دانلود پایان نامه درمورد اکوتوریسم، صنعت گردشگری، توسعه پایدار، توسعه پاید

دانلود پایان نامه ارشد

به دیگر مناطق دارای برد بیشتر و دارای وضعیت بسیار خوب می‌باشد و منطقه اکوتوریسمی طاقبستان با امتیاز 6354/0 در رتبه دوم و در سطح خوب قرار گرفته که این دو منطقه دارای بیشترین برد و ظرفیت از لحاظ اکوتوریسمی در شهرکرمانشاه هستند. هم‌چنین نتایج مدل سوات نشان داد که در مجموع امتیاز نهایی عوامل داخلی در ماتریس ارزیابی 47/4 و امتیاز نهایی عوامل خارجی 98/3 به دست آمده است که نشان دهنده تاثیرگذاری بیشتر عوامل داخلی بر عوامل خارجی در زمینه اکوتوریسم در شهر کرمانشاه می باشد.
واژگان کلیدی: ارزیابی، رتبه‌بندی، گردشگری، اکوتوریسم، کرمانشاه

فصل اول
کلیات تحقیق

1- 1- مقدمه
امروزه صنعت گردشگری یا جهانگردی به عنوان یکی از ابزارها و راه کارهای مناسب جهت کسب درآمد و شکوفایی اقتصاد دولت‌ها و ملت‌ها از یک سو و توسعه و آبادانی مناطق در نقاط مختلف دنیا از سوی دیگر مطرح می‌باشد (ابراهیم زاده و آقاسی زاده، 1390: 6). کشورهای مختلفی در دنیا جهت دستیابی به توسعه، راهبردهای متفاوتی را در نظر میگیرند. يكي از راهبردهايي كه اخيراً در اغلب كشورهاي جهان مورد توجه قرار گرفته، توسعه و گسترش روزافزون گردشگري بخصوص فعاليت‌هاي مرتبط با اكوتوريسم است (قادری، 1383: 36). در این راستا با توجه به تبدیل شدن صنعت گردشگري به یکی از صنایع برتر دنیا و توانایی بالقوه کشور ایران در این زمینه، میتوان از گردشگري و به ویژه فعالیت‌هاي اکوتوریستی به عنوان یکی از بهترین گزینهها براي جایگزینی درآمدهاي حاصل از نفت نام برد. اهمیت توسعه اکوتوریسم زمانی براي کشور نمایان میشود که بدانیم زمان متوسط سفر 50 درصد اکوتوریست هاي جهان بین 8 تا 14 روز است و هر اکوتوریست به طور متوسط بین یک هزار تا یک هزار و 500 دلار درآمد ارزي به ارمغان میآورد(اشتری مهر جردی، 1383: 78). از طرف دیگر، سازمان جهانی جهانگردي رشد سالانه صنعت گردشگري را تا سال 2010 بین 6 درصد بیان کرده است که اکوتوریسم با 4/3 تا 7/6 درصد بیان کرده است که اکوتوریسم با رشد سالانه 30 تا 40 درصد، بالاترین رشد در بخش هاي مختلف گردشگري را به خود اختصاص داده است. بر این اساس در سال 2004 اکوتوریسم رشدي 3 برابر صنعت گردشگري، در کل داشته است. همچنین بر اساس نظر شوراي جهانی اکوتوریسم در پایان سال 2010 حدود 50 درصد گردشگران متعلق به بخش اکوتوریسم بوده است(موحد و همکاران، 1393: 182). در کنار اهمیت ذکر شده می‌توان به قابلیت بالاي کشور اشاره کرد که از نظر تنوع صنایع دستی ایران جزء 3 کشور برتر دنیا به حساب میآید (زنگی آبادی و همکاران، 1385: 131). از لحاظ جاذبه‌هاي فرهنگی و طبیعی در بین 5 کشور برتر دنیا و از لحاظ جاذبه‌هاي تاریخی در رتبه 10 قرار گرفته است(نعمتی، 1384: 107). یکی از مناطق مستعد کشور در زمینه اکوتوریسم شهر کرمانشاه است که با توجه به محیط جغرافیایی خود پتانسیلهای بالقوه‌ای در این زمینه دارد. در این راستا در این پژوهش سعی میشود که جاذبههای گردشگری شناسایی و با استفاده از مدل TOPSIS رتبهبندی گردند و در نهایت با استفاده از مدل تحلیل استراتژیک SWOT راهبردهای استراتژیک جهت توسعه پایدار فعالیت‌های اکوتوریسم در شهر کرمانشاه ارائه شود.

