دانلود پایان نامه درباره سلسله مراتب، روش تاپسیس، سلسله مراتبی، تحلیل سلسله مراتبی

دانلود پایان نامه ارشد

دسترس خبرگان انتخاب شده است. در این تحقیق سعی شده است از شرکت هایی در صنت مواد غذایی که دارای سیستم مدیریت زیست محیطی سرآمدتر و زنجیره تامین سبزتری نسبت به سایر شرکت ها برخوردار هستند، استفاده شود. به همین دلیل شرکت های لبنی کاله و پاک و شرکت لینا نیک تولید کننده انواع اسنک های حجیم شده، در این تحقیق مورد مطالعه قرار گرفته اند.
در این تحقیق مجموعاً 40 عدد پرسشنامه برای 21 نفر از صاحبنظران و خبرگان ارسال شده است. که از این 40 عدد پرسشنامه 39 عدد، عودت داده شده است. در مرحله اول 14 عدد پرسشنامه الف؛ مرحله دوم 17 عدد پرسشنامه ب و در نهایت 9 عدد پرسشنامه ج برای صاحبنظران و خبرگان ارسال شده است.
3-6- اعداد فازی
یک مجموعه فازی محدب و نرمال شده روی R که تابع عضویت آن در فواصل کوچک، پیوسته باشد یک عدد فازی گفته می شود. بنابراین می توان تصور کرد که عدد فازی، مشتمل است بر اعداد حقیقی در یک فاصله که دارای درجات عضویت متفاوتی هستند. بنابراین بر حسب نوع تابع عضویت و توزیع امکان پذیری، تعداد بی نهایت انواع عدد فازی وجود دارد، اما یک عدد فازی اغلب به صورت مثلثی130 یا ذوزنقه ای131 بیان می شود (مومنی، 1387). که به دلیل اینکه عدد فازی مثلثی بیشترین کاربرد را در مدل سازی سیستم ها دارد به آن می پردازیم.
3-6-1- اعداد فازی مثلثی
یک عدد فازی مثلثی را به وسیله یک سه تایی مرتب مانند D= (a,b,c) تعریف می کنند.

شکل 3-2 عدد فازی مثلثی
همانطور که از شکل (3-2) پیداست تابع عضویت آن به صورت رابطه (3-1) تعریف می شود: (عطایی، 1389)
μ_D (x)={█(0 xc)┤ (1-3)
عملیات جبری بر روی اعداد فازی که در این پژوهش مورد استفاده قرار گرفته است مطابق روابط (5) می باشد:
روابط 3-2 عملیات جبری بر روی اعداد فازی
A= (a1,a2,a3) A≥0
B= (b1,b2,b3) B>0
A+B= (a1+b1,a2+b2,a3+b3)
A.B= (a1.b1,a2.b2,a3.b3)
A/B= (a1/b3,a2/b2,a3/b3)
K.A= (ka1,ka2,ka3) k∈ R^+
A ̃_Ave=((a_1+b_1)/2,(a_2+b_2)/2,(a_3+b_3)/2)
کردن دیفازی{█(CA=(〖(a〗_3-a_1)-(a_2-a_3))/3+a_1 ناحیه مرکز روش @A=(a_1+4a_2+a_3)/6 @A=(a_1+2a_2+a_3)/4 )┤
3-7- تحلیل سلسله مراتبی بوکلی132
نظر به نارسائی‌های نخستین روش AHP فازی، بوکلی به سال 1985 روش جدیدی را برای فازی سازی تکنیک AHP گسترش داد. این روش به روش میانگین هندسی بوکلی موسوم است. بوکلی دو ایراد اساسی به تکنیک لارهورن و پدریک وارد کرده است. نخست اینکه آنها از معادلات خطی استفاده کرده بودند و این روش ممکن است همیشه پاسخ یکسانی نداشته باشد. دوم اینکه اعداد ذوزنقه‌ای برای فازی‌سازی دیدگاه خبرگان مناسب‌تر از از اعداد مثلثی است. بوکلی به سال 2001 اشاره کرده است که اگر سازگاری مقایسه‌های زوجی کامل باشد، در اینصورت نتیجه حاصل از روش وی با روش بردار ویژه ساعتی یکسان خواهد بود در غیراینصورت نتایج روش وی بیشتر با واقعیت سازگار خواهد بود. بعدها توسط انوری و همکاران (2012)، روش بوکلی برای اعداد فازی مثلثی تعمیم داده شد. مراحل تحلیل سلسله مراتبی بوکلی به صورت زیر می باشد:
مرحله اول؛ ترسيم درخت سلسله مراتبي: ابتدا ساختار سلسله مراتب تصميم با استفاده از سطوح هدف معيار و گزينه ترسيم مي‌شود.
مرحله دوم؛ تجمیع نظرات خبرگان: در این مرحله از مقایسات زوجی پاسخ‌دهندگان میانگین هندسی گرفته میشود.
مرحله سوم؛ محاسبه ميانگين هندسي سطرها: در این مرحله از سطرهای هر جدول مقایسه زوجی با توجه به رابطه (3-2) ميانگين هندسي گرفته می شود.
(3-2)
در این فرمول عدد فازی مثلثی است که در جداول مربوط به میانگین نظر خبرگان قرار دارد.
مرحله چهارم؛ نرمالايز کردن ميانگين‌هاي هندسي: در این مرحله مقادیر به دست آمده از مرحله دوم نرمالیزه میشود. مقادير را براي هر ماتريس با مجموع نرمالايز می شود.

