دانلود پایان نامه درمورد اقتصاد مقاومتی، امام صادق، کالاهای خارجی، کالاهای مصرفی

دانلود پایان نامه ارشد

جامعه، به طور طبیعی، تأثیری بر او نگذارد. رعایت این نکته در روایات، با عنوان،« حسن تقدیردر معیشت» یاد شده است.261
نمونه آن، رفتار امام صادق7است. در زمان حضرت صادق 7، در مدینه خشک‌سالی می‌شود و گندم و جو،که از نیازهای اساسی مردم است، کم می‌شود و حضرت به جای آنکه در صف خرید گندم بروند تا نیازهای خود را برآورده کنند، حرکتی کاملاً خلاف این امر انجام می‌دهند.
«عَنْ مُعَتِّبٍ قَالَ: قَالَ لِی أَبُو عَبْدِ اللَّهِ 7 وَ قَدْ تَزَیَّدَ السِّعْرُ بِالْمَدِینَهِ کَمْ عِنْدَنَا مِنْ طَعَامٍ قَالَ قُلْتُ عِنْدَنَا مَا یَکْفِیکَ أَشْهُراً کَثِیرَةً قَالَ أَخْرِجْهُ وَ بِعْهُ قَالَ قُلْتُ لَهُ وَ لَیْسَ بِالْمَدِینَهِ طَعَامٌ قَالَ بِعْهُ فَلَمَّا بِعْتُهُ قَالَ اشْتَرِ مَعَ النَّاسِ یَوْماً بِیَوْمٍ وَ قَالَ یَا مُعَتِّبُ اجْعَلْ قُوتَ عِیَالِی نِصْفاً شَعِیراً وَ نِصْفاً حِنْطَهً فَإِنَّ اللَّهَ یَعْلَمُ أَنِّی وَاجِدٌ أَنْ أُطْعِمَهُمُ الْحِنْطَةَ عَلَى وَجْهِهَا وَ لَکِنِّی أُحِبُّ أَنْ یَرَانِیَ اللَّهُ قَدْ أَحْسَنْتُ تَقْدِیرَ الْمَعِیشَهِ262؛ امام صادق 7به معتب، که غلام ایشان بودند، فرمودند که قیمت‌ها در مدینه بالا رفته است، به چه میزان غذا در نزد ما هست؟ گفتم که به اندازه‌ی یک ماه و بیشتر غذا داریم. حضرت فرمودند که برو بیرون و آن‌ها را بفروش و من گفتم که در مدینه غذایی نیست! (چطور آن‌ها را بفروشم.) حضرت فرمودند که آن‌ها را بفروش و زمانی که آن‌ها را فروختی، همانند مردم هرروز گندم بخر. سپس حضرت فرمودند که معتب غذای خانواده‌ی مرا نصف گندم و نصف جو قرار بده، به درستی که خداوند می‌داند که من می‌توانم به آن‌ها گندم بدهم، اما می‌خواهیم که خداوند مرا درحالی ببیند که اندازه‌داری در معیشت را به نحو أحسن انجام داده‌ام.»
این حدیث شریف بیانگر آن است که حضرت در مورد مصرف به اقتضائات زمان خود توجه کرده‌اند و در شرایط سختی، مراعات حال دیگران و سایر مردم را کرده‌اند. ایشان به جای آنکه به دنبال افزایش اندوخته‌ی خود باشند، تمام اندوخته را درشرایط سختی فروخته‌اند تا نیازهای مردم مرتفع بشود و همانند سایر مردم باشند.
اما درکشور ما، عملکرد مردم کاملاً برعکس سیره‌ی معصوم است. مثلاً اگر در کالاهایی نظیر مرغ، آجیل، برنج و… در بازار کمبود ایجاد شود، مردم سراسیمه به بازارها هجوم می آوردند و چند برابر مایحتاج خودرا خریداری می کنند؛ تا جایی که میزان تقاضا در شرایط کمبود در برخی از کالاها، از حالت عادی نیز بیشتر می شود و این به سودآوری دلالی و کمبود کالا دامن می زند.
لذا لازم است مردم درخصوص تقدیر معیشت مقاومتی روش امام صادق7را سرلوحه خود قرار دهند.

