دانلود پایان نامه درمورد تعلیم و تربیت، منابع محدود، دوره متوسطه، آموزش و پرورش

دانلود پایان نامه ارشد

در مدرسه یادگرفته شده اند، در جوامع وسیع تری مورد تأکید قرار گرفته و لذا می توان منتظر بهبود واقعی در سلامت مردم بود (یانگ و درستن، ترجمه پارسی نیا، 1373: 14و12).
حیدری، اهداف بهداشتی را که برای بدست آوردن و نگهداشتن سلامتی ضروری هستند شامل 4 اصل زیر میداند:
1- پیشرفت بهداشت: یعنی نمو سلامتی فکری و جسمی. برای اینکار مطالعاتی را درباره میزان تحمل اشخاص در برابر ناملایمات انجام داده است.
در رابطه با بهداشت جسمی، اولین مرحله بررسی غذایی می باشد. متخصصین تغذیه مردم را به منابع اصلی آن آشنا ساخته و یاد می دهند که غذای کامل برای رشد و نمو بدن و ترمیم بافت ها ضروری می باشند.
2- پیشگیری از امراض: آنطور که مسلم است پیشرفت بهداشت، قسمتی از امراضِ ناشی از بد غذایی را کم می کند و آموزش های بهداشتی امراض مسری را به مقوله قابل ملاحظه ای کم می نمایند.
3- تشخیص و معالجه امراض: هر چند که با پیشرفت بهداشت بیماری کمتر می شود ولی در هر صورت امراض همیشه دامن گیر مردم می باشند، پس تشخیص و معالجه آنان ضروری است.
4- نوتوانی: عبارتست از کمک کردن به بیمار ضعیف از نظر فیزیکی – روانی و اجتماعی که از دوره بیماری شروع شده و تا زمانی ادامه دارد که بیمار بتواند به زندگی عادی خود حتی الامکان ادامه دهد ( حیدری، 1384: 7).
2-10- اهمیت برنامه ریزی در بهداشت
بر اثر ترقیات و پیشرفت های سریع و غیر قابل انتظاری که در بیشتر قلمروهای دانش نصیب انسان شده است حجم اطلاعات و دانسته های بشر امروزی بطور سرسام آوری افزایش یافته است (پروند، 1385: 65).
تایلر معتقد است که با توسعه روز افزون و پیشرفت علوم عملاً امکان انتقال کلیه معلومات و معرفت های بشری را از طریق مؤسسات و الگوهای پیچیده دانش و تعاملات از طریق ابزارهای رسمی و غیر رسمی انتقال فرهنگی و آموزشی از بین برده است (تایلر. رالف، ترجمه تقی پور ظهیر، 1385: 27).
این گستره وسیع از دانش در مورد همه عوامل از جمله عواملی که بر سلامتی یا بیماری تأثیر می گذارند نیز وجود دارد، با دانشی که توان بالقوه برای تحت تأثیر قرار دادن سلامتی هر موجود زنده را دارا است، مردم یک حق اساسی انسانی برای دانش بهداشتی دارند. همچنانکه آنها برای رأی دادن و حمایت از قانون دارای حقوقی هستند. ارائه دانش بهداشتی به مردم بخشی اساسی از آموزش بهداشت است.
در اکثر موارد، مردم نیز مایل هستند این دانش بهداشتی را دارا باشند، ولی این ممکن است در شرایط معینی مصداق نداشته باشد (مثلاً وقتی مایل نیستند از تشخیص یک بیماری در مراحل آخر آن مطلع شوند)، ولی معمولاً مردم احساس می کنند که آنها بر گزیده شده اند تا اطلاعاتی که سلامتی شان را تحت تأثیر قرار می دهد در اختیارشان قرار گیرد. اما ممکن است آنها به دلایل مختلفی از قبیل تشویش و نگرانی، احساس مرعوب شدن توسط یک متخصص بهداشتی یا یک مقام کلینیک، یا ترس از احمق جلوه کردن به علت پرسش یک سؤال احمقانه در مورد سلامتی شان سوال نکنند (اولس. سیمنت، ترجمه شیدفر، 1376 :32).
