دانلود پایان نامه درمورد اضطراب امتحان، کمال گرایی، مهارت های مطالعه

دانلود پایان نامه ارشد

یادگیری می شود . ( یواکوی ، 2001 )
نظریه های اخیر در مورد اضطراب امتحان اشاره به دو مدل دارد و در آن ها به شرح این مطلب می پردازد که چگونه عملکرد دانش آموزان ، با سطوح بالا و پایین اضطراب امتحان مرتبط است . در واقع این مسأله بیشتر به منبع توجه ، ساختارهای شناختی و تداخلات شناختی ، افکار مغشوش و میزان نگرانی فرد در موقعیت های ارزیابی برمی گردد. ( ساراسون ،1984)
سطح بالای اضطراب امتحان با افکار نامرتبط با تکلیف ، نگرانی ، افکار منفی ، و خودانگاری در خلال فعالیت های استرس زا مرتبط می باشد. بالعکس افرادی که سطح اضطراب پایین تری را تجربه می کنند در موقعیت های ارزیابی بیشتر به افکار مرتبط با تکلیف ، شناخت کلی و منسجم در مورد تکلیف می پردازند.

شکل 2-3-مدل توجیهی – شناختی برگرفته از کتاب زیدنر(1998)
نظریه ی توجیهی – شناختی ، عامل تداخل در موقعیت اضطراب امتحان را اینطور بیان می کند که دانش آموزان با سطح اضطراب امتحان بالا در موقعیت های ارزیابی عملکرد اغلب تمایل دارند که روی اشتغالات فکری خودشان تمرکز کنند و بالطبع این عامل توجه به خود منجر به ایجادتداخل در عملکردشان می شود . بنابراین این افراد در حین اجرای آزمون ، با اشتغال ذهنی و نگرانی شناختی و خودانتقادگری و نگرانی های بدنی درگیرندو به جای تمرکز بر افکار مرتبط با تکلیف برروی افکار نامرتبط با آن متمرکز می شوند که این خود سبب پایین آمدن بازده عملکردشان می گردد. ( واین ،1971 به نقل از دینزلی ،2004 ،کاسادی و جانسون ، 2002 ؛ آیزیک ،2001 ) از این رو بدیهی است که هر چه میزان خوداشتغالی ذهنی دانش آموزان بیشتر باشد به همان نسبت میزان تداخل در عملکرد آنان نیز بالاتر ارزیابی خواهد شد . در واقع اضطراب امتحان بالا سبب می گردد که فرد همواره به عواقب وپیامدهای پس از امتحان فکر کند و در نتیجه سر نخ مطالب علمی در حافظه ی وی پنهان گردد . ( زیدنر ،1998 )
سایر پژوهشگران معتقدند که افراد دارای اضطراب امتحان بالا ، بیشتر از افراد دارای اضطراب امتحان پایین در مورد مطالب نامربوط با تکلیف ، خودگویی منفی واشتغال ذهنی دارندکه بر عملکرد آنان آسیب برساند . ( شناخت های بازدارنده تکلیف ) و کمتر از افکاری استفاده می کنند که عملکــرد را بهبود می بخشد ( شناخت های تسهیل کننده تکلیف ) به همین دلیل عملکرد تحصیلی آنان پایین می آید . ( محمود و همکاران ، 2010)

مداخلات شناختی

شکل 2-4- مدل توجیهی – شناختی سارسون ( برگرفته از کتاب زیدنر، 1998)
به طور کلی شواهد بسیار زیادی این دیدگاه را تأیید می کند که اضطراب امتحان برعملکرد تحصیلی آسیب می رساند از جمله مطالعه ی کمپل واورتون (1998) که نشان داد هرچه میزان اضطراب امتحان نوجوانان بیشتر باشد عملکرد استدلال منطقی آنان ضعیف تر می شود . براساس دیدگاهی که در حال حاضر توسط اغلب محققان پذیرفته شده است اضطراب امتحانرا می توان به دومؤلفه ی نگرانی و هیجان پذیری تقسیم کرد ( موریس، لیبرت ،1967 ؛ اشپیلبرگر،1980 ) در این نظریه فرض براین است که نگرانی با تجلیات شناختی اضطراب ( مانند انتظارات منفی در مورد موفقیت و نگرانی درباره ی کارآمدی خود، انتظارات منفی از عملکرد خود و تحقیر خود ) توجه فرد را از کاری که بر عهده دارد منحرف می کند بدین ترتیب ، کارآمدی وی را تحت تأثیر قرار می دهد . بالعکس ، نقش هیجان پذیری که به واکنش های عصبی خودمختار و فیزیولوژیکی ( مانند تپش قلب ، آشفتگی معده ، سردرد و عصبانیت) اشاره دارد .
بنابراین وقتی اضطراب امتحان به مؤلفه های نگرانی وهیجان پذیری تقسیم شود و مؤلفه های نگرانی عامل اُفت عملکرد در نظر گرفته شود. توجیه اشتغال ذهنی ناشی از اثرات اضطراب امتحان مورد تأیید قرار خواهد گرفت . در واقع شخص معنادهی محیطی در بروز اضطراب امتحان نقش بسزایی دارد. ( محمودو همکاران ، 2010 )

