دانلود پایان نامه درمورد تفکر انتقادی، برنامه درسی، آموزش و پرورش، خود تنظیمی

دانلود پایان نامه ارشد

است(پائول49،1994، به نقل از بیجوند،1392)، این تفکر، ماورای توانایی حل مشکل بوده، از طرفی به تفکر سمت وسوی فلسفی میدهد واز طرف دیگر یک فرآیند شناختی است که توسط استدلال و تفکر انعکاسی مشخص میشود (گلیمن،1995)، و با استفاده از استراتژیها یا مهارتهای شناختی، احتمال دستیابی به بازده مطلوب را بالا میبرد (هالپرن،1998، به نقل از بیجوند، 1392).
ریچارد پاول، تفکر انتقادی، را این گونه تعریف می کند. “هنر اندیشیدن در بارۀ تفکرتان، وقتی که شما می اندیشید تا تفکر خود را بهتر کنید، یعنی آن را روشن تر، درست تر و قابل توجیه تر بیان کنید”(ملکی 1386، به نقل از ریچارد پاول، 1992).
جان چافی (1994، به نقل از ملکی ،1386) تفکر انتقادی را چنین تعریف می کند: تفکر انتقادی فرآیند تفکر را با روش و قاعده کشف می کند که این نه تنها به معنای تعمق هدفمندانه است، بلکه آزمودن مدرک و منطقی است که ما و دیگران از آن استفاده می کنیم.
(انیس، 1985) تفکر انتقادی را ” تفکرمستدل و تیز بینانه دربارۀ این که چه چیزی را باور کنیم و چه اعمالی را انجام دهیم” تعریف می کند.
افراد با گرایش تفکر انتقادی تمایل به جستجوگر حقایق داشته، شجاعت پرسیدن مسائل مختلف را دارند، همچنین نسبت به شناخت طیف وسیعی از مسائل کنجکاو و در برابر عقاید مختلف صبور هستند و با شکیبایی به شنیدن و درک آنها می پردارند، این افراد ضمن تحلیل و بررسی هوشیارانه مسائل، تمایل به سازمان دهی و نظم دهی جستجوهای خویش دارند. افراد در این سطح به توانایی خود اطمینان دارند و بر اساس حقایق و یافته های موثق و هستند به قضات می پردازند(فیشون، فیشون 2007).
هاشمیان نژاد در تعریف تفکر انتقادی می گوید : تفکری است مستدل و منطقی به منظور بررسی و تجدید نظر عقاید، نظرات، اعمال و تصمیم گیری دربارۀ آن ها برمبنای دلایل و شواهد مؤیدآن ها و نتایج درست ومنطقی که پیامد آن ها است(هاشمیان نژاد،1380).
همچنین بیر(1999) تفکر انتقادی را همان قضاوت منظم در اندیشیدن می داند که شخص برای ارزیابی اعتبار و موارد مختلف استفاده می کند(آدیست 1999،به نقل ازعلی پور، 1392).
وید(1995، به نقل از علی پور،1392) 8 مشخصه برای تفکر انتقادی شناسایی کرده است. او براین باور است که تفکر انتقادی در برگیرندۀ پرسشگری، تعریف مسأله، آزمون دلایل ومدارک، تجزیه وتحلیل فرض ها، دوری جستن از استدلال احساسی و هیجانی، پرهیز از پیش داوری، توجه به تفاسیر دیگر وتحمل در برابر ابهام می داند.
مولفه های اصلی تفکر انتقادی شامل:
– تفسیر، به معنی درک وبیان معانی مربوط به تجربیات متنوع می باشد.
– تحلیل، به معنی تشخیص هدف مطالب وپی بردن به ارتباطات موجود در بین آن ها می باشد وبررسی ایده ها، شناسایی وتجزیه وتحلیل استدلال ها را شامل می گردد.
– ارزشیابی، به معنی تعیین اعتبار مطالب وارزیابی نحوه ارتباطات بین آن ها می باشد.
– استنتاج، به معنی شناسایی عناصر مورد نیاز جهت نتیجه گیری منطقی، تدوین فرضیه ها، توجه به اطلاعات مهم، وپیش بینی پیامدهای تصمیمات و قضاوتها است.
– استنباط یا تبیین، به معنی توانایی نتیجه گیری از مطالب است.
– خود تنظیمی، به معنی اصلاح و باز بینی تفکرات خود براساس مطالب مورد بررسی می باشد. خود تنظیمی به تجربیات خود فرد وابسته است و نوعی امتحان از خود است(فشیون، فشیون 2006).
مهارت ها ، موضوعات خاص، توضیح وانتشار از رویکردهای مهم در شکل گیری تفکر انتقادی است. البته شایان ذکر است که برای رسیدن به تفکر انتقادی باید بینش ومهارت های تفکر را از محتوایی به محتوای دیگر انتقال داد. آشکار است که تفکر انتقادی به آسانی و بدون برنامه ریزی قابل بررسی نیست. بنابراین پرداختن به امر تفکر انتقادی از طریق برنامه های درسی بسیار ضروری است.
همچنین به علت تغییرات محیطی، فراگیران به حل مسائل، ارزشیابی فرضیات و محتواهای متفاوت نیاز مندند که بدین منظور تفکر انتقادی باید در برنامه درسی لحاظ شده، در سرتاسر آموزش مورد توجه قرار گیرد(اکهورن، به نقل از علی پور،1391 ) در این رابطه باید به خاطر داشت که سال هاست مراکز تعلیم وتربیت به طور ذاتی بر مهارت های ذهنی تمرکز دارند وفقدان تفکر و درگیری عمیق در چالشها و تجاربی که دانش آموزان در کلاس های درس دارند، کاملاً نگران کننده است. (کانرلی،2000 ) با آموزش شیوه ها ومهارت های تفکر انتقادی از طریق برنامه درسی یادگیرندگان می توانند تضاد ها و تقابل های ارزشی، فشار رسانه ها و همسالان را که سنجش از واقعیت های امروز آن هاست مورد تحلیل وارزیابی قرار دهند و آنچه که به آن ها ارائه یا تحمیل می شود بدون بررسی دقیق نپذیرند واز طریق تحلیل به شفافیت مواضع وتصحیح نگرش های خود کمک کنند.
با توجه به این که تفکر انتقادی در جستجوی یک تعریف روشن به دنبال یک کیفیت تفکر بالا به همراه بینشی است که در کلیه رشته های متفاوت می تواند رخ دهد و با تأکیدی که بر مفهوم سازی دارد می تواند به عنوان تجربیات آموزشی در آموزش مطرح گردد؛ از مهم ترین موارد استفاده از برنامه درسی در جهت تفکر انتقادی می توان به مرتبط شدن مهارت های ذهنی با توانایی ها اشاره کرد که در این معنی نوع آوری بزرگ در جهت فرا موضوعات درسی (Trans-disciplinary) است. در این حالت بسیاری از ساختارها، اصول، مفاهیم و توانایی ها از طریق برنامه های درسی در جهت تفکر با کیفیت، شکل می گیرند (کانرلی2006).
هدف تعلیم وتربیت باید رشد فکری دادن و رشد تفکر دانش آموز باشد. معلم باید کوشش کند که به شاگرد رشد فکری یعنی قوۀ تجزیه تحلیل بدهد و قوۀ ابتکار او را زنده کند تا بتواند استنباط، اجتهاد،
طراحی برنامه درسی می تواند منعکس کننده این باور مهم در مورد یادگیرندگان باشد که آن ها این مهارت ها را نه تنها برای بالا بردن حداکثر توانشان باید بیاموزند بلکه به عنوان یک تفکر عمومی در کلاس های درس به کار بگیرند و این امر مهم را به سایر حوزههای زندگیشان انتقال دهند.
تفکر انتقادی باعث می شود که فرد از مدارک وشواهد بالاترین درک را داشته باشد وفرد را قادر می سازد تا نظرات ومعانی را که در ورای هر چیز مهم وجود داردآشکار سازد(علی پور،1392).
تعلیم وتربیت انتقادی برخرد ورزی ، نقد وتغییر، به عنوان هدفهای ارزشمند آموزشی توجه میکند. این دیدگاه تلاش می کند تا شرایط واقعی اجتماعی را کشف کند، به همین جهت به نقادی اندیشه نیازمند است. برای تعلیم وتربیت انتقادی، تحلیل انتقادی، تضادهای اجتماعی، که تعلیم وتربیت در آن دخیل است، مبنا ونقطه شروع مهمی به شمار می آید.
تفکر انتقادی(Critical thinking) می تواند سبب توسعه فرآیندهای فکری از طریق گذر به فراتر نگرشها وتصورات خود محورانه وتوسعه دامنه تجربه دانش آموزان وآشنا کردن آن ها با ارزشها وتصورات نوین باشد(مایرز،1997). برانگیختن علاقه وانگیزش دانش آموزان، گرایش به از بین بردن تعصبات منفی ذهنی ودوری از انفعال ذهنی ورهایی از قیدو بند،گرایش به پرسشگری، جستجوی فرض ها وسؤالات روشن، جستجوی دلایل، سعی در کامل کردن اطلاعات از منابع معتبر، توجه به کل یک موقعیت، عدالت وانصاف ودقت وحساس بودن نسبت به احساسات دیگران، سطح دانش ومیزان موشکافی دیگران، پرورش خود آگاهی وکسب تفاهم نسبت به دیگران، رشد گفت وگوی درونی ویادگیری از طریق توجه به تفاوت های فردی ودرک مخالفت ها و مغایرتها افکار دیگران، همگی از ویژگیهای تفکر انتقادی است که جامعه از طریق مدارس باید در پی آن باشد.( مارزانو،2001، به نقل از هاشمیان،1383) . بنابراین استدلال های امروزه کارشناسان تعلیم وتربیت بر تفکر، اتفاق نظر دارند که تفکر انتقادی نه تنها باید یکی از اهداف آموزش و پرورش باشد بلکه باید از تحلیل، ارزشیابی، گزینش وکاربرد، بهترین راه حل را در انسان به وجود می آورد، همان چیزی که نیاز امروز است دورۀ متوسطه که از مهم ترین دوره های آموزشی است، به عنوان دوره گذر از دورۀ ابتدایی و تفکر عینی، و ورود به مرحله تفکر انتقادی و ورود به بزرگسالی دورۀ مهمی از زندگی همۀ انسان هاست که با ورود به مراکز آموزش عالی یا بازار کار یا برعهده گرفتن مسئولیت بزرگ همراه است.
به اعتقاد کانرلی(2006) اگر دانش آموزان از تفکر انتقادی استفاده کنند دیدگاههای عمیق، واضح و روشنی کسب میکنند. همچنین نسبت به رویدادها علاقه مند می گردند، روش قابل قبولی رابرمیگزینند و منصفانه عمل میکنند و در مسائل تحصیلی پیشرفت مینمایند.
کارلاین (به نقل از فشیون، فشیون ، 2006) روی خطرهایی که مسئولیت های زندگی به همراه دارد و شانس های که انسان ها براساس تصمیم گیری های درست ممکن است به دست آورند ویا اشتباهاتی که به دلیل بی اطلاعی ونداشتن تفکر انتقادی اتفاق می افتد تاکید داشته، معتقد است که آموزش افراد برای تصمیم گیری خوب و مجهز کردن آنها برای بهبود آینده و قوۀ قضاوتشان باعث ایجاد یک زندگی با فضیلت همراه با موفقیت های مختلف زندگی است. افرادی که در زمینه مهارت های تفکر انتقادی تعلیم می بینند همیشه در جستجوی دلایل و سنجش آن ها هستند. این گونه افراد در برابر تعصب های گمراه کننده مقاوم هستند (مک کارتی 2001 ، به نقل از سیف، 1388).
تفکر انتقادی تقریباً به معنای تفکر اندیشمندانه و منطقی است که روی تصمیم گیری برای انجام دادن چیزی یا باور آن متمرکز است. امروزه از این واژه بصورت گسترده استفاده می شود. انیس(2002) تفکر انتقادی نقد کردن صرف نیست همینطور منظور از واژه انتقادی در این جا، نگاه گله مندانه وشکایت آمیز هم نیست، بلکه نگاهی تیز بینانه است (سیف ، 1388).
با آموزش شیوه ها و مهارت های تفکر انتقادی از طریق برنامه های درسی یادگیرندگان میتوانند تضادهای و تقابلهای ارزشی، فشار رسانهها وهمسالان را که سنجش از واقعیتهای امروز آنهاست، مورد تحلیل و ارزیابی قرار دهند و آنچه را به آنها ارائه یا تحمیل میشود بدون بررسی دقیق نپذیرند و از طریق تحلیل به شفافیت مواضع و تصحیح نگرشهای خود کمک کنند.(کانرلی ،2006).
تفکر انتقادی در شکل وسیع خود به دنبال آموزش قوانین منطقی یا چگونگی ارزیابی شواهد ومدارک است. عمدتاً بخش هایی از برنامه درسی باید به چنین فعالیت هایی تخصیص یابد. آنچه جنبش تفکر انتقادی بر آن تأکید دارد، این است که مهارت های استدلالی خاصی در برنامه درسی به عنوان یک کل که هدف عام تعلیم و تربیت به شمار می رود،راپ رورش دهد. مهارتها و تمایلات تفکر انتقادی باید در تمامی سطوح آموزشی در حوزۀ تدریس و یادگیری گسترش یابد تفکر انتقادی یکی از گرایش های نوین در تعلیم وتربیت تلقی می شود. تقویت وتربیت افراد متکی بر تفکر انتقادی یکی از مهم ترین اهداف آموزش و پرورش در قرن بیست و یکم محسوب می گردد. امروزه کار شناسان آموزش و پرورش اتفاق نظر دارند که تفکر انتقادی نه تنها باید یکی از اهداف تعلیم وتربیت باشد، بلکه باید بخش لا ینفک آموزش در هر مقطعی باشد (فاسیونه ، 1990).
یکی از مشهورترین مطالعات در زمینه تفکر انتقادی به وسیله انجمن ملی فلسفی آمریکا در زمینه آموزش و ارزیابی تفکر انتقادی صورت گرفته است، در این گزارش، از تفکر انتقادی به عنوان عضوی از خانواده تفکر سطح بالا مانند حل مسأله ، تصمیم گیری و تفکر خلاق یاد می شود (فاسیونه، 1993).
فاسیونه معتقد است که این اصطلاح به لحاظ مفهومی با سایر مفاهیم همپوشی دارد و در نهایت اتفاق نظر متخصصان درباره تفکر انتقادی را به شرح زیر مطرح می سازد:
«تفکر انتقادی، تفکری است هدفمند، قضاوت خود تنظیمی که منجر به تفسیر، تحلیل، ارزشیابی و استنباط به همراه تبیین مفهومی، روش شناختی، و ملاک شناسی مبتنی بر چنین قضاوتی است. از طرف دیگر تفکر انتقادی نیروی رهایی بخش در تعلیم و تربیت و منبع قدرت در زندگی فردی و مدنی به شمار می رود. تفکر انتقادی مترادف با تفکر خوب نیست. تفکر انتقادی پدیده فراگیر و خود تصحیح است. آرمان متفکر انتقادی، کنجکاوی، ذهن باز، منعطف، دوراندیش در قضاوت، منصف و عادل در ارزشیابی، صداقت در سوگیری های مشخص، تمایل به باز بینی مجدد، مطلع، دارای حسن ظن، شفافیت در در مواجهه با مسائل، مستدل در انتخاب ملاک،

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه درمورد هوش معنوی، هوش هیجانی، تفکر انتقادی، متون اسلامی Next Entries دانلود پایان نامه درمورد پیشرفت تحصیلی، یشرفت تحصیلی، تفکر انتقادی، هوش معنوی