دانلود پایان نامه درمورد حمل و نقل، اوقات فراغت، مکان کنترل، صاحب نظران

دانلود پایان نامه ارشد

درحالي که در برخي از شهرهاي جهان، خشونت هاي نژادي و فرقه اي درصد بالايي را به خود اختصاص مي دهند. در شهرهاي اروپاي شرقي اعمال خشونت در استاديوم ها رايج ترين نوع خشونت محسوب مي شود. (وادرا : 1997 : 106)

2-3-5-1. ويژگي هاي جرايم و خشونت هاي شهري
“جرايم و خشونت ها در زمينه شهر چندين ويژگي بارز دارند:
ويژگي اول: از ديدگاه صرفا آماري، وقوع خشونت در مناطق شهري از مناطق روستايي بيش تر است ويژگي دوم: خشونت ها و جرايم شهري نسبت به مناطق روستايي، درصد بالاتري از آن عليه زنان و کودکان صورت مي گيرد. اين موارد با حوادث مهمي از قبيل مصرف مشروبات الکلي و مواد مخدر در سطح شهر افزايش مي يابد؛ حال آن که در مناطق روستايي ساختار اجتماعي از ايجاد پاتولوژي ها به ويژه عليه زنان و کودکان جلوگيري مي کنند و هنگامي که پديدار نيز مي شوند، آن را مهار مي کنند.
ويژگي سوم: به طور بنيادي، پديده اي به نام خشونت خياباني در شهرها وجود دارد. به علاوه در مورد خشونت هاي شهري، اغلب فرد جنايتکار و قرباني يکديگر را نمي شناسند و از هم پاشيدگي بنيان خانوادگي، تبهکاران را به شبکه هاي حمايتي جذاب تبديل مي کند. به خصوص اينکه اغلب تبهکاران، براي مردان جوان، يک هويت قابل انتقال و يا خانواده خياباني فراهم مي کنند.
خشونت تحت چنين شرايطي از خيابان گردي و حضور در پاتوق ها، به يکي از معاني خودنمايي تبديل شده است. بدين ترتيب آنها دوباره در ميان جوامع، وحدت يافته و يکپارچه شده اند”. (باتل55 : 1997 : 97-96)
اما آن چه حائز اهميت است، اين است که در حال حاضر، خشونت و تعدي در محيط هاي شهري بيش ازپيش و به طور فزاينده اي به عنوان يک پديده شايع تفسير مي شود. چرا که عواملي مانند نابرابري هاي اجتماعي، رقابت ها و اصطکاک زياد منافع و فعاليت ها در محيط هاي انسان ساخت متراکم بنيان گذاشته شده است. (وادرا : 1997 : 106)

اين عوامل متعدد و متنوع هستند و اغلب توسط صاحب نظران مختلف مورد اشاره قرارگرفته است. با جمع بندي اين نظريات مي توان عوامل موثر را به چند دسته تقسيم کرد:
الف- اندازه شهر
ب- نرخ رشد شهر
ج- کيفيت و ساختار فضايي محلات ( نقش محلات شهري)
د- توزيع ناعادلانه خدمات و عامل محروميت و عدم بهره مندي از امکانات عمومي
هـ- وجود مساکن ناسالم
و- الگوي کاربري زمين و کميت و کيفيت فعاليت ها

2-3-5-1-1- اندازه شهر
مقايس هاي بزرگ به لحاظ کاهش امکان کنترل پذيري آن ها، احساس امنيت ايجاد نمي کنند. “مهم ترين مميزه شهرهاي گذشته، سکون آن ها بود. محدوده تحت اشغال اين شهرها و تعداد شهروندان آن ها از حدي مشخص فراتر نمي رفت. آن ها ساکنين خود را تنگ در آغوش مي گرفتند و بدين ترتيب احساس امنيت را برايشان فراهم مي آوردند…” (ياراحمدي : 1378 : 13). در يونان باستان آراي فلاسفه درباره شهر به ويژه در مورد جنبه محدود و متناهي و به عبارتي اندازه معين آن در خور توجه است؛ اندازه اي که نبايد از آن تجاور کرد. ارسطو معتقد بود که شهر نبايد بزرگ تر از آن باشد که صداي کمک خواهي از تمام ديوارهاي شهر شنيده نشود. ( داهل56 : 1987 : 56)
امروزه، به علت امکان گسترش شهرها چنين توقعي از شهر منطقي به نظر نمي رسد؛ ليکن آن را مي توان تا سطح ساختار فضايي محلات تعميم داد. والترگروپيوس نيز معتقد بود که در اندازه بزرگ نمي توان به وجود آمدن روابط اجتماعي را انتظار داشت. هانس بلومنفلند نيز در مقاله مادر شهر نوين معتقد بود که اندازه بزرگ شهر، مظهر بزرگ ترين بيماري هاي شهري و مسائل و مشکلات زيادي از جمله مسئله حمل و نقل، آلودگي و … است و شديدترين اتهامي که به اندازه بزرگ زده مي شود اين است که پيوندهاي همسايگي از هم گسسته مي شوند و بي هنجاري گسترش مي يابد. (بلو منفلد : 1353 : 157)
آسيب شناسان اجتماعي اتفاق نظر دارند که با افزايش اندازه شهر و محلات، جرايم شهري نيز افزايش مي يابد و برخي از جرم شناسان، شهرها و محلات بزرگ را مرکز اصلي انواع و اقسام جرايم به شمار مي آورند و محيط آن ها را براي هرگونه اتفاق و حادثه اي آماده و مستعد مي دانند. لوييزويرث عنوان مي کند که ” جمعيت زياد، با بروز گوناگوني خصوصيات، به طور منطقي اختلافات بالقوه ميان مردم را تشديد مي کند و از سوي ديگر ساختار اخلاقي شهر و محله به سمت حالت بي هنجاري حرکت مي کند. (افروغ،1377: 118-117 )

2-3-5-1-2- نرخ رشد شهر
تاثير نرخ رشد در پيدايش رفتار آنوميک به لحاظ کمي بودن به ظاهر قابل بررسي تر از ساير موضوعات است، ولي داستان پيچيده تر از آن است که به طور ساده و معمول به آن فکر کرد.
گي زوسکي و ديکسون در مقاله رشد شهري و خشونت اين سوال را مطرح مي کنند که آيا رشد شهري در خشونت شهري تاثير دارد؟ آنان در پاسخ به اين سوال، مقوله رشد شهري را در نقاط مختلف جهان بدين صورت مورد بررسي قرار داده و به اين نتيجه مي رسند؛ رشد شهري به صورت مستمر در برخي مکان ها با سرعت ادامه دارد. بين سال هاي 1950 تا 1990، با يک افزايش پنج برابري، 5/1 ميليارد نفر به تعداد ساکنين شهري کشورهاي در حال توسعه افزوده شده است. نرخ رشد جمعيت شهري به صورت فزاينده در دهه آخر قرن بيستم ادامه يافته و پيش بيني شده است که در قرن بيست و يکم همچنان ادامه يابد.
مزاياي شهرهاي بزرگ در ايجاد فرصت هاي استثنايي براي کار، تفريح و توليد ثروت و … شناسايي شده است. شهرهاي بزرگ به حکم عملکردشان در سيستم جمعيت گزيني و ساختار ناحيه اي اقتصاد ملي، از امکانات زياد وسيعي جهت عملکرد چندگانه برخوردار مي باشند. اين شهرها تمامي صنايع مهم را در بر دارند… اين شهرها محيطي بسيار مساعد براي پيدايش توليدات نوين و فعاليت هاي جديد هستند. همچنين مزاياي اجتماعي اين شهرها غير قابل انکار است. سکنه اين قبيل شهرها عالي ترين امکانات را براي خودآموزي و کسب اطلاعات و انتخاب مشاغل دارند… اما نکته حائز اهميت اين که، مزاياي اقتصادي و اجتماعي شهرهاي بزرگ با کمبودها، ناهنجاري ها و پيدايش مسائل وخيم همراه است. بنابراين مي توان اذعان نمود رشد افسار گسيخته شهرها، موجب بروز مشکلات فراواني مي گردد. (گي زوسکي و ديکسون : 1995 : 9-3)
کاساردا57 و پارنل58 اين مشکلات را شامل نرخ بيکاري و کم اشتغالي 59در بازار کار و عدم توانايي براي جذب تعداد گسترده اي از جويندگان شغل، اوج گيري فقر شهري، عدم کفايت سرپناه ها، نامناسب بودن خدمات بهداشتي، کمبود خدمات آبرساني، آلودگي شديد هوا و ديگر شکل هاي انحطاط زيست محيطي، افزايش تراکم در خيابان هاي شهري و فشار بر سيستم هاي حمل و نقل عمومي و … مي شود. به دنبال همه اين ها ايجاد و تشديد بحران هاي مالي در شهر را مي توانيم از پيامدهاي نرخ رشد زياد برشماريم.
همچنين رشد و گسترش شهرها به کاهش در گروه هاي غيررسمي منجر شده، بدين طريق انطباق با هنجارهاي اجتماعي را مشکل تر ساخته است و موجباتي را فراهم کرده تا افراد بتوانند از هنجارهاي اجتماعي تخطي کنند. بنابراين امکانات فراواني براي گرايش کجروي وجود خواهد داشت.(فرجاد،1363 : 214 ) بدين ترتيب رفتار آنوميک، خشونت هاي شهري و جرايم به عنوان يک متغير تاثيرپذير، از طريق تقويت عوامل مذکور ناشي از رشد افسار گسيخته شهري و ناتواني شهر در جذب جمعيت فزاينده متقاضي کار، سرپناه، خدمات و … ايجاد مي شوند. در واقع جملگي اين مسائل موجب افزايش و تشديد بالقوه تضادها و اصطکاک هاي شهري شده و پتانسيل و زمينه هاي بروز رفتارهاي آنوميک را در آن بخش از جمعيت که در فرآيندهاي توسعه جذب نشده اند فراهم مي سازد.

2-3-5-1-3- نقش محلات شهري
در ساده ترين تعريف، ” محله از خانه هاي مجاور هم در يک فضاي جغرافيايي کامل تشکيل مي شود. خانواده ها نسبت به محله مسکوني همان احساس خانه مسکوني خود را دارند [ بهتر است اين احساس به وجود آيد ] و با ورود به محله، خود را در يک محيط آشنا و مثل خانه خود مي بينند. بي جهت نيست که در محلات کم درآمد، کوچه ها و خيابان هاي محله به همان اندازه مورد استفاده کودکان، جوانان و سالمندان قرار مي گيرد که خانه مسکوني آنها.
در اين قبيل محلات بيش تر وقت مردم محله در کوچه ها و خيابان ها مي گذرد و براي آن ها محيط محله بيش از فضاي داخلي خانه رضايت بخش مي نمايد. معمولا در محلات شهري کيفيت واحدهاي فيزيکي (محله ) منطبق با رفتارهاي اجتماعي است…” (سگراني طرقبه : 1377 : 66)
به تعبير ديويد هاروي، “محله مرکز جنب و جوش فضاي حقيقي شهرنشينان است. شهر هر اندازه مهم تر و وسيع تر باشد ساکنانش کم تر احساس مي کنند که جزئي از آن هستند و در آن صورت بيش تر احساس تنهايي و له شدن در زير کادري غول آسا که در آن به زندگي خود ادامه مي دهند را خواهند داشت. ساکنان شهر بزرگ برخلاف انتظار، اغلب خود را تنهاتر از روستانشينان احساس مي کنند. در مقابل، محله به عنوان نمونه فضاي شهري در مقياس انساني مورد مراجعه قرار مي گيرد … (باسيته و دزر : 1377 : 441).
محله به عنوان يک واحد اجتماعي، “مرکز تماس هاي همجواري و همسايگي، اساس ساده ترين و ابتدايي ترين شکل همکاري است که بايد در سازمان زندگي شهري با آن روبرو شويم…” (پارک : 1358 : 73). همچنين محله به عنوان يک واحد فيزيکي، ” يکي از تقسيمات کوچک شهري به شمار مي آيد. امکانات رفاهي و گذران اوقات فراغت در آن، تنها براي رفع نياز ساکنين آن، تهيه و تدارک مي شود. در دنياي غرب، مطالعه محله به عنوان يک واحد اجتماعي، ابتدا به وسيله رابرت پارک و رودريک مکنزي از پيشگامان اکولوژي شهر مکتب شيکاگو در سال 1926 آغاز شده است. اين محققين شايد براي اولين بار در يک محدوده فيزيکي (محله ) در شناخت گروه هاي اجتماعي، روي کيفيت زندگي گروه ها، کيفيت رفتارها تاکيد کردند… معمولا در محلات شهري، کيفيت واحدهاي فيزيکي (محله ) منطبق با رفتارهاي اجتماعي است و از اين رو هر محله اي مشخصاتي جدا از ساير محلات شهري دارد…” (شکوئي : 1369 : 49)
از همين روست که اساسا الگوهاي رفتاري محلات به ويژه در نوجوانان تاثير به سزايي خواهد داشت و در صورت غالب بودن رفتارها و حتي گرايش هاي آنوميک اثرات مخبري بر جاي خواهد داشت. از سوي ديگر اين وضعيت در صورت حاکم بودن شرايط و ويژگي هاي کيفي مطلوب اثرات بسيار مثبتي را به دنبال خواهد داشت.

2-3-5-1-4- اثر عوامل فضايي و کالبدي در پيدايش رفتار آنوميک محلات شهري
” در بررسي هاي جغرافيايي جرايم [رفتار آنوميک] شهري چند عامل کليدي قانون، مجرم، قرباني جرم ( شي و شخصي ) ، مکان جرم و زمان جرم مورد توجه قرار مي گيرد…” (براون60 : 2000 : 2). در ميان اين عوامل کليدي ، ” نقش مکان ” به صورت متمايز از حوزه برنامه ريزي، طراحي و مديريت شهري مورد توجه قرار مي گيرد.
برحسب تئوري مناطق جغرافيايي بزهکاري (رفتار آنوميک)، بيش ترين رفتار آنوميک از نوع تبهکارانه آن مربوط به کيفيت محلات شهري است تا در اثر خود شهرنشيني؛ بدين سان احتمالا محلات بزهکاري به وجود آيد که خود به مخزن دائمي تمرکز بزهکاران تبديل مي شود. پژوهش هاي جديد نشان مي دهد، اگر واقعا توزيع بزهکاري شهري بر حسب مساحت جغرافيايي بين محلات شهري نمايش داده شود، محدوده هاي بزهکاري و حتي منازل بزهکاران در بعضي از محلات شهر متمرکز مي گردد. پژوهشگران حتي نشان داده اند که بعضي از کوچه ها يا ساختمان ها مخصوصا داراي تراکم سنگيني از بزهکاران هستند. (گسن : 1374 : 116)
جامعه شناسي کيفري اثبات مي کند که جرم و عوامل به وجود آورنده آن در نقاط مختلف يکسان نيست و در يک حد مساوي هم اتفاق نمي افتد؛ يعني مناطق هم از نظر نوع جرم، هم از نظر شدت و ضعف آن، هم از نظر تعداد و هم از نظر عوامل موثر با يکديگر اختلاف دارند. اين اختلاف نه تنها در سطح کشورها کاملا صدق مي کند؛ بلکه در مورد اجتماعات کوچک تر مانند شهرها، روستاها، حتي محله هاي يک شهر صادق مي باشد. زيرا اين نقاط از جهات بسيار با يکديگر فرق دارند و با هم قابل مقايسه نمي باشند.
در واقع، ” محلات و مناطق مختلف يک شهر از لحاظ بزهکاري با يکديگر متفاوت بوده، بعضي از آن ها جرم خيزتر از بقيه هستند.

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه درمورد ارتکاب جرم، صاحب نظران، مواد مخدر، جنس مخالف Next Entries دانلود پایان نامه درمورد صاحب نظران، ارتکاب جرم