دانلود پایان نامه درمورد تفکر انتقادی، سوگیری، کیفیت یادگیری، ارزیابی اطلاعات

دانلود پایان نامه ارشد

در فرد می باشد تا آنجا که ایشان عقیده داردکسی که می خواهد زمامدار جامعه باشد بایستی تربیت شده باشد.هدف تربیت نیز از دید او، همان بالا بردن فهم ودانایی در افراد می باشد.اگر با یک دید جامع،دیدگاه افلاطون مورد بررسی قرارگیرد به این نکته پی برده می شود که شخص دانا نه تنها بایستی بافهم، خرد و تعقل مطالب را در جریان تربیت فهمیده باشد،بلکه او بایستی از همین یادگیری ها در زمینه و موقعیت مناسب نیز استفاده کند و یادگیری او قابل انتقال به موقعیت واقعی زندگی باشد.(نقیب زاده،1387ص،43).
2-16-3کانت
کانت از دیگر اندیشمندانی است که به مسأله تفکر پرداخته است.او در اعتقاداتش به این نکته اشاره می کند که فراگیر بایستی درتربیت به صورت آزادانه و خودجوش عمل نماید.وی اعتقاد دارد دانش آموزان از طریق فعالیت های داوطلبانه به فهم واقعی می رسند.درکلاس درس معلمان بایستی زمینه مشارکت فعال و آزادانه فراگیران را فراهم نمایند.دانش آموزان ازطریق فعالیت و کنکاش به فهمیدن شناخت مسائل مختلف می رسند.البته درجریان فعالیت دانش آموز، معلمان بایستی به راهنمائی و نظارت نیز بپردازند.کانت اعتقاد دارد که مطالب وحقایق تربیتی بایستی در زندگی کردن دانش آموزان تأثیر داشته باشد.
به نظر کانت،آدمی دارای ادراک حسی،عقل نظری و علمی است.او به مدد عقل نظری به حقایق امور چنان که هست پی می برد و عقل عملی به انسان چگونه زیستن را می آموزد. از نکات قابل تأمل و مورد تأکیدکانت در حوزه تربیتی، توجه به انضباط فراگیران در تربیت می باشد.او اعتقاد دارد که توجه به انضباط از مراحل آغازین تربیت می باشد، معلمان بایستی به این مسأله توجه نمایند.اما اگر این مسأله به عنوان هدف نهایی تربیت لحاظ شود به عقیده کانت، دانش آموز ازمرحله حیوانی پیشرفت نخواهدکرد. بنابراین او تأکید می کند که معلمان بایستی درکنار آموختن انضباط به دانش آموزان،اولویت را به فهم و شناخت فراگیران دهند.
چنانچه نقیب زاده اشاره کرده است اگرهمه تأکید تربیت بر انضباط باشد، انسان همانند حیوانی رام و مطیع خواهد شد و به فهمیدن شناخت نمی رسد.کانت اعتقاد به هماهنگی اندیشه ها در افراد دارد او می گوید که این هماهنگی زمانی بدست می آید که شخص خودش بیندیشد و از دید دیگران نیز به اندیشه خود نگاه کند.وی اعتقاد دارد که به فعالیت واداشتن افراد، زمینه پرورش فهم را در آنها فراهم می کند.کانت نیز همچون دیوئی به مسأله فعالیت، مشارکت و تجربه فراگیر جهت یادگیری تاکید دارد(کاردان،1381،ص153).
2-16-4رابرت انیس55
انیس از اندیشمندانی است که به بررسی تفکر انتقادی و ویژگی های آن پرداخته است.او یکی از خصلت های تفکر انتقادی را ارتباط بین واژه هایی می داند که توسط فرد مورد بررسی قرار می گیرد.کلماتی که هرکدام از آنها دارای معنای خاصی بوده و بوسیله شخص مورد استفاده قابل تشخیص باشد.به زعم او از دیگر ویژگیهای تفکر انتقادی، استفاده از معیارهایی است که فرد برای داوری کردن مورد استفاده قرار می دهد. وی اعتقاد دارد برای تفکر انتقادی دانش زمینه ضروری است و این نکته نشان می دهد که از فردی که در ارتباط با مطلبی دانش زمینه دارد، نمی توان انتظار تفکر خوب را داشت.
