دانلود پایان نامه درمورد سنجش از دور، سنجش ازدور، استان همدان

دانلود پایان نامه ارشد

ک شده که نتيجه آن توليد علوفه شاداب، جوان و تازه است اشاره نمود. کنترل رقابت در بين گونههاي گياهي، بهبود شرايط زيستگاه حيات وحش و کنترل آفات و بيماريهاي قارچي از ديگر اثرات آنها است [101،103،25،16،5].
ب) اثرات آتش بر خصوصيات خاک
1- اثرات آتش بر خصوصيات فيزيکي خاک
تغيير در ساختار و بافت خاک، کاهش در ميزان حفظ رطوبت و ظرفيت نگهداري آن، افزايش آبگريزي، بدون پوشش باقي ماندن سطح زمين در طولاني مدت که نتيجه اينها افزايش استعداد خاک براي فرسايش است [68].
2- اثرات آتش بر خصوصيات شيميايي خاک
تنظيم حاصلخيزي خاک برخي اکوسيستم ها تغيير محسوس در چرخه مواد غذايي خاک مانند افزايش ازت قابل استفاده و هم چنين ساير عناصر ضروري در خاک، آزاد شدن بيش از ٥٠ درصد پتاس موجود در مواد آلي، تعديل و کاهش ماده آلي خاک(OM)1که از مهمترين اثرات آتش بر روي خصوصيات شيميايي خاک است. کاهش ماده آلي موجب افزايش چگالي ظاهري و کاهش قابليت نفوذ پذيري آب در خاک به ويژه در دراز مدت ميشود و به دنبال آن تضعيف پوشش گياهي رخ ميدهد [68].
3- اثرات آتش بر خصوصيات بيولوژيکي خاک
از بين رفتن ميكروارگانيسمهاي مفيد خاك، کاهش ذي توده ميکروبي خاک، کاهش گونههاي ميکروبي و ديناميک جمعيت، کاهش يا از دست رفتن بي مهرگان موجود در خاک از جمله کرمهاي خاکي از اهم اين تغييرات گزارش شده است [59].
ج) اثرات آتش بر محيط و اتمسفر
آتش باعث آزاد شدن مقادير زيادي از گازهاي گلخانه اي از جمله دي اکسيد کربن تثبيت شده در فيتومس گياهي شده و افزايش ذرات معلق در اتمسفر را تشديد ميکند. افزايش گازهاي گلخانه اي و دي اکسيد کربن باعث گرم شدن زمين شده و همچنين تأثير منفي بر محيط زيست دارد که يکي از مشکلات اساسي را در رويشگاههاي گياهي و زيستگاه هاي جانوري به وجود ميآورد [59].