1 – 2- بیان مسأله و ضرورت تحقيق
امروزه همه کشورها، اعم از توسعه یافته و در حال توسعه پذیرفته‌اند که هر توسعه‌اي تنها با برنامه‌ریزي امکان‌پذیر است. این موضوع به خصوص در ارتباط با توسعه پایدار اهمیت بیشتري مییابد. در این ارتباط حرکت به سمت توسعه پایدار گردشگري، به دلیل اهمیت خاص گردشگري و تأثیرات بالقوه مثبت و منفی اقتصادي، اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و زیست محیطی که می‌تواند داشته باشد بدون برنامه‌ریزي دقیق و مناسب امکا‌ن‌پذیر و دست نیافتنی خواهد بود (تقوایی و همکاران، 1388: 49). گردشگری پديدهاي است كهن كه از دير باز در جوامع انساني وجود داشته است و به تدريج با طي مراحل تاريخي مختلف به موضوعي فني، اقتصادي و اجتماعي تبديل شده است. گردشگري بر پايه عامل اساسي سفر و جابجايي قرار دارد در نتيجه دگرگونيهاي آن تابع تغييرات مختلفي از قبيل دگرگونيهاي ناشي از انگيزه سفر و وسيله حمل و نقل است. عواملي مانند انقلاب صنعتي، رشد سريع شهرنشيني، مالكيت وسيله نقليه، افزايش اوقات فراغت و سطوح درآمد و به دنبال آن امنيت بيشترين تاثير را در رشد صنعت جهانگردي داشته‌اند (کریم پناه، 1384: 2). امروزه صنعت گردشگری یا جهانگردی به عنوان یکی از ابزارها و راه کارهای مناسب جهت کسب درآمد و شکوفایی اقتصاد دولت‌ها و ملت‌ها از یک سو و توسعه و آبادانی مناطق در نقاط مختلف دنیا از سوی دیگر مطرح می‌باشد (ابراهیم زاده و آقاسی‌زاده، 1390: 6)؛ به نحوی که این صنعت سومین پدیده اقتصادی پویا و در حال توسعه پس از صنایع نفت و خودرو به شمار می‌رود (نظری، 1380: 5). کشور ایران نیز از جمله مناطق پراستعداد در این زمینه به شمار می‌رود و جاذبه‌های فراوان طبیعی – تاریخی و فرهنگی آن زبانزد خاص و عام است (کاظمی، 1386: 1). ایران به عنوان یکی از کشورهای در حال توسعه که ذخایر نفتی آن به عنوان منبع اصلی کسب درآمد در آینده‌ای نه چندان دور به پایان می‌رسد. برای ایجاد یک توسعه همه جانبه و پایدار و همچنین جایگزینی منابع جدید کسب درآمد بجای منابع نفتی نیازمند استفاده از تمامی امکانات و قابلیت‌های خود می‌باشد. در این راستا صنعت گردشگری و مسافرت که یکی از بزرگ‌ترین صنایع در جهان است (Liu et al, 2011: 413) و بر اساس آمار و ارقام منتشره از سوی سازمان جهانی گردشگری در هزاره جدید به بزرگ‌ترین منبع درآمد جهانی تبدیل گردیده (Tohidy, 2011: 207)، بطوریکه اقتصاددانان این صنعت را سومین پدیده اقتصادی پویا و روبه رشد پس از صنعت نفت و خودروسازی می‌دانند مطرح می‌شود(نظری، 1380: 5). توریسم به عنوان یک ابزار اقتصادی (Liu et al, 2006: 159; Yasarata et al, 2010: 346)، تأثیر بسزایی در تقویت بنیان‌های اقتصادی جوامع دارد (کاظمی، 1387: 81). طبق آمار شورای جهانی مسافرت و گردشگری در سال 2011، 01/9 درصد از کل تولید ناخالص داخلی(GDP) ، 8/8 درصد اشتغال ،5/4 درصد سرمایه‌گذاری و 8/5 درصد کل صادرات جهان از صنعت گردشگری است. امروزه بخش صنعت گردشگری، به طور مستقیم و غیر مستقیم بیش از ۲5۰ میلیون فرصت شغلی تمام وقت، نیمه وقت و فصلی به وجود آورده است (WTTC, 2011). بنا بر آمار سازمان جهانی گردشگری در سال ۲۰10 تعداد گردشگران در سرتاسر جهان بالغ بر 940 میلیون نفر بوده و از این جریان گردشگری، مبلغی حدود 919 میلیارد دلار به طور مستقیم وارد چرخه اقتصاد جهان شده است (WTO, 2011) و پیش‌بینی می‌شود در سال ۲۰۲۰ درآمد گردشگری به۲۰۰۰ میلیارد دلار برسد، کشور ایران با توجه به جاذبه‌های فرهنگی، تاریخی و طبیعی در رده۱۰کشور اول دنیا قرار دارد (محسنی،۱۳۸۸: 153). اما بر طبق آخرین آماری که سازمان میراث فرهنگی و گردشگری ایران رسماً اعلام کرده، در سال 1389تنها تعداد 3 میلیون و 121 هزار و 281 گردشگر وارد کشور شده است و در بین 185 کشور رتبه 133 را بدست آورده است (سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری1، 1390). همچنین بر اساس سند چشم انداز 20 ساله در پایان برنامه چهارم، رقم جذب گردشگر باید 6/2 میلیون نفر و درآمد آن از این محل 2/3 میلیارد دلار می‌رسید. همچنین در برنامه پنجم، سال 93، جذب گردشگر به 5/6 میلیون نفر و درآمد آن از این محل 8 میلیارد دلار و در برنامه ششم، سال 98، جذب گردشگر به 13 میلیون نفر و درآمد آن به 16 میلیارد دلار برسد. طبق سند چشم‌انداز در افق 1404 (2025 میلادی) جذب توریست باید 5/1 درصد و درآمد آن 2 درصد رشد داشته و پذیرای 20 میلیون گردشگر با درآمدی حدود 25 میلیارد دلار باشد ولی با توجه به آمار موجود نه تنها این بخش از برنامه چهارم محقق نشده است، بلکه به نظر می‌رسد اهداف مورد نظر در چشم انداز 20 ساله کشور ایران با توجه به شرایط گردشگری در این کشور، بلند پروازانه است (قلی زاده، 1389: 6). اکوتوریسم یکی از جنبههای گردشگری محسوب می‌گردد. رویکرد به اکوتوریسم به عنوان الگوی فضایی گردشگری در طبیعت، امروزه مورد توجه فراوانی قرار گرفته است. اکوتوریسم میرود تا در قرن بیست و یکم بسیاری از فضاهای جغرافیایی را تحت تاثیر قرار داده و الگوی فضایی جدیدی را در نواحی مختلف جغرافیایی ایجاد نماید (رخشانی نسب و ضرابی، 1388: 42). این نوع از توریسم در حال حاضر توجه زیادی را به خود جلب کرده است و رشد فزاینده‌ای را دارد. از سوی دیگر با توجه به ورود مباحثی نظیر توسعه پایدار به جوامع مختلف، اکوتوریسم اهمیت فوقالعادهای را به دست آورده است، تا جای که سال 2002 از سوی سازمان جهانی توریسم سال بین‌المللی اکوتوریسم نامیده شده است (حیدری چیانه، 1383: 84). بر اساس برآورد سازمان جهانی گردشگری (WTO) در حالی که رشد عمومی صنعت توریسم برای نخستین دهه پیش رو(2000 تا 2010) بین 3/4 تا حداکثر 7/6 درصد پیش‌بینی شده بود، یافتههای موجود بیانگر آن است که بیشترین قسمت از این رشد در بخش اکوتوریسم به وقوع پیوسته و به طور کلی رشد این بخش بین 10 تا 30 درصد خواهد بود. به این ترتیب انتظار میرود تا یک دهه دیگر شمار طبیتگردان که اکنون 7 درصد از کل مسافران جهان را شامل میشود، به بیش از 20 درصد برسد(رخشانینسب و ضرابی، 1388: 42 – 43). شهر کرمانشاه با توجه به دارا بودن مناطق ممتاز گردشگری مانند طاق بستان ، سراب نیلوفر، پارک کوهستان، تاریخ کهن و میراث فرهنگی کم نظیر، دارای قابلیت‌های بسیار زیاد برای جذب گردشگر می‌باشد که در مجموع می‌تواند بر اقتصاد منطقه تأثیر قابل توجهی داشته باشد. با این وجود، شواهد حاکی از عدم رونق صنعت گردشگری در این شهر است. خصوصاً برنامه‌های موجود توفیقی در جذب گردشگران علاقه‌مند به طبیعت و طبیعت‌گردی نداشته‌اند. پژوهش حاضر در صدد ارزیابی و رتبه‌بندی توانهای اکوتوریسم و ظرفیتهای گردشگری در شهر کرمانشاه می‌باشد و هم چنین به دنبال ارائه راهکارهایی برای گسترش جذب طبیعتگرد به این شهر با توجه به حداقل آسیب رسانی به جاذبه‌های اکوتوریسمی طبیعی است.

