دانلود پایان نامه درمورد سلامت زنان، فیزیولوژی، دختران نوجوان، بهداشت و سلامت

دانلود پایان نامه ارشد

برگزار گردید، اعلام شد: دانش آموزانی که صبحانه نمی خورند، در یادگیری و تجربه و تحصیل دروسی مانند ریاضی و فیزیک کارایی کمتر داشته و قدرت خلاقیت و ابتکار آنها کاهش می یابد (میرزابیگی، 1386: 18). پولیت (Poleit) در سال 1990 در تحقیقی نشان داد که دانش آموزانی که از گرسنگی رنج می برند معمولاً در دروس حساب و ریاضیات نمرات کمتری کسب می کنند (Poleit, 1990).
به طور کلی، تغذیه و رژیم غذایی مناسب ضروری ترین عامل سلامت بوده، و در دوران کودکی و نوجوانی، به دلیل رشد سریع، بیش از هر زمان دیگر به تغذیه مناسب نیاز است (طباطبایی، 1388: 81).
بنابراین در کودکی و نوجوانی اگر چه تغذیه صحیح در هر دو جنس اهمیت دارد ولی دختران به دلیل اینکه بایستی از ذخائر بدن خود در دوران بارداری و شیردهی استفاده کنند آسیب پذیرتر بوده و نیاز به توجه ویژه دارند. سوء تغذیه در دختران در حقیقت نسل را در معرض خطر قرار می دهد. زنان کوتاه قد معمولاً دارای لگنی کوچک هستند و در زمان بارداری جنین آنها نمی تواند رشد بالقوه خود را داشته باشد. بنابراین احتمال بدنیا آمدن پسر یا دختری با وزن کم (کمتر از 2500 گرم) وجود دارد. که این خود ایجاد کننده یک حلقه معیوب و پدید آمدن نسلی کوتاه تر می شود (دفتر بهبود تغذیه جامعه، معاونت سلامت، دفتر امور زنان وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، 1382: 7).
در ارتباط با بهبود تغذیه دانش آموزان و سلامت آنها، آگاهی از نیازهای تغذیه ای آنان، اصلاح رفتارهای تغذیه ای نامطلوب، به کارگیری شیوه های مناسب برای بهبود شیوه تغذیه آنها در برنامه های آموزشی الزامی است. باید دانش آموزان و والدین آنها به نقش و اهمیت تغذیه در یادگیری، درک مطالب و شناخت گروه های مختلف غذایی و ارزش آنها واقف شوند. آگاهی از وضعیت و عادات غذایی دانش آموزان مشکوک به فقر غذایی و آموزش های لازم به اولیای آنان در جهت اصلاح عادات غذایی، توزیع تغذیه های رایگان و یا با قیمت کم می تواند در بهبود اوضاع موثر واقع شود (طباطبایی، 1388: 40).
2-15- بررسی مسائل مربوط به قاعدگی و بهداشت این دوران
بهداشت و سلامت زنان، درک و شناخت دستگاه تناسلی و فیزیولوژی و عملکرد آن به علت اهمیتی که دارد، به عنوان یک رشته تخصصی در امر مراقبت های بهداشتی مطرح است. به علت تأثیر حاملگی روی سلامت زنان، تأثیر بیماری ها، حفظ و ارتقاء سلامت زنان امری مهم است، بنابراین توجه به مسئله قاعدگی و تشریح موارد مرتبط با آن می تواند گره گشای بسیاری از مشکلات زنان در خانواده و به تبع آن در جامعه باشد (اسملتزر، بیر، ترجمه سعیدی و مجابی، 1381: 13). کارول نیز توجه به این مسئله و آگاهی و حمایت نوجوانان در خلال تغییرات دوران بلوغ و سیستم تولید مثل را امری بسیار مهم می داند (Carole ; 1989). در راستای همین امر پنجمین کنفرانس بین المللی ارتقاء سلامت در مکزیکوسیتی در سال 2000 یکی از مصوبات خود را توجه بیشتر به سلامت زنان و برنامه ریزی برای حل مشکلات بهداشتی آنان قرار داد و در آن زنان را به عنوان زیربنای برنامه های ترویج سلامت عنوان کرد (Scriven; 2006).
