دانلود پایان نامه درمورد تفکر انتقادی، بازاندیشی، مهارتهای زندگی، کتابهای درسی

دانلود پایان نامه ارشد

را از آن خطرات مصون می دارد می باشد.
تفکر انتقادی در این مفهوم،عبارت است از یک فرایند ذهنی تحلیل یا ارزیابی اطلاعات،به ویژه بیانات یا موضوعاتی که افراد را به عنوان یک اصل ارائه می کنند تفکر انتقادی فرایندی است شامل تأمل روی معنای عبارات،شواهد و استدلالهای ارائه شده، و قضاوت راجع به واقعیت ها. افرادی که تفکر انتقادی دارند،می توانند این اطلاعات را از طریق مشاهده،تجربه،استدلال و تعامل با دیگران جمع آوری کنند. اساس تفکر انتقادی را ارزشهای عقلانی تشکیل می دهند از جمله تیزبینی،صحت،دقت،مدلل بودن،تمامیت و بی طرفی.
به نوعی می توان گفت تفکر انتقادی درکنار شیوه تفکر تفر خلاق پیش نیاز سایر مهارتهای زندگی از جمله مساله،تصمیم گیری،ارتباط موثر و روابط سازنده را تشکیل می دهد. فردی که توانایی تفکر انتقادی نداشته باشد نمیتواند راحل های متعدد برای مسائل را ارزیابی و بهترین شیوه را انتخاب کند و لذا با شکست های متعددی روبرو خواهد شد. در واقع تفاوت تفکر انتقادی با تفکر خلاق در این است که تفکر خلاقت منجر به نو آوری و خلق ایدهای جدید می گردد،درحالی که تفکر انتقادی فرد را قادر می سازد تا ایده ها و راه حل های موجود را ارزیابی کرده و بهترین آنها را انتخاب کند

فرایند تفکر انتقادی را می توان به ترتیب زیر در نظر گرفت:
1)گردآوری نظرات راجع به جنبه های وابسته به یک مسأله و همچنین استدلالهای منطقی که هر یک را پشتیبانی می کند.
2)شکستن استدلالها به موضوعات تشکیل دهنده آنها و استخراج تلویحات اضافی از این موضوعات.
3)بررسی این موضوعات و تلویحات از نظر تناقضات درونی؛
4)تعیین ادعاهای ضدیت بین استدلال های مختلف و وزن دهی نسبی این ادعاها
زمانی که ادعاها از حمایت قوی به ویژه زنجیره محکمی از استدلالها یا منابع جدید متعددی برخوردارند، وزن بیشتری به آنها بدهید و زمانی که ادعاها متناقض هستند، وزن کمتری به آنها بدهید.
وزن دهی بر اساس میزان ارتباط و تناسب اطلاعات با مساله اصلی تنظیم کنید و ادعاهای باور نکردنی برای توجیه، نیازمند حمایت و پشتوانه کافی هستند؛در غیر این صورت باید ادعاها را درزمان قضاوت نادیده بگیرید.
5) وزن ادعاهای مختلف را ارزیابی کنید(جزایری و رحیمی،1387،صص36-34).
2-18ویژگی های افراد دارای تفکر انتقادی
1. داشتن روحیه پرسشگری
2. داوری و قضاوت به دور از تعصبات و لجبازی
3. قدرت تشخیص و تمیز درست از نادرست
4. داشتن تفکر سیستمی و توانایی پرداختن به کل وجزء به طور توأمان
5.داشتن دید وسیع و دقیق نسبت به مسائل(پیروان،1387،ص9).
2-19 اهمیت و ضرورت تفکر انتقادی
برخی از صاحب نظران، مهمترین دلایل برخورداری دانشجویان از تفکر انتقادی را در موارد زیر دانسته اند:
1) مجهز ساختن دانشجویان به مهارتهای تفکر انتقادی باعث می شود که آنها این موضوع آگاه شوند که اکتشافات و پیشرفت های علمی به تنهایی نمی تواند جامعه را هدایت کند،بلکه این جامعه و افراد آن هستند که باید اکتشافات و پیشرفتهای علمی را به بهترین وجه کنترل و هدایت کنندگان(جوارانه وهمکاران58،2008، ص42).
