دانلود پایان نامه درمورد رنگین کمان، مواد غذایی، فعّال سازی

دانلود پایان نامه ارشد

اکثراً عاري از اسيدهاي چرب غير اشباع گروه n-3 (n-3HUFA) نظیر ايكوزاپنتانو‍ئيك اسيد (EPA) و دكوزا هگزانوئيك اسيد (DHA)، هستند میتوانند نمايندههاي خوبی براي اين جايگزيني باشند (Mourente et al., 2005; Mourente and Bell, 2006; Huang et al., 2007). بعضي از ماهيها مانند ماهي قزلآلاي رنگينكمان و کپور معمولی قادر به طويلسازي زنجيره كربني و غيراشباع سازي اسيدهاي چرب 18 كربنه خصوصاً اسيد لينولنيك به اسيدهاي چرب 20 و 22 كربنه HUFA سري n-3 خصوصاً ايكوزاپنتانوئيك اسيد و دكوزا هگزانوئيك اسيد هستند (Webster and Lim, 2002). توانائي سنتز EPA و DHA از اسيد لينولنيك به متخصصين تغذيه امکان فرمولبندي جيرههاي غذايي حاوي روغنهاي گياهي ارزانتر حاوي اسيد لينولنيك (مانند روغن بذر كتان، کلزا، …) به جاي استفاده از روغنهاي گرانتر ماهيهای دريايي كه غني از EPA و DHA هستند را مي دهد (Lovell, 1988; Websterand Lim, 2002).
پودر ماهی نیز جز اجزای گران قیمت جیره آبزیان می باشد که در بسیاری از مراکز پرورش طیور و دام نیز مورد استفاده قرار می گیرد با توجه به اینکه صنعت آبزی پروری روندی کاملا صعودی را طی میکند و روز به روز میزان تقاضا نیز افزایش می یابد، نهایتا برای پایداری این روند باید چاره ای اندیشید تا رشد و توسعه این صنعت با رکود مواجه نشود و منابع دریایی نیز به خطر نیفتاده و برای آیندگان حفظ گردد.
Refestic و همکاران در سال 2000 عملکرد رشد و پاسخ های تغذیه ای ماهیان قزل آلای رنگین کمان و ماهی آزاد را به هنگام استفاده از پودر سویا در جیره مورد ارزیابی قرار دادند که طی نتایج حاصله جایگزینی 50% پودر ماهی با پودر سویا اختلاف معنی داری را در رشد ماهی قزل آلای رنگین کمان ایجاد نکرد ولی در ماهی آزاد اختلاف قابل ملاحظه ای در رشد ماهیان ایجاد شد. همچنین ضریب تبدیل غذایی برای هر دو گروه از ماهیان افزایش قابل ملاحظه ای داشت. وزن خشک مدفوع نیز با جایگزینی 50% پودر ماهی در هر دو گروه از ماهیان افزایش یافته بود. هضم پذیری ظاهری پروتئین و چربی در قزل آلای رنگین کمان اختلاف معنی داری با گروه شاهد نداشت ولی در هضم پذیری ظاهری انرژی اختلاف معنی داری مشاهده شده بود.
Bell و همکاران در سال2001 به این نتیجه رسیدند که جایگزینی روغن کلزا در جیره ماهی Salmosalarاثری را بر رشد، ضریب تبدیل غذایی و آسیب شناسی بافت های کبد، قلب و عضلات نداشت. میزان EPA و DHA در بافت ماهی با افزایش میزان جایگزینی روغن کلزا در جیره کاهش یافت. همچنین بیشترین سطح چربی در کبد ماهیان تغذیه شده با 100% جایگزینی با روغن کلزا مشاهده شد. همچنین میزان فعالیت آنزیمهای دخیل در فرآیندهایdesaturation و elongation با افزایش میزان روغن کلزا در جیره افزایش نشان داد.