1-3-اهمیت مطالعه موضوع و اهداف
در طول سالهاي اخير، آتش سوزيهاي اتفاق افتاده عمدتاٌ توسط جوامع محلي در سطح محدود و يا وسيع رخ داده و متأسفانه اين روند در حال افزايش ميباشد. در اين شرايط، مديران مراتع کشور از يک طرف نگران اثرات منفي کوتاه مدت و بلند مدت اين اختلال بدون سابقه و غير طبيعي بر کارکردهاي مختلف اکوسيستمهاي مرتعي بوده و از طرف ديگر نيازمند به يافتههاي اثبات شده علمي در ارتباط با چگونگي اثرات احتمالي مثبت آتش سوزي بر مراتع به منظور به کار گيري آتش به عنوان يک تيمار اصلاحي ميباشند.
علاوه بر مراتعي که از طريق آتش سوزي هاي طبيعي و يا کنترل شده سوزانده ميشوند، هر ساله پوشش گياهي اراضي زيادي از طريق آتش سوزيهاي عمدي سوزانده ميشود. آتش سوزي هاي عمدي عموما در مراتع بوته اي ايران که پوشش مناسبي از جهت تعليف دام ندارند به يک پديده رايج تبديل شده است. گون ويا برخي ديگر از گونه هاي خشبي با اشغال فضاي مرتع از رشدگونه هاي خوشخوراك جلوگيري ميكنند و يا مانع از چراي مستقيم وكارآمد دام ميشود. يکي از دلايلي که باعث آتش سوزيهاي عمدي در مراتع ميشود، ناآگاهي چوپانان و دامداران از اثرات منفي آتش سوزيهاي کنترل شده است که اقدام به آتش زدن مراتع به منظور توليد علوفه بيشتر و خوشخوراک مينمايند تا در نهايت افزايش محصولات دامي خود موجب شوند. اين افراد به خطرات اين آتش سوزيهاي عمدي توجهي نمينمايند که آتش بر تنوع زيستي، تخريب مراتع و از بين رفتن پوشش گياهي اثرات نامطلوب ميگذارد و در نهايت خاک لختي باقي ميماند که در معرض فرسايش خاک قرار دارد.
اگرچه کنترل آتش سوزي کار بسيار مشکلي است، اما با تهيه نقشه نواحي داراي خطر آتش سوزي و برنامه ريزي براي اين نواحي ميتوان آگاهانه عمل کرده و تا اندازه اي اثرات مخرب آنرا کاهش داده و به فعاليتهاي پيشگيرانه، حفاظتي و مديريتي در اين موارد پرداخت. پيشگيري از وقوع حريق از کارآمد ترين روشهاي مديريت آتش سوزي به شمار ميرود و تأثير مثبتي براي برنامه ريزيهاي آتي در زمينه مديريت مناطق داراي پتانسيل آتش دارد. در سالهاي اخير با افزايش فراواني آتش سوزيهاي عمدي، پايش پوشش گياهي و پهنه بندي خطر آتش امري ضروري گرديده است. شناخت مناطق در معرض خطر و پهنه بندي خطر آتش از اصول اوليه کنترل و مبارزه با آتش سوزي محسوب ميشود، زيرا با شناسايي مناطق در معرض خطر آتش ميتوان فعاليت هاي پيشگيرانه، اجرايي و احيايي را در مناطق در معرض خطر متمرکز کرد. بنابراين لازم است قبل از عمليات پيشگيرانه و اجرايي، مطالعات در غالب يک طرح مطالعاتي مناطق در معرض خطر مورد بررسي قرار گيرد. روش شناسايي مناطق در معرض خطر آتش که در مقالات مشاهده شد و در ايران و سايرکشورهاي جهان ارئه شده را مي توان به سه گروه عمده تقسيم کرد:
الف) مدل سازي آتش به روش شبکه عصبي مصنوعي؛ طبقه بندي فازي و…
ب)روش هايي که اغلب پايه سنجش از دوري دارند.
ج) روشهايي که از تلفيق روش ميداني و سنجش از دور استفاده ميکنند.
استفاده از روشها و تکنيکهاي سنجش از دور از آن جهت حائز اهميت اند که در مناطق پهناور و یا وسیع بسيار کار آمدتر، علمي و عملي تر ميباشند. روش ميداني هزينه بر است و استفاده از دادههاي سنجش از دور به دليل پوشش مکاني و زماني مناسب، اين امکان را به کارشناسان و مديران ميدهد که ارزيابي را با صحت و دقت بيشتري انجام ميدهند. متأسفانه به رغم اهميت زياد آتش سوزي مراتع از نظر اثرات مثبت و منفي آتش سوزي ها بر محيط پوشش و خاک و به طور کلي کارکرد و خدمات اکوسيستم تاکنون گزارش جامع و آمار دقيقي در مورد زيان و خسارت آتش سوزيهاي موجود در مراتع ايران ارائه نشده است و تحقيقات موردي اندکي در زمينه آتش سوزي به انجام رسيده است. بنابراين در مطالعه حاضر سعي شده تا به مطالعه اين مهم در بخشي از مراتع ييلاقي استان همدان در منطقه ملاير پرداخته شود.
اهداف مطالعه اين تحقيق شامل نکات ذيل است.
الف- بررسي امکان تهيه نقشهي نواحي داراي استعداد آتش سوزي و تهيه نقشه خطر آتش سوزي به منظور مديريت آتش زدن گون زارها با استفاده از داده هاي تصاوير ماهواره اي+ETM.
ب- تعيين نقشه کاربري اراضي منطقه مورد مطالعه.