ب ) مدل روان پویشی 141 اضطراب امتحان ساراسون
نقش والدین درایجاد اضطراب امتحان درسال های پبش از دبستان قابل انکار نیست . با بررسی واکنش دانش آموزان نسبت به اضطراب امتحان می توان این طور برداشت نمود که در کنار پیامدهای مربوط به موفقیت و شکست ، عوامل ناخودآگاه و دور از نظری وجوددارند که می تواند روی عملکرددانش آموزان در هنگام امتحان و یا موقعیت ارزیابی اثرگذار باشند . ( ساراسون وپالولا،1960 ) با در نظر گرفتن هر دو محتوای آشکار و پنهان مربوط به موقعیت های ارزیابی ، ساراسون و همکارانش ، نظریه روان پویشی اضطراب امتحان در کودکان طرح ریزی کردند که در شکل زیر مورد بررسی قرار می گیرد.

شکل 2-5 : مدل روان پویشی اضطراب امتحان ساراسون ( 1972 )
بر طبق این مدل پویا ، اضطراب در مراحل آغازین برقراری ارتباط بین والدین – کودک و در دوره پیش از دبستان شکل می گیرد درست هنگامی که عملکرد کودک توسط انتظارات و توقعات بالای والدین مورد ارزیابی و قضاوت قرار می گیرد . این قضاوت و داوری نادرست سبب ایجاد احساس خصومت در کودک نسبت به والدین می گردد و کودک با سرکوبی142 ، احساس خشم و ترس از تنبیه ، احساسات منفی نظیر احساس گناه و ترس از ارزیابی را در خود درونی می سازند که به نوبه خود سبب به وجود آمدن خود پنداره143 منفی در کودک می گردد .
بنابراین ، مدل روان پویشی ساراسون اضطراب را به عنوان یک علامت خطر معرفی می کند که با محتوای تهدید آمیز در ناخودآگاه فرد مرتبط است . در واقع اضطراب ، فرایند ارزیابی نادرست والدین ، خشم سرکوب شده و ترس از طرد شدن توسط والدین را در کودک دوباره احیاء می سازد . همچنین نظریه ساراسون بر تضادهای درونی144 در شکل گیری شخصیت کودک ، خود پنداره ، تضادهای غیر قابل اجتناب بین دنیای درون کودک و واقعیت های موجود در بیرون و همچنین واکنش های دفاعی روان پویشی نسبت به این تضادها تأکید دارد ( ساراسون و همکاران ، 1960 ) . بدین ترتیب کودک همواره در محیط آموزشی توقعات و استانداردهای بالای وضع شده توسط والدین و همچنین ملاک های ارزیابی از عملکرد آن ها را به یاد می آورد که این خود تضادهای درونی و هیجانات منفی نظیر احساس خشم ، عصبانیت و اضطراب را در کودک بر می انگیزد . به خصوص که این عوامل در حضور آموزگار به عنوان فردی که انتظارات و استانداردهای بالایی را در نظر دارد و دانش آموزان را به سختی مورد انتقاد قرار می دهد ، تقویت می شود و این مسئله به جلسه امتحان و موقعیت ارزیابی از عملکرد تعمیم می یابد و سبب بروز اضطراب امتحان در فرد می گردد ( هیل و ساراسون ، 1966 ) . در واقع مسأله امتحان و ارزیابی عملکرد به طور ناخودآگاه سبب می گردد که بین توانایی واقعی فرد و انتظارات و استانداردهای بالای والدین و آموزگاران شکاف بزرگی به وجود آید که این خود سبب بروز اضطراب در فرد می شود .
مدل نقض در مهارت مطالعه
از دیگر دلایل در ابتلا به اضطراب امتحان می توان به مهارت های مطالعه ضعیف و انجام تکالیف خانگی کم و نامناسب اشاره کرد (مایر،2008). نتایج مطالعات موجود در این حوزه حاکی از آن است که نمره اضطراب امتحان با عادت مطالعه همبسته می باشد ، به این معنی که دانشجویان دارای اضطراب امتحان بالا ، عادت های مطالعه ضعیف تری را نسبت به دانشجویان دارای اضطراب امتحان پایین دارند .( بنجامین و همکاران 1981) در طی مطالعه ای به بررسی اثرات اضطراب امتحان و مهارت های مطالعه بر روی عملکرد تحصیلی پرداختند . نتایج پژوهش حاکی از آن بود که دانشجویان دارای اضطراب امتحان بالا ، زمان زیادی را برای مطالعه کردن صرف می کنند .
به طور کلی ادبیات پژوهش موجود در این حیطه حاکی از رابطه ی قوی بین اضطراب امتحان و فقدان و یا کمبود مهارتهای مطالعه دارد . اما نکته ای که باید به آن توجه کرد، آن است که اگر دانش آموزان دچار اضطراب امتحان ، مهارت های مطالعه را به طور مناسبی کسب کنند ،علائم نگرانی و هیجانی آنها مانع استفاده از این مهارتها در طی امتحان دادن می شود . بنابراین مهارت های مطالعه تنها یکی ازمتغیرهای مهم در جلوگیری از دچار شدن دانش آموزان به اضطراب امتحان می باشد . از این رو ترکیب آن با سایر روشهای درمانی ، منجر به اثر بخشی بیشتر آن در کاهش اضطراب امتحان دانش آموزان می شود . ( ارگن 1452003)