1- 3- پیشینه تحقیق
در زمینه گردشگری خصوصاً اکوتوریسم(طبیعت گردی) در سطح دنیا و ایران پژوهشهای صورت گرفته است که میتوان به موارد زیر اشاره کرد.
ويليامز و همکاران در سال 1996 از جی.آی.اس براي ثبت و تحليل اطلاعات حاصل از سياهه برداري از منابع توريسم در بريتيش کلمبيا استفاده کردند. علي رغم توا نايي جی .آی.اس در برنامه‌ريزي توريسم و تفرج در اين منطقه، عملي‌ترين کاربرد آن از نقطه نظر دسترسي به داده‌ها، تحليل الگو‌هاي زماني و مکاني بازديد کننده از تسهيلات و خدمات پارک می‌باشد.
بوید و باتلر (1996) کاربردهای GIS را در تعیین پهنه‌های مناسب برای اکوتوریسم در انتاریوی شرقی توصیف کردند. ابتدا يک فهرست از منابع و ليستی از معيارهاي مورد نظر براي اکوتوريسم تهيه کردند. سپس از تکنيک‌هاي GIS به منظور سنجش رتبه‌بندي پهنه‌هاي مختلف بر طبق مدل و معيار ها استفاده شد و در مرحله بعد از جی .آی.اس براي شناسايي مكان‌هايي با بهترين پتانسيل و توان به کار گرفته شد. کریستودولاکیس و همکاران (1998) در مقاله خود تحت عنوان یک مدل قیاسی در حمایت از اهمیت کاربرد GIS در توریسم معتقدند که این تکنیک فرصتهای زیادی را برای توسعه کاربردهای مدرن توریسم به کمک نقشه جهت نمایش اطلاعات برای کاربران با روشهای موثر ارائه میدهد.
بانرجی(2002) در مقاله‌ای به شناسایی سایتهای اکوتوریسم بالقوه با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی و سنجش از دور در جنگلهای میدناپور در غرب بنگال در هند پرداخت و عنوان کرد که بخش غربی منطقه به علت جنگلهای سرسبز، حیات وحش و میراث فرهنگی غنی برای توسعه اکوتوریسم مناسب است.
فوکات در سال 2003 در طي تحقيق خود، مديريت اکوتوريسم مبتني بر جامعه را نوعي حرکت به سوي پايداري در ونتانيلا در مکزيکو بيان کرد. در واقع اين مطالعه پايدار

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه درمورد اکوتوریسم، توسعه اکوتوریسم، استان کرمان، استان کرمانشاه Next Entries دانلود پایان نامه درمورد اکوتوریسم، صنعت گردشگری، توسعه گردشگری، الگوی فضایی