دانلود پایان نامه درمورد رژیم غذایی، رسانه های گروهی، بهداشت و سلامت، وسایل ارتباط جمعی

دانلود پایان نامه ارشد

جوانانی که دوستانشان در سلامت کامل به سر می برند.
احتمال در پیش گرفتن رفتار بهداشتی، به تهدید درک شده و مجموعه منافع و موانع آن، بستگی دارد. به عنوان مثال، در مورد معاینات دوره ای کسانی که خود را در معرض خطر ابتلا به بیماری می بینند و احساس می کنند منافع آن بیش از موانع اش است، به انجام دادن این مهم اقدام می کنند اما کسانی که احساس خطر نمی کنند یا موانع این اقدام پیشگیرانه در نظرشان بزرگ جلوه می کند، احتمالاً از انجام دادن معاینات دوره ای سرباز می زنند (سارافینو، ترجمه احمدی ابهری و همکاران، 1384: 293 -288).

2-13- عوامل موثر در آموزش بهداشت
بسیاری از آموزشها و به تبع آن یادگیری ها از طریق ارتباط اتفاق می افتد، ارتباط یکی از عناصر مهم زندگی اجتماعی انسان است. در نظام های اجتماعی کوچک و بزرگ نظیر خانواده، اجتماعات روستایی، شهری، کشوری و بین المللی، ارتباط در انتقال دانش ها، مهارت ها و نگرش ها سهم عمده ای دارد. ارتباط به شکل گیری و تغییر شناخت ها، عقاید و رفتار انسان ها منجر می شود. امروزه ارتباط به عنوان یکی از ابزارهای اصلی دگرگونی های اجتماعی و سیاسی مورد توجه قرار دارد. فرایندهای ارتباطی نه تنها به عنوان پدیده ای عام مورد عنایت و استفاده تک تک انسان ها هستند، بلکه در حرفه هایی نظیر تبلیغات بازرگانی و فرهنگی، روابط عمومی، آموزش و پرورش، بهداشت و مدیریت کاربرد و اهمیت خاص می یابند. اصطلاح ارتباط که معادل واژه انگلیسی Communication بکار می رود معنای وسیعی در همین زمینه دارد. در یک تعبیر کلی و ساده می توان ارتباط را چنین تعریف کرد: فرایند تبادل پیام بین فرستنده و گیرنده به نوعی که ذهنیات (معانی) مورد نظر طرفین به یکدیگر منتقل شود.
فرایندهای ارتباطی اغلب از پیچیدگی های خاص برخوردار بوده و متغیرهای گوناگون، از قبیل ویژگی های فرهنگی، تجربیات شخصی، ارزش ها و نگرش ها و انتظارهای مورد نظر فرستنده و گیرنده پیام بر چگونگی شکل گیری آن تأثیر می گذارد (امیر تیموری، 1386: 4 – 3).
در دسترس قرار دادن دانش امروزی بهداشت و سلامت جهت والدین و خانواده ها یکی از وظایف مهم می باشد. رسانه های گروهی بالاخص رادیو و تلویزیون بسیار پر قدرت هستند. و این وسایل، توانایی دستیابی و عمومیت دادن و تبلیغ برنامه های جدید بهداشتی و ایجاد آگاهی عمومی نسبت به مسائل بهداشتی و ارتقاء دانش و رفتارهای بهداشتی را دارند. وسایل ارتباط جمعی مسئولیت سنگینی بر دوش دارند. و گاهی روابط متقابل فردی، جهت تغییر باورها و رفتارهای افراد نیز لازم و ضروری می باشد، بر خلاف وسایل ارتباط جمعی، ارتباط بین فردی نمی تواند به گروه زیادی از مخاطبین همزمان پیام برساند ولی دارای فوائد خاصی می باشد، تعامل بیشتری را ایجاد می کند، تبادل اطلاعات و یادگیری بیشتری را برای فرستنده و مخاطب (هر دو) امکان پذیر می نماید (ویلیامز با همکاری کارمندان یونیسف در سراسر جهان، ترجمه محفوظ پور، پرپین چی، 1373: 10- 8).