فصل اول :آثار بین المللی اقتصاد مقاومتی
1-1. حفظ نظام اسلامي
ازآثار و پیامدهای مهم اقتصاد مقاومتی، حفظ نظام اسلامی است. هدف اصلي احكام اقتصادي اسلام، در كنار تأمين نيازهاي مادي افراد به صورت عادلانه، حفظ استقلال و قدرت اقتصادي مملكت اسلامي است. هدف عام نظم اجتماعي، برآوردن مطلوب نيازهاي افراد جامعه است و از آنجا كه در جامعه اسلامي، اسلام، مبناي اين نظم محسوب مي شود، تناسب برنامه هاي اقتصادي با اهداف ديني، عاملي مهم در استحكام نظم و تحقّق اهداف اجتماعي اسلام است.263
بنابراين، حفظ استقلال و قدرت اقتصادي، جامعه اسلامي را در استحكام بخشيدن به نظم اجتماعي، تقويت بنيان هاي جامعه ديني و رسيدن به اهداف اسلامي، توانا مي سازد. اين نتيجه و دستاورد از يك طرف، جامعه را از بي نظمي و مشكلات ناشي از اعمال قدرت و اخلال دشمنان نجات مي دهد و از سوي ديگر، جامعه را از تحميل شدن نظم و نظامي غير اسلامي در امان نگاه مي دارد.264
بنابراین،رسيدن به امنيّت و اقتدار نظام اسلامي مرهون تلاش درعرصه اقتصاد است. درتعاليم اسلامي، مستقيم و غير مستقيم، به عمران و آبادي و لوازم و پي آمدهاي آن توجّه شده است تا جامعه اسلامي از رشد مستمر اقتصادي برخوردار باشد.
امیرالمومنان، حضرت علی7 می فرماید: «آبادانی سرزمین رشد اقتصادی را درپی دارد و این کار سبب افزایش مالیات ها نیز می شود.»265 درباره ارتباط جامعه اسلامي با ديگر جوامع نيز بايد گفت جامعه ديني حاصل فرهنگ رهايي بخش انسان ها و مروّج شعار عدالت و گستراننده عدل و قسط در سراسر جهان
است. آن گاه اگر كارآمدي نظام تضمين شده باشد، مي تواند:
1. مسير سعادت و كمال را بدون هيچ گونه وابستگي بپيمايد؛
2. چشم طمع دشمنان را از سرزمين هاي اسلامي دور نگاه دارد؛
3. با كمك به مسلمانان محروم، فرهنگ اسلام را در سراسر گيتي بگستراند.266
اگر نظام ديني نتواند درعين حاكميت و تسلط سياسي، كارآمدي خود را در عرصه اقتصادي ثابت كند، به فرموده نوراني اميرالمؤمنين علي7خطاب به مالك اشتر:« شهرها را خراب و بندگان خدا رانابود مي سازد و حكومتش فقط مدت كمي دوام خواهد داشت.»267
بنابراين، يكي از آثارسياسي اقتصاد مقاومتی، كارآمدي نظام اسلامي است. درواقع، همان گونه كه رهبر انقلاب گفته اند، استقلال اقتصادي، دنبالۀ استقلال و آزادي سياسي است.268
1-2. استقلال اقتصادی
استقلال به معنای داشتن قدرت تصمیم گیری و سیاست گذاری، همراه با اعمال این تصمیم ها و سیاست ها درحیطه حاکمیت.»269 پس مقصود از استقلال این است که جامعه بتواند نیازمندی های خود را درحدّ قابل قبولی از رفاه، تولید کند و در اداره امور اقتصادی نیازمند و متکی به دیگران نباشد. بدیعی است این کار با اجرای اقتصاد مقاومتی که باعث توسعه فعالیت های اقتصادی، اعم از تولید و سرمایه گذاری و رونق و اشتغال می شود صورت می گیرد.