این مشکل با این سوال جلوه گر می شود: چگونه می توان این انباشته بیکران دانش را که بر حجم آن هر لحظه افزوده می شود و ماهیت آن در حال تغییر و تحول است به صورت اصولی جمع آوری نمود، طبقه بندی کرد و از همه مهمتر آنرا به نحو مطلوبی به انسانها آموخت؟ انفجار دانش بشری بخصوص کاربرد قسمت های ارزشمند این دانش، حل و فصل بسیاری از مشکلات زندگانی فردی و اجتماعی و همچنین تهیه و تدارک روش های مدرن و در خور اعجاب و تحسین برای فراهم ساختن رفاه و آسایش بیشتر در زندگانی انسانها را به همراه داشته است، اما علاوه بر رفاه مسائل و مشکلاتی را نظیر: عدم احساس شناخت از خود و احساس بی هویتی و عدم اعتماد بخود، احساس بی ارزشی نسبت به زندگی و بطور کلی زیستن، افزایش اعتیاد به مواد مخدر و کسب عادات ناپسند بخصوص میان نسل جوان را به همراه دارد (پروند، 1385: 68-67).
از آنجا که منابع محدود هستند، لازم است جهت استفاده بهینه از این منابع محدود، برنامه ریزی صورت پذیرد. این امر در مورد بهداشت بسیار مهم است به این دلیل که بهداشت در میزان تولید نیروی کار، اثر مستقیم داشته و در اثر بیماری و ناتوانی سطح تولید پایین می آید. بسیاری از کشورهای در حال توسعه در طی دهه 1950 و 1960 متوجه این عامل اولیه در توسعه و تولید ناخالص ملی شدند (ثابت روحانی و دیگران، 1384: 8). زیرا اگر بنا باشد احتیاجات اساسی انسان درجه بندی شود و هر یک از آنها به نسبت تأثیری که در ادامه حیات افراد دارند مشخص شوند، احتیاجات بدنی در درجه اول اهمیت قرار دارند. این دسته از احتیاجات دو جنبه دارند، جنبه مثبت و جنبه منفی.
جنبه مثبت مربوط به اموری است که تأمین آنها ادامه حیات را ممکن می سازد و این قسمت از لحاظ اهمیت در درجه اول قرار دارد. احتیاج به اکسیژن، غذا، آب، حرارت، فعالیت، خواب و استراحت و مانند اینها جزء جنبه مثبت احتیاجات بدنی قرار دارند، و ادامه حیات فرد وقتی ممکن است که به این گونه امور دسترسی داشته باشد. جنبه منفی احتیاجات بدنی مربوط به اموری است که پیدایش آنها حیات فرد را به خطر می اندازد. روی همین اصل محافظت بدن در مقابل این گونه امور ضروری به نظر می رسد. جلوگیری از صدمه های بدنی، از بیماری هایی که جان آدمی را به خطر می اندازد و حوادثی که حیات بیولوژیکی فرد را تهدید می کند نیز برای ادامه زندگی ضروری است (شریعتمداری، 1382: 252). همانطور که گفته شد رشد بدنی اساس حیات انسان را تشکیل می دهد؛ بنابراین تأمین احتیاجات بدنی، علاوه بر اینکه جزء جنبه مثبت احتیاجات هستند، در تأمین بهداشت روحی فرد نیز تأثیر فراوان دارد (ملکی، 1388: 137).
در این کشورها، استراتژی های توسعه در تأکید دولت بر بخش های تولید – صنعتی – کشاورزی و استخراج منابع منعکس شد و مشخص گردید که بی توجهی به سلامتی و احتیاجات بدنی مردم و کارکنان یک سازمان بر تولید و موفقیت یک سازمان تأثیر می گذارد. بر پایه چنین نظری، بهداشت به عنوان نوعی سرمایه گذاری و یا راهی به سوی یک هدف و نه خود هدف محسوب می گردد (ثابت روحانی و دیگران، 1384: 9).
