دانلود پایان نامه درمورد اضطراب امتحان، حساسیت زدایی، کاهش اضطراب

دانلود پایان نامه ارشد

و فلت 2004به نقل از استوبر146و همکاران ، 2009)
2 – انتظارات معلم
موفقیت هر فرد به میزان انتظاراتی بستگی دارد که از او دارند . یکی از عوامل مهم در ایجاد انگیزه در دانش آموز انتظارات معلم از اوست . انتظارات معلم ، آثار مثبتی بر عملکرد تحصیلی دانش آموز می گذارد . هر گونه انتظار نابه جا که بدون توجه به توانایی ها و استعدادهای کودک باشد به ایجاد اضطراب منجر می شود. ممکن است اضطراب امتحان ناشی از اعمال قدرت باشد ؛زیرا معلم دانش آموز را ارزیابی می کند و سرنوشت تحصیلی دانش آموز دراختیاراوست . معلمی که نمره دادن را وسیله ای برای اعمال قدرت و تنبیه دانش آموز قرار می دهد ، باعث ایجاد اضطراب در وی می شود .
3- مهارت های تحصیلی ( روش صحیح مطالعه )
دانش آموزان مضطرب ، غالبا” فاقد برنامه ریزی اصولی و منجسم برای مطالعه دروس خود دارند و در طی سال تحصیلی وقت مناسبی را به خواندن دروس اختصاص می دهند .
4- دشواری امتحان
موادامتحانی دشوار ،غالبا” به شکست دانش آموزان منجر می شودو هر تجربه شکست ، تاحدی ایجاد اضطراب می کند. در دروس دشوار، قاعدتا” تعداد شکست‌های دانش‌آموز بیش از دروس آسان است، بنابراین تجارب مکرر شکست باعث ایجاد اضطراب شده و در موقعیت امتحان بروز می‌کند.
این میزان اضطراب به اُفت عملکرد می انجامد که بازهم به شکست دانش آموز می انجامد. چنین فرایندی دور بسته‌ای ایجاد می‌کند که نهایتاً اضطرابی ناتوان‌کننده وجود می‌آید .
5- محیط برگزاری امتحان
در بیشتر مدارس به دلیل عدم وجود مراقبان و ناظران امتحان به میزان مناسب مراقبان و گردانندگان جلسه امتحان سعی می‌کنند محیطی مملواز رُعب و وحشت ایجاد کنند که تا مانع تقلب دانش آموز شوند ، اما این روش به ندرت می تواند بر دانش‌آموزان متقلب مؤثرباشد ، زیرا آن ها ویژگی‌های شخصیتی خاص مانند فقدان ترس و قدرت خطر کردن دارند که این تمهیدات تأثیراندکی بر آنها دارند.
در مقابل دانش‌آموزان مضطرب در این محیط مضطرب‌ترمی شود و عملکرشان آسیب می‌بیند. دربررسی بر روی دانشجویان در دو حالت امتحان کتاب باز و کتاب بسته ، مشخص گردید که در هر دو حالت امتحان برای دانشجویان اضطراب زا می باشد . اما تفاوت معناداری بین نمره اضطراب افراد در این دوحالت وجود داشت ، به نحوی که دانشجویانی که در امتحان با شرایط کتاب بسته شرکت داشتند اضطراب بسیار بیشتری نسبت به دانشجویانی که در این امتحان با شرایط کتاب باز حضور داشتند ،تجربه کردند . این یافته ها آن است که استفاده از شیوه ی امتحانی باز برای کاهش میزان اضطراب افراد مؤثر می باشد . ( وایز و وایز ،2009 )
عواملی مانند هوش ،طبقه اقتصادی اجتماعی ،انگیزه ی پیشرفت ، نوع شخصیت در میزان اضطراب امتحان فردمؤثر است . عوامل ذکر شده مهمترین عوامل ایجاد کننده ی اضطراب امتحان است . لذا در کل می توان به سه عامل عمده در علل شناسی اضطراب امتحان اشاره کرد :
1- عوامل شخصیتی
در بین این عوامل می توان به اضطراب عمومی ، عزت نفس پایین ، وجود برخی مشکلات روانی مثل وسواس ، ترس از شکست در امتحان و ادامه ی تحصیل ، استناد درونی شکست ها ، خودکفایتی پایین ، الگوی رفتاری A (کمال گرا ) هوش متوسط و کم بودن انگیزه موفقیت اشاره کرد.
