دانلود پایان نامه درمورد سلسله مراتب، جهان خارج

دانلود پایان نامه ارشد

كه طراحان بايد از به وجود آوردن محيط‌هايي كه به بهترين وجه نيازهاي مردم ذي‌نفع را تأمين مي‌كند حمايت نمايند. طراحان بايد به منافع و كاربردهاي درازمدت محيط توجه داشته باشند. انجام اين كار مشكل است، زيرا مردم آينده نمي‌توانند هزينه تصميمات امروز را بپردازند. طراحان بايد با طراحي، سطوح خلوت و كنترل مبتني بر هنجارهاي فرهنگي مردم را تأمين كنند. هم در تراكم بالا و هم در تراكم پايين امكان دست يافتن به اين هدف وجود دارد. بايد براي افراد ساكن در ساختمانهاي بلندمرتبه به مانند خانه‌هاي تك‌خانواري، سطوح مطلوبي از شناسه و هويت فراهم شود. هويت جزيي از ويژگي‌هاي زيبايي‌شناسي نمادين است. همة مردم به داشتن شناسه و هويت بيروني براي واحدهاي مسكوني انفرادي اعتقاد ندارند. طراحان بايد براي پاسخ به نيازهاي هويتي مردم به خواسته‌ها و تمايلات آنها توجه داشته باشند. هرگاه كه شرايط عوض شود استدلال‌هاي جديدي مورد نياز است.
در ساختمانهاي منفرد نيز موارد مشابهي وجود دارد. بين قيمت، اندازة اتاق‌ و فضاها، دلپذير بودن راهروها و فضاهاي عمومي و كارايي فضاهاي ارتباطي اولويت‌هايي وجود دارد. در فرهنگ ما، فضاهاي عمومي در زمان طراحي بي‌اهميت قلمداد مي‌شوند؛ و پس از اجرا نگران مي‌شويم كه چرا ساختمانها براي ملاقات و استفادة مردم مكانهاي دلپذيري نيستند.

2-1-9- نتيجه‌گيري
برنامه‌هاي معماري طراحي مي‌شوند. مرحله‌ي شناخت شامل سلسله‌اي از تصميمات واجد بار ارزشي است و اساس آن پرسش در مورد حال و آينده است. هر چه طراح در مورد وضع موجود، ماهيت محيط و مردم و شيوه‌هاي استخراج اطلاعات و مقايسه يك موقعيت با موقعيت ديگر بيشتر بداند، با اطمينان بيشتري به نيازهاي افراد ذي‌نفع پاسخ مي‌گويد. براي بررسي دقيق موضوع و طرح سوال خوب، نظريه محتوايي خوب مورد نياز است. اگر طراح معتقد باشد كه در كل فرايند طراحي به نيازهاي تمام افراد ذي‌نفع نمي‌توان پاسخ گفت، بيشتر مطالب اين فصل كتاب بيهوده خواهد بود.

2-2- موضوع طراحي
براي فراهم آوردن امكان بحث در مورد نقش علوم رفتاري در توسعه‌ي مباني نظري طراحي، آگاهي از موضوعات مورد علاقه طراحان ضروري است. “اقدام به بناي نظريه به اين معناست كه علاوه بر آموختن از تجربه‌ها به آنچه براي آموختن وجود دارد فكر شود” (Kaplan 1964). هر نوع طبقه‌بندي كه در موضوعات يك رشته انجام شود، تحت تأثير نظرهاي شخصي، تجربيات و نگرشهاي فرد قابل طبقه‌بندي است.
اگر اظهار نظرهاي عمومي در مورد معماري، سرمشقي براي معماران حرفه‌اي باشد، توفيقي براي طراحي است، حتي اگر نويسندگان مختلف واژه‌هاي متفاوتي را براي آن به كار ببرند. دو هزار سال قبل ويتروويوس159، جملاتي را خطاب به قيصر اگوستوس160 نوشت. بر طبق نظر ويتروويوس معماري بايد سه مقصود اصلي را برآورده سازد: فيرميتاس161 (پايداري)، يوتيليتاس162 (سودمندي) و ونوستاس163 (زيبايي).
اين نظريات راسرهنري ووتن164 (1624) اين گونه نقل كرده است.
در معماري مثل تمام هنرهاي عملي ديگر،
نتيجه بايد راهنماي عمل باشد.
هدف بايد خوب ساختن باشد.
خوب ساختن سه شرط دارد.
فرآورده165، استحكام166 و سرور167.

