دانلود پایان نامه درمورد بی سرپرست، حقوق و تکالیف، قانون مدنی، فرزندخوانده

دانلود پایان نامه ارشد

باشند، منحصراً حق سرپرستی اناث را خواهند داشت.)) این مورد به پشنهاد بهزیستی بوده و احتمالا ًبه خاطر شرایطی که در جامعه وجود دارد، مطرح شده است. جای تعجب که چرا به آقایان این اجازه داده نشده است.
در واقع این امر موجب قبح ‌زدایی از مجرد ماندن و ازدواج نکردن دخترها می‌شود. البته اینجا بنا را باید بر مصلحت طفل گذاشت، چون به هرحال بزرگ شدن طفل در کنار یک زن و زندگی با او بهتر از حضور او در بهزیستی است.
به اعتقاد برخی 71 واگذاری کودک به یک مرد و زن مجرد منعی ندارد و می‌تواند محاسنی نیز داشته باشد؛ البته با رعایت چند نکته 1- اولویت اول خانواده‌ها باشند، 2- رعایت حساسیت‌ های لازم در مورد دلایل عدم ازدواج آنها و بررسی اینکه انسان‌های خوب و مناسبی برای سرپرستی باشند. حضور کودک در کنار یک خانم خوب و مؤمن به مراتب بهتر از حضور کودک در خانواده متلاشی و بدسرپرست است، 3- مسئله جنسیتی رعایت شود؛دخترها پیش خانم ‌ها و پسرها پیش آقایان. با این شرایط می‌شود این توسعه را پذیرفت، ولی اینکه چرا آقایان این اجازه را ندارند قابل درک نیست.
حال پس از اخذ حق سرپرستی کودک توسط سرپرست زن مجرد، اگر او ازدواج کند، قبل از هر چیزی نظر کارشناسان سازمان بهزیستی ملاک عمل خواهد بود، وچنانچه همسر سرپرست مشکلی در خصوص ادامه سرپرستی و نگهداری کودک نزد خود و زوجه سرپرست نداشته باشد، اصولاً مانعی برای حضور کودک در کنار آنها وجود ندارد. مگر شوهر وجودکودک را قبول نمی‌کند که در اینصورت کودک به بهزیستی برگردانده می‌شود و این آثار منفی عاطفی برای فرزند خوانده ایجاد می‌کند.
به نظر نگارنده، آوردن این مورد در قانون اصلاً لزومی نداشته است، چون اولویت اول با خانواده‌های بدون کودک و بعد تک‌فرزندها و سپس دختران مجرد است.
مبحث ششم : حقوق و تکالیف طفل بی سرپرست و سرپرست
به استناد قانون حمایت از کودکان بی سرپرست، پس از ایجاد رابطه سرپرستی بین زوجین و کودک بی سرپرست، حقوق و تکالیفی برای طفل ایجاد می شود. در چهار گفتار بعد به این موضوع می پردازیم .
گفتار اول حقوق طفل بدون سرپرست، گفتار دوم تکالیف طفل فرزند خوانده، گفتار سوم حقوق سرپرستان، گفتار چهارم تکالیف سرپرست.
گفتار اول : حقوق طفل بدون سرپرست
طفل فرزند خوانده دارای حقوقی است که به آنها می پردازیم.
بند اول : استفاده از نام خانوادگی زوج
به استناد ماده 14 قانون حمایت از کودکن بدون سرپرست: (( مفاد حکم قطعی سرپرستی به اداره ی ثبت احوال ابلاغ و در اسناد سجلی زوجین سرپرست و طفل درج و شناسنامه ی جدیدی برای طفل فقط یا مشخصات زوجین سرپرست و نام خانوادگی زوج صادر خواهد شد. هچنین مقرر شده موضوع فرزندخوانده بودن در شناسنامه این بچه‌ها درج شود که این هم غیرقابل قبول و می توان از ایرادات این قانون دانست.