2- عوامل خانوادگی
سخت گیری بیش از حد در خانواده ها در مورد نمرات امتحانی ، داشتن انتظارات نامعقول و بیش از توان فرد می تواند یکی از عوامل ایجاد کننده اضطراب باشد.
طبق اصل پيتر147   افراد تا حدي كه صلاحيت دارند مي توانند از پيشرفتهاي اجتماعي بهره جويند.به جز انتظارات بيش از حد والدين ، الگوهاي خشك و غير قابل انعطاف فرزند پروري ، تنبيه و سرزنش ، عدم ارائه تشويق و تقويت و وضعيت اجتماعي و اقتصادي پايين نيز در بين عوامل خانوادگي با اضطراب امتحان همبستگي دارند.
3- عوامل آموزشگاهي :
اين عوامل مربوط به محيط مدرسه و دانشگاه و موقعيت امتحان است كه در اين رابطه مي توان به انتظارات نابجاي استاد و معلم ، دروس و امتحانات مشكل ، مراقبين امتحان ،ترساندن دانش آموزان از امتحان ، محدوديت زماني در جلسه امتحان ، محيط نا مناسب امتحان و وجود عوامل مزاحم مثل سروصدا ، نور و تهويه نا مناسب اشاره نمود.

جنبه ی فیزیکی148

جنبه ی ذهنی – شناختی149 جنبه ی هیجانی – عاطفی150
شکل 2-6مثلث اضطراب امتحان (کاسبارو ، 2005 )
بخش فیزیکی
واکنش فیزیکی و جسمی اضطراب امتحان هم برای فردی که درگیر اضطراب امتحان هستند و هم برای دیگران محسوس می باشد پاسخ های جسمانی به اضطراب امتحان را می توان حداقل به هفت دسته متفاوت تقسیم کرد :
– درجه حرارت بدن
یکی از رایج ترین علائم اضطراب تغییر ناگهانی درجه حرارت بدن است و اغلب موارد افراد احساس گرمای زیادی در بدن می کنند و شروع به تعریق می کنند . البته در برخی موارد بالعکس ، دمای بدن تحت تأثیر استرس کاهش می یابد و فرد ممکن است احساس سرما کند .
– پاسخ های تنفسی
یکی از علائم جسمانی مرتبط با اضطــراب تغییر در تنفس است . مهمترین حالت ، نفس نفس زدن یا تنفس های کوتاه و بریده است . تنفس می تواند عامل اساسی در هنگام اضطراب باشد ، زیرا در میزان اکسیژن بدن مؤثر است .
– پاسخ های عضلانی
گرفتگی در بخش هایی از بدن نظیر شانه ها ، گردن و پشت ، غالبا” در دوره ی امتحان گزارش شده است . همچنین ضعف و سستی در پاها ، زانوها و لرزش در برخی از اعضای بدن نیز بسیار دیده شده است .
– پاسخ های شکمی
شاید شنیده باشید که برخی افراد می گویند قبل از امتحان انگار پروانه ای در معده ام حرکت می کند . در بخش هایی از بدن مانند معده و شکم ، حالت هایی چون تهوع و انقباض معده احساس می شود
– واکنش های در ناحیه ی سر
علائم و واکنش های مرتبط با منطقه سر نیز شایع است . نظیر سردرد ، احساس ضعف و سرگیجه و بینایی مبهم و تیره
– واکنش های قلبی و عروقی
این علائم بیشتر مرتبط با حملات وحشت زدگی است که سبب می شود احساسی همچون گرفتگی و سخت شدن قفسه ی سینه به فرد دست دهد . اضطراب امتحان می تواند موجب افزایش فشارخون شود و گرفتگی و انقباض را به سایر منطقه سینه و گردن گسترش دهد.