(3-3)
در صورتي که اين اوزان نرمالیزه شده مربوط به مقايسات گزينهها باشد (وزن گزينه i ام در ارتباط با معيار j ام) و در صورتي که مرتبط با مقايسه معيارها باشد ناميده ميشود.
مرحله پنجم؛ ترکيب اوزان: با ترکيب وزن گزينهها (نسبت به معيارها) و وزن معيارها با توجه به رابطه (3-4)، اوزان نهايي محاسبه می شود:

(3-4)
مرحله ششم؛ دیفازی کردن: دراین مرحله اوزان فازی بهدست آمده، طبق رابطه (3-5) دیفازی می شوند.
(3-5):
در این رابطه و دیفازی شده می باشد.

3-8- روش بررسی سازگاری
یکی از مزایای فرآیند تحلیل سلسله مراتبی کنترل سازگاری تصمیم است به عبارت دیگر همواره در فرآیند تحلیل سلسله مراتبی می توان میزان سازگاری تصمیم را محاسبه نمود و نسبت به خوب و بد بودن و یا قابل قبول و مردود بودن آن، قضاوت کرد.
اگر A دو برابر B اهمیت داشته باشد و B سه برابر C مهم باشد چنانچه A شش برابر C اهمیت داشته باشد این قضاوت را سازگار می گوییم اما در عمل اینگونه نیست که تصمیمات و قضاوت های انسان همواره سازگار باشد (قدسی پور، 1389).
موضوع سازگاری اولین بار توسط ساعتی طرح و مشخصه های سازگاری کامل و سازگاری قابل قبول توسط وی تعریف گردیدند. پس از آن تحقیقات زیادی در مورد استانداردهای سنجش سازگاری انجام شد، که یکی از آنها که در زمینه ماتریس های فازی صورت گرفت روش گوگوس و بوچر بود.
گوگوس133 و بوچر134 (1998) پیشنهاد دادند براي بررسی سازگاری، دو ماتريس (عدد مياني و حدود عدد فازي) از هر ماتريس فازي مشتق و سپس سازگاري هر ماتريس بر اساس روش ساعتي محاسبه شود. مراحل محاسبه نرخ سازگاري ماتريسهاي فازي مقايسات زوجي به قرار زير است:
مرحله 1: در مرحله اول ماتريس مثلثي فازي را به دو ماتريس تقسيم کنيد. ماتريس اول از اعداد مياني قضاوتهاي مثلثي تشکيل ميشود و ماتريس دوم شامل ميانگين هندسي حدود بالا و پايين اعداد مثلثي ميشود.
مرحله 2: بردار وزن هر ماتريس را با استفاده از روش ساعتي به ترتيب زير محاسبه کنيد.
که در آن (3-6)
که در آن (3-7)

مرحله 3: بزرگترين مقدار ويژه را براي هر ماتريس با استفاده از روابط زير محاسبه نماييد.
(3-8) (3-9)
مرحله 4: شاخص سازگاري را با استفاده از راوبط زير محاسبه کنيد:
(3-10)
(3-11)
مرحله 5: براي محاسبه نرخ ناسازگاري (CR)، شاخص CI را بر مقدار شاخص تصادفي (RI) تقسيم کنيد. در صورتي که مقدار حاصل کمتر از 1/0 باشد، ماتريس سازگار و قابل استفاده تشخيص داده ميشود. ساعتي براي به‌دست آوردن مقادير شاخصهاي تصادفي (RI)، 100 ماتريس را با اعداد تصادفي و با شرط متقابل بودن ماتريسها تشکيل داده و مقادير ناسازگاري و ميانگين آنها را محاسبه نمود. اما از آنجا که مقادير عددي مقايسات فازي همواره عدد صحيح نيستند و حتي در اين صورت هم ميانگين هندسي، آنها را عموماً به اعداد غيرصحيح تبديل ميکند، حتي در صورت استفاده از مقياس (9-1) ساعتي نيز نميتوان از جدول شاخصهاي تصادفي (RI) ساعتي استفاده کرد. بنابراين گوگوس و بوچر با توليد 400 ماتريس تصادفي مجدداً جدول شاخصهاي تصادفي (RI) (جدول (3-1)) را براي ماتريسهاي مقايسات زوجي فازي توليد کردند.