رسانه های گروهی در حوزه بهداشت و سلامت که نقش مهمی در آموزش و اشاعه پیام های بهداشتی دارند عبارتند از: تلویزیون، روزنامه ها، دانشگاهها، کتب، نشریات، مقالات، مجلات، پیام های تبلیغاتی شرکتها و سازمانها و… که در ذیل به کارکردهای آنها پرداخته شده است.
– شواهد سنجیده و برنامه ریزی شده بهداشت، مثلاً نمایش ها و نمایشگاه هایی در مورد موضوعات بهداشتی، تبلیغات شورایی، آموزش بهداشت در تلویزیون و روزنامه ها، برنامه های دانشگاه برای آموزش جامعه در مورد بهداشت.
– اشاعه بهداشت توسط تبلیغ کنندگان و تولید کنندگان محصولات «سالم» مانند تبلیغات برای نان با آرد کامل یا خمیر دندان، نشریات آموزشی در مورد « تغذیه کودک شما» یا « لاغر شدن» که محصولات مرتبط با آنها را نیز ترویج می کنند.
– کتاب ها، نشریات و مقالات در مورد موضوعات بهداشتی برای نمونه برنامه های تلویزیونی و مقالات مجلات در مورد رژیم غذایی و آلودگی هوا و یا تناسب وزن.
– پیام های بهداشتی (یا ضد بهداشتی) که نهانی منتقل می شوند، برای مثال شخصیت های مشهور و یا شخصیت های ساختگی از کشیدن سیگار امتناع می کنند و یا برعکس پیاپی سیگار می کشند.
– اشاعه برنامه ریزی شده پیام های ضد بهداشتی (که احتمالاً نادیده گرفته شده یا به این ترتیب توجیه شده اند که غیر بهداشتی نیستند) برای مثال تبلیغاتی برای شیرینی ها و شکلات ها.
رسانه های گروهی می توانند افراد بی شماری را در بر گیرند، از جمله مردمی که ممکن است به متخصصین بهداشتی دسترسی نداشته باشند. با این حال، این توجیهی برای استفاده یکسره و مداوم از آن نیست. چون بسیاری از مطالعات تحقیقی نشان داده اند که نیروی ترغیبی مستقیم رسانه های گروهی بسیار محدود است. انتظار اینکه این نوع رسانه های گروهی به تنهایی تغیرات شگرف طولانی مدت در رفتار بهداشتی ایجاد خواهند کرد، محکوم به ناامیدی است (اولس، سیمنت، ترجمه شیدفر، 1376: 226 – 225).
– سازمانهای غیر دولتی (NGOs): این گروهها اغلب به برنامه های عملی بهداشت با مشارکت کودکان و نوجوانان علاقه دارند و در این زمینه فعالیت می نمایند (هیو. هاوز، ترجمه سعیدی، 1379: 21).
از محدودیت های موجود در راه دستیابی دانش بهداشتی، به تنهایی می توان عواملی مانند فقر و بیکاری، بی سوادی و فقر مسکن، کمبود خدمات اساسی مانند بهسازی و آب سالم و عوامل اجتماعی مانند وضعیت اجتماعی و اقتصادی بانوان را نام برد (ویلیامز با همکاری کارمندان یونیسف در سراسر جهان، ترجمه محفوظ پور و پرپین چی، 1373: 12).