اما با وجود تمامی این مسائل جایگاه کنونی بهداشت و نحوه آموزش آن به دانش آموزان در کشور مناسب نیست، موضوع های بهداشتی بسیار ناقص به دانش آموزان ارائه می گردند و اغلب اوقات کلاسهای بهداشتی مدارس به همان ساعات ورزش محدود می شود که این چنین نحوه آموزش با این ساعات اندک معمولاً جوابگوی نیازهای آنها در حال و آینده نخواهد بود ( حیدری، 1384: 132).
اهمیت برنامه ریزی در این زمینه در حوزه تعلیم و تربیت به دلیل اینکه مسائل و مشکلات نظام های آموزشی و پرورشی، در بسیاری از جوامع در حال رشد رو به فزونی است، بارزتر و پررنگتر می باشد. به خاطر این اعتقاد امید بخش است که باید نظام آموزشی و پرورشی جامعه، خود را از قید و بند فلسفه کهنه و منسوخ ماهیت گرائی و تحجر در نظام باطل و بی ارزش «انتقال معلومات» که از قرن نوزدهم بر جامعه ما تحمیل شده است، برهاند و هم از توجه بیش از اندازه بر روی امتحان دادن و نمره و مدرک گرفتن پرهیز شود (پروند، 1385: 69).

2-11- ضرورت و اهمیت آموزش بهداشت در جامعه و مدرسه
وظیفه تعلیم و تربیت در باب مسائل بهداشتی بسیار پررنگ و پراهمیت می باشد زیرا بدون آموزش برای دانش بهداشتی و فهم آن، امکان هیچ گونه تصمیم گیری آگاهانه برای ارتقاء سلامتی وجود ندارد. تصمیمات در مورد پیشگیری از بیماری، بهبودی از بیماری و کنار آمدن با بیماری، مرض و ناتوانی، باید براساس فهم عمیق و دانش در مورد سلامتی اتخاذ گردد. دانش قدرت است و بدون دانش بهداشتی، افراد فاقد قدرت برای تغییر دادن سلامتی خودشان هستند. چون آنها در مورد جایگزین ها اطلاعاتی ندارند، و بنابراین نمی توانند انتخاب های آگاهانه بهداشتی را به عمل آورند (اولس، سیمنت، ترجمه شیدفر، 1376: 32).
از طرفی دیگر سلامت دانش آموزان تأثیر بسزائی در ارتقاء کیفی آموزش و پرورش، کاهش افت تحصیلی و رضایتمندی دانش آموزان و والدین آنها دارد و سلامت در کنار آموزش از شاخص های مهم توسعه پایدار بشمار می رود (معاونت تربیت بدنی و تندرستی وزارت آموزش و پرورش، 1384: 51).
وظیفه دست اندرکاران تعلیم و تربیت این است که سعی کنند تضاد عقاید را، دانش آموزان بروز دهند مثلاً می توان دانش آموزان را تشویق کرد که در مورد رفتار و انتقادات والدینشان صحبت کنند.
نکته مهم دیگر در زمینه آموزش بهداشت این است که، نیازها در جوامع مختلف و در زمان های متفاوت با یکدیگر تفاوت دارند. مثلاً مادرها در شهرها بیش از روستاها به کودکان خود شیرخشک می دهند. بیماری های خاص در زمانی معین از سال، شایع تراند. لذا مهم این است که محتوای آموزش بهداشت در دوره تحصیلی با نیاز های جوامع هماهنگ و مطابق شود.