به نظر انیس تفکر انتقادی دارای عناصر عمومی واختصاصی است.عناصر عمومی همان اصول و مهارتهای تفکر انتقادی محسوب می شود عناصر اختصاصی، به دانش زمینه در آن موضوع مربوط می شود، و در فرایند تصمیم گیری،تفکر انتقادی به عنوان یک ضرورت محسوب میشود، همانطور که ترکیب کردن، زمینه تصمیم گیری است. با استفاده از تفکر انتقادی ما می توانیم به درستی واقعیت ها پی برده و اطلاعات مربوط را از نامربوط جدا کنیم. به نوعی می توان گفت که انیس بر نهضت تفکر انتقادی در دهه 1960 تأثیر زیادی گذاشت. فعالیت های انیس و توجه ویژه او به بحث تفکر انتقادی، زمینه پژوهشهای مؤثر دیگر در این مورد شد.انیس نیز همچون آزوبل به پیش سازمان دهنده در امر یادگیری اعتقاد دارد.بدین صورت که دانش های مربوط به یک زمینه علمی برای یادگیری آن مسأله مورد نیاز هستند.
یکی از وظایف کلیدی و اساسی معلمان در جریان یادگیری دانش آموزان، توجه به معنی دار کردن مطالب می باشد. معمولا مطالبی برای دانش آموزان معنی دار می باشد که این مطالب به نوعی با اطلاعات قبلی آنها هماهنگی داشته باشد. بعضی از وقت ها مطالبی درکلاسها گفته میشود که این مطالب با وضعیت و شرایط شناختی فرد هماهنگی ندارد.بیان این اطلاعات زمینه دور شدن فراگیر از یادگیری معنی دار می شود، وقتی که معلم به بیان مطالب مرتبط با سطح تجربیات فراگیر بپردازد؛ این آگاهی ها زمینه تجربیات بعدی فرد را فراهم نموده و به تکمیل تجربیات قبلی او منجر می شود.زمانی که مطالب گفته شده با مطالب آموخته شده قبلی ارتباط شناختی نداشته باشد؛ دانش آموز مجبور خواهد بود که با حفظ کردن و بدون فهم به مطالب پی ببرد، این نوع یادگیری طوطی وار شده و به صورت معنی دار است.
بنابراین تلاش علمی معلمان در کلاسهای درس بایستی به این مسأله منجر شود که مطالب آموزشی با آموخته های قبلی فراگیران ارتباط داده شود.البته تأکید بر دانش زمینه در تفکر انتقادی، اهمیت دادن به مطالب و مفاهیم کلی در ابتدای یادگیری دانش آموزان نیز می باشد. بدین صورت که اطلاعات قبلی به صورت کلی و جامع از فعالیت دانش آموزان گرفته می شود و سپس معلم با استفاده از این مطالب به ارائه مفاهیم جزئی و فرعی تر می پردازد.یکی از نکات دیگر در افکار انیس توجه به اصول و مهارتهای تفکر انتقادی است. معلمان بایستی جهت متفکر کردن دانش آموزان از محورها و بنیان هایی مثل سؤال کردن و استدلال کردن استفاده نموده و روحیه تفکر محوری را در دانش آموزان ایجاد نمایند.بنابراین وی اعتقاد دارد تفکر انتقادی بدون دانش زمینه وآگاهی از اصول تفکر ممکن نیست.پس یکی از نکات درخور توجه در افکار انیس، توجه به اطلاعات و آگاهی های قبلی فراگیر در تدریس می باشد؛ چرا که معلمی بدون توجه به این مسائل به آموزش بپردازد مطمئنا یادگیری دانش آموزان دچار خدشه می شود.از این مباحث می توان نتیجه گرفت که انیس با دید روانشناسی دقیق و تیزبینانه به بحث تفکر انتقادی پرداخته و مورد تأکید قرار داده است.(استرنبرگ، روبرت بارن و جان بای کاف56، 2004،ص21).