استقلال اقتصادی یکی از عوامل امنیت اقتصادی است. استقلال اقتصادی وقتی حاصل می شود که یک کشور بتواند منافع اقتصادی خود را آن گونه که تشخیص می دهد تعقیب کند. بی تردید لازمه استقلال اقتصادی به این معنا دستیابی به توان اقتصادی فزون تر از رقیب است. کشوری که با رقیبی قدرتمند تر از خود روبروست هیچ گاه نمی تواند از استقلال اقتصادی برخورد دار باشد.270
از این رو خداوند متعال، (وَ أَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ وَ مِنْ رِباطِ الْخَيْلِ تُرْهِبُونَ بِهِ عَدُوَّ اللَّهِ وَ عَدُوَّكُمْ وَ آخَرينَ مِنْ دُونِهِمْ …. ؛271 «هر نيرويى در قدرت داريد، براى مقابله با آنها [دشمنان‏]، آماده سازيد! و (همچنين) اسبهاى ورزيده (براى ميدان نبرد)، تا به وسيله آن، دشمن خدا و دشمن خويش را بترسانيد!» یعنی اگر نیرو و تجهیزات خود را به قدری تقویت کنید که در مقابل حملات دشمن از شما بترسد و فکر تهاجم را نیز به ذهن خود راه ندهد.
لازمه استقلال، بی نیازی در کالاهای مصرفی ضروری و استراتژیک است. جامعه ای که در این امور به دشمنان نیازمند است، هیچ گاه نمی تواند سخن از استقلال به میان آورد.272
حضرت علی7 می فرماید: «به هر کس نیازمند باشی، اسیر اویی و از هر کس بی نیاز باشی، همتای اویی.»273
لازمه وابستگی اقتصادی، وابستگی سیاسی و فرهنگی است و اگر استقلال اقتصادی از میان برود، استقلال سیاسی و فرهنگی نیز نابود می شود.
امام خمینی; در این باره می فرماید: « امکان ندارد که استقلال به دست بیاید قبل از اینکه استقلال اقتصادی داشته باشیم.»274
مقام معظّم رهبري مدظله العالی در اين باره مي‌فرمايد: «استقلال اقتصادي، يعني ملّت و كشور، در تلاش اقتصادي خود، روي پاي خود بايستد و به كسي احتياج نداشته باشد. …….. يك ملّت، اوّلاً نيازهاي اصلي خودش را بتواند خودش فراهم كند. ثانياً، در معادلات اقتصادي دنيا و مبادلات جهاني، وزنه‌اي باشد. نتوانند او را به آساني كنار بگذارند؛ نتوانند او را به آساني محاصره كنند. ……… اقتصاد مستقل يك كشور يعني آن چيزي كه كشور لازم دارد، در داخل كشور قابل تأمين باشد.275
مايكل تودارو معتقد است: «تا زماني كه كشورهاي درحال توسعه، چه به طور فردي يا گروهي، خواسته يا ناخواسته، اجازه دهند اقتصادشان ارتباط بسيار نزديكي با سياست‌هاي اقتصادي كشورهاي ثروت‌مند داشته و به آنها وابسته باشد، درزمان بحران، اصلي‌ترين ـ اگرچه بي‌گناه ـ قرباني خواهد بود، درحالي كه درزمان شكوفايي، منافع بسيار كمي خواهد داشت. مهم‌تر اينكه اين كشورها ممكن است كنترل بر سرنوشت اقتصادي و اجتماعي خويش را نيز از دست بدهند.276
اقتصاد مقاومتی هم واجد جنبه های اثباتی مثل پیشرفت علم و فناوری و تولیدات بیشتر و برتر است و هم واجد جنبه های سیاسی که کاهش وابستگی به واردات و کنترل مصرف کالاهای خارجی از جمله آنها است.
نهادینه کردن فرهنگ استفاده ازتولیدات داخلی که درجای خود منوط به تجدیدنظر درکیفیّت ساخت داخل است و کاهش واردات کالاهای خارجی همان نکته مهمی است که در برنامه اقتصاد مقاومتی شکل می گیرد. تا مبادا نظام و جامعه اسلامی به بیگانگان نیازمند و وابسته شود زیرا از دست دادن استقلال اقتصادی، دیر یا زود، استقلال و عزّت سیاسی و فرهنگی را هم تحت تأثیر خود قرار خواهد داد.