2-14- تغذیه
2-14-1- اهمیت تغذیه در بهداشت و سلامتی
اثر مستقیم تغذیه بر تندرستی انسان از دیر باز شناخته شده است. انسان از قرن ها قبل با تجربه و آزمایش پی به روش صحیح تغذیه برده و در طی هزاران سال افراد انسانی تغذیه نموده و رشد کرده اند و آنهایی که در اثر همان تجارب، تغذیه صحیحی داشته اند. از زندگی سالم تر و طولانی تری برخوردار بوده اند (حلم سرشت و دل پیشه، 1379: 6). تغذیه صحیح یکی از عوامل مهم حیاتی می باشد که نه تنها در تأمین سلامت و بهداشت شخصی بلکه در بهبود وضع خانواده و جامعه نیز مؤثر می باشد. با استفاده از غذای لازم و کافی، جنبش و حیات، کارایی و رضایت کار، رضایت خاطر، نشاط زندگی و قدرت مبارزه با مشکلات در انسان تأمین می شود. به علاوه سلامت و بهداشتِ نسل های بعدی نیز تضمین و افزون می گردد. گرچه ظرفیت تفکر و اندیشه صحیح و توانایی و قدرت عضلانی تا حدی امری توارثی است، لیکن نوع تغذیه بر روی سازندگی و حفظ و پرورش آنها تأثیر غیر قابل تردیدی دارد.
نوع تغذیه هر ملتی ارزش و مفهوم وضع اقتصادی و سیاسی و بین المللی افراد و اهالی آن جامعه را مشخص می سازد (پویه، 1375: 70-69).
به هر تقدیر گاه سوء تغذیه گریبانگیر عده ای از افراد جامعه می شود، در بیان مصائب و معضلات ناشی از فقر غذایی و سوء تغذیه، علایم عمده ای را که کمبودهای تغذیه ای موجب پیدایش و بروز آنها می گردد فهرست وار به قرار زیر می باشند:
– لاغری بیش از حد
– ضعف و ناتوانی شدید جسمی و روانی و بی علاقگی به کار و گاهی حتی بی میلی به غذاها
– اشکال در تمرکز حواس و از دست دادن تدریجی میل و علاقه به مسائلی که معمولاً در دوران سلامتی مورد توجه کامل شخص می باشند.
– بی خوابی شدید
– عصبانیت، بدخویی و عدم تحمل و زود رنجی و حالات مشابه آنها.
– شیوع کم خونی ها (حلم سرشت و دل پیشه، 1379: 8)
یکی دیگر از عوارض سوء تغذیه، معلولیت هاست که در صورت دریافت ناکافی غذا، کودکان دچار معلولیت های استخوانی، بینایی و… می شوند. بعضی مواقع مغز نمی تواند به خوبی رشد نموده و لذا کودک دچار عقب ماندگی ذهنی می شود (یانگ و درستن، ترجمه پارسی نیا، 1373: 130 و93).
عوارض دیگر شامل کاهش رشد جسمی، ناتوانی مغز در یادگیری به علت نقص مغز و پایین آمدن ضریب هوشی می باشد (مرتضوی نائینی،1381: 2).
اما علاوه بر عوارض ذکر شده در باب کمبودهای تغذیه ای، «تغذیه» مسئول وقوع بسیاری از سرطان هاست. رژیم های غذایی ضعیف با سرطان های سینه، معده، رحم، داخل رحم، راست روده، روده بزرگ، کلیه ها، روده کوچک، لوزالمعده، کبد، تخمدان، مثانه، پروستات، دهان، حلق، تیرویید و مری همراه است (کرتیس، ترجمه فتحی آشتیانی و عظیمی آشتیانی، 1387: 140).
در پیدایش رسوب های چربی در رگ های خونی، کلسترول، مُجرم غذایی اصلی است، عوامل تعیین کننده غلظت کلسترول در فرد، بخشی ارثی و بخشی مربوط به شیوه زندگی هستند. رژیم غذایی عاملی مهم است؛ بعضی از مواد غذایی، از قبیل تخم مرغ، بسیاری از فرآورده های شیری و گوشت های پر چرب مقدار فراوانی کلسترول دارند به علت اهمیت ارث بایستی رژیم غذایی و کلسترول خون کودکانی که پدر و مادرشان در سنین جوانی به بیماری قلبی دچار بوده اند، مورد ارزیابی قرار گیرد. گرفتگی رگ های خونی ممکن است از دوران کودکی شروع شود و کودکان باید عادت های غذایی خوبی را از سنین پایین فراگیرند تا مجبور نشوند در سنین بالاتر، برای رهایی از عادت های دیر پا تلاش کنند.