بند دوم : وارث
دانستیم که ایجاد رابطه فرزند خواندگی بر اساس قانون حمایت از کودکان بدون سرپرست، به معنای برقراری رابطه واقعی پدری فرزندی و مادر فرزندی نیست. یعنی همه ی آثاری که توسط قانونگذار برای والدین و فرزندان حقیقی آنها منظور نموده است، در رابطه فرزند خواندگی برقرار نیست. از جمله این آثار برقراری رابطه فرزند خواندگی از موجبات ارث نمی باشد یعنی نه زوجین از فرزند خوانده ارث می برند و نه فرزند خوانده از زوجین.
موجبات ارث نسب و سبب است. فرزند خوانده چون قرابت نسبی و خوبی با پدر و مادر خوانده ندارد طبق حکم صریح ماده 2 قانون مذکور، فرزند خوانده از سرپرست ها و سرپرست ها از طفل تحت سرپرستی ارث نخواهند برد؛ ولی با توجه به هدف فرزندخواندگی و حمایت از کودکان بدون سرپرست، ماده 5 این قانون چنین مقرر می دارد: (( دادگاه در صورتی حکم سرپرستی صادر خواهد کرد که درخواست کنندگان سرپرستی به کیفیت اطمینان بخشی در صورت فوت خود، هزینه تربیت و نگهداری و تحصیل طفل را تا رسیدن به سن بلوغ تامین می نمایند.))
معمولاٌ به منظور تامین منافع مادی و معنوی طفل، پدر یا مادر خواند اموال املاکی را در قالب صلح یا عقود دیگر به وی انتقال می دهند؛ ولی این نگرانی برای زوجین سرپرست پیش می آید که اگر فرزندخوانده در زمان حیات آنها فوت شود، اموال و املاک انتقالی به ورثه متوفی و خانواده ی اصلی و واقعی وی یا به دولت تعلق می گیرد و هدف مورد نظر سرپرست ها تامین نشود و اموال از مالکیت مالکین اولیه بدون علت وارد ملکیت غیر شود. به این سبب در تبصره ماده 5 چنین آمده است: (( هرگاه وجوه و اموالی از طرف زوجین سرپرست به طفل تحت سرپرستی صلح شده باشد، در صورت فوت طفل، وجوه و اموال مذکور از طرف دولت به زوجین سرپرست تملیک خواهد شد.))
می توان گفت منظور اساسی از انتقال اموال یا وجوه به طفل این است که کودک تحت سرپرستی شخصاً از آنها منتفع گردد یا شخص دیگر یا دولت علت این انتقال نباشند، لذا هرچه به کودک و فرزند خوانده صلح و منتقل شده با فوت وی بدون علت شده و یا علت آن منتفی گردیده در حقیقت عقد باطل و اموال موضوع عقد به صاحبان اولیه برمی گردد. با وجود تبصره اشاره شده دیگر نگرانی های اتفاقات آینده رفع خواهد شد. اعلام بطلان و اعاده اموال نیاز به صدور حکم از مراجع قضایی است.72 برخی معتقند73 بهتر بود به جای اینکه دولت مامور تملیک اموال به زوجین شود، کافی بود در تبصره چنینی بیاید: (( با فوت کودک تملیکات مجانی که از طرف زوجین به سود او انجام شده است منفسخ می گردد.)) همچنین باید گفت مفاد ماده 5 و تبصره آن در ماده 15 و 17 قانون حمایت از کودکان بی سرپرست و بد سرپرست گنجانده شده است.
بند سوم: اقامتگاه
ماده 1006 قانون مدنی مقرر داشته است : (( اقامتگاه صغیر و محجوب همان اقامتگاه ولی و قیم آنهاست.))