2)تفکر انتقادی دانشجویان را قادر می سازد تا به طور موثری اطلاعاتی را که از طریق مکالمه کتاب،اینترنت و دانشگاه درباره نظریه های رایج، معیارها یا استانداردهای موجود و روشهای مورد استفاده به دست آورده اند،ارزیابی و سازماندهی کنند، و به میزان صحت،ارزشمندی و اعتبار آنها از طریق روش استدلال پی ببرند و به این ترتیب آنها را در تصرف خود در آورند(جوارانه و همکاران،2008،ص6).
3)تفکر انتقادی باعث توسعه توانایی پژوهش، حل مسأله،تصمیم گیری، بهره بردن از دیدگاه های مختلف، یادگیری مادام العمر در دانشجویان می گردد، مجموعه این قابلیتها باعث می شود تا دانشجویان قادر به حل مشکلات علمی و عملی باشند(اشنایدر،2008،ص33).
4)تفکر انتقادی باعث می شود که دانشجویان نه تنها درباره رشته تخصصی خود دانش یا اطلاعات کافی داشته باشند، بلکه درباره اجتماع، سیاست، مسائل متغیر جهان و چالشهای اخلاقی روانه زندگی در جهان پیچیده امروز، دقیق تر تصمیم گیری نمایند و به ارائه و توسعه راه حل های درست برای آنها اقدام نمایند(ابرامی و همکاران59، 2008،ص11) .
5) تفکر انتقادی باعث می شود دانشجویان به این نکته پی ببرند که چگونه هنجارهای مختلف بر اظهار آنها تاثیر می گذارد و اینکه چگونه ایده هایشان را کاملا براساس بررسی ها و استدلال هایشان مورد بررسی و استفاده قرار دهند.(فاسیک60،2008،ص2). بنابراین مهارتهای تفکر انتقادی باعث توسعه ادبیات علمی دانشجویان برای فهم بهتر جهان می شود(گان و همکاران،2008،ص43).
بر این اساس از دیدگاه بسیاری از مربیان و فلاسفه، پرورش تفکر انتقادی نه تنها هدف عمده نظام تعلیم وتربیت هر جامعه ای محسوب می شود بلکه به عنوان شرط اولیه و یکی از رسالتهای اصلی تربیت دانشگاهی نیز قلمداد می گردد(سزر61،2008،ص16).
اما در سالهای اخیر متخصصان علوم تربیتی در مورد نارسایی توانایی شاگردان در امر تفکر انتقادی ابراز نگرانی کرده اند، زیرا رشد و پرورش مهارت های فکری شاگردان همیشه مسأله پیچیده در آموزش بوده، ولی امروزه حالت بحرانی به خود گرفته است چون برونداد اطلاعاتی فرهنگ ما از قدرت تفکر انتقادی ما درباره آن اطلاعات فراتر رفته است(ابیلی،1386،ص57).
از دیگر موارد تفکر انتقادی می توان به این موارد اشاره نمود:
1)تفکر انتقادی یک مهارت تفکر عمومی است، توانایی تفکر به شیوه ای روشن ومنطقی برای هر گونه انتخابی که پیش رو دارید ضروری وحائز اهمیت است، اگر شما در یکی از حوزه های آموزشی پژوهشی،مالی، مدیریت و یا قانون مشغول به کار هستید، می دانید که داشتن تفکر انتقادی لازمه موفقیت شما در کارتان است، اما این نوع تفکر صرفا، به حوزه کاری خاص محدود نمی شود وتوانایی خوب فکر کردن و حل مشکلات، مهارتی است که برای همه افراد با هرگونه خط مشی یا حرفه ای که داشته باشند، مفید ولازم می باشد.