ويتروويوس
ووتن
گروپيوس (عملكردگرايي نوين)
نوربرگ شولتز
استيل
سودمندي (Utilitas)
زيبايي (Venustas)
پايداري (Firmitas)
فرآورده (Commoditie)
سرور (Delight)
استحكام (Firmenes)
عملكرد (Function)
بيان (Expression)
فنون (Technics)
نقش ساختمان (Building Task)
فرم، شكل (Form)
فنون (Technics)
سودمندي كاركرد سرپناه و امنيت تعامل اجتماعي هويت نمادين لذت (Pleasure)
رشد (Growth)

ووتن شبهاتي را به اين نوع تقسيم‌بندي معماري وارد كرد، ولي مانند ديگران (براي مثال Scott 1935)، بعدها اين تقسيم را شروع مفيدي براي تحليل معماري دانست. نكته مهم اين است كه اين سه ويژگي رابطه‌اي دروني دارند. جفري اسكات168 مي‌نويسد:
معماري سه مقصد مجزا دارد كه در عين حال همگرا هستند. آنها در يك روش واحد تركيب شده‌اند؛ در يك نتيجه واحد جلوه‌گر شده‌اند؛ در عين حال هر كدام ماهيتي قابل تشخيص دارند… .
سودمندي يا به گفته نوربرگ-شولتز169 (1965) “نقش ساختمان”170 را معماران مدرن، هدف عملكردي ساختمان و سرور، يا به تعبير نوربرگ- شولتز “فرم”171 را هدف زيباشناختي آن در نظر گرفته‌اند. معماري به استحكام نيز نياز دارد. بناها تا حد نياز بايد دوام داشته باشند. بخشي از تاريخ معماري، تاريخ فن‌آوري است و در واقع فن‌آوري در تبيين تحولات معماري موضوعي غالب بوده است. از سوي ديگر، تغييرات اساسي در شيوه‌ي معماري، نتيجه‌ رابطه‌ي دروني بسياري از عوامل است. بعضي از اين عوامل عبارتند از: به وجود آمدن گونه‌هاي جديد از سفارش دهندگان معماري، تغيير در سنت سكونت، طبقات اجتماعي، ارزشها و فرهنگ‌هاي اقتصادي مردم؛ و توسعه فن‌آوري مورد استفاده طراحان و پيمانكاران.
تفكيك سودمندي و سرور، ممكن است اين معنا را داشته باشد كه زيبايي هيچ مقصود بنياديني را برآورده نمي‌سازد. روشن است كه اين گونه نيست. عملكردهاي زيباشناختي بايد به همراه بقيه عملكردهاي محيط كالبدي در نظر گرفته شوند (نگاه كنيد به Mukarovsky 1981, Broadbent 1975). به ويژه از طريق زيبايي‌هاي نمادين است كه پيام‌هاي مورد نظر طراحي به ديگران منتقل مي‌شوند. با وجود اين كه تحليل‌هاي زيادي سعي در جدا ساختن سودمندي و سرور داشته‌اند، بايد توجه داشت كه سودمندي همان زيبايي و زيبايي عين سودمندي است.
براي شفاف ساختن نوشته‌هاي ويتروويوس تلاش‌هايي شده است. فرد استيل172 (1973) شش عملكرد اصلي را براي معماري ذكر كرده است. سرپناه، امنيت، تماس اجتماعي و سودمندي كاركرد همه جنبه‌هاي مختلف سودمندي هستند، در حالي كه هويت نمادين و لذت، يا به گفته‌ي ووتن سرور، جنبه‌هاي زيباشناختي معماري هستند. به دليل اينكه رشد173 آموختن براي آموختن174 را در بطن خود دارد، تمام جنبه‌هاي طراحي را تحت تأثير قرار مي‌دهد.
فرض بر اين است كه هدف طراحان ايجاد محيط‌هايي است كه نيازهاي انساني را تأمين كنند. بنابراين براي تعريف مسائل نظري رشته‌هاي طراحي مدلي از نيازهاي انساني موردنياز است. مدلي كه در اين كتاب استفاده شده متعلق به روان‌شناسي به نام آبراهام مازلو175 (1954) است. محيط ساخته شده اگر به گونه مناسبي شكل بگيرد، مي‌تواند جنبه‌هايي از نيازهاي انسان شامل بقا176، امنيت177، تعلق178، عزت179، يادگيري180 و زيبايي181 را برآورده سازد. اين دسته‌بندي فلسفه‌ي هنجاري كتاب حاضر است.
به وجود آوردن چنين محيط‌هايي آسان نيست. براي درك كامل اين مسئله، بايد ماهيت مسائل طراحان را شناخت.