1-4- روش شناسي و محتواي پايان‌نامه
پس از بررسي و پيمايش منطقه‌ي مورد مطالعه، با استفاده از اطلاعات جمع آوري شده از منطقه و تلفيق با نقشه هاي توپوگرافي و تصاوير ماهواره اي، لايه‌هاي اطلاعاتي مرتبط جمع آوري گشته و مورد مطالعه قرار گرفتند. اين اطلاعات شامل: نقشه هاي توپوگرافي منطقه، نقشه کاربري اراضي، تصاوير ماهواره‌اي، با هدف پهنه بندي مناطق داراي خطر آتش، مورد پردازش قرار گرفته و در محيط GIS تلفيق گشتند. استفاده از روش هيبريد براي توليد نقشه کاربري اراضي منطقه مورد مطالعه مورد استفاده قرار گرفت.
در پژوهشي پيش رو، مطالب در شش فصل تنظيم و آماده گشته‌اند. پس از بيان کليات، در فصل دوم مباحث مرتبط و سابقه‌ي پژوهش تشريح گرديده. پس از آشنايي با منطقه‌ي مورد مطالعه در فصل سوم، روش پردازش و آماده سازي لايه‌ها بحث شده در فصول بعدي نتايج، بحث، نتيجه گيري و پيشنهادات بيان گرديده است.