بخش هیجانی – عاطفی
واکنش های هیجانی نسبت به اضطراب امتحان می تواند در سه دسته تقسیم شوند .
1- واکنش خُلقی:
به حالت های خُلقی مانند اخمو و عبوس بودن یا تند مزاجی و تند خویی اشاره دارد . در این حالت خُلق افراد به صورت معنا داری تغییر می کند و با استرس و اضطراب همراه می شود . کسانی که در حالت طبیعی پرحرف هستند . ممکن است حرف نزنند و کسانی معمولا” خیلی زود با دیگران صمیمی می شوند ، ممکن است منزوی شوند . خُلق و خوی برروی احساسات ، زبان و نگرش اثر و این نواسات خُلقی بسیارمهم هستند .
2- واکنش های دهانی و هیجانی
این واکنش ها یا پاسخ ها باعث می شوند که افراد به سادگی گریه کنند یا فریاد بکشند یا خیلی شکننده و زودرنج و حساس شوند ، اغلب می شنوید که فرد مضطرب می گوید نمی توانم گریه کردنم را متوقف کنم یا نمی توانم دست از فریاد زدن دیگران بکشم ، این رفتار افراطی هیجانی ، علامتی آشکار از فشار روانی است احساسات هیجانی ، بر عملکرد جسمی ما اثر می گذارند . ما تمایل به نشان دادن هیجانات خود داریم مثلا” وقتی غمگین هستیم ، گریه می کنیم و یا وقتی می ترسیم ، می لرزیم و اگر احساس تهدید کنیم عصبانی می شویم ، این واکنش ها را می توان به « جنگ و گریز» تشبیه کرد.
3- احساس از دست دادن کنترل
بسیاری از هیجانات مربوط به اضطراب امتحان ، اغلب با ترس از دست دادن کنترل مرتبط است ، نظیر ترسی که منجر به احساس وحشت زدگی می شود. و ما حس می کنیم توان خود را از دست داده ایم آیا شنیده اید که کسی بگوید : « من احساس می کنم دارم پاره پاره می شوم » یا « کفرم در می آید و عصبانی می شوم و از کوره در می روم » این ترس از دست دادن کنترل یکی از مهمترین عوامل دخیل در عملکرد ضعیف ما در امتحان است .
بخش شناختی – ذهنی
سومین و آخرین جنبه در اضطراب امتحان ، بخش روانی یا شناختی مثلث است که عبارتند از :
تفکر غیر منطقی
متأسفانه ، هنگامی که مضطرب هستیم ، عقاید غیر منطقی بر ما مسلط می شوند و این باورها ، هیجان ها و اعمال ما را تحت تأثیرخود قرار می دهد . حرف هایی که خود می گوییم اغلب براساس عقایداشتباه است . برای مثال «چون در امتحان زبان انگلیسی مردود شدم ، مطمئنا” در امتحان بعدی هم شکست می خورم » یا اینکه « من حتما” باید نمره ام از علی بهتر شود » من نباید معلم و پدر و مادرم را نا امید کنم .
احساس شکست و طرد شدن
برخی ممکن است بگویند که احساس شکست و طرد شدن ما یکی است . اگر شما از شکست بترسید ، به دلیل آن است که شما از قضاوت دیگران می ترسید . به همین دلیل شکست با اضطراب اجتماعی مرتبط است . برخی از نوجوانان وکودکان فقط با موفقیت به جلو رانده می شوند . احتمالا” به دلیل کمال گرایی یا « من » قوی ، فکر می کنند که شکست آسیب زا است . آن ها به جای درس گرفتن از اشتباهات و خطاها ، تبدیل به موجودی زخمی می شوند .