1-3. خودكفايي دراقتصاد
اقتصاد مقاومتی باعث خودکفایی در اقتصاد می شود. مقصود از خودكفايي اين است كه جامعه همه نيازهايش را تأمين كند و به وارد كردن كالا از خارج نيازي نداشته باشد، ممكن است كشوري ترجيح دهد بعضي از نيازهاي خود را از خارج تأمين كند؛ چرا كه هزينه تهيه آن در داخل بيشتر است و با وارد كردن آنها، جامعه مي تواند امكانات خود را در راه مفيدتري به كار گيرد. اين كار با خودكفايي ناسازگار نيست؛ زيرا جامعه قدرت لازم براي توليد آن كالا را دارد، ولي فايده وارد كردن آن از كشور ديگر بيشتر است. به عنوان مثال کشور ایران به جای اینکه گاز را از منطقه غرب به سمت شمال کشور انتقال دهد گاز مورد نیاز را ازکشورهای مرزی شمال خریداری نموده و در عوض گاز ذخیره شده خود را به منطقه ترکیه و عراق و … انتقال می دهد چرا که هزینه آن برای کشور مقرون به صرفه است.
کشوری که به خودکفایی دست پیدا می کند باعث اقتدار آن نیز می گردد به عبارت دیگر خودکفایی، اقتدار اقتصادی کشور را به دنبال دارد. خداوند در قرآن می فرماید: ( وَأَعِدُّواْ لَهُم مَّا اسْتَطَعْتُم مِّن قُوَّة… (277 كلمه” اعداد” به معناى تهيه كردن چيزى است تا انسان با آن چيز به هدف ديگرى که دارد برسد.278 به عبارت دیگر با تهیه کردن و فراهم ساختن نیازهای اساسی خود که همان خودکفایی است به اقتدار اقتصادی می رسد.
در عصر حاضر، توان و اقتدار سياسي، نظامي و فرهنگي تا حدّ زيادي، در پرتوي توان اقتصادي ميسّر است. بنابراين، توليد فكر و فن آوري، كالاها و خدمات، در مفهوم «اعداد قوه» نهفته است و نيل به عزّت و اقتدار در سطح جهاني، از اهداف اساسي توليد و اشتغال و سرمايه گذاري ها در جامعه اسلامي به شمار مي رود. 279
بنابراین خودكفايي در اقتصاد مستلزم داشتن اقتصاد مقاومتی ای است که همان توان مندي كميّ و كيفي در توليد است؛ چرا كه بدون داشتن اقتصاد مقاومتی و بسنده كردن به توليدات اندك يا نامطلوب داخلي نمي توان به خودکفایی رسید.
1-4. بي‌نيازي از بيگانگان
براي بي‌نياز شدن از بيگانگان، بايد اقداماتی در اقتصاد ایجاد کرد. از مهم‌ترين اين اقدامات، اجرای مدل اقتصاد مقاومتی است که با اقتصاد مقاومتی می توان تولیدات ملی را رونق و بهبود داد. چرا كه بدون توليد، كالايي به دست نمی آید در این صورت وابسته به بیگانگان می شویم. به تعبير شهيد مطهّري: «اسلام مي‌خواهد كه غير مسلمان در مسلمان تسلّط و نفوذ نداشته باشد. اين هدف، هنگامي ميسّر است كه ملّت مسلمان در اقتصاد نيازمند نباشد و دستش به طرف غير مسلمان دراز نباشد. در غير اين صورت، اين مسئله ملازم است با اسارت و بردگي، ولو آنكه اسم بردگي در كار نباشد. هرملّتي كه از لحاظ اقتصاد دستش به طرف ملّت ديگر دراز باشد اسير و برده اوست و اعتباري به تعارف‌هاي ديپلماسي معمولي نيست.280 در حالی که اجرای مدل اقتصاد مقاومتی باعث بی نیاز شدن از بیگانگان می گردد.
حضرت

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه درمورد اقتصاد خانواده، اقتصاد مقاومتی، کالاهای مصرفی، رشد و بالندگی Next Entries دانلود پایان نامه درمورد اقتصاد مقاومتی، امام صادق، رشد اقتصادی، سلامت اقتصادی