شیوه زندگی و رژیم های غذایی عاملی مؤثر در پیدایش فشار خون بالا هستند، بسیاری از رژیم های غذایی مانند نمک فراوان، گوشت ها، چیپس و غلات فراوری شده به علت داشتن سدیم فراوان، یا برخی از نوشیدنی ها به علت ورود کافئین زیاد به بدن مانند قهوه، چای پررنگ و نوشابه های کولا به علت افزایش واکنش شخص در برابر فشارهای عصبی سبب افزایش فشار خون شوند.
به طور کلی می توان گفت که اغلب عوامل خطرزا با نحوه زندگی یا رفتار فرد مانند سیگار کشیدن و رژیم غذایی غیر بهداشتی، ارتباط دارند. بعضی از عوامل خطرزای رفتاری که با دلایل عمده مرگ مرتبط اند به قرار زیر هستند:
1- بیماری های قلبی: سیگار کشیدن، خوردن غذاهای دارای کلسترول بالا، بی تحرکی و ورزش نکردن.
2- سرطان: سیگار کشیدن، رژیم غذایی نامناسب.
3- سکته مغزی: سیگار کشیدن، خوردن غذاهای دارای کلسترول بالا، بی تحرکی و ورزش نکردن.
اغلب مردمی که دچار این بیماری ها می شوند، دست کم مدت کوتاهی زندگی می کنند و بعد یا بهبود می یابند یا اینکه به تدریج از دست می روند. امروزه، قسمت عمده ای از مخارج پزشکی، در نتیجه بی مسئولیتی آن گروه از مبتلایانی است که به شیوه ای زندگی می کنند که به این مشکلات بهداشتی می افزایند (سارافینو، ترجمه احمدی ابهری، 1384: 43).
به دلیل اهمیتی که تغذیه دارد بسیاری از صاحبنظران حوزه های مختلف تعلیم و تربیت، روانشناسی، سلامت و… به بررسی این مسئله و اهمیت و ارضای مناسب آن و ارتباط آن با شاخص های توسعه پرداخته اند. یکی از صاحبنظران برجسته ای که نیازهای اساسی را مورد مطالعه قرار داد، آبراهام مازلو93 است. وی انواع نیازها را بر حسب سلسله مراتب در هرم زیر ارائه داده است (نمودار 2-8)

همانطور که در هرم پیداست قاعده هرم که گسترده ترین بخش آن است به نیازهای بدنی اختصاص یافته است، از این رو تغذیه94 همواره به عنوان موضوع مهم زندگی بشر از ابتدا تاکنون بوده است، زیرا ادامه حیات و انجام فعالیت، بدون غذا ممکن نیست. صدها میلیون کودک در جهان به علت سوء تغذیه و فقر، از رفتن به مدرسه خودداری می کنند و چنانچه به مدرسه بروند، ترک تحصیل می نمایند. آنان از درس خواندن خود بهره ای نمی گیرند، زیرا سوء تغذیه موجب توقف رشد فکری و ذهنی دانش آموزان می گردد ( مرتضوی نائینی، 1381: 2). از یک طرف، یکی از میزان های مهم سنجش بهداشت خوب در جامعه، وضعیت تغذیه ای مردم آن جامعه است. بنابر همین نکته مهم است که گفته می شود: «غذا باید به عنوان اولین نکته در زمینه انجام کار بهداشتی در جامعه مورد توجه قرار گیرد و در این توجه به تغییر عادات و نگرش ها اهمیت زیادی داده شود زیرا به محض آنکه مردم از ظرفیت خودشان برای انجام کاری مؤثر اطمینان یافتند، نگرش و رفتار آنها ممکن است تغییر کند و این تغییر بسیار مهم است زیرا

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه درمورد تعلیم و تربیت، منابع محدود، دوره متوسطه، آموزش و پرورش Next Entries دانلود پایان نامه درمورد مواد غذایی، رژیم غذایی، فیزیولوژی، دوره نوجوانی