فصل دوم
بررسي منابع تحقیق
2-1- مقدمه
بطورکلي از زمانهاي گذشته تاکنون روشهاي مختلفي براي جمع آوري دادههاي مبتني بر مکان وجود دارد که از آن جمله ميتوان به مشاهدات نجومي، فتوگرامتري، نقشه برداري و سنجش از دور اشاره نمود. سنجش ازدور از زمره روشهاي جمع آوري داده محسوب ميگردد که در آن کمترين ميزان تماس مستقيم با اشياء و عوارض مورد اندازه گيري را داشته و برخلاف ساير روشها که عوامل انساني در گردآوري و تفسير دادههاي زميني نقش دارند، در روش سنجش از دور اين وظيفه بر عهده سنجندهها خواهد بود.
در ساليان اخير در مديريت جنگل و مراتع نسبت به سالهاي گذشته تغييرات زيادي ايجاد گرديده است. بطوريکه مديريت جنگل و مرتع از حالت مديريت با روشهاي سنتي در سالهاي دور به اداره جنگل و مراتع با استفاده از روشهاي جديد و مدرن تغيير کرده است. امروزه مديريت دقيق جنگلها و مراتع لزوم داشتن دادههاي بهنگام، دقيق و قابل اعتماد را ايجاب ميکند. سنجش از دور از بدو پيدايش به عنوان ابزاري مهم در پژوهش، مديريت و نظارت بر جنگلها و مراتع مطرح و در طول زمان استفاده از علم سنجش از دور در جنگل و مرتع افزايش پيدا کرده است. شايد مهمترين دلايل روند افزايشي استفاده از علم سنجش از دور در زمينه جنگل و مرتع مشکلات جمع آوري دادههاي صحرايي در محيط جنگل و مرتع، صعب العبوري، وقتگيري و هزينه زياد هنگام جمعآوري دادههاي صحرايي از محيط جنگل و مرتع باشد. هر چند هنوز هم دقيقترين دادهها با برداشت مستقيم و آماربرداري به دست ميآيند. اما آماربرداريها اغلب کاري سخت و مشکل بوده و ضمن نياز داشتن به تجربه و دانش کارشناسي لازم، مستلزم صرف هزينه و وقت زياد است، ضمن اينکه برداشت داده در برخي نقاط صعب العبور ممکن نيست. از اين رو متخصصين جنگل و مرتع و سنجش از دور در سالهاي اخير تحقيقات گستردهاي در امکان استفاده از دادههاي سنجش ازدوري در محيطهاي طبيعي انجام دادهاند. دادههاي سنجش از دوري را ميتوان از جنبه-هاي مختلفي تقسيم بندي نمود. به طور مثال اين دادهها به بطور کلي به دادههاي هوايي و فضايي تقسيم ميگردند. قدرت تفکيک طيفي، راديومتريک، زماني و مکاني جنبههاي ديگري هستند که ميتوان دادههاي سنجش از دوري را تقسيم بندي نمود. بي شک با پيشرفت فناوريهاي فضايي و ثبت دادههاي سنجش ازدوري از يک طرف و همچنين پيشرفت در امر پردازش داده ها از طرف ديگر پيشرفتهاي زيادي در امر استفاده از دادههاي سنجش از دور حاصل شده است. بسته به نوع داده هايطيفي و همچنين دقت مکاني، زماني و راديومتري، دادههاي سنجش ازدور داراي کاربردهاي فراواني در زمينه جنگل هستند که به طور کلي ميتوان آنها را به صورت زير دسته بندي نمود [21]:
1- تهيه نقشه هاي پوشش
الف- نقشههاي جنگل و مرتع در سطح جهاني و قارهاي (نقشههاي کوچک مقياس)
ب- نقشههاي جنگل و مرتع در مقياس متوسط مانند نقشههاي بلوکهاي بهره برداري، نقشه ها در سطح محلي
ج- نقشه هاي بزرگ مقياس مانند نقشه گونههاي گياهي
2- کاربردهاي سنجش از دور در آمار جنگل و مرتع
الف- تاج پوشش
ب- بيوماس گياهي
ج- حجم و رشد درختان
3- کشف تغييرات در جنگل و مرتع
الف- نقشه تغييرات در طول زمان در عرصه هاي جنگلي و مرتعي
ب- نقشه محلهاي بهره برداري مانند محلهاي قطع يکسره و يا برشهاي گزينشي.
ج- نقشه تغييرات در اثر بلاياي طبيعي
د- نقشه تخريب جنگل
4-مدلها: سنجش از دور دادههاي يکسري از مدلهاي اکولوژيکي و مدلهاي بررسي اکوسيستمها را فراهم مي نمايد. که اين دادهها ورودي اين مدلها هستند.
5- نقشه خسارتهاي وارده به جنگل و مرتع
البته غير از اين کاربردهاي مذکور که به صورت کلي بيان گرديد، دادههاي سنجش از دور کاربردهاي ديگري در جنگل و مرتع دارند. مثلاً در مطالعه خاک، اقليم و آب و هواي جنگل به محققين و اداره کنندگان بخش جنگل کمک ميکنند و يا در مديريت جنگل نقشه هاي ارتفاعي و سه بعدي حاصل از تصاوير ماهوارهاي کمک بسزايي دارد و در تهيه طرحهاي جنگلداري کمکهاي شاياني مينمايد [21،96،48].

2-2-مزاياي توليد نقشه هاي موضوعي با استفاده از داده هاي ماهواره اي
امروزه در کشورهاي پيشرفته دنيا سنجش ازدور جزء لاينفک بسياري از پروژهها است. کشور ما نيز سيستمهاي سنجش ازدور و تکنيک-هاي پيش رفته پردازش تصاوير امکانات مناسبي را براي آناليزهاي مکاني، طيفي، و زماني براي محققان، مديران و برنامه ريزان فراهم نموده است. از جمله مزاياي استفاده از سنجش از دور، مقرون به صرفه بودن آن و امکان به روز رساني سريع ميباشد.
دادههاي چند طيفي با استفاده از منحنيهاي بازتاب طيفي اطلاعات مفيدي به دست ميدهند. به طور کلي استفاده از تصاوير سنجش از دور مزاياي زير را در بر دارد:
مزاياي تهيه تصاوير با استفاده از ماهواره بطورخلاصه عبارتنداز :
۱- دريافت پيوسته و دائمي تصاوير
۲- قابليت باز بيني منظم مناطق)براي تهيه اطلاعات

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد رایگان درمورد اطلاعات مالی، بورس اوراق بهادار، اثرات ثابت Next Entries دانلود پایان نامه درمورد سنجش ازدور، ماهواره لندست، سنجش از دور