2-16-5 ماتیو لیپمن
لیپمن نیز همچون دیویی اعتقاد داشت یک موقعیت، تفکر را آغاز می کند.او شروع تفکر انتقادی را همراه با موقعیت های مسأله مدار می داند و اعتقاد دارد اگر در یک محیط تربیتی،گوناگونی اعتقاد و آراء وجود داشته باشد؛توجه افراد به سمت فرضیه ها و راه حلهای مختلف و متعدد سوق داده می شود. وی یکی از اندیشمندانی است که در حوزه تفکر انتقادی مطالعات زیادی داشته و از محورهای مختلف به این مسأله توجه نموده است.تأکید لیپمن بر تفکر انتقادی به عنوان یک روش مناسب برای پرورش تفکر و راه اندازی مؤسسه ای برای این کار، قابل تحسین وهدایت گر معلمان خواهد بود.او اعتقاد دارد که تفکر انتقادی دارای مهارت ها و ملاک هایی است که به جریان رشد و ارتقاء این نوع تفکر کمک می نماید.
یکی از نکات برجسته فکری ایشان توجه به تجربه،جستجو و فعالیت پژوهشی فراگیران در جریان یادگیری است.با توجه به این نوع نگرش، فراگیران نیز مانند دانشمندان با استفاده از روشهای علمی به فعالیت پرداخته و تلاش می نمایند. استفاده از این فعالیت به این نکته منجر می شود که فراگیران بایستی همه مسائل را با استفاده از تحقیق بپذیرند و در سایه این جستجوگری،کیفیت یادگیری نیز افزایش می یابد. لیپمن به مشارکت و تبادل نظر افراد با همدیگر جهت یادگیری تأکید می نماید.او اعتقاد دارد که فراگیران با تلاشهای گروهی به شناخت لازم می رسند که این شناخت فردی و در عین حال از فعالیتهای گروهی ناشی می شود.
لیپمن در مقاله (تفکر انتقادی چه می تواند باشد؟) به بررسی تعریف استنبرگ پرداخته است. استنبرگ اعتقاد دارد که تفکر انتقادی، مجموعه فرایندها و راهبردهای ذهنی مربوط به تصمیم گیری برای حل مسائل را شامل می شود. لیپمن اعتقاد دارد این تعریف از تفکر انتقادی معنی دار نیست چرا که کلماتی مثل تصمیم گیری و فرایندهای ذهنی حل مسأله هم معنی تفکر انتقادی نیستند(لیپمن57،1988،ص38).
تفکر انتقادی از معیارهای قضاوت استفاده می کند و معیارها از نظر او با مسائلی مانند راست، درست، بی نقص وکامل سر و کار دارد.آگاهی از این معیارها و ایجاد معیارهای مناسب با قضاوت ها از مؤلفه های مهم تفکر انتقادی است(همان منبع، ص43). لیپمن به دفاع از تفکر انتقادی پرداخته و عقیده دارد که در این نوع تفکر، فراگیر به بررسی همه جانبه مسائل و پدیده های مختلف می پردازد.
او اعتقاد دارد درکنار این بررسی بایستی به آنها نظم داد. سازماندهی اطلاعات به جریان فکری فرد کمک می نماید(لیپمن،1988،ص40). وی به این نکته نیز تأکید می نماید که فراگیر درکنار این فعالیت ها و شناخت های همه جانبه، جامعه کاوشگر به وجود می آورد.در این نوع تفکر با توجه به مشارکت فراگیر در بررسی مسائل مختلف، مسوولیت پذیری آنها نیز بالا رفته و در کنار پذیرش این مسائل به دفاع از عقیده خود می پردازد. یکی از نکات قابل توجه و اساسی در دیدگاه لیپمن، توجه به کاوشها و روحیه جستجوگری علمی در دانش آموزان می باشد. وی اعتقاد داردکه در یک تربیت واقعی، پژوهش محوری به عنوان اصل می باشد.در این نوع تربیت دانش آموزان در ارتباط با مسائل مختلف به پژوهش و بررسی پرداخته و درکنار این پژوهشها به یافته های جدیدی می رسند، یافته هایی که با استفاده از پژوهش و تحقیق برای دانش اموزان حاصل می شوند؛ از انسجام و ماندگاری فکری بالاتری برخوردار می باشند.
