340 به بعد که احداث معابر عريض با جزيره وسط متداول شده بود، در بندرعباس نيز چند خيابان عريض احداث شده است. اين معابر که به ورودي ها و کنار گذر شهر محدود مي شود داراي ويژگي خاصي نبوده و تنها انواع گياهان خاص اقليم گرم و مرطوبي که در جزيره و حاشيه خيابان کاشته شده اند سيماي سرسبزي دارند، به طوريکه تازه واردي که با اتومبيل از فرودگاه به شهر مي آيد بندرعباس را يکي از سرسبزترين شهرهاي کشور مي پندارد، اما همين که از اين معابر قدم به معابر فرعي و کوچه ها مي گذارد به ظاهري بودن اين سرسبزي پي مي برد.ميدان هاي پي در پي که در ابعاد مختلف در امتداد خيابان امام خميني احداث شده اند. از جمله اقدامات معمول دوران احداث اولين معابر ماشين رو در سطح کشور است. برخي ازاين ميدان ها چندان کوچکند که حتي احداث پست راهنمايي نيز در وسط آن به سختي صورت گرفته است. در عوض وسط ميدان هاي عريض شهر فضاي سبز نيز احداث شده است.

معماري
جز کوشش هاي جسته گريخته اي که در مورد ايجاد يک معماري منطقي شده است معماري جديد بندرعباس نيز مانند معابر آن چيز خاصي ندارد. اغلب منازل جديد به ” سبک تهران” بنا شده اند. براي مثال معماري کاملا مشخص به سبک تهران را مي توان در کوي آزادگان مشاهده کرد که از يک خيابان اصلي و انشعاب خيابان هاي پي در پي با منازلي يک تا دو طبقه چسبيده به هم تشکيل شده است. معماري اين کوي شباهت زيادي با معماري سال هاي 1350 تهران دارد. در شهر بندرعباس به دليل رسوخ معماري تهران که طبعا قادر به مقابله با گرما و رطوبت زياد شهر نمي باشد. اکثر بناهاي جديد احتياج بيش از حدي به کولر گازي پيدا کرده اند.
شبکه هاي فلزي (محل قرار دادن کولر گازي) در قسمت تحتاني پنجره ها و يا چسبيده به آنها، به نوبه خود در سيماي شهر بندرعباس موقعيت خاصي را اشغال کرده اند.

معماري مراکز اداري، نظامي، آموزشي، بهداشتي، ساير تاسيسات خدمات جديد شهر نيز از معماري تهراني و غربي متاثر است. اين امر اجتناب ناپذير از آنجا سرچشمه مي گيرد که روابط اجتماعي حاکم به اين فضاهاي معماري نيز خود ريشه در طرز فکري دارد که از غرب به عاريت گرفته شده است. لذا تنها وجه تمايز سيماي شهر و معماري جديد بندرعباس با ساير شهرهاي کشور را مي توان در گياهان بومي آن مشاهده کرد.

3-1-6-5-3- سيماي طبيعي شهر
مناظر طبيعي شهر دو عنصر عمده ارتفاعات و ساحل دريا در جنوب و همچنين خورهاي واقع در آن و آبگيرهاي طبيعي را شامل مي شود. اين عناصر طبيعي آن چنان مورد تجاوز

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه درمورد استان هرمزگان، زنان و دختران، آداب و رسوم، مکان کنترل Next Entries دانلود پایان نامه درمورد اوقات فراغت، ساختار شهر، عدم تمرکز، توسعه شهر