2)تفکر انتقادی مهارت های زبانی وارائه را افزایش می دهد .تفکر روشن وسیستماتیک می تواند نحوه ابراز عقاید را در ما بهبود ببخشد، تفکر انتقادی همچنین با یادگیری چگونگی تحلیل ساختار منطقی موضوعات، توانایی فهم وقوه ادراک را در افراد افزایش می دهد.
3) تفکر انتقادی، خلاقیت را ارتقاء می بخشد.خلاقیت صرفا موضوعی نیست که با ایجاد ایده های نو ظهور یابد، یعنی تنها تولید راه حل های تازه شرط کافی برای خلاقیت نیست، بلکه فرد خلاق کسی است که بتواند کسی است که بتواند ایده های جدیدی خلق کند که مفید بوده و متناسب با تکلیف حاضر باشند.تفکر انتقادی نقشی بسیار مهم در ارزیابی مفید بودن و میزان متناسب ایده های جدید، انتخاب بهترین آنها واصلاح آنها در صورت لزوم بازی می کند.
4)تفکر انتقادی برای تأمل وخود اندیشی ضروری است.به منظور داشتن معنا در زندگی وسازماندهی زندگیمان بر طبق آن، ما نیازمند توجیه و تأمل ارزش ها، باورها وتصمیم هایمان هستیم، که تفکر انتقادی ابزار فرایند خودسنجی را برای ما فراهم می سازد(جزایری و رحیمی،1387،ص37). چرا که فهم تفکر انتقادی کارایی دانشجویان ودانش آموزان را در مهارت حل مسأله و مشکل گشایی افزایش می دهد وشایستگی لازم برای بهتر زیستن، درک بهتر را در اختیار آنها قرار می دهد(قاسمی،1384،ص5).
2-20تفکر انتقادی و تعلیم وتربیت
دنیای معاصر به معلمان و مربیان جدید نیاز دارد، معلمانی که نه تنها به لحاظ تکنیک های آموزشی قوی باشند بلکه ذهن باز و انتقادی نیز داشته باشند، آنها باید بتوانند خود را با تغییرات و درخواست مداوم محیط پیرامون خود تطبیق دهند و جریان رو به رشد اطلاعات را درونی کنند در حالیکه هم در سطح شخصی و هم در سطح حرفه ای روی آنها تأمل می کنند(بید وهمکاران62،2005،ص12)
پرورش تفکر انتقادی و تدریس تأملی یا بازاندیشی، دو هدف عمده در تربیت معلمان است، اما این دو هدف تنها زمانی دست یافتنی است که معلمانی که در حال آموزش و تربیت هستند، فرصت هایی برای کسب دانش، معلومات حرفه ای و نشان دادن اعمال تدریس اندیشمندانه را داشته باشد(یه63،2004،ص23).
برخی از محققان معتقدند که برای رشد و تربیت فراگیران در عصر کنونی به معلمان ماهر،یعنی معلمانی که از دانش و معلومات حرفه ای مانند موضوعات علمی، راهبردهای تدریس و آگاهی از شرایط فرهنگی و اجتماعی فراگیران برخوردارند، نیاز است.در مقابل ما، بسیاری دیگر نیز معتقدند که مهارت علمی به معنای توانایی به کار بردن راهبردهای تدریس نیست، بلکه متفکر و تأملی بودن است، مربیانی که چنین دیدگاهی را می پذیرند تمایل دارند درباره اینکه معلمان چگونه طرح ریزی کرده و مسأله حل می کنند، یا چگونه تصمیم گیری می کنند.
دیویی،تأمل یا بازاندیشی را ملاحظه دقیق، فعال و مداوم هر عقیده یا شکل مفروض دانش می داند و این امر معلمان را قادر می سازد تا به یک شیوه هدفمند و آگاهانه عمل کنند.توصیه وی این که معلمان باید تشویق شوند تا متفکر شوند و به رشد خودشان از طریق تأمل ادامه دهند.تغییر معلم و رشد او مستلزم آگاهی او ضرورت و نیاز به تغییر است، این آگاهی برای تغییر از طریق تأمل و بازاندیشی ایجاد می شود.خودکاوی و خرد جستجوگری به معلمان کمک می کند که از سطح کنونی عمل که به صورت عادتی تکانشی و مشهودی انجام می گیرد به سطحی از تأمل عمل حرکت کند که به وسیله تفکر انتقادی جهت داده می شود.(گرگوری ودیگران،1389، ص7)
در یک نظرسنجی در این باره که چه انتظاراتی از فعالیت های تربیتی دارند؟
82 درصد از اعضای انجمن نظارت و بررسی درسی(ASCD64) که عامل تحول نظامهای آموزشی دنیا هستند.آموزش تفکر را از انتظارات مهم تربیتی ذکر کردند.