2-15-1- تعریف قاعدگی
قاعدگی یک واقعه اختصاصی و دوره ای دستگاه تناسلی در بشر و پستانداران است. در زنان قاعدگی، در اکثر مواقع صلاحیت تناسلی را نشان می دهد (محمدی، 1371: 9). قاعدگی عبارت است از خونریزی فیزیولوژیک دوره ای رحم که معمولاً هر 4 هفته یکبار طی دوران استعداد باروری زن و در غیاب حاملگی اتفاق می افتد. به عبارت ساده تر وقتی تخمک رها شده از تخمدان نتواند به وسیله اسپرم بارور شود جدار رحم به علت عدم ایجاد حاملگی و مستقر نشدن تخم متلاشی می شود و به داخل محوطه رحم می ریزد که به صورت خون قاعدگی از مجرای واژن بیرون رانده می شود. قاعدگی از سن بلوغ شروع و تا زمان یائسگی ادامه می یابد. این دوران در حدود 35 سال است (عطاء الهی، 1382: 9). به عبارتی دیگر سیکل قاعدگی فرایند پیچیده حاصل از فعالیت سیستم های غدد درون ریز و تولید مثل است (اسملترز، بیر، ترجمه سعیدی و مجابی، 1381: 17).
2-15-2- توضیحات در زمینه قاعدگی
سن بلوغ در اشخاص مختلف متفاوت است و بستگی به سلامت شخصی، تغذیه، نژاد، بهداشت، آب و هوا و وضع اجتماعی دارد. شاید تأثیر آب و هوا و وضع اجتماعی بر سن شروع قاعدگی دختران، شبیه همان تأثیری باشد که این عوامل بر طرز تغذیه یا بهداشت و سلامت عمومی دارند (محمدی، 1371: 18). اسپیروف لئون اثرات ژنتیکی و سن بلوغ پدر و مادر را در سن شروع قاعدگی دختران مهم می داند (لئون. اسپیروف، ترجمه فرهاد همت خواه، 1376: 324).
در اکثر زنان، قاعدگی برای اولین بار در سن 13 سالگی (با محدوده طبیعی 16-8 سالگی) آغاز می شود و در سن 52 سالگی (با محدوده طبیعی 55-45 سالگی) خاتمه می یابد.
طول دوره قاعدگی از اولین روز شروع خونریزی تا اولین روز خونریزی عادت ماهیانه بعدی محاسبه می شود که به طور طبیعی 428 روز است (عطاء الهی، 1382: 10). سیکل قاعدگی بیشر زنان همانند کار ساعت دقیق نیست.
معمولاً مدت سیکل بین 2-1 روز در هر ماه فرق می کند. بیشترین نظم قاعدگی بین سنین 40-20 سال دیده می شود و بیشترین بی نظمی های قاعدگی در زمان پس از شروع آن و قبل از یائسگی دیده می شود (محمدی، 1371: 18).
بی نظمی های قاعدگی معمولاً به دنبال اغتشاشات هیجانی، بیماری تضعیف کننده، تغییرات ناگهانی و عوامل محیطی، ورزش شدید یا از دست دادن وزن و تغییر آب و هوا ممکن است رخ دهد (اسکوت،2000).
مدت جریان خون قاعدگی معمولاً متفاوت و به طور قابل توجهی فردی می باشد، ولی از یک ماه تا ماه بعد در همان شخص معمولاً مشابه است. مدت جریان خون قاعدگی با طول7-2 روز طبیعی است (محمدی، 1371: 19).
حجم خون از دست رفته به طور متوسط 35 میلی لیتر است (بین 80 تا20 میلی لیتر) (عطاء الهی، 1382: 10).