حکم ماده ی مذکور در ارتباط با سرپرستان نیز لازم الرعایه است. چون طفل قادر به اداره ی اموال خود نیست، لذا اراده ی امور وی به عهده ی ولی و یا قیم و یا سرپرست اوست. شمول حکم این ماده نسبت به فرزند خوانده با توجه به وحدت ملاک ماده 1006 قانون مدنی استنباط می شود، زیرا با صدور حکم سرپرستی، طفل به عضویت خانواده سرپرست در می آید. عضویت در خانواده ی سرپرست منجر به قطع رابطه طفل با خانواده ی واقعی خود یا بهزیستی می شود، در این حالت شایسته نیست که طفل بدون اقامتگاه بماند، بدین ترتیب منطقی و عقلانی است که ما اقامتگاه زوج سرپرست را به عنوان اقامتگاه طفل بپذیریم.
قائل شدن به این نظریه مطابق با هدف قانونگذاردر قانون حمایت از کودکان بی سرپرست مبنی بر دفاع مادی و معنوی از طفل بدون سرپرست می باشد. از سوی دیگر حکم ماده 1006 که اقامتگاه محجور را همان اقامتگاه قیم تعیین نموده است، خصوصیتی برای قیم نیست که سرپرست توسط دادگاه تعیین می شوند لذا اگراقامتگاه محجور مطابق ماده مذکر، اقامتگاه قانونی قیم او باشد می توان گفت اقامتگاه قانونی طفل تحت سرپرستی نیز اقامتگاه زوج سرپرست یعنی پدر خوانده می باشد.74
گفتار دوم: تکالیف طفل فرزند خوانده در قبال سرپرست
فرزند خوانده در قبال پدرخوانده و مادر خوانده تکالیفی نیز دارد. ماده 11 قانون حمایت بیان داشته است: (( وظایف و تکالیف سرپرست و طفل تحت سرپرستی او از لحاظ نگهداری و تربیت و نفقه و احترام، نظیر حقوق و تکالیف اولاد و پدر و مادر است.))
ما به اختصار برخی از تکالیف که از طفل مورد سرپرست انتظار می رود را بیان می کنیم.
بند اول : اطاعت از سرپرستان
طبق ماده 1177 قانون مدنی و ماده 11 قانون حمایت از کودکان بی سرپرست، فرزند خوانده باید مطیع پدر و مادر خوانده ی خود باشد و در هر سنی که باشد به آنها احترام بگذارد. و در صورت عدم اطاعت فرزندخوانده از سرپرستان به منظور تادیب فرزند خوانده ی نافرمان، برابر ماده 1179 قانون مدنی تنبیه وی در حدود متعراف مجاز است. به موجب بند یک ماده 59 قانون مجازات اسلامی، در بین اعمالی که جرم محسوب نمی شود: اقدامات والدین و اولیا قانون و سرپرستان محجورین که به منظور تادیب و حفاظت آنها شود، مشروط به اینکه اقدامات مذبور در حد متعارف، تادیب و محافظت باشد.))
با توجه به ماده 11 قانون حمایت از کودکان بدون سرپرست و جمع آوری با ماده 1177 قانون مدنی، اطاعت فرزندخوانده از پدر و مادر خوانده به عنوان یک تکلیف شرعی و قاونونی محرز و مسلم است.
بند دوم : احترام به والدین سرپرست
احترام به والدین در تمام جوامع توصیه شده است. بی احترامی به والدین باعث رنجشی گاه غیر قابل جبران
می باشد. به فرزند واجب است که بر والدین خود احترام بگذارد. بر اساس ماده 11 قانون حمایت از کودکان بی سرپرست فرزند خوانده موظف است به والدین سرپرست خود احترام بگذارد، با بهترین الفاظ صدا بزند، ادب را رعایت کنید.ماده 1177 قانون مدنی مقرر داشته است: (( طفل باید مطیع ابوین خود بوده و در هر سنی که باشد به آنها احترام نماید.))
والدین باید از دوران کودکی به فرزند خوانده حفظ احترام به دیگران را بیاموزند. احترام به پدر و مادر قرآن و احادیث بسیار توصیه شده است، که در قرآن کریم می خوانیم: (( و قضی ربک الا تعبدو و الا ایاه و بالوالدین احسانا اما یبلغن عندک الکبر احدهما او کلاهما فلا تقل لهما اف و لا تنهر هما و قل لهما قولاً کریماً واخفض لهما جناح الذل من الرحمه و قل رب ارحمهما کما ربیانی صغیراً.))75
احترام به پدر و مادر از نظر سنت اجتماعی هم بر انسان ها لازم است. احترام به والدین مصادیق فراوانی
دارد که آیه شریفه مذکور مختصری از آن را بیان نموده است.