وضعیت تغذیهای موجود میتواند در توانایی سیستم ایمنی و مقاومت کلّی موجود در برابر بیماری موثر باشد. ترکیب اسیدهای چرب غشای پلاسما نماینده ترکیب اسیدهای چرب موجود در جیره میباشد. ترکیب اسیدهای چرب جیره و لاشه ماهیان با هم همبستگی دارند و تغییر در نسبت n-3/n-6جیره می تواند باعث تغییر ترکیب سلولهای ایمنی مانند لکوسیتهای خون شود. اثر جایگزینی روغن ماهی با ترکیبی از روغنهای گیاهی روی ترکیب اسیدهای چرب لکوسیت خون و کارآیی سیستم ایمنی در ماهی Dicentrarchuslabrax توسط Mourente و همکاران انجام گرفت؛ اختلاف قابل ملاحظهای بین تیمارها از نظر سطح کل اسیدهای چرب PUFA به کل چربیهای کبد مشاهده نشد. همینطور اختلاف قابل ملاحظهای در میزان هماتوکریت یا تعداد کل لکوسیت ها و اریتروسیت ها وجود نداشت. Ballestrazzi و همکاران (2006) اثرات جایگزینی روغن نارگیل را با نسبتهای 6%، 12% و 13% در جیره ماهی قزلآلای رنگینکمان را مورد بررسی قرار دادند که اختلاف معنیداری در میزان جذب و ترکیب اسیدهای چرب بافت مشاهده نشد.
Drew و همکاران در سال 2007 اثرات جایگزینی روغن ماهی و پودر ماهی را با ترکیب پروتئین و روغنهای گیاهی کانولا و بذر کتان مورد بررسی قرار دادند که طی نتایج حاصله استفاده از روغن گیاهی در جیره های حاوی پودر ماهی اخلاف معنی داری را در رشد ماهیان ایجاد نمی کند ولی افزایش جایگزینی پودر ماهی با پروتئین های گیاهی باعث کاهش رشدی ماهیان شده است.
Piedecausa و همكاران (2007) طي بررسيهاي خود در جايگزيني كل روغن ماهي با روغن هاي گياهي سويا و بذركتان در جيره غذايي ماهي سيم دريايي تيز پوزه (Diploduspuntazzo) ميزان بقاي بيش از 85% را براي ماهيهاي تغذيه شده با جيره غذايي حاوي روغن بذر كتان گزارش كردند. علّت اين تفاوت به علائم زخم و خونريزي خارجي ناشي از نمونه برداري و به دنبال آن عفونت باكتريائي دانستند. ماهيهاي تغذيه شده با روغن بذر كتان نسبت به ماهيهاي تغذيه شده با روغنهاي ماهي و سويا از حساسيّت بيشتري نسبت به استرس برخوردار بودند.
Abbass در سال 2007 اثرات جایگزینی سطوح مختلف روغن ذرّت را بر رشد و ترکیب شیمیایی کل بدن ماهیان انگشت قد کپور معمولی بررسی کرد اختلاف معنیداری در رشد گروه تغذیه شده با جیره حاوی روغن ذرت مشاهده نشد و بیشترین رشد در ماهیان تغذیه شده با روغن ذرت و ماهی با نسبت 1:1 در سطح 6% جیره مشاهده گردید. همچنین در میزان بقا اختلاف قابل ملاحظهای بین تیمارها مشاهده نشد. بیشترین میزان جذب غذایی را نیز تیمار روغن ترکیبی (روغن ذرت و ماهی) به خود اختصاص داده بود.
اثرات جایگزینی روغن ماهی با روغنهای گیاهی بر قابلیّت هضم مواد غذایی در ماهی کاد Maccullochella peelii peelii توسط Francis و همکاران در سال 2007 بررسی شد، نتایج نشان دادند که طول زنجیره، میزان غیر اشباعیّت و نقطه ذوب اسیدهای چرب در میزان قابلیّت هضم پذیری موثرند و این میزان در PUFAMUFASFA و اسیدهای چرب بلند زنجیره بیشتر از زنجیره کوتاه میباشد. همچنین جایگزینی روغنهای گیاهی به طور قابل ملاحظهای قابلیّت هضم پذیری روغنها را در لارو ماهیان کاد کاهش داد. Piedecausa و همکاران در سال 2007 اثرات جایگزینی روغنهای گیاهی سویا و بذر کتان را در جیره ماهیDiplodus puntazzo مورد بررسی قرار دادند؛ پس از 3 ماه پرورش اختلاف قابل ملاحظهای در رشد مشاهده نشد. همچنین ضریب هضمپذیری ظاهری، وزن خشک، پروتئینخام و چربیخام بطور قابل ملاحظهای در ماهیان تغذیه شده با روغن بذرکتان پایین بود. ترکیب اسیدهای چرب ARA، EPA و DHA نیز در گوشت ماهیان تغذیه شده با روغنهای گیاهی پایین بود، ولی روغنهای گیاهی توانسته بودند اسیدهای چرب لینولنیک و لینولئیک را در بافت گوشت ماهیان افزایش دهند.
اثرات جایگزینی روغنهای گیاهی (بادام زمینی، کنجد، سویا و روغن نخل) بر شاخص های رشد و فاکتورهای خونی ماهی Clariasgariepinus توسط Sotolu در سال 2010 انجام گرفت. که در میزان مصرف غذا، وزن نهایی و میزان بقا اختلاف معنی داری بین تیمارها نداشتند. همچنین میزان هموگلوبین بین تیمارها اختلاف قابل ملاحظهای نداشت. میزان کلسترول در ماهیان تغذیه شده با روغن نخل دارای بیشترین مقدار بود و تیمار شاهد (روغن ماهی) کمترین مقدار را به خود اختصاص داده بود. میزان پروتئین خون در تیمار روغن سویا بیشترین مقدار و تیمار روغن کنجد کمترین مقدار بود.
Naing oo و همکاران در سال 2007 اثرات جایگزینی پودر ماهی و روغن ماهی را بر رشد ماهی قزل آلا مورد بررسی قرار دادند که طی نتایج حاصله اختلاف معنی داری در رشد و کارایی غذایی در بین تیمارهای غذایی ایجاد نکرده بود.
Santigosa و همکاران در سال 2008 با بررسی آنزیمهای گوارشی در ماهی قزل آلای رنگین کمان با جایگزینی پودر ماهی با منابع پروتئینی گیاهی به این نتیجه رسیدند که افزایش میزان پروتئین های گیاهی جیره باعث افزایش طول روده نسبت به طول بدن می شود. همچنین حداکثر فعالیّت پروتئاز کل در جیره حاوی پودر ماهی 3 ساعت پس از مصرف غذا مشاهده شد ولی چنین افزایش فعالیتی در ماهیان قزل آلایی که از منابع پروتئین گیاهی مصرف کرده بودند مشاهده نشد. همچنین با جایگزینی پودر ماهی با منابع پروتئین گیاهی اختلاف معنی داری را روی فعالیّت آمیلاز نداشت.
طی بررسیهای Pettersson و همکاران در سال 2010 با جایگزینی 75% روغن ماهی با روغنهای گیاهی کلزا و ترکیبی از کلزا و روغن نخل بر گونه های Salvelinus alpinusو Oncorhynchus mykissهیچ اختلاف قابل ملاحظهای در رشد ماهیان گزارش نشد، ولی تفاوتهای قابل ملاحظهای در ترکیب اسیدهای چرب لاشه مشاهده شد که حاکی از کاهش اسیدهای چرب غیراشباع بلند زنجیره HUFA (20:5n-3, 22:6n-3) و افزایش میزان 18:2n6و 18:1n9در ماهیان تغذیه شده با روغن های گیاهی میباشد.
مواد و روش کار:
اين تحقيق در سالن تكثير و پرورش آبزيان پژوهشكده آرتميا و جانوران آبزي دانشگاه اروميه به شرح زیر انجام پذيرفت :
1-2- مرحله تهیّه اجزای غذایی و ساخت جیره های آزمایشی :
پودر ماهی و روغن ماهی مورد استفاده در جیره ها، کیلکا بوده که از شمال کشور (شرکت کیلکا پودر سحر) تهیه شد. منابع پروتئین گیاهی جیره های آزمایشی با منبع اصلی گلوتن گندم به همراه گلوتن ذرّت و کنجاله سویا بوده که در سطوح 50 % یا 100% جایگزین پودر ماهی شدند و منابع روغن گیاهی نیز ترکیبی از روغنهای گیاهی کلزا 40% ، روغن گلرنگ 30% و روغن بزرک 30% بوده که در سطوح 100% جایگزین روغن ماهی شدند. میزان جایگزینی روغن و پودر ماهی با منابع گیاهی در جدول 1-2 ذکر شده است. روغن های گیاهی بزرک و گلرنگ بدلیل اینکه در بازار وجود ندارند. بذر آنها خریداری و اقدام به روغن کشی با دستگاه مکانیکی شد. که این کار در کارخانه روغن کشی سوما واقع در شهرستان پیرانشهر صورت گرفت. اجزای غذایی را پس از تهیه، اقدام به آماده سازی اولیه نمودیم. کنجاله سویا را آسیاب نموده و سپس برای غیر فعّال سازی عناصر ضد مغذی به مدت 20 دقیقه در حرارت خشک 105 درجه سانتیگراد قرار دادیم. (Anderson and Wolf, 1995) پودر ماهی و گلوتن ذرّت را نیز آسیاب نمودیم. به جهت بررسی میزان اثرات جایگزینی روغنهای گیاهی بجای روغن ماهی در دو گروه آزمایشی روغن ماهی موجود در پودر ماهی با استفاده از حلال استخراج شد تا روغن موجود در جیره بصورت خالص (100%) باشد. چرا که پودر ماهی بطور میانگین دارای 15-8 درصد روغن ماهی میباشد که در صورت استفاده در جیره میتواند قسمتی از نیازهای ماهی را تأمین کند به این منظور با حذف روغن از پودر ماهی و استفاده از پودر ماهی به عنوان بهترین منبع پروتئینی برای ماهیان اثرات جایگزینی روغن ماهی را پایه ای تر و تخصصی تر بررسی نمودیم. این قسمت از مطالعه جنبه اقتصادی نداشته بلکه جنبه بنیادی و علمی مسئله مد نظر قرار گرفته است. حلال مورد استفاده جهت حذف روغن از پودر ماهی ترکیبی از هگزان و اتانول با نسبت 2:1 و 1:3 با پودر ماهی بوده است. که در دو مرحله 12 ساعته در دمای اتاق انجام گرفت. در بین این 2 گروه، گروه روغن ماهی بعنوان گروه شاهد برای گروه جایگزینی روغن ماهی لحاظ گردیده است. در مرحله بعد اجزای غذایی مورد آنالیز شیمیایی قرار گرفتند و سپس اقدام به جیره نویسی با نرم افزار WFFDAشد. ترکیب اجزای غذایی گروههای آزمایشی مطابق جدول 2-2 می باشد. نهایتاً جیره های آزمایشی مختلف با سطوح پروتئین، چربی و انرژی یکسان تنظیم شدند. آنالیز شیمیایی جیره های آزمایشی در جدول 3-2 بیان شده است. پس از تنظیم جیره ها اجزای غذایی با هم ترکیب و به حالت خمیری در آمده و سپس با چرخ گوشت اقدام به پلت زنی شد. قطر پلت ها 5/2 میلی متر بود. غذاهای ساخته شد داخل انکوباتور در دمای 40-50 درجه سانتیگراد در عرض 6-8 ساعت خشک و در کل دوره آزمایش داخل یخچال نگهداری شدند.

جدول 1-2 : میزان (درصد) منابع پروتئین و روغن مورد استفاده در بین گروههای آزمایشی

منبع پروتئینی جیره
منبع چربی جیره
گروه آزمایشی 1
پودر ماهی
روغن ماهی
گروه آزمایشی 2
منابع گیاهی
ترکیب روغنهای گیاهی
گروه آزمایشی 3
منابع گیاهی
ترکیب روغنهای گیاهی + روغن ماهی
گروه آزمایشی 4
منابع گیاهی
روغن ماهی
گروه آزمایشی 5
پودر ماهی + منابع

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه درمورد توسعه پایدار، رنگین کمان، توسعه پاید Next Entries دانلود پایان نامه درمورد ارزش تولید، ویتامین E