2-2-1- اهداف طراحي: مدافعات طراحان
ويژگي جدلي فرايند طراحي حاصل ناسازگاري نتايج گوناگوني است كه از محيط ساخته شده انتظار مي‌رود. پاسخ معمول به اين مشاهده اين است كه طراحان بايد حداكثر تلاش خود را به حل اين مسائل معطوف كنند. از سوي ديگر، تمام طراحان در نهايت مدافع نيازهاي جمعيت‌هاي خاص هستند. اغلب اين دفاع بدون انديشة خودآگاه انجام مي‌شود. سؤال اين است كه طراحان مقاصد چه كساني را بايد تأمين كنند؟ تصميم‌گير اصلي معمولاً سرمايه‌گذار طرح يا يك نهاد قانوني يا شبه قانوني است كه بر محيطي كه در آن طرح اجرا مي‌شود حق اعمال قدرت دارد. براي كاربردي‌ شدن طراحي به اين مقاصد بايد پاسخ گفته شود. دفاع معماران در اينجا اين است كه وقتي مدارك نشان مي‌دهد كه طرح به نفع است بايد تصميم‌گيران را براي قبول مقاصد طراحي ترغيب كنند. هرگاه كه طراحان مدرك قوي براي مواضع خود داشته باشند بحث آنها بيشتر مورد قبول واقع مي‌شود، ولي تضميني براي اين مطلب وجود ندارد.
طرح در عين پاسخ به احتياجات سرمايه‌گذار، بايد به نياز بهره‌برداران جواب دهد. در مواقعي كه بين اينها اختلاف باشد، طراح متعهد است كه از بهره‌بردار جانبداري كند. اين نتيجه در مواردي نيز اشتباه‌آميز است، چون تقريباً در تمام طرح‌ها بهره‌برداران متعددي وجود دارد. در بسياري از موارد در نيازهاي بهره‌برداران مختلف تفاوتهايي وجود دارد. بايد با توجه به اساسي‌ترين نيازها، بر اساس سلسله مراتب مدل مازلو، مشكلات گروههاي بهره‌بردار به ترتيب اهميت برطرف شود. سپس با در نظر گرفتن اولويت بايد به نيازهاي گروههاي باقيمانده پرداخت. در اين روند حق تقدم با مهم‌ترين بهره‌برداران است. طراحان بايد نيازهاي افرادي را كه در اين فرايند ديده نمي‌شوند- بچه‌ها، معلولين، افرادي كه از نظر اجتماعي و سياسي ضعيف‌تر هستند- در نظر بگيرند. با قبول اين موضع‌گيري سؤالات فرعي ديگري نيز به وجود مي‌آيد. از جمله اين سؤالات اين است كه آيا بايد براي پاسخ به نظام‌هاي فعاليت طراحي كرد يا براي مقاصد زيبايي‌شناسي؟

2-2-2- هدف طراحي تأمين نظام‌هاي فعاليت يا زيبايي‌شناسي؟
طراحي محيط با اهداف زيباشناختي سر و كار دارد يا با نظام‌هاي فعاليت؟ بسياري از معماران معتقدند كه هدف اصلي طراحي معماري، زيبايي است و پاسخ به نيازهاي فضايي مردم مسئله بعدي طراحي مي‌باشد. استدلال آنها اين است كه مقاصد فضايي ساختمان با گذشت زمان تغيير مي‌كند ولي ساختمان ساخته شده به همان شكل باقي مي‌ماند، نيازهاي رفتاري كه با ساختمان تأمين مي‌شود تابع مقاصد حقيقي معماري است. اعتقاد اين افراد اين است كه نيازهاي بدون زمان جامعه كه به صورت واقعي يا تصور شده توسط معمار تعريف مي‌شود، مهم‌تر از نيازهاي افرادي است كه در حال حاضر از ساختمان استفاده مي‌كنند.
به نظر مي‌رسد كه نظام‌هاي فعاليت و مقاصد زيباشناختي به خودي خود ارجحيتي ندارند. نيازهاي اساسي مردم بايد بر اساس سلسله مراتب پيشهادي مازلو تأمين شود. بناها حداقل بايد در سطح اين نيازها كار كنند. نيازهاي عالي‌تر در مراحل بعدي تأمين مي‌شوند. هر دو نوع نياز پست و عالي انسان داراي جنبه‌هايي از فعاليت و زيبايي‌شناسي است. طراح بايد به اين سؤال پاسخ گويد كه چگونه محيط طراحي شده مي‌تواند نيازهاي انسان را تأمين كند.
2-2-3- طراحي براي آسايش يا ساختن؟
اين سؤال در شرايطي پيش مي‌آيد كه پاسخ به نيازهاي يك الگوي شاخص رفتار، هدف طراحي باشد. آيا معمار براي آسايش مردم طراحي مي‌كند يا براي ساختن و توسعه؟ سؤال عام‌تري وجود دارد كه بايد در مرحلة خلاقيت و ابداع طرح‌ها به آن پاسخ گفته شود. سؤال اين است كه چه‌قدر مجموعة مكانهاي رفتاري بايد نسبت به تأمين نيازهاي آسايش افراد يا گروهها به حالت آرماني نزديك باشند؟ اين موارد تنها به مسائل طراحي كالبدي مربوط نمي‌شود، بلكه مسائل اجتماعي نيز وجود دارند.
در محيط روزمره شهرها و محله‌هاي مسكوني اين نكات هميشه قابل بحث هستند. مقتضيات محيط كالبدي آن‌قدر متنوع و تناقض‌آميز است است كه نمي‌تواند براي استفادة همه آسان و راحت باشد. بنابراين، كوشش براي تأمين محيطي معقول مقصودي درست به نظر مي‌رسد. اين سؤالات در طراحي سازمانهاي خاص يا طراحي براي جمعيت‌هاي خاصي چون محيط مدارس، محيط‌هاي آموزشي براي معلولين ذهني، آسايشگاه‌هاي ويژه سالخوردگان، پرمعناتر است. پاول‌لاوتن182 (1977) پيشنهاد كرده است كه رويكرد اكولوژيك طراحي بايد موقعيت‌هايي را براي پاسخ به نيازهاي روزمره مردم به وجود آورد. از اين موضع در اين كتاب دفاع شده است.
معناي “مقتضيات متعادل” موضوعي بحث‌برانگيز است. اين موضوع چه‌قدر بايد براي بچه‌هايي كه صبح به مدرسه مي‌روند ايجاد چالش كند؟ آيا الگوي تفكيك سواره و پياده در رادبرن183 آسايش ايجاد مي‌كند؟ آيا اين الگو موجب رشد بيشتر كودكان مي‌شود؟ اگر تجربيات روزمرة آنها در يك محيط شهري، حومة شهري، يا روستايي باشد، در مواجهه با جهان خارج كفايت بيشتري پيدا مي‌كند؟ چه چيز يك محيط را براي استفاده گروههاي مختلف خيلي مشكل يا خيلي آسان مي‌سازد؟
اين سؤالات در تمام مسائل محتوايي مورد بحث اين كتاب مطرح است. تا چه ميزان طراحان بايد طرح

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه درمورد سلسله مراتب Next Entries دانلود پایان نامه درمورد سلسله مراتب، ناخودآگاه