2-17فرایند تفکر انتقادی
تفکر انتقادی متضمن آن نیست که فرد حتما به نتیجه گیری های درست و صحیحی دست می یابد، اولا فرد ممکن است همه اطلاعات مربوط را در دست نداشته باشد و در واقع شاید مهمترین اطلاعات از نظر او دور مانده یا حتی قابل دستیابی نباشد و دیگر اینکه پیش داوری و سوگیری های شخص ممکن است،مانع از جمع آوری و ارزیابی موثر اطلاعات در دسترس گردند. به منظور کاهش سوگیری های شخصی،میتوانید در طول فرایند تفکر انتقادی از مقیاسهای مختلفی استفاده کنید،مثلا به جای اینکه بپرسید«چطور این موضوع با عقاید من متناقض است؟»بپرسید که«خود این موضوع چه معنایی را در بر دارد؟»
در مراحل اولیه جمع آوری و ارزیابی اطلاعات،شخص باید قضاوت کاملا بی طرفانه داشته باشد(مثل زمانی که یک فیلم تماشا می کند و یا وقتی یک رمان می خواند).برای این کار باید رویکرد ادراکی داشته باشد،نه یک رویکرد قضاوتی؛یعنی هر آنچه را که توسط قوای ادراکی اش درک می کند بدون تغییر یا اعمال نظر شخصی جزء اطلاعات جمع آوری شده راجع به موضوع در نظر بگیرد.(در واقع،رویکرد قضاوتی تنها باید در مرحله آخر تفکر انتقادی و برای ارزیابی استدلالها مورد استفاده قرار گیرد)
افراد باید از احتمال اشتباهات شخصی شان آگاه باشند وازطریق:
1)پذیرش اینکه هر فردی از سوگیری ناهشیاری برخوردار است و به تبع آن ممکن است هرگونه انعکاس رأی را مورد تردید قرار دهد.
2) اتخاذ یک جایگاه خارج از منیت و همراه با فروتنی و تواضع.
3)تغییر باورهای قبلی که فرد قویا آنها را حفظ کرده اما اکنون رد شده اند.
4)تشخیص اینکه علیرغم پیشروی بهینه،هنوز ممکن است نقاط کور فراوانی برای فرد وجود داشته باشد.
و سرانجام اینکه فرد می تواند با استفاده از روش سقراطی یک استدلال را ارزیابی کند،یعنی سوالاتی باز پاسخ از این قبیل را مطرح کند.
_منظورت از…چیست؟
_چطور به این نتیجه رسیدی؟
تفکر انتقادی بسیار مهم است، زیرا فرد را قادر می سازد تا اطلاعات دریافتی را ارزیابی نموده و خطرات عمل بر پایه یک فرض غلط را به حداقل برساند.فقدان این استعداد ذهنی می تواند باعث صدمه،مسمومیت،عدم پذیرش و یا خرابکاری هایی شودکه ممکن است فرد را با خطرات مهلکی روبرو سازد همه افراد به طور ذاتی از این استعداد برخوردارند،اما آنچه که که به عنوان یک مهارت زندگی از آن یاد می شود،فراتر از شیوه معمول تفکر انتقادی که انسان

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه درمورد تفکر انتقادی، آموزش و پرورش، کتابهای درسی، آموزش مهارت Next Entries دانلود پایان نامه درمورد تفکر انتقادی، آموزش و پرورش، خود تنظیمی، جمع آوری اطلاعات