بند سوم: استفاده از نام و نام خانوادگی زوج سرپرست
استفاده از نام و نام خانوادگی زوج هم حق و هم تکلیف فرزند خوانده است. به استناد ماده 14 قانون حمایت از کودکان بی سرپرست، با صدور حکم قطعی سرپرست توسط دادگاه، شناسنامه جدیدی با مشخصات زوجین سرپرست و نام خانوادگی زوج صادر خواهد شد و طفل از آن به بعد با نام خانوادگی پدر خوانده ی خود شناخته می شود. لزوم این تکلیف این است که، از نظر قانون هر انسانی تحت اسم و عنوان هویت می یابد که برای او تعیین شده است و در اداره ثبت احوال به ثبت رسیده است. بنابراین اگر کودک تحت سرپرستی بخواهد پس از رسیدن به سن بلوغ قراردادی بنماید جز با نام و نام خانوادگی که از سوی سرپرستان به او ملحق شده است معرفی نمی شود. چرا که در این صورت عنوان جاعل شناخته می شود و پیگرد قانونی خواهد گرفت.76 این تکلیف از سوی حکم دادگاه که بطور ضمنی قید شده است الزام می یابد. طفل پس از صدور حکم سرپرستی با نام خانوادگی زوج سرپرست، خوانده می شود.
گفتار سوم : حقوق سرپرستان
در ماده 11 قانون حمایت 53 مقرر شده است که حقوق و تکالیف سرپرستان نسبت به فرزند خوانده نظیر حقوق و تکالیف اولاد و والدین است. پس از صدور حکم سرپرستی برای سرپرستان حقوقی برقرار می شود. از جمله این حقوق:
حق نگهداری از طفل که هم حق و هم تکلیف سرپرست می باشد. حق احسان و نیکی به والدین سرپرست، حق مسلم آنهاست. حق تادیب فرزند خوانده، که در جهت تکلیف والدین سرپرست مبتنی بر تربیت و نگهداری از طفل است.
حق تکریم و احترام از سوی فرزند خوانده.
حق اطاعت فرزند خوانده، برای اینکه سرپرستان بتوانند طفل خود را نگهداری و تربیت کنند باید با او بگونه ای رفتار کنند که حس اطاعت در او ایجاد کنند.
حق نفقه از دیگر حقوق والدین سرپرست است یعنی در صورت استطاعت فرزند خوانده، پدر خوانده و مادر خوانده او جزء افراد واجب النفقه محسوب می شوند.
حق تغییر نام خانوادگی طفل به نام خانوادگی زوج سرپرست نیز در زمره حقوق سرپرستان می باشد.
گفتار چهارم : تکالیف سرپرستان
به موجب لایحه قانون حمایت از کودکان و نوجوانان بی سرپرست و بد سرپرست که مفاد آن برگرقته از قانون حمایت کودکان بدون سرپرست می باشد، عمده تکالیف سرپرستان را در بندهای آتی شرح می دهیم.
1-حضانت و نگهداری از طفل
تحقق فرزند خواندگی بدون ایجاد حق و تکلیف حضانت برای پذیرندگان قابل تصور نیست.
ماده 17 لایحه قانون حمایت 92 مقرر می دارد : (( تکالیف سرپرستان نسبت به کودک یا نوجوان از لحاظ نگهداری، … نظیر حقوق و تکالیف والدین نسبت به اولاد است. ))
ماده

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه درمورد بی سرپرست، کودکان و نوجوان، کودکان و نوجوانان، قانون مدنی Next Entries دانلود پایان نامه درمورد فرزندخوانده، قانون مدنی، فرزندپذیر، دادگاه صالح