جدول3-1 شاخصهاي تصادفي (RI)
اندازه ماتریس

1
0
0
2
0
0
3
4890/0
1796/0
4
7937/0
2627/0
5
0720/1
3597/0
6
1996/1
3818/0
7
2874/1
4090/0
8
3410/1
4164/0
9
3793/1
4348/0
10
4095/1
4455/0
11
4181/1
4536/0
12
4462/1
4776/0
13
4555/1
4691/0
14
4913/1
4804/0
15
4986/1
4880/0

براي توليد ماتريسهاي تصادفي ابتدا مقدار مياني عدد فازي مثلثي به صورت تصادفي در بازه و به صورت متقابل توليد شد. سپس مقدار حد پايين هر عدد مثلثي در بازه ]مقدار مياني توليد شده و [ و مقدار حد بالاي آن در بازه ] و مقدار مياني توليد شده[ به صورت تصادفي توليد و در نهايت با تقسيم ماتريس تصادفي حاصل به دو ماتريس حد مياني و ميانگين هندسي حدود بالا و پايين، مقدار شاخص تصادفي آنها به دست آمد. نکته قابل توجه اينکه مقدار ناسازگاري در ستون بيشتر ازاست. اين تفاوت بدين جهت است که دامنه اعداد تصادفي توليد شده براي حد مياني است اما دامنه اعداد تصادفي حدود بالا و پايين بر اساس عدد مياني توليد شده، محدودتر است و بنابراين احتمال کمتري براي ناسازگاري در آنها وجود دارد.
با محاسبه نرخ ناسازگاري براي دو ماتريس بر اساس روابط زير آنها را با آستانه 1/0 مقايسه ميکنيم:
(3-12)
(3-14)
در صورتي که هر دوي اين شاخصها کمتر از 1/0 بودند، ماتريس فازي سازگار است. در صورتي که هر دو بیشتر از 1/0 بودند، از تصميمگيرنده تقاضا ميشود تا در اولويتهاي ارائه شده تجديد‌نظر نمايد و در صورتي که تنها بيشتر از 1/0 بود، تصميمگيرنده تجديد نظر در مقادير مياني (حدود) قضاوت‌هاي فازي را انجام ميدهد.
3-9- روش تاپسیس135
مدل های تصمیم گیری چند شاخصه شامل روش های مختلفی است که در این تحقیق از روش تاپسیس استفاده شده است. این روش در گروه مدل های جبرانی قرار می گیرد. روش تاپسیس یکی از رایج ترین روش های مورد استفاده در مسائل تصمیم گیری چند معیاره است که اولین بار در سال 1981 توسط هوانگ و یون136 استفاده شد. در این روش m گزینه به وسیله n شاخص مورد ارزیابی قرار می گیرند. در این روش گزینه ای ارجح است که نزدیکترین گزینه به راه حل ایده آل باشد. در این روش علاوه بر در نظر گرفتن فاصله یک گزینه از گزینه ایده آل مثبت (بهترین حالت ممکن) فاصله آن از گزینه ایده آل منفی (بدترین حالت ممکن) هم در نظر گرفته می شود. بدین معنی که گزینه انتخابی باید دارای کمترین فاصله از راه حل ایده آل مثبت بوده و در عین حال دارای بیشترین فاصله از راه حل ایده آل منفی باشد.
3-9-1 روش تاپسیس فازی
روش تاپسیس به طور گسترده ای برای حل مسائل رتبه بندی استفاده می شود. اما به دلیل ناتوانی آن در مد نظر قرار دادن ابهام ذاتی در ادراکات تصمیم گیرندگان مورد انتقاد قرار گرفته است. یکی از محققانی که به نحو مناسبی توانسته است تکنیک تاپسیس را به فضای فازی منتقل کند چن137 است. شیوه معرفی شده توسط چن با توجه به نوع استفاده ای که در این تحقیق از آن خواهد شد به قرار زیر است (چن، 2000):
گام اول: تشکیل ماتریس تصمیم فازی از آرای افراد در مورد اهمیت هر کدام از مؤلفه های مدیریت زنجیره تامین سبز. ماتریس تصمیم به صورت زیر تشکیل می شود.

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه درباره زنجیره تامین، مدیریت زنجیره تامین، زنجیره تامین سبز، مواد غذایی Next Entries منابع مقاله با موضوع انسان شناسی، انسان کامل، رابطه نفس و بدن، تجسم اعمال