عوامل مرتبط با اضطراب
از جمله سایر دلایل اضطراب امتحان می توان به نداشتن اعتماد به نفس (استوبر ،2004) ، هوش (ساراسون 1959) ، تغییرات زندگی همچون طلاق والدین ، مرگ یکی از اعضای خانواده و یا دوستان ، نقل مکان به یک مدرسه جدید ،رقابت های خواهر – برادری و یا دچار بیماری جسمی شدن ، عدم آمادگی کافی برای امتحان به خاطر بی خوابی در شب امتحان ،زمان نامناسب برای یادگیری ، نداشتن مهارت کافی در دسته بندی و اولویت بندی اطلاعات و همچنین در نظر گرفتن عواقب بعد از امتحان ، مقایسه عملکرد خود با دیگران و نیز پیش بینی شکست و عملکردضعیف در مورد امتحان اشاره کرد. (بیرجندی و همکاران 2010) با توجه به عوامل ذکر شده نقش پنج عامل مهمتر از سایر عوامل قلمداد شده است که در ادامه به بررسی و تشریح آنها می پردازیم .
1- روابط والدین با فرزند و انتظارات والدین از کودک
خانواده عامل مهمی در ایجاد اضطراب بشمار می رود . انتظارات والدین ، علاوه بر اینکه ملاک موفقیت و شکست کودک است ،امکان دارد اضطراب زا باشد . انتظارات بیش از حد والدین و مقایسه فرزندان با همسالان و همکلاسان موجب افزایش اضطراب و تشویش دانش آموزان می شود . بخصوص انتظارات بیش از اندازه ای که بدون توجه به توانایی ها و استعداد های دانش آموزالقا می شود ، موجب افزایش اضطراب امتحان و عملکرد ناموفق دانش آموزان می گردد . متأسفانه این مساله در جامعه ما به دلیل افزایش ارزش مدرکی تحصیلات ، رواج بسیاری یافته است .
وجود مدارس تیز هوشان و نمونه دولتی و مدارسی با شرایط ویژه که ورود به آنها مستلزم گذراندن امتحاناتی خاص است و انتظارات والدین از فرزندان در این زمینه ، میزان اضطراب امتحان و حتی اضطراب کلی دانش آموز را بالا برده است .
به نظر ساراسون اضطراب حالتی است که در تعامل والدین با کودک گسترش و ثبات می یابد . او معتقد است که والدین کودکان مبتلا به اضطراب امتحان بالا ، علاوه بر اینکه نیاز به حمایت و امنیت آنها را نادیده می گیرند ، در ارائه کمک به آنها نیز ناتوانند . این اولیاء فرزندان خود را بدون توجه به علاقه و استعدادهایشان ، برای کسب موفقیت مورد نظر خود تحت فشار قرار می دهند . در برخی موارد ، والدین آرزوهای تحقق نیافته خود را که هیچ سنخیتی با استعـداد کودکان آنها ندارد به فرزندانشان القا یا تحمیل
می کنند . چنین رفتــارهایی موجب اضطراب و کاهش کارکرد و بازده کودک می شود . تنبیه دانش آموز به
دلیل نمره پایین نیز یکی از دلایل ایجاد اضطراب امتحان است .
کمال گرایی ، به منزله ی تمایل پایدار فرد برای رسیدن به اهداف کامل و دست نیافتنی و تلاش برای تحقق آنها است (برنز 1980) که با ارزشیابی انتقادی از عملکرد شخصی همراه است (فروست ،مارتن ،لهارت و رزنبلت، 1990 ) .
ابعاد کمال گرایی را نیز باید به این مؤلفه ها افزود که بیانگر ماهیت چند جانبه ی درون فردی ، بین فردی و اجتماعی کمال گرایی است . ابعاد کمال گرایی عبارتند از : کمال گرایی خویشتن دار، کمال گرایی دیگر مدار ، کمال گرایی جامعه مدار ، کمال گرایی خویشتن مدار با تمایل به کسب معیارهای غیر واقعی برای خود و تمرکز بر نقائص و شکست ها در عملکرد همراه با خود نظاره گری های دقیق مشخص می شود . کمال گرایی جامعه مدار به احساس ضرورت و رعایت معیارها و برآورده ساختن انتظارات تجویز شده از سوی افراد مهم به منظور کسب تأیید اطلاق می شود . در واقع بین هر دو مؤلفه ی کمال گرایی خود مدار و جامعه مداربا عامل ترس از شکست و اضطراب امتحان رابطه ی مثبت معنی داری بدست آمده است. (هویت

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه درمورد اضطراب امتحان، یشرفت تحصیلی، پیشرفت تحصیلی Next Entries دانلود پایان نامه درمورد اضطراب امتحان، حساسیت زدایی، کاهش اضطراب