به علت روشی که در مدرسه آموخته می شود، اغلب مواقع تصور بر این است، که تدریس یعنی «گفتن»، بنابراین معلمین، اغلب وقت خود را صرف صحبت کردن با بچه ها می نمایند. اما صحبت کردن، فقط یکی از راه های آموزش است و اغلب موارد هم، روش خوبی نیست. معلمین باید سعی کنند که سایر روش ها را ابداع نمایند. زیرا بعضی از عقاید آموزش بهداشت ممکن است در تضاد با دانش و رفتار موجود باشد، بنابراین روش غیر مستقیم ممکن است کمک کننده باشد. به عنوان مثال با داستان هایی که در مورد سایر مردم وجود دارد، به معلم اجازه می دهد که نصایح خود را با زیرکی بگوید. حوادث بهداشتی که در مدرسه یا خانه برای دانش آموزان اتفاق می افتد موجب توجه بیشتر آنها به مطالب معلم می شود. معلمان باید بدانند که یاد گرفتن مهم تر از آموزش است (یانگ، درستن، ترجمه پارسی نیا، 1373: 20- 19). اما اهمیت این آموزش ها در دوره نوجوانی- دانش آموزان دوره متوسطه- به دلایل ذکر شده در ذیل از اهمیت ویژه ای برخوردار می باشد.
آموزش متوسطه یکی از حلقه های زنجیر آموزشی است، حلقه ای که آموزش ابتدایی را به آموزش عالی پیوند می دهد. مسلم است که وجود هر گونه ضعف در این حلقه می تواند تأثیری ناخوشایند بر هر دو حلقه قبل و بعد داشته باشد. دوره متوسطه یک دوره برزخ یا یک دوره انتقالی است، دوره انتقال است میان آموزش و زندگی، دوره انتقال است میان کودکی، دوره ای که نیازها تحت مراقبت دیگران –بزرگترها- تأمین می شود و جوانی و بلوغ، دوره ای که پسر یا دختر کم و بیش مستقل و مسئول خود می باشند. این دوره در واقع یک دوره میانی است که به واسطه بسیاری از فشارهای روانی و جسمانی و مشکلات سازگاری، ویژگی های خاصی را به جوان می بخشد (موسی پور، 1385: 61-60). از طرفی دیگر یکی از نیازهای آموزشی نوجوانان اینست که آنها از سلامت برخوردار بوده و تناسب بدنی خوبی داشته باشند (موسی پور، 1385: 67).
اهمیت توجه به مقوله نوجوانی و بهداشت در این دوره از منظر دیگر قابل بررسی است، چرا که از یک طرف طبق سرشماری سال 1385، جمعیت گروه سنی 19-10 ساله ایران پانزده و نیم میلیون نفر بوده است. این جمعیت بزرگ جامعه از نظر بهداشتی علاوه بر اینکه با مشکلات روانی مرتبط با تغییرات فیزیولوژیک و رشد جنسی درگیر هستند، در معرض خطر اعتیاد به مواد مخدر و سیگار، بروز اختلالات تغذیه ای، عدم فعالیت جسمانی و رفتارهای ناصحیح بهداشتی قرار دارند. بر اساس برآورد سازمان جهانی بهداشت، علت 70% مرگهای نوجوانی رفتارهایی هستند که قابل اصلاح هستند. سالانه هفت هزار و ششصد نوجوان به ایدز آلوده می شوند، سیصد و پانزده میلیون نوجوان سیگار استعمال می کنند و پانزده و نیم میلیون نفر از آنها در سنین بزرگسالی به دلیل عوارض استعمال سیگار فوت خواهند کرد. سالانه چهار میلیون و یکصد هزار نوجوان، دست به خودکشی می زنند که یک صدهزار مورد آنها منجر به مرگ می شود (تیموری، 1386: 6). در این دوران، بیش از هر زمان دیگر عادات تغذیه ای نامطلوب، آنها را تهدید می کند (سارافینو، ترجمه احمدی ابهری، 1384: 306). از طرفی دیگر سلامتی نیروی نوجوانان و جوانان امروز

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه درمورد تغییر رفتار، سلسله مراتبی، مهارت حرکتی، نظام ارزشی Next Entries دانلود پایان نامه درمورد رژیم غذایی، رسانه های گروهی، بهداشت و سلامت، وسایل ارتباط جمعی