ازدست دادن تمرکز
هنگامی که دچار استرس می شویم ، توانایی ما برای تمرکز کاهش می یابد ، شاید همه ی ما تجربه ی استرس و نگرانی های شدید را داشته ایم ، در این موقعیت ها قدرت یادآوری و فراخوانی بسیاری از خاطرات و رویدادها را از دست می دهیم .
رویکرد و شیوه های درمانی کاهش اضطراب امتحان
بیشتر پژوهشگران بر این اعتقادند که اضطراب امتحان را می توان به دومؤلفه ی نگرانی و هیجان پذیری تقسیم نموده ، معمولا” به مؤلفه ی نگرانی بیش از مؤلفه ی هیجان پذیری توجه می شود و آن را عامل اُفت عملکرد در نظر می گیرند .( واین 1971 ؛ به نقل از دنیزلی ، 2004 )
بنابراین به صورت کلی می توان گفت شیوه های درمان اضطراب را به دو گروه عمده تقسیم کرد :
رویکردهای کلی ،یعنی دیدگاههایی که ازیک روش مشخص در درمان همه ی اختلال ها پیروی می کنند . ( مانند رویکردهای روان تحلیل گری ) و رویکردهایی که مشکل اصلی و ضوابط نشانه شناسی هر اختلال را در نظر می گیرند و در مورداختلال ها به گونه ای متفاوت عمل می کنند . نتایج تحقیقات به خصوص در دو دهه ی اخیر نشان داده است که درمانهای رفتاری ، شناختی و زیستی یعنی شیوه هایی که در چارچوب رویکردهای دوم قرار می گیرنددر درمان اختلال اضطرابی مؤثر بوده اند. ( اشپیلبرگر ،1995 ؛ ساپ 1999)
رویکردهای شناختی و رفتاری
از زمانی که ولپی در (1985)اثر خود را تحت عنوان « روان درمانی با مهار متقابل » منتشر کرد رویکرد های رفتار درمانی اضطراب با روندی پایدار شروع به گسترش کردند . در تمام این دوران اضطراب امتحان هدف مشترک برنامه های درمانی بود . در کاهش اضطراب امتحان روشهای حساسیت زدایی همچنین دوره های آموزشی مهارت مطالعه نیز مورد پژوهش و بررسی قرار گرفته است . نتایج این پژوهش ها بیانگر آن است که روش حساسیت زدایی می تواند به طور معنا داری بر کاهش اضطراب امتحان و درمان آن و حتی شیوه های مطالعه اثر داشته باشد ( لنت وروسل 151، 1978 ) در روش حساسیت زدایی منظم فرد ابتدا آرامش می یابد و سپس صحنه های مربوط به موقعیت های ایجاد کننده اضطراب ترتیب داده شده در سلسه مراتب را از حداقل تا حداکثر ایجاد اضطراب تجسم می کند.
به عقیده ی گلدفرید بهتر است که حساسیت زدایی منظم را به عنوان فرآیندی فعال تعریف کنیم که منجر به یادگیری مهارت عمومی کاهش اضطراب می شود تا اینکه آن را حساسیت زدایی انتقالی نسبت به یک محرک ناخوشایند خاص بدانیم . در ضمن این فرآیند به درمانجو می آموزد که به سر نخ های عمقی ناشی از تنفس حساس باشد و با مهارت های تازه آموخته ی آرام سازی به این سرنخ ها پاسخ دهد . روش های شناختی به دانش آموز دارای اضطراب امتحان کمک می کند تا تمرکز به تکلیف و عدم تمرکز به پاسخ های خود محوری را فراگیرد . در این روش درمانگر ، دانش آموزان را از افکار بوجود آورنده اضطراب امتحان خویش آگاه ساخته وبه آن ها آموزش می

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه درمورد اضطراب امتحان، کمال گرایی، مهارت های مطالعه Next Entries دانلود پایان نامه درمورد اضطراب امتحان، اهمال کاری تحصیلی، کاهش اضطراب