2-15-3- فرهنگ جامعه و بهداشت دوران قاعدگی
با توجه به اینکه قاعدگی یک مرحله تکاملی در زندگی زنان، و یک روند بیولوژیکی، روحی و اجتماعی است و یک زن جوان در این دوران نیاز به درک چگونگی این واقعه دارد، بنابراین حمایت روحی- اجتماعی و دادن آگاهیهای بهداشتی از اصول مهم مراقبت های مخصوص این دوران است (Black j; 1997). اما در جوامع مختلف از قرون پیش و تاکنون نیز همچنان این دوران به عنوان یک مسئله ناشناخته باقی مانده است و این امر باعث پدید آمدن تفکراتی غلط در میان مردم شده است که در ذیل به برخی از آنها پرداخته شده است:
تا قرن نوزدهم، آگاهی قابل دسترسی درباره قاعدگی و علت آن، تخم و تخمک گذاری وجود نداشت و افراد بر اساس عقاید و رسوم خود اعمال خاصی را جهت حفظ تندرستی خود یا دیگران در این دوره (عادت ماهیانه) انجام می دادند.
منبع بیکرانی از عقاید و رسوم باستانی، خیال پرستی، و خرافات زنان را احاطه کرده بود. شاید پنهان بودن اعضای تناسلی و اختصاصی بودن آنها برای هر یک از دو جنس، آن را در نظر جامعه بیشتر اسرار آمیز جلوه می داد.
آگاهی از چنین افسانه هایی برای تهیه برنامه های آموزش بهداشت و پیشگیری، مؤثر و بسیار ضروری است. اینکه عادت ماهیانه نوعی پلیدی و نقص است، فکری است که از قدیم در میان بشر وجود داشته است و به همین دلیل زنان در ایام عادت مانند یک شیء پلید در گوشه ای محبوس بوده اند و از آنها دوری و اجتناب می شده است.
ویل دورانت در کتاب تاریخ تمدن می گوید: نخستین مرتبه که زن حیا و شرم را احساس کرد آن وقت بود که فهمید در هنگام حیض نزدیک شدن او با مرد ممنوع است (محمدی، 1371: 48).
کاتولیک ها اعتقاد دارند که قاعدگی به عنوان دوره ای پر زحمت و پر مشقت برای زن می باشد و جنبه ضعیف کننده زن می باشد و این امر استرس ها و دردهای پیش از قاعدگی و دوران قاعدگی را افزایش داده است (Brook-Gunn,j; 1999).
Mikvan یک رسم مذهبی در بین یهودیان است که زن پس از پایان دوره حیض بایستی حمام مذهبی داشته باشند و تحقیقات نشان داد که این چنین رسمی سبب رواج دیدگاه منفی نسبت به قاعدگی در بین زنان می شود (j- ewish; 1995).
مهمترین محرمات در نزد اقلیت های اولیه مربوط به دوره حیض زن بوده است و هر کس یا هر چیزی که با او در این هنگام تماس پیدا می کرد، اگر انسان بود، فضیلت خود را و اگر غیر انسان بود فایده اش را از دست می داد. آنها معتقد بودند که اگر یک زن قاعده از میان مزرعه کشاورزی راه برود محصول رشد نمی کند و گل ها پژمرده می شوند. اگر زنی در پشته کردن غلات شرکت داشته باشد خمیر آن (آرد) ور نمی آید.
این اعتقادات عجیب محدود به تمدن های اولیه بشری نیست بلکه در حال حاضر نیز تصورات و عقاید غلطی شایع می باشد که به برخی از آنها در ذیل اشاره شده است.
– در طول قاعدگی زن آسیب پذیر تر است و بنابراین نیاز به حمایت و نگهداری دارد. این عقیده در ظاهر به نظر منطقی می رسد ولی چون باعث القاء نوعی ناتوانی زن است، ممکن است اثرات علمی و روانی منفی روی زنان در دوران قاعدگی داشته باشد.
– زنان قاعده می توانند به عنوان یک خطر مطرح باشند: بسیاری از تغییرات رفتاری را به زنانی که در مرحله ای از سیکل های قاعدگی هستند نسبت می دهند و محتویات نشریات تاریخی نیز به این خطرها اشاره کردند و حتی آثار این خطر را متوجه شوهر نیز دانسته اند.
اما معمولاً برخی از خانواده ها بر طبق اطلاعاتی که از منابع مختلف کسب نموده اند توصیه هایی به دخترانشان در این دوران دارند، برخی از این توصیه ها در ذیل آمده است:
– استحمام نکنید
– موهایتان را نشوئید
– طهارت نگیرید
– پاهایتان را خشک نگهدارید و … (محمدی، 1371: 23-19).

2-15-4- عوامل موثر بر تشدید مشکلات دختران در دوران قاعدگی
فقدان آموزش، اطلاعات غلط و خجالت، پرهیز از وارد شدن به بحث پیرامون بهداشت دستگاه تناسلی، بی اطلاعی و ناآگاهی نسبت به تغییرات کمی و کیفی ساختمان اعضاء تولید مثل و هجوم این تغییرات، نوجوان را به یکباره دچار بیم و نگرانی کرده و از طرفی دیگر بسیاری از آنها به علت حجب و حیا، مشکلات خود را با دیگران مطرح نکرده و خواهان راهنمایی نیز نمی شوند (محمدی، 1371: 24). نیلس نیز در این رابطه می گوید: بسیاری از دختران حتی از علت عادت ماهیانه و اختلالات پیش از قاعدگی آگاهی ندارند و به جرأت می توان گفت که زنان ناراحتی های قاعدگی خود را نمی شناسند (Niels; 1983).
همین عوامل جوانان را در رسیدن به سلامتی اجتماعی و روانی مانع شده و باعث می شود تا احساس مثبتی راجع به بدن و توانایی هایشان نداشته باشند و در نتیجه اعتماد به نفس در آنها تنزل پیدا کند. بسیاری از نوجوانان در اولین برخورد خود با این پدیده دچار تعجب، ترس و دست پاچگی می شوند که علت این امر نیز ناشی از همان موارد فوق الذکر می باشد (محمدی، 1371: 24).
قاعدگی دردناک (دیسمنوره) یکی از شایع ترین مشکلات در بیماریهای زنان و از دلایل شایع مراجعه دختران نوجوان به پزشک است. تقریباً 50 درصد زنان قاعدگی دردناک را تجربه می کنند و حدود 1 درصد زنان در سنین باروری به علت درد شدید قاعدگی به مدت 3-1 روز در ماه از کار می مانند. مطالعات نشان می دهد 10 درصد دختران دبیرستانی به علت دردهای قاعدگی از مدرسه غایب می شوند. خسارات اقتصادی و اجتماعی به علت ساعات کار تلف شده دو میلیون ساعت برآورد شده است (تمجیدی، 1385: 13).
قاعدگی دردناک بطور شایع در سنین قبل از 25 سالگی رخ می دهد و اغلب در زنان زیر 20 سال و دختران نوجوان دیده می شود (محمدی،1371: 32).
آنچه مسلم است، نشانه های مختلف همراه با عادت ماهیانه، دارای مبنای فیزیولوژیک (جسمانی) است. با این همه ناراحتی های مربوط به عادت ماهانه را به عامل روانی، نشانه هایی مانند نپذیرفتن نقش زنانه و نگرش منفی نسبت به زندگی نسبت می دهند (نوابی نژاد، 1385: 47).
قاعدگی دردناک با اضطراب، ترس یا احساس گناه تشدید می شود. علاوه بر این، استرسهایی مانند فشار داخلی یا خارجی نیز بر روی آستانه درد تأثیر می گذارد.
اصطلاحات عامیانه مربوط به قاعدگی

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه درمورد رژیم غذایی، رسانه های گروهی، بهداشت و سلامت، وسایل ارتباط جمعی Next Entries دانلود پایان نامه درمورد بهداشت دوران قاعدگی، شهر تهران، رژیم غذایی، دانش آموزان دختر