در نظر سنجی دیگری(گالوپ65،1995)، معلمان از میان بیست و پنج هدف تربیتی،((پرورش تفکر)) را مهمترین هدف تعلیم وتربیت بیان نمودند.تاکنون کارگاهها،کنفرانسها وسخنرانی های بسیاری در زمینه آموزش تفکر در کشورهایی که علاقه مند به تحقق چنین اهدافی بودند، برگذار شده است.هم اکنون روشهای گوناگون تدریس تفکر به هزاران نفر از معلمان آموزش داده می شود و مدارس نیز بر اینگونه فعالیتها نظارت دارند.
در طول دهه گذشته توجه به ((آموزش تفکر)) مهمترین موضوعی بوده است که در مدارس دنیا، بویژه در آمریکا، بسرعت رشد یافته است. عامل رشد چنین رویکردی این باور است که «تحول هر جامعه ای در دل تحول معرفت فرهنگی قرار دارد» (شعبانی،1386،ص41).
در حال حاضر به نظر می رسد تمایل به آموزش تفکر در مدارس عمومیت بیشتری پیدا کرده است. اگرچه یک تهدید جدی برای تعمیق و کار بیشتر باقی است و آن، فقدان روش های کافی برای پرورش معلمان مبتدی و در حین خدمت است که بتوانند سطوح عالی تفکر را کسب نمایند؛ زیرا شرط ضروری برای پرورش تفکر دانش آموزان دانش،آگاهی و مهارت معلمان در ارتباط با تواناییهای شناختی سطح بالا است.مربی باید ویژگی های تفکر انتقادی مانند استقلال ذهنی،کنجکاوی ذهنی، تعهد به ارائه دلایل، فکر باز، روشنفکری وجرأت مندی را داشته باشد، اگر معلمان چنین ویژگیهایی را داشته باشند دانش آموزان تفکر انتقادی را از خود نشان خواهد داد.تفکر انتقادی به عنوان یک خرده مقیاس ضرروی و حتمی ویژگی شخصیتی انسان های تربیت یافته تلقی می شود.
بر اساس این دیدگاه، فرد نمی تواند تفکر انتقادی را آموزش دهد اگر خودش دارای تفکر انتقادی نباشد، مربیانی که دارای مهارت تفکر انتقادی نباشد، مشکل است بتوانند به هنگام آموزش،تفکر انتقادی را تسهیل کنند(گرگوری ودیگران،1389،ص8). تفکر انتقادی معلمان به عنوان یک استاندارد جدید مهارتهای تدریس محسوب می شود، معلمان دارای چنین معلمانی درباره تدریس، خود تحلیل و منطقی عمل می کنند و بازخوردهای فراهم شده از جریان تدریس را به کار می گیرند.گرایش به تفکر انتقادی با یادگیری متفکرانه مرتبط است و بنابراین، به رشد حرفه ای معلمان مبتدی کمک می کند. معلمان دارای منش و گرایش تفکر انتقادی از رفتار خودآگاه بودن و درباره یادگیری از گشودگی ذهنی برخوردار بوده در تدریس، منطقی و خود تنظیم عمل می نمایند(یه،2004، ص24)

در عصری که کتابهای درسی به سرعت کهنه می

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه درمورد تفکر انتقادی، آموزش و پرورش، کتابهای درسی، آموزش مهارت Next Entries دانلود پایان نامه درمورد تفکر انتقادی، آموزش و پرورش، خود تنظیمی